REKLAMA

Grażyna Bastek o książce "Rozmowy obrazów"

Kultura Osobista
Data emisji:
2020-07-10 19:00
Audycja:
Czas trwania:
23:20 min.
Udostępnij:

Gościem audycji jest dr Grażyna Bastek, historyk sztuki i publicystka. Opowiada o swojej książce "Rozmowy obrazów" Rozwiń »

Grażyna Bastek: "Obrazy ze sobą rozmawiają, naświetlają się nawzajem, dopełniają, dopowiadają się nawzajem. Obrazy mówią też do nas. " Zwiń «

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
kultura osobista dobry wieczór przed mikrofonem Marta Perchuć Burzyńska Grażyna Bastek historyczka sztuki wykładowczyni kustosz malarstwa włoskiego muzeum Narodowym w Warszawie jest dzisiaj gościem kultury osobistej witam serdecznie dobry wieczór spotykamy się z okazji ukazania się pani książki rozmowy obrazów tom pierwszy wydanej przez wydawnictwo PWN pani Grażyna ono tytuł książki bardzo intrygujące i każe od razu zadać sobie pytanie co mówią obrazy, a może bardzo Rozwiń » ważnym, o czym obrazy rozmawiają tak to jest trochę prowokacyjne, bo myślę o 2 rodzajów 2 rodzajach rozmów po pierwsze, wydaje mi się, że obrazy naprawdę rozmawiają został w domu jeśli zestawimy ze sobą dzieła dawnych Mistrzów współczesnych malarzy albo nawet obrazy, które powstały w podobnym do siebie czasie, ale mają ten sam temat albo ten sam temat ujęty w różny sposób albo inaczej jest namalowany wtedy wydaje mi się, że obrazy naświetla się nawzajem podobnie jak ludzie obrazy funkcjonują w kontekście własnym kontekście społecznym rozmawiają ze sobą popijają się na wynajem dopełniają się dopowiadają często zresztą należy świadomie nawiązują do dzieł innych Mistrzów zapożyczają wątki motywy tematy nie czasem robią to przez właśnie pożyczenia czasem przez całkowite zaprzeczenie to też jest rozmowa jest 1 poziom tych rozmów to jest to są rozmowy pomiędzy obrazami nie starałam się, że one były odległe to znaczy, że rozmawiali ze sobą malarzy dawnych epoki współcześni, bo to wtedy jest takie większe zdarzenie może bardziej spektakularnie wygląda, ale też wydaje się, że obrazy mówią do nas ten drugi wątek tego tytułu drugi aspekt z tego tytułu to jest to, że rozmowy mu, że obrazy mówią do nas tylko od nas zależy co usłyszymy czy w ogóle chcemy słuchać i może powiem państwu książka popularnonaukowa na nie jest skierowana do specjalistów i te ten tytuł ma zachęcać do tego, żebyśmy nie mają się obraz, aby nas nie straszyły tytuły wielkie nazwiska, żebyśmy ośmieli ośmielili się sami zadawać pytania sami rozmawiać z obrazami naprawdę nie jest ważne co zobaczymy zobaczymy wszystko wszystko zrozumiemy wydaje się, że najważniejsza jest tylko chęć patrzenia chęć zrozumienia można odebrać obraz całkowicie osobiście wydaje mi się, że wielu ludzi budzi się, że czegoś nie zrozumie, że czegoś nie dostrzeże, że stoi już w cieniu wielkich specjalistów i specjalnie w książce się w obu tomach tej książki podkreśla, że specjaliści często nie wiedzą, o czym jest obraz nie jest, dlaczego został namalowany co tak naprawdę znaczy przyznaje wielu wielu miejscach książki właśnie po to, żeby odebrać tę nieśmiałość, którą wydaje mi się ludzie mają wobec euro to nowość, ale czy czyta, więc zawsze nam jest potrzebna, żeby wiedzieć, żeby rozumieć, kiedy obcujemy z działem sztuki od pytania o szerzenie oczywiście sprzedaje pewną wiedzę pewien pakiet dostępnej wiedzy tej pewnej to jest weryfikowane rusza też może hipotez, bo wiadomo, że wobec dawnych dzieł sztuki klucz rozumienia pewnych rzeczy rodzi się dawno w głębokim morzu, ale nawet jeśli nie wiemy niczego artyście nawet jeśli nie wiemy niczego okolicznościach powstania obraz nawet jeśli nie wiemy nawet w jakiej szkole ten obraz powstał jest włoski niderlandzki nie przejmuje meczetem i wydaje się, że takie spektakularne zderzenie 23 obrazów czasem zdarza 2 czasem zdarza 3 pokazuje różne tematy różne wątki różne motywy zrealizowane przez różnych malarzy już samo to otwiera na mocy pozwala nam spojrzeć np. różnorodnie instytucję małżeństwa, bo pokazuje obraz Jana van jak małżeństwo Arnold i nikt przecież okres lat trzydziestych piętnastego wieku obok tego trochę prześmiewczo trochę dziwaczny obraz Granta uda Amerykę gotyk z dwudziestolecia międzywojennego w stanach nie było tego międzywojnia był czas wielkiej depresji wielkiego kryzysu i do tego dodaje obraz Davida huknęła minister and misji skargę Persji już samo to zestawienie wydają się tak mocnej ciekawe, że możemy poczytać sobie patrząc na te obrazy o tym jak traktowano małżeństwo jako formę przyjmowało ono w sztuce jako reprezentację przejmował sztuce jak są małżonkowie wobec siebie usytuowanie nic jak i jakie są pomiędzy nimi relacje i to widać i to wystarczy, żeby bawić się obrazami to wystarczy, żeby cieszyć się tym, że się patrzy widzi rozumie interpretuje swoje i bądźmy więźniami cudzych interpretacji to jest dla mnie bardzo istotne chciałbym spytać o ten właśnie słynny portret wspomniany przez panią portret Arnold finisz taki obraz wielokrotnie analizowane interpretowane myślę, że słuchacze też wiedzą, którym obrazie mówimy jeśli nie to to co oczywiście do internetu i przede wszystkim do pani książki czemu w Panoramie małżeńskich wizerunków właśnie to dzieło uważanej za szczególne za wyjątkowe to pierwsze w historii Mars Europejskiego portret przedstawiający mało rząd, które są jeszcze z nami kupcami włoskimi przebywającymi chwilowo drugi jest portret całą postać owe, które do tej pory przynależy wyłącznie królom czy dostojnikom arystokratę to mamy zwykłych mieszczan, którzy przedstawieni są w swoim własnym domu drugi i chwalą się swoim bogactwem zamożnością wspaniałym domem wspaniałymi strojami noszą futra podbite płaszcze suknie podbity futrem, chociaż za oknem kwitną kwiaty po prostu pokazują się w najlepszej strony jest z jakiej chcą, a po i wydaje nam się, że jest obraz Arnold nich tak utrwaliła historia jest do końca takie jasne, ale może też nie to jest w tym obrazie istotne wiele legend narosło wokół tego obrazu wokół postaci, które są przedstawione, ale też bloku momentu, jaki ten obraz rzekomo przedstawia wydawało się wszystkim do niedawna obraz przedstawia chwilę zaślubiny moment zaślubin w obecności świadków, którzy odbijają się w lustrze w tle obrazu tymczasem współcześni badacze uważają, że obraz reprezentacyjne, a para małżeńska wita nas w swoim domu tak samo jak wita tych, którzy odbijają się brud no właśnie to słynne lustro swego obrazu, jakie kryje w sobie tajemnicę, bo wiele osób się nad tym zastanawia najprawdopodobniej odbija wizerunek też tak pomniejszone niczego się o tym w wyglądzie malarza nie dowiemy, ale najprawdopodobniej jestem wizerunek Jana fana Car jeszcze co najmniej 2 postaci i które przyszły są witani przez gospodarzy na progu ich domu pan jak podpisał ten fakt sygnaturą podpis pod lustrem napisana jest sygnatura Johannes na swój hip data, czyli Johannes von Hayek był tutaj to jest jakby potwierdzenie jego obecności tego, że małżeństwo pozowało w 14003004. roku i to wszystko, żeby zapisał i za minutę dystans oddali luz, skąd ten pomysł zestawienia właśnie tego obrazu z 1400 czwartego roku obrazami współczesnymi, które pani wspomniała przed chwilą właśnie dlatego, żeby pokazać jak różnorodny sposób przedstawiana była instytucja małżeństwa piętnastym wieku współcześni poza tym on szczególnie dla mnie ciekawe zestawienie fanka mocne obrazy są brytyjskimi można obejrzeć w Londynie, chociaż 2 różnych instytucjach swego czasu, kiedy BBC ogłaszało konkurs najwybitniejsze obrazy wiszące londyńskich czy wręcz brytyjskiej galeria w tym samym rankingu w pierwszej dziesiątce znalazło się małżeństwo ani chwili i minister Michał KLAG NPS i tak naprawdę to są obrazy niezmiernie do siebie podobne para małżeńska młodzi ludzie i wzajemne relacje jakże odmienny fanek choćby nie wiem ile słyszał i wiedział o tym jakie są relacje Arnold linii pomiędzy sobą to nie móc przedstawić inaczej niż tak jak ich przedstawić trzymają się za ręce widać ich gestach pewną czułość i choćby kłócili się awanturowali od rana do wieczora nie mógł tego nie można wycinać natomiast w Kopnej mógł już pokazać pewne rozbicie małżeństwa małżeństwa Kaczmarków i i Sylwia i Rosji są świeże małżeństwo ma już dzieje się pomiędzy nimi dobrze filia jest wciąż należy również rozstaną niech okna dobrze znał był ich przyjacielem znał ich dom i wiedział, że to już koniec na horyzoncie i to pokazał taki trochę obraz rozwodowy powiedziałabym tak też ciekawe, bo fana musiał pokazać małżeństwo tak jak się pokazywał małżeństwo piętnastym wieku jako świętą instytucji symbole w tym obrazie piesek i też wiele wiele innych zapalone świece na znak obecności Boga to są symbole znaki, które mówią, że te święta instytucji jest równie ważna sakramentalne tymczasem dwudziestym wieku traci naznaczeniu i małżeństwo o małżeństwach mówić tak jak one wyglądają naprawdę nie tak jak chcieliby być pokazywani małżonkowie ogromnie dużo wątków w książce rozmowy obrazów to pierwsza autorstwa Grażyny Bastek Grażyna Bastek jest gościem kultury osobistej za chwilę wracamy do naszej rozmowy rozmowy z obrazami i obrazach teraz czas na informację w radiu TOK FM dobry wieczór raz jeszcze przed mikrofonem Marta Perchuć-Burzyńska dziś w kulturze osobistej słuchamy obrazów i przesłuchujemy się ich rozmową gościem kultura osobista jest Grażyna Bastek historyczka sztuki kustosz malarstwa włoskiego muzeum Narodowym w Warszawie autorka książki rozmowy obrazów tom pierwszy wydanej przez PWN pani Grażyna pani od lat tropi związki malarzy związki obrazów różnych epok rozumiem, że jako do kustosza malarstwa włoskiego muzeum Narodowym w Warszawie do pani obrazy mówią przede wszystkim po włosku, a tak byłoby ciekawe w jakim języku rozmawiają obrazy wydaje mi się, że tutaj rozmawiamy pewne Wola plikiem, ponieważ tajnymi kodami oba tomy książki ten pierwszy ten drugi zestawiają obrazy z przeróżnych krajów przeróżnych czas na nie byłabym w stanie z autorem każdego obrazu rozmawiać w jego języku pewnie jeszcze w tym starej wersji tego języka albo w jakim dialekcie neapolitańskim czynny także także teraz to ciekawe pytania, ale wydaje mi się, że trochę inny jest sposób rozmawiania z obrazami języki naturalne to są rozmowy poprzez kolory światło ci nastroje emocje no oczywiście też określone tematy i określone motywy wątki i może też zwrócę państwu uwagę na to w jaki sposób podzieliła tak ogromny materiał w obu książkach pierwszy tom mówi o rozmowach obrazów, które mają podobne tematy podobne wątki podobne motywy, gdzie malarze zapożyczają od siebie pewne rzeczy jest np. obraz Ewy laskę za portret Innocentego dziesiątego i wersja Base ikona tego obrazu Francisa Bacona, który namalował wiele obrazów, żeby interpretując portret Innocentego dziesiątego w latach 50 dwudziesty drugie możemy się zatrzymać na chwilę nad tym obrazem, bo i nad tym dialogiem, bo można powiedzieć trochę także tym obrazem bekon stworzył we wskazane nowo Kaki znowu mamy podobne podobno mam umysł jak w przypadku kanarka i huknęła Otóż Laska był dworskich malarzy wówczas, kiedy malował portret papieża wizytował ziem ba połowa siedemnastego wieku król Hiszpanii Filip czwarty wysoko, aby zakupił wiele obrazów rzymskich kolekcję od rzymskich artystów między czasie został poproszony przez papieża zrobienie go portrety i kiedy portret powstał dworzanie papiescy powiedzieli oni Trump Tower zbyt prawdziwi zbyt tych praw zbyt wiele prawdy zawarł rzekomo żelazka tym obrazie, bo rzeczywiście papież okrutne oblicze zaciśnięte dłonie i nie wściekłe widać tu, ale mimo to 3 osie ten portret pewnej konwencji nawiązuje do portretu Juliusza drugiego Rafaela są też przywołany w książce jest nim opowieść, aby Konara interpretując ten obraz nie ma już przed sobą papieża nie oczekiwał honorarium od niego nie był uwięziony konwencją mógł pokazać to co naprawdę ten papież i papież wykona krzyczy się jak na krześle elektrycznym to jest zupełnie inna ekspresja, na jaką mógł sobie, by pozwolić wracając po po dziesiątkach setkach lat portret mistrza siedemnastego wieku tak ta historia jest opisana w rozdziale zatytułowanym co kryją oblicza papieży, a ja chciał jeszcze się pytać o 1 obraz tak naprawdę 2, które pani opisuje w rozdziale o auto portretach proszę powiedzieć o tym, najbardziej bałwochwalstwa portrecie artysty w historii sztuki myśli pani operować tak o Dawidzie głową jaka, ale wreszcie dziurę, że również atakuje zostawia 2 obrazy w 1 rozdziale tak autoportret Dürera, który przedstawił jak zbawić świat jest zestawione w 1 rozdziale autoportretem Caravaggia, który przedstawił jako grzesznik jako pokonany Goliat trzymana jest jego głowa przedstawicieli zostawiam to obraz, bo 1 oraz zawieranie wielu niezwykle wielki ładunek pecha właśnie tego bałwochwalstwa malarz Norymbergi, ale pragnie przedstawić jako Chrystus nieomal błogosławi wszystkich nas tak jak obraz ładunek natomiast Chiny czy Leonarda da Vinci Chrystus frontalnie patrzy patrzy na wiernych ręką błogosławi prawie tak samo przedstawia się nierealne, że nie było Gocławia trzyma dłoń prawej ręki kilka włosków futra i chwali się i mówi patrzcie co potrafię demolować samochód parę włosków futra soborowego, który podbity jest jego płaszcz chwali się co potrafi zrobić zegara jego ręka artysta jako twórca jako spółka właśnie to jest ten dialog z tym 0606. 1 Salwator nogi i z tym obrazem zostawiałem Caravaggia, który przedstawił jako rzecz jako pokonany chciał tym obrazem wywalczyć powrót do Rzymu po morderstwie, którego dokonał musiał uciekać, ale chcę wrócić do Rzymu do swoich kolekcjonerów swoich patronów i wysyła obraz do Rzymu, który pokazuje pokazuje jako skruszony grzesznik nie będziemy nigdy wiedzieć czy to była prawda czy naprawdę zgłoszone tylko skrucha udawał pachy udało mu się i na podstawie tego obrazu uzyskał przebaczenie także takie mam tutaj zdarzenia i mogę powiedzieć moim ulubionym oczywiście w tym pierwszym tomie moje ulubione zdarzenie to obraz Memlinga i NN i jego chór myli, kto tryptyk Martyna aniołem chorych w tym młody Patrycjusz niderlandzki adoruje do mat na 1 skrzydle Madonna frontalnie przed widzem na drugim klęczy na drugim skrzydle klęczy młody Patrycjusz, który niebawem będzie pełnił w swoim rodzinnym kraju mieście wielkie niewielkie funkcję, a obok tego dyptyk Urszula, na którym przedstawiona jest Merlin Monroe zwielokrotnione wizerunku na 1 skrzydle jest Merlin kolorowa na drugim skrzydle Merlin czarno-biała znowu mamy tutaj do czynienia z niezwykle adorowana wizerunki w 1 obrazie adorowana jest Madonna w drugim obrazie skierowana jest wielka gwiazda i to jest dla mnie takie ciekawe zestawienie, że celebrytka aktorka wielka gwiazda zastępuje w tym dyptyku hola w tym dyptyku dwudziestego wieku ma do tak też na ten dialog zwróciła uwagę pani Grażyna jak jesteśmy już przy kobietach ikonach to proszę powiedzieć co mówią do nas kobiety malarki co mówią ich obrazy co mówi do nas Tamara Łempicka i co odpowiada nam Frida Kahlo, więc Tamara Łempicka udaje, ale łydka udaje, że ma bogaty piękny Szmaragdowym kolorze i zapędzili przez przez ulicę Monte Carlo lub innego kurortu rok 1929 ten akt tymczasem wiemy, że leżą terenowe w inny, więc jest to obraz, który promuje artystkę pokazuje jak dziś jako femme fatale jako kobiety nowoczesną świetnie ubrana sportowo nawet znacznie znacznie lepszym samochodem niż ten, który miała do tej pory z tym zestawiam z tym autoportretem taki właśnie oto promocyjna takim kra kreującym wizerunek bardzo nowoczesny sposób zostanie bardzo tragiczny obraz przed halą namalowany w tym czasie, kiedy Frida rozstała się też na rok ze swoim mężem jego roweru bardzo cierpiała z tego powodu przedstawiła się podwójnie jako Frida taka właśnie kolonialna prowincjonalnej sukience cierpiąca z wizerunkiem Diego w takim owalne miniaturze, a po drugiej stronie Frida ubrana w strój meksykański jako silna kobieta, która zdaje sprawę ze swojej tożsamości ze swojej kultury i taki podwójny wizerunek jest nie tylko miłości tylko pękniętym sercu chwilę rzeczywiście czerpał wówczas chciała zapewne pokazać jest też obraz swojej podwójnej tożsamości takiej kolonialnej prowincjonalnej i tej kreowanej, bo to też jest tak jak w przypadku dębickiej obraz, który kreuje Fridy na malarka meksykańska świadomą swoich korzeni świadomą potęgi kultury dawnego Meksyku trutkę ta kolekcja strojów meksykańskich, w których paradowała po Paryżu i ulicach nowego Jorku jak te 2 twórczynie ze sobą ideologia Łempicka z chwilą szalone w ogóle wiedziało swoim istnieniu pani przypuszcza tego nie wiem tego nie wiem efektem było w Paryżu one były 10 lat od 1 z nich była o 1040 lat starszy drugi zdaje się, że Łempicka była 10 lat starszy, ale nie dam głowy muszę zajrzeć na książki w Syrii była w Paryżu, ale przyznam, że nie jest to się spotkały no Frida była też rzekomo na okładce wroga Paryżowi Suwałk to była Gazeta, którą Tamara śledziła, ale ciekawe pytanie musiał budowy śledzić natomiast dla mnie zestawienie to były nie tylko osobiste co wizerunkowe chciałem pokazać tych 2 portretach w jaki sposób obie artystki kreują swoją postać budują swoją tożsamość jako malarki, bo były bardzo świadomymi Polakami jako kobiety jako potomkini pewnego typu kultury, które chcą, które są wpisane testy sportowe Europejski nowoczesny styl Fridy ten właśnie taki podwójny ambiwalentne, ale jednak silny wizerunek Dekalog także nieznany przyznaje się bez bicia nieznanych wątków osobistych natomiast zestawienie miało służyć do pokazania autoprezentacji 2 nowoczesnych kobiet, ale dobrze to jeszcze może zadać pani pytanie mianowicie proszę powiedzieć, jaki jest najwyżej 3 portret świata, a to najprawdopodobniej jest obraz Quentina masa jest brzydka księżna nie wiemy kogo przedstawia różne hipotezy, które przedstawią w książce najprawdopodobniej pozwała do tego obrazu kobieta obarczona syndromem Barretta, więc taką deformację kości twarzy miał przerośnięte żuchwę ciało naprawdę dobrze łóżka, a jeśli państwo chcą sobie szybko przywołać pamięć, jaką może wyglądać to proszę sobie przypomnieć ilustracje te nie lada Alicji w krainie czarów i brzydka księżną z tych ilustracji jest właśnie pastisz jest tak, by taka kopia wizerunku masa szesnastego wieku to Frączek ciekawy wizerunek bardzo ciekawe, bo prawdopodobnie brzydota jest tutaj bohaterką obrazu brzydka kobieta jest bohaterką obrazu, ale też prawdopodobnie z pewnym dydaktycznym metaforycznym przekazem także zapraszam do lektury, bo to nie jest tak jednoznaczny portret i brzydota nie jest tutaj wyłącznie czymś na piśmie wystawioną na pośmiewisko zapraszamy do lektury zapraszamy do oglądania, bo też piękne oczywiście ilustracje w książce, czyli obrazy, o których pani pisze to wielka rozkosz zagłębić się co myślę też samemu trudno w ciągu 20 minut przeanalizować strona po stronie całą książkę, ale powiedzmy jeszcze na koniec, bo mamy w rękach to pierwsze będzie to drugi wydany jesienią tak 15października przewidziana jest premiera drugiego tomu wszystko wskazuje na to, że wejdzie, bo jesteśmy w trakcie korekty, a nawet w trakcie ustalania wyglądu układ jakież to obrazy mają się znaleźć na okładce ten drugi tom 1 czy mogę powiedzieć, ale niesie Federer ciekawszych wystawią tam bowiem nie temat nie wątpi nie motywy, lecz zagadnienia artystyczne, czyli np. mamy środka i Tycjana zagadnienie planem carskiej jako Tintoretta i Jacksona Pollocka zagadnienie gestu malarskiego także mamy kolory, ale i Kleina z błękitem Ivan Gogha w rzucie czekają mnie tam zestawienia iluzjonistycznych różnych trików malarskich perspektywa kolor światła China to jest życie, które mnie bardziej ciekawią niż ikonografia prawdopodobnie widać na tych stronicach, bo pisałam o tym z większą pasją niż w przypadku pierwszego tomu czekamy w takim razie NATO drugi, który ukaże się w październiku na razie cieszymy się rozmowami obrazów tomem pierwszym wydanym przez wydawnictwo PWN Grażyna Bastek autorka książki historyczka sztuki kustosz malarstwa włoskiego muzeum Narodowym w Warszawie w tle to muzeum chyba dzisiaj słyszałyśmy rozmowę tak jest jestem w pracy ich biuro wychodzi na dosyć ruchliwe korytarz także przepraszam za trzaskanie drzwiami i okrzyki kolegów, ale w tym okresie, gdy zamknięta no ale to rzeczywiście takie prestiżowe miejsce także cieszymy się że, że też trochę tej atmosfery muzealnej skosztowali ćmy w czasie rozmowy bardzo bardzo dziękuję za to spotkania dziękuję za Grażyna Bastek była gościem kultury osobistej teraz czas na informacje Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: KULTURA OSOBISTA

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj podcastów TOK FM bez reklam. Wybierz pakiet "Aplikacja i WWW" i zabierz TOK FM na wakacje!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA