REKLAMA

Katastrofa na Gibraltarze. Czemu śmierć gen. Sikorskiego pozostaje zagadką?

Historie Polski
Data emisji:
2020-07-05 19:00
Audycja:
Prowadzący:
Czas trwania:
46:20 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
Maciej Zakrocki dzień dobry zapraszam państwa audycje z cyklu historia polskiej wracamy dzisiaj do wydarzenia, które wiąże się z datą emisji naszej audycji, bo to 4lipca 1943 roku nie więcej godzinie dwudziestej trzeciej 07 jak za zarejestrowano to w dokumentach z Gibraltaru wystartował samolot Liberator, a na pokładzie wśród wielu osób był gen. Władysław Sikorski historia znana ten start kończył się katastrofą wszyscy poza pilotem giną to oczywiście ogromne konsekwencje Rozwiń » dla sytuacji Polski dla polskich władz tych przede wszystkim w Londynie, ale ma też ogromne konsekwencje polityczne dla całego układu sił w czasie drugiej wojny światowej w relacjach między głównymi mocarstwami tak dalej, by wreszcie jest to okazja, żeby jeszcze raz przypomnieć trochę postać gen. Sikorskiego ciągle ta postać wywołuje wiele emocji ciągle gen. Sikorski ma wielu przeciwników położenie wrogów ale, ale też wielu admiratorów gościem dzisiejszej audycji jest pan prof. Jarosław, a Rabiański Instytut historii katolickiego Uniwersytetu lubelskiego pełniący obowiązki naczelnika biura badań historycznych w Lublinie dzień dobry panie profesorze dzień dobry witam pana to wszystkich słuchaczy ci co powiedziałem, że z postacią gen. Sikorskiego wiąże się właśnie wiele emocji wiele poglądów również dotyczy pierwszego okresu jego kariery budowania kariery i wojskowego i kariery politycznej mam namyśli tutaj już okres tuż przed wybuchem pierwszej wojny światowej potem okres wojny no i m.in. te jego relacje z Piłsudskim często są przywoływane jako właśnie ten powód do chęci lub niechęci wobec tej postaci co powinniśmy z tego okresu wiedzieć o Władysławie Sikorskim, żeby też rozumieć potem jego TOK myślenia jego sposób postępowania zwrócił uwagę na 3 elementy pierwszy element dotyczy tego, że Sikorski miał szczęście obraca się w towarzystwie ludzi, którzy później będą z nim współpracować bądź też nie był pan długo tak istotni im chodzi o to się w ciągu swojej willi w ciągu swego życia kariery brał udział w przedsięwzięciach różnie często odległych od siebie środowisk, spotykając tam osoby bardzo odmiennych ideowo także od siebie, a od jego własnych zapatrywań, ale potrafi w jaki sposób wykorzystywać mówi w procesie karnym nie negatywnym ten znajomości, żeby później z tymi osobami w jaki sposób współpracować już ilustruje to przykład jeszcze kiedy był człowiekiem mody, bo przy gimnazjum związał się z takim bardzo znaną związkiem młodzieży polskiej Zet był to jak wiemy związek organizował organizacja pod auspicjami ligi narodowej ruchu Narodowego, a z drugiej strony był współorganizatorem niedługo później kółek milicyjnych, czyli organizacji którą, która powstała pod auspicjami partii z drugiego końca sceny politycznej, czyli polskiej partii socjalistycznej już samo to pokazuje, że Sikorski działał tam, gdzie było to możliwe zresztą to nie jest chyba tylko jego specyfika, bo pamiętajmy, że wszystko działo się okresie, kiedy Polski nie był i kiedy ludzie, którzy Polskę chcieli walczyć podejmowali działalność niepodległościową przed pierwszą wojną światową w Komi po prostu na siebie różnych możliwości działania i starać sił listy, a druga drugi WIG szalenie istotne wydaje mi się to, że kariera Sikorskiego potoczyła się także on od inżyniera przecież kończył studia inżynierskie w technice wypowie przeszedł do kariery wojskowej tutaj właśnie w tym obszarze widać ewolucję jego relacji m.in. z Józefem Piłsudskim trzeba pamiętać, że najpierw Sikorski był wykładowcą i właśnie w tych poselskich kółkach milicyjnych i był wykładowcą m.in. którego słuchaczem był Józef Piłsudski Marian pójdzie, w czym pana Wiesława czy Kazimierz Sosnkowski, a więc to on był niejako ich mentor jeśli tak można powiedzieć wspólnie z Piłsudskim mierzeniu pan redaktor przywołał nazwisko marszałka wspólnie z Piłsudskim orientowali się w początkach pierwszej wojny światowej na tworzenie Legionów polskich nauczycieli polskich sił zbrojnych właśnie przy Austro-Węgier Jarek natomiast później rzeczywiście w czasie pierwszej wojny światowej losy się rozchodzą ma to oczywiście związek z kryzysem przysięgowym trwaniem Sikorskiego przy rządzie austriackim przejściu Piłsudskiego na pozycję na bardziej zadać, ale zauważmy, że np. w okresie wojny polsko-bolszewickiej 1920 roku obydwa z nią współdziałają, starając się powstrzymać inwazję sowiecką to współdziałanie toczyli wychodzi te to jest to jest to jest tak istotny element druki to jest zacząłem o tym, mówić ta kariera Sikorskiego zmierzająca już zbiera w stronę wojskowego i to takiego zasadniczego jeśli chodzi o charakter powoduje, że Sikorski stał się w okresie drugiej Rzeczypospolitej człowiekiem na trudne czasy tak Tokarz co myśli on poniesie po szczeblach wojskowych, ale w krytycznym momencie się w pierwszych latach 2 Rzeczypospolitej, czyli po zabójstwie pierwszego prezydenta Rzeczypospolitej, a w grudniu 1922 roku, kiedy sytuacja społeczna w Polsce jest bardzo napięta właśnie Sikorski to właśnie Sikorskiemu powierzono misję utworzenia rządu ono obejmuje funkcję premiera wciągu bodaj ponad pół roku sprawowania funkcji oczywiście przyczynił się lub uspokojenie sytuacji i był tak można powiedzieć sprawdzonym człowiekiem na trudne czasy się utworzyć taki element istotny, który pojawi się przy rozpatrywaniu kandydatury Sikorskiego na premiera Rzeczypospolitej polskiej 1939 roku o całkowitym załamaniu się dotychczasowej linii wskutek agresji niemieckiej, a chwilę później sowiecki i trzeci element, który wypływa z tego pierwszego, który mówił Sikorski ma ambicję budowania swojego środowiska politycznego takiego taka droga życiowa, czyli trochę formacjach politycznych trochę formacjach zbrojnych i powoduje, że ma swój ogląd sytuacji w Polsce, która w 1926 roku po ten pan zamachu czy w obrocie mają u marszałka Piłsudskiego powoduje, że władza w Polsce znajduje się w bankach w zasadzie w 1 szeroki fakty z informacji natomiast PiS jest cały szereg ugrupowań opozycyjnych wobec sanacji oczywiście następuje czasem pani miejsce tutaj, żeby o tym, szerzej mówić w każdym obszarze co jest istotne Sikorski staje się patronem formacji, która będzie nazywała się frontem oś to on jest określany jako spiritus movens ten duch sprawczy próby bardzo ciekawy moim zdaniem konsolidacji opozycji właśnie w ramach tego frontu ma front głośno, bo rozmowy na temat frontu miały miejsce w willi Ignacego Jana Paderewskiego w miejscowości mąż Schwarza to były rozmowy, których się z Sikorskim były i inicjatorem spotkania z kim współpracował od roku 1928 w porozumieniu z nim zaprosił do rozmów Wincentego Witosa i gen. Józefa Hallera wszystko są nazwiska wielkie symboliczne każdy za każdym z nich stoi jakaś nieokreślona siła polityczna mająca autorytet i koncepcja frontu moc była taka, że opozycja przeciwko piłsudczyk będzie budowana jako porozumienie ponadpartyjne obu partyjnych, ale mających świadczyli swoją partię autorytetem porozumienie autorytetów właśnie, a więc nie partii i to powiedziałbym dbałości, aby efekt, ponieważ frontu w ramach frontu mąż skupili się ludzie z bardzo różnych stron sceny politycznej od Pepeesu poprzez Stronnictwo ludowe aż po sympatyków ci nawet dla członków Stronnictwa Narodowego, choć Stronnictwo narodowe absolutnie w terminie nie zgłosił formalnie akcesu zawsze taki PPS, ale wpływowi członkowie może wymienia kilka nazwisk, bo to będzie mówiło się, więc jeżeli chodzi o środowisko polskiej partii socjalistycznej to np. były takie postacie Mieczysław Niedziałkowski mam Liebermana Barlickiego Stańco była ze strony narodowych Demokratów to np. Wacław Komarnicki Marian Różański, a więc nie są nazwiska przypadkowe i tras konkluzja tego jest tak, że budowanie przez Sikorskiego frontu mąż, czyli takiego bardzo bardzo takiej szerokiej koalicji wróci skupionych wspólną ideą odsunięcia Piłsudczyków czy sanacji od władz 3006. rok po śmierci Piłsudskiego, kiedy sanacja jest osłabiona skutkowało wykorzystaniem i poszerzeniem tej bazy obsługowej, z którą Piłsudski, z którą Sikorski współpracował to do możliwości znowu tworzenia silnego zaplecza politycznego i posiadania oraz kadrowych tak sobie współczesnym językiem w innym do tworzenia rządu władz Rzeczypospolitej polskiej po wybuchu drugiej bądź, aczkolwiek też rzeczywiście dochodzili to wszystko czy też prowadzi też do sytuacji, w której ten podział można, by powiedzieć coś, o czym dzisiaj ciągle mówimy w naszym społeczeństwie, więc taki polityczny podział właśnie między różnymi stronnictwami się umocnił i będzie ciążył również na na gen. Sikorskim na jego pozycji w środowisku całym środowisku emigracyjnym podczas podczas drugiej wojny światowej w wielkiej Brytanii, czego m.in. takim smutnym symbolem jest miejsce odosobnienia dla przeciwników obozu słynną wystawę, ale jest już trochę inna historia teraz zaprosimy słuchaczy na informacje w TOK FM Maciej Zakrocki dzień dobry ponownie przypominam to są historie Polski dzisiejszej audycji wracamy do historii gen. Władysława Sikorskiego trochę pretekstem do tej rozmowy jest kolejna rocznica katastrofy gibraltarskiej przypominam gościem audycji jest pan prof. Jarosław, a więc Instytut historyczny KUL-u skończyliśmy pierwszą część naszej naszej rozmowy właśnie na wybuchu drugiej wojny światowej i tu ważne chyba jest potrzebne wyjaśnienie wspominał panu krótko rodzin gen. Sikorskiego w czasie pierwszej wojny wtedy jeszcze nie NRA, czyli od początku generała potem potem o o jego działalności politycznej, ale czy to jakimś sensie wyłączyło go z takiego czynnego udziału w kampanii wrześniowej w odgrywaniu w tej kampanii znaczącej roli, a jego opozycyjność tak wyłączyła go zupełnie w tym sensie albo inaczej i tak nie, bo jeśli chodzi o działania militarne, a podejmowane pod auspicjami dotychczasowych władz, czyli od 1września naczelnego wodza marszałka Edwarda Rydza-Śmigłego to tak Sikorski był wyłączony i po mimo tego Osia kilkakrotnie poszukiwał kontaktu z marszałkiem Rydzem-Śmigłym o to, żeby zaoferować mu na swoich umiejętności i to spotkanie było odsuwa, dlaczego do tego doszło po 1926 roku, pomimo iż Sikorski stojący wówczas na czele dowództwa okręgu korpusu ma 6 we Lwowie zachował pewną rezerwę wobec działań 1 z drugiej strony w 2008. roku został odsunięty do ich dyspozycji generalnego inspektora sił zbrojnych, a więc zostało przeniesione w stan nieczynny i już do końca drugiej Rzeczypospolitej do 3009. roku nie wrócił do służby czy robioną rozmaite trudności, traktując właśnie jako ideowego przeciwnika tak jak powiedziałem wcześniej oczywiście Sikorski był przeciwnikiem rządów po 1926 roku próbował formować o opozycję przeciwko tym rząd to wszystko, ale np. mówiłem o tym, że te relacje Piłsudski Sikorski niebyły takie oczywiste np. dla Sikorskiego było oczywiste, że powinien pojawić się podczas pogrzebu marszałka Piłsudskiego pożegnać go i uniemożliwiono mu udziały w tym wydarzeniu w mundurze, czyli mógł pojawić się na pogrzebie jedynie jako osoba prywatna to były takie złośliwości ski rzeczywiście Sikorski nie znalazł zatrudnienia angażu czy możliwości wypełnienia swojej misji wojskowej pod dowództwem naczelnego wodza gen. Edwarda Śmigłego-Rydza do pewnego momentu nawet uda nawet można bardzo ściśle otworzyć, bo to jest 17września 3009. roku Sikorski usilnie stara się uzyskać jakiś przydział front to co dzieje się siedemnastego wcześnie oczywiście wkraczają Sowieci i pokłosiem tego jest przejście nie tylko naczelnych władz Rzeczypospolitej polskiej cywilnych, ale także naczelnego wodza na terytorium Rumunii dla wielu żołnierzy także dla Sikorskiego był to szok zapisków Sikorskiego jasno wynika, że ten moment, który on także wielu innych odebrało jako na powiedzmy nawet tak wielkimi słowami estrady swoich żołnierzy przeznaczonego wodza, chociaż nie było takie proste, ale nie wnikamy tutaj szczegóły to dało mu asumpt do szukania innych związków o tym, innym rozwiązaniem była było podjęcie przez Sikorskiego starań o to, żeby objąć naczelne dowództwo wojska polskiego, która będzie odtwarzana we Francji taką koncepcję tylko jak jak mógł liczyć na to, że muszę uda to zrozumiałe jednak wydaje się, że ciągle na karty w rękach i decyzje podejmowali ludzie właśnie z obozu przeciwnego obozu tego jest sanacyjnego prawda jednak rzeczywiście muszę to udaje i i wygrywa rywalizację w na szefa rządu Rzeczypospolitej na uchodzi na to złożyło się kilka czynników tak to była bardzo skomplikowana i chyba najważniejsze w tym wszystkim było to, że Sikorski dysponował poparciem Francji on od dwudziestym ósmy roku wiele lat spędził we Francji miał tam przyjaciół i wśród najwyższych czynników cywilnych nazwijmy to wśród generalicji wojskowej bardzo blisko z Sikorskim był ambasador Francji Rzeczypospolitej polskiej Leon Noel są nawet takie teorie ja nie jestem zwolennikiem, które mówiły Sikorski został zwerbowany był szpiegiem francuskim, a to w ogóle nawet o tym nie mówię to oczywiście rozmowy były, ale na pewno nie możemy mówić o szpiegostwie być może czasami pewnej ostrożności, chociaż nawet tobyśmy musieli głębiej wchodzić natomiast jest taka teoria, która mówi o tym, że aresztowania internowanie władz Rzeczypospolitej polskiej na terenie Rumunii to była gra Sikorskiego z władzami francuskimi ja nie jestem zwolennikiem takiej to jest rzeczywiście czynnikiem, który niesamowicie ułatwia Sikorskiemu sytuacja było internowanie prezydenta naczelnego wodza członków rządu przez władze Rumunii pod naciskiem Niemiec niemieckim natomiast nie bardzo widzę możliwość Sikorski w tym w jakikolwiek sposób czynnie uczestniczył albo, żeby zachęcał kogokolwiek do takiego kroku naprawdę nie znalazłem bada to od dawna nie znalazłem żadnego potwierdzenia uprawdopodobniają tego taką tezę natomiast Sikorski z tego skorzysta to nie ulega wątpliwości te władze przestały mieć możliwości rzeczywistej działalności, a drugi element, który przyjął Sikorskiemu to jest szok po przejściu naczelnego wodza, którym wspomniałam wcześniej, który stał u podstaw decyzji od polskiego attaché wojskowego przy ambasadzie Rzeczypospolitej polskiej w Bukareszcie ppłk. Tadeusza Zakrzewskiego o i Zakrzewski zaoferował Sikorskiemu, który w Bukareszcie się pojawił zaoferował mu te aktywa którymi dysponował te aktywa to pieniądze to podległość ATA szaty to samochody i wykorzystując to oraz, wykorzystując przychylność Francji Sikorski zagwarantował sobie to, że wizy z Rumunii na wyjazd do Francji, czyli Visy francuskie będą wydawane tylko tym osobom co, do których zgodzi się gen. Sikorski, czyli można powiedzieć z dnia na dzień nie powiem w tej chwili dokładnie, ale to był dwudziesty 21września z dnia na dzień rzeczywiście zaczął dysponować jakąś konkretną siłą jakąś konkretną władzą to były takie aktywa, które w tamtej sytuacji oczywiście wiele znaczyły, a do tego dochodziły kwestie takie rzeczywiście Sikorski był miał autorytet był uznanym wojskowy nie był obarczany no bo nie mógł być żaden sposób za no klęski armii polskiej kampanii polskiej 3009. roku był uznanym teoretykiem wojskowy miał za sobą doświadczenie sprawowania funkcji premiera miał za sobą doświadczenie sprawowania funkcji wojskowych i miał poparcie jeszcze do tego wpływowych kół francuskich, a więc, jeżeli przyjąć koncepcję odtwarzanie władz Rzeczypospolitej polskiej i wojska polskiego właśnie po operacji NATO wydaje się, że nie było osoby, która miałaby lepsze predyspozycje, a natomiast oczy tak nie nowo, by godnie tu chciałem odrobinę może trochę naszą opowieść przy przyspieszyć w tym sensie, że pewne wątki są dość powszechnie znane mówimy właśnie teraz tym okresie formowania polskich sił zbrojnych we Francji potem udziale wtedy także wojsk w tej wojnie, którą rozpoczynają Niemcy i w czterdziestym roku itd. no bo chciałbym, żebyśmy przeszli do tego momentu tu w tym, żeby o określić pozycję Sikorskiego na tej arenie międzynarodowej czy on przy tym swoim braku poparcia, jakie miały ze strony obozu sanacyjnej Polski przy dobrych relacjach z Francuzami, o których pan powiedział no automatycznie z chwilą objęcia tych najważniejszych funkcji, a więc premiera rządu i i naczelnego wodza jest również uznawany na tej arenie międzynarodowej pełni i i i może pełnić swoją funkcję bez żadnej niechęć tutaj rzeczy pierwsza zniesie tak zapomniałem odnieść do do części pytania pana redaktora mianowicie ta niechęć Sikor szczególnie Piłsudczyków jeśli chodzi o okres drugiej wojny światowej na początku niekoniecznie tak był Sikorski sformował rząd, który sam określał rządem jedności narodowej i próbował stworzyć coś myślę, że autentycznie próbował stworzyć ten swój rząd to to to swoje władze w, sięgając do rządu do jak najwięcej osób reprezentujących kraje jak najwięcej środowisk politycznych, bo chcę zwrócić uwagę, że w tym rządzie Sikorskiego znaleźli się również ważne piłsudczycy zobaczmy stanowisko ministra spraw zagranicznego objął August Zaleski późniejszy Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej na uchodźstwie, a wcześniej po przewrocie majowym wieloletni minister spraw zagranicznych rządach sanacyjnych poprzednik Józefa Becka newralgiczną można powiedzieć funkcję ministra bez teki, ale z przydziałem nadzoru nad tworzoną konspiracją wojskową w kraju objął gen. Kazimierz Sosnkowski człowiek bardzo blisko związane z Józefem Piłsudskim, więc Adamkowi spraw, które najpierw było ministrem skarbu w rządzie Sikorskiego, więc naprawdę to nie jest tak, że piłsudczycy zostali wyrzuceni poza nami tylko trzeba ale niemniej jednak teraz znowu stron jeśli pan profesor pozwoli właśnie jak mówię trochę, przyspieszając po ewakuacji z Francji polskiego rządu po przybyciu do wielkiej Brytani i nie no właściwie zaraz dochodzi do takiego zamachu stanu w znacznie udanego, ale jednak prezydent Raczkiewicz no i chciał obalić rząd Sikorskiego, więc zaczyna w wielkiej Brytanii można powiedzieć na dobre zaczyna nie no w sytuacji właśnie, kiedy i Churchill środowisko brytyjskiej, ale też i jak rozumiem potencjalni sojusznicy mogą dostrzegać w nim taką postać trochę tymczasowo bez silnego poparcia od tak tu ma pan rację nawet początku formowania władz Rzeczypospolitej polskiej to, że stanowisko prezydenta pozostało w rękach Piłsudczyków, czyli w ręku Władysława Raczkiewicza ta próba rzeczywiście po utracie części armii polskiej czyli w jakim sensie powtórzeniem się, zachowując wszelkie proporcje sytuację z września 3009. roku rzeczywiście była podjęta taka próba tym niemniej jej rozwiązanie nawet przebieg pokazuje raczej coś odwrotnego niższe mówi pan redaktor mówicie pokazuje bardzo silne poparcie i środowisku emigracyjny Polski dla Sikorskiego, ponieważ Zaleski, który dostał od Raczkiewicza misję sformowania rządu po prostu nie miał kogo do niego rządzi, bo wszyscy odmówili zdecydowana większość odmówiła, opowiadając się za Sikorskim sam gen. Sosnkowski był przeciwny odsuwanie Sikorskiego odradzam koreczki człowiek był wielkim autorytetem Araszkiewicza i również Churchill jednoznacznie poparł Sikorskiego mówiąc o tym, że nie wyobraża sobie nikogo innego na stanowisku premiera Polski, więc raczej była to powiedziałbym no tak karkołomna próba prezydenta Raczkiewicza wyemancypowana się wzmocnienia swojej pozycji był zupełnie skończony przez Sikorskiego nie ulega kwestii natomiast na kompletnie pozbawiona podstaw i Rackiewicz musiał się z niej wycofać jeszcze bardziej, osłabiając pozycję i tutaj się my nie wiemy na ile zdążymy jeszcze powiedzieć można w takim razie odnieść wrażenie tak jak jak dobrze rozumiem, że Sikorski właściwie się wzmacnia po tej nieudanej próbie zamachu stanu ma poparcie Winstona Churchilla to szalenie ważne no właśnie rząd przebywa na terytorium Wielkiej Brytanii tam są polscy żołnierze tam też jest podejmowane działania organizacji wykorzystania tych żołnierzy organizacji polskich sił zbrojnych w przyszłym w marcu 4100 pierwszego roku Sikorski ma dobre spotkanie z prezydentem Rooseveltem wydaje się, że właściwie no i wszystko zmierza w dobrym kierunku przynajmniej do momentu, w którym wybucha wojna niemiecko sowiecka, a dokładnie taki to jest ten zasadniczy punkt, bo wojna niemiecko sowiecka ona rzeczywiście wiele zmienia ona w klasie Górskiego też staje się pewnym punktem z roku jak bardzo właśnie jest ważny punkt jak wprowadzi on potem do wielu komplikacji, a wreszcie do różnych teorii dotyczących katastrofy gibraltarskiej nokautem powiemy w ostatniej części audycji po informacjach TOK FM Maciej Zakrocki dzień dobry ponownie przed nami trzecia część audycji historię Polski przypomina naszą goście są prof. Jarosław Żabiński rozmawiamy on gen. Władysławie Sikorskim zakończyliśmy drugą część naszej rozmowy na momencie, w którym wydaje się, że i pozycja premiera generała i Polski w relacjach również z aliantami zachodnimi jest bardzo dobra wiele zrozumienia dla polskich spraw oczekiwań sytuacja z 1 strony można być dla losów wojny się poprawia, ale dla polskiej sprawy komplikuje, kiedy Niemcy w ramach operacji Barbarossa 22czerwca 400 pierwszego roku, a atakują związek radziecki i dla aliantów zachodnich związek radziecki staje się teraz ważnym sojusznikiem dla Polski przecież jest to ciągle państwo, które napadło na nas 17września 3009. roku co próbuje zrobić gen. Sikorski jak próbuje odnaleźć w tej sytuacji, gdzie ma świadomość, że musi rozmawiać z Józefem Stalinem, a jeżeli dalej chcę sojusznikiem aliantów zachodnich i walczyć o polską sprawę, a jednocześnie wie, że rozmawia scenicznym przeciwnikiem i wrogiem naszego kraju trzeba pamiętać o tym, że Sikorski był zwolennikiem jakichś rozmów z Rosją sowiecką jeszcze 3 dni przed drugą wojną światową także w czasie drugiej wojny światowej można nawet powiedzieć, że momentami się zbyt daleko w tym swoim przekonaniu, że należy ułożyć co jakiś relację, o czym świadczy sprawa tzw. memoriału całe era dziś Sikorski po przybyciu na wyspy brytyjskie niemal nie ma zrzekł się oficjalnym piśmie może nie zrzekł się, ale stanął na stanowisku, że można dyskutować z kobietami, a mówimy tu jeszcze w roku czterdziestym kwestię naszych granic wschodnich no to byłoby naprawdę bardzo nieznacznie tutaj akcja Warta Raczyńskiego uratowała sytuację ten Memoriał, jakby nie nie został nadany bieg dalszy w każdym obszarze Sikorski był zwolennikiem rozmów głos trzeba też pamiętać, że na niego po wybuchu wojny niemiecko-sowieckiej były bardzo silne naciski co powiedział pan redaktor ze strony Churchilla, dlaczego dlatego, że to było to był wymarzony cel Churchilla zwycięstwo w tej wojnie to jest kopanie Niemiec wojnę na 2 fronty proszę, bo siedział on właściwie w sensie mówił premier brytyjski określił swoją swój stosunek do całej sprawy co powinno być jednocześnie ważnym sygnałem dla polskiego rządu już swoim pierwszym przemówieniu ataku niemieckim na nas na związek sowiecki, kiedy powiedział, że no właśnie nawet z diabłem tak, ale teraz taka sytuacja, że właśnie to jest Sojusz tak im z dnia na dzień zauważmy jeszcze 1 z dnia na dzień wielka Brytania zyskała bardzo silnego sojusznika zasobnego materiał ludzki materiał militarny i to miejsce z tego miejsca spadł Polacy, którzy do tej pory byli jedyną realną siłą militarną mogącą bronić wielką Brytanię przed bardzo tak co robi Sikorski Sikorski pod naciskiem sowieckim, ale też trochę pod naciskiem brytyjskim, ale trochę też własnego przekonania przystępuje do rozmów i popełnia Szopa właściwie na starcie później tych setek tych błędów będzie więcej, ponieważ przystępuje do rozmów jako premier rządu z ambasadorem sowieckiej w Londynie Iwanem Majewskim, czyli nierówna ranga najpierw w tych rozmowach oczywiście uczestniczą August Zaleski czas potem, kiedy pojawiał się wątpliwości co do zapisów negocjowanego układu, bo Sowieci są dla siebie wyszarpać jak najwięcej Zalewski zostaje odsunięty od tych rozmów Sikorski dąży za wszelką cenę do podpisania układ ten pozostaje podpisane 30lipca czterdziestego pierwszego tzw. układ Sikorski-Majski i ten układ zostaje podpisany przez Sikorskiego, kiedy Sikorski wie, bo komunikujemy to prezent ciągnie złożyć swojego podpisu nie autoryzuje żaden sposób tej umowy, ponieważ są co do niej wątpliwości wątpliwość 1 była zasadnicza kształt granic, a myśmy Stali na stanowisku Polska, że powinniśmy mieć Jasną deklarację Sowietów, że granicą polsko sowieckiej zbrodni carska, a Sowieci za żadną cenę nie chcieli takiego zapisu przyjąć to powinno dać Polakom do myślenia dało to takie było także nie wiedzieliśmy, że nasze władze nie wiedziały, o co chodzi zgodziliśmy się ostatecznie na zapis taki, że wszelkie ustalenia niemiecko sowieckiej w sprawie granicy Polski są nie były po traktacie ryskim, czyli mówimy o układzie o pakcie Ribbentrop-Mołotow późniejszej modyfikacji tego paktu wrześniowe tylko, że Sowieci 11 mianowicie taki, że później przeprowadzili bezprawne oczywiście, ale referenda na terenach przyłączonych do siebie na terenach zaanektowanych i tam jak to sobie tak bywa do 90 pan naród był żywy naród był za przyłączeniem, więc mogę powiedzieć tak wy tu jako władza chce, ale ludzie opowiadają się przeciw zupełnie przeciwko komu ubyło, bo była to oczywiście Force i czym kierował się w moim przekonaniu Sikorski, opisując to życie ludzkie, ponieważ doradzano mu wstrzymamy się z podpisaniem tego poczekam aż Niemcy zmiażdżą związek sowiecki też były takie przewidywania lipiec 41 to są ogromne sukcesy niemieckie natomiast parę miesięcy doszli pod Moskwę tak dokładnie w grudniu widzieli niektórzy niemieccy żołnierze podobno wie, że kremlowskie już przez lornetki nie był nie było wiadomo jak to się skończy oto właśnie chodzi natomiast Sikorski zdawał sobie sprawę, że bez układu politycznego każdy dzień przedłużania tego to są kolejne ofiary śmiertelne w więzieniach łagrach sowieckich tak rzeczywiście było, więc Sikorski, podpisując tą kierował się też względu na życie ludzkim w moim przekonaniu to jest rzecz bezcenna, którą trudno położyć na jakąkolwiek szale nawet ludzie, którzy wracali po podpisaniu układu zwolnieni z łagrów więzień rzeczywiście zdarzało się także umierali już na wolności po paru dniach paru tygodniach, więc każdy dzień rzeczywiście miał znaczenie oczywiście Sikorski liczy też na to, że zwalnianie tysiącami ludzie bez więzień łagrów sowieckich wstąpił do armii polskiej, a on chciał budować to armia możliwości rekrutacyjne były, gdzie indziej słabe tutaj otwiera się pole dla zbudowania 12, a i teraz to jest moment, na który czy w takim kształcie na układ z niejasną granicę polską sowiecką nie zgadzali się właśnie ci piłsudczycy tacy jak gen. Kazimierz Sosnkowski prezydent Raczkiewicz jak właśnie August Zaleski poda, którzy nie mówią prezydenci komunistach podanie się do dymisji duży poważny kryzys można powiedzieć to jest ten punkt zwrotny tak myślę, że potem się wydaje, że Sikorski ma rację no bo m.in. udaje się stworzyć mówimy o dużym skrócie armii gen. Andersa udaje się doprowadzić do sytuacji, w której armia jest wyprowadzona z terytorium sowieckiego, a więc ludzie są ratowani przy okazji uratowanych jest wielu cywilów, a sam kiedyś sobie film dokumentalny o grupie polskich sierot, które w związku z tym porozumieniem właśnie przez bliski wschód przedostały się do Republiki Południowej Afryki 500 dzieci mogło rozpocząć względnie normalne życie tak dalej itd. więc wydaje się, że ma rację tylko, że przychodzi rok czterdziesty trzeci się okazuje, że Sowieci dokonali zbrodni katyńskiej właściwie no rozumiem, że oponenci Sikorskiego mogli powiedzieć mówiliśmy tak z kim masz do czynienia z kim rozmawiać tak i w odkrycie zbrodnia katyńska jest kolejnym jak przełomem i być może ona rzeczywiście bezpośrednio prowadzi do katastrofy gibraltarskiej Sikorski ma szykuje się, bo tak jak powiedziałem, że pod naciskiem brytyjskim on w no był zdeterminowany, żeby doprowadzić do układu Sikorski-Majski tak podobne naciski ze strony Churchilla był jeśli chodzi o kwestię katyńską, czyli to była rozmowa w stylu wiemy, że zrobili to Sowieci, ale po co mam w tej chwili na polu międzynarodowym jak wdrożyć tę kwestię i Sikorski powiedział nie mogę myślę, że uważa, że to jest jakiś jakaś jego powinność w stosunku do choćby ofiar zbrodni katyńskiej sprawa została skierowana do Międzynarodowego czerwonego krzyża oczywiście zerwanie czy właśnie zamrożenie stosunków dyplomatycznych polsko-sowieckich Sikorski już był tak cenioną majątkiem i jak wcześniej teraz tak, jeżeli mówimy już samej katastrofy czy to był wypadek czy toczy to był zamach na, jeżeli mielibyśmy rozpatrywać hipoteza zamachu to musielibyśmy się zastanowić komu na tym zamachu mogłoby zależeć czy przekroczy z tego co pan powiedział na szybko można wymienić kilka obozów opozycja w Polskim obozie emigracyjnym wobec Sikorskiego Brytyjczycy, którzy mają dosyć problemów z Polakami w Londynie, którzy nie chcą stać sojusznikami w pełni, bo zrywają relacje z Sowietami Roosevelt, który już podczas trzeciego spotkania z Sikorskim wyraźnie daje mu do zrozumienia, że też mogą ma dosyć, bo po prostu przeszkadza w budowaniu wielkiej koalicji antyhitlerowskiej no nie wiem jeszcze by mnie nie dorzucił samych samych Sowietów, tak więc tych rzeczywiście bardzo dobrze czy zgodnie z tym co ja uważam, że pan zidentyfikował te ewentualne możliwości dodajmy do tego jeszcze ewentualnie jako najsłabszy czynnik stronę niemiecką, która nie miała żadnych możliwości, żeby liczącą się zadziałać może powiem rzecz kontrowersyjną, ale chyba chyba oprócz czynnika sowieckiego, który mógłby być zainteresowane tym, żeby rzeczywiście Sikorskiego nie było chyba największym prawdopodobieństwem, jeżeli w ogóle mielibyśmy rozpatrywać kwestii zamachu byłaby jednak opozycja Polska nie brzmi to lepsza, ale to swoje stwierdzenia opieram na faktach taki, że do Londynu raportowane były bardzo silne nastroje opozycyjne wobec Sikorskiego ona szczególnie opozycyjne były w armii polskiej na Wschodzie byli nawet zidentyfikowani nie potrafię powiedzieć poprawnie czy były to tylko jakieś mrzonki były nawet wskazywanym nazwiska ludzi, którzy mieliby się podejmować takiego zadania ja badam zawodowo od chrześcijańską Demokratycznej i w korespondencji przywódców czynnych politycznie w czasie wojny kadencji i Karola Popiela gen. Izydora Modelskiego tam pojawiają się takie stwierdzenie, że ręce, które zamordowały Sikorskiego to były ręce polskie oni byli co do tego przekona warto wspomnieć, że ona, że Sikorski miał przed już samą katastrofą miał dwukrotnie problemy w czasie lotów samolotem oraz dostaw marcowych tak tak dostaną obydwa były obydwa dotyczyły stanu w raz była to sytuacja taka, że lecące jako nowy attaché lotnicze w Waszyngtonie podpułkownik bodaj Placzyński zostały przyłapane w samolocie z zapaloną świecą taką zapalając, które mogą spowodować pożar w samolocie mówi się tłumaczył, że znalazca świece szatki unieszkodliwić była wiedza w Polskim wywiadzie na temat tego, że była to próba zamachu drugi raz drugi raz po starcie nie udał nastąpi jakieś twarde lądowanie chwilę po starcie, więc jakieś przypadki były kilka osób Karol Popiel Izydor Modelski Stanisław Mikołajczyk mówiła, że podczas tej ostatniej podróży Sikorskiego na wschód kraju nie powróci nie telefon w maju jeszcze w dniu, w którym Sikorski startował z Gibraltaru, ale drugą stronę jadąc na wschód mieli telefon, że samolot Sikorskiego, że gen. Sikorski zginął w katastrofie no to są takie przypadki, których może nie można zupełnie lekceważyć tego teraz tak są są były bardzo różne teorie dotyczące tej katastrofy śledztwo peerelowskim 2008 roku pewne teorie wykluczyło to znaczy stwierdziło, że na pewno Sikorski w czasie w chwili śmierci w chwili katastrofy był były żywe i był przeto, czyli nie nie nie potwierdziło takich teorii poda pan redaktor Maliszewski chyba jest zwolennikiem, że Sikorski został zamordowany jeszcze w Pałacu gubernatora nie jest w Gibraltarze, że po prostu Sikoń zwłoki albo albo oszołomiony i ich już tylko albo w stanie nieprzytomnym albo zwłoki zostały przeniesione na pokład liberatora, a nie wykluczył też, żeby Sikorski miał jakiekolwiek ślady użycia broni palnej broni białej, że nie był podtruty, więc te wszystkie tego typu teorie one zostały w zasadzie obalono w 2008 roku natomiast pozostaje kwestia ewentualnego sabotażu maszyny samej maszyny to do tej pory nie zostało wykluczone, a wątpliwości można powiedzieć są potęgowane przez to, że Brytyjczycy po raz kolejny przedłużyli okres utajnienia dokumentów dotyczących katastrofy mogę powiedzieć jak jest moje prywatne zdanie ja finał bardzo proszę happy ja jak ja skłaniam się na ten, bo do tezy, że nastąpił nieszczęśliwy wypadek komunikacyjny spowodowany tym, że jak to w warunkach jednak do liberatora byli do PKB ludzie i był popychany były popychane towary nazwijmy to przede wszystkim mówię o workach z pocztą są takie bardzo ciekawe analizy, które mówią o tym, sza źle zabezpieczone worki pocztowe doprowadziły do przesunięcia środka ciężkości podczas startu samolot i zbyt obciążony samolot nie osiągnął o włos nie osiągną prędkości, którą powinien osiągnąć ubezpiecz się, bo to powinna być prędkości 131135 minut na godzinę, a samolot wystartował z prędkością 130 Wilna godzi co więcej w momencie, o czym z nim troszeczkę po kilku sekundach zaczął spadać w czasie bez podania to prędko zaczęła się zwiększać ona w chwili zetknięcia się z wodą twierdzisz, że to było 150 na godzinę co doprowadziło do obrażeń lub śmierci już bezpośrednie jest osób obecnych na pokładzie, więc wydaje mi się na ten moment, że to jest wersja najbardziej prawdopodobne co nie zmienia właśnie sytuacji rzeczywiście zainteresowanych śmiercią generała było wiele stąd te znaki zapytania plus to, o czym pan powiedział, więc przetrzymywanie przedłużanie terminu odtajnienia wszystkich dokumentów przez stronę brytyjską co też zawsze budzi budzi różne spekulacje cóż no koniec audycji historię Polski niestety, bo chciałoby się może jeszcze powiedzieć o konsekwencjach tego co się nam co się wydarzyło politycznego dla sytuacji też polskiej, ale przecież audycji stanie Polski się nie kończą, więc zawsze jest okazja, żeby do tego wrócić dzisiaj już musi pięknie podziękować pan prof. Mirosław Rowiński Instytut historyczny KUL oraz pełniący obowiązki naczelnika biura badań historycznych w Lublinie był gościem audycji historii Polski panie profesorze bardzo dziękuję ja również dziękuję za zaproszenie wszystkich powstała Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: HISTORIE POLSKI

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj podcastów TOK FM bez reklam. Skorzystaj z 40% rabatu w jesiennej promocji. Wybierz pakiet "Aplikacja i WWW" i słuchaj wygodniej z telefonu!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA