REKLAMA

19. Susze, powodzie, huragany. Czy potrafisz rozpoznać zmiany klimatu?

Koniec świata
Data emisji:
2020-07-08 11:00
Audycja:
Prowadzący:
Czas trwania:
40:58 min.
Udostępnij:

Temperatury powyżej 40°C, częstsze i dłuższe fale upałów, silne wiatry, ulewne deszcze czy gwałtowne zmiany ciśnienia. Te konsekwencje zmian klimatu dotkliwie w Polsce odczujemy: już wkrótce to będzie nasza codzienność.

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
koniec świata prof. Szymon Malinowski Uniwersytetu Warszawskiego fizyk atmosfery Marcin Popkiewicz fizyk jądrowy redaktor właściwie obaj panowie redaktorzy serwisu nauka klimacie zgadza się, ale bardzo urządzeń dobre lata z wysoką temperaturą suszami to jest coś do czego się musimy przyzwyczaić i nie ma innej opcji no teraz teraz nie ma innej opcji chodzi tylko to osoby te zmiany nie zaszły dalej niż nasza możliwość przystosowania się tak sporządza się zmienia temperatury w Rozwiń » Polsce osób troszczą się temperatury w Warszawie są już wyższe niż były w Budapeszcie 19 wieku naszym Rossmann sama klimat Niziny węgierskiej piętnastego wieku, a nawet cieplejszy się robić niesamowicie szybko rosną temperatury no jest sędzią temperatura też opadów rzecz jasna tak to związana z tym Susz to jest też kolejarze trud zauważamy coraz bardziej postrzegany bywał w Polsce obywały zawsze czas mają dostać raz na 5 lat mieliśmy stan suszy no teraz mamy od 2 trzynastego roku permanentnie co roku susza w Polsce coraz poważniejsza, dlaczego opadów jest grubsza tyle samo średniorocznie lider jest, dlaczego susza no temperatura wyższa, aby się tam bratu, żeby się parowanie adresy, jeżeli pada tyle samo wyparowuje więc, jaki mamy bilans złoty ma ujemny mamy nawet jakby początek opowieści, ale mamy trochę więcej opadów zimowym półroczu chłodnym mniej ciepła noc chciał państwa są bardzo poważna, bo mamy wyjątkowo wysokie temperatury tak jak ten proces upały w Polsce zdefiniowanych grup po 30 stopni takie dni w Polsce kiedyś mieć tak średnio 3 rocznie powiedzmy 34 rocznie teraz mamy już kilkanaście rocznie, więc jest gorąco wlecze pada mniej no, więc dotyczące suszoną ekstremalnie co więcej trasach partiom opady nawalne już taki deszcz, która SEK robił członka GB za kluczenia no posłuchać ziemi to wspólnie do rzeki w związku z tym zakres Bałtyku, a nie na naszych polach, a zimą zimą pada więcej tak, ale kiedyś opadało formie też nie da się tylko śniegu no też nie należał do wiosny topniał został w marcu jak i kwietniu zapewniał na sezon wegetacyjny na teraz oba mą spada jako woda no i gdzieś przychodzi marzec kwiecień to podobnie jest na polskich Polaków poseł wpłynęła też do Bałtyku no w związku z tym mamy już w kwietniu często poważny stan suszy i to miasto będzie się pogarszać zagrożenie suszą w Polsce będzie swojskie prognoz grali mówią, że ono będzie z tym bardzo poważne problemy widzimy w rolnictwie i coraz trudniej jest zapewnić wodę jak spada poziom wód gruntowych wysychają rzeczki jeziora no jak patrzy na prognozy tak jak z grubsza za kilkadziesiąt lat to może mieć postać zagrożenie suszą jak najbardziej suchych rejonach Hiszpanii obecnie no co daje domyślenia oraz pocieszać wtedy większość pań będzie leżeć na Saharze funkcjonalnie tak no tak wątpliwe pocieszenie jest tak widzimy, że klimat zmienia to wyszło poza naturalną skalę zmienności no pewnie będzie wychodzić dalej trzeba pamiętać, że my jesteśmy bardziej zagrożone rejony świata czy będzie swoje problemy to bardzo poważne problemy tak suszami jest podnoszący się poziom morza usłyszałem mającymi płonącymi lasami, bo to już nie ta strefa ma trzeba wielu drzew na K2 świerków się za ciepło w Polsce raport panu sprzed kilku miesięcy mówi granie 34 drzew rosnących polskich lasach znajdzie się w tej strefie klimatycznej tylko świerki sosny brzozy tam długa lista tak będzie nim pożary lasów nas ominęły nas takie atrakcje w cudzysłowie jak w Australii czy nie tak dawno temu Kalifornia jest tam Laska Portugalia Grecja Szwecja ale kto straci taka fala upałów podczas suszy to będą z dymem polskie lasy będą ginąć Polacy w pożarach tak to niestety jak tylko odpukać oby jak najpóźniej tani co jeszcze panie profesorze oprócz tych zimy bez śniegu i gorących sezonów letnich mogą dla nas mieszkańców Polski oznaczać zmiany klimatu przede wszystkim podrożeje żywność to dotknie nas wszystkich fakt, że nie mogą się odbudować zasoby wody w glebie zimą powoduje, że uprawa jest coraz trudniejsza, że trzeba zmienić techniki uprawy trzeba zmienić skład gatunkowy uprawianych roślin to jedzenie, do którego jesteśmy przyzwyczajeni musi musi się zmienić ulegnie zmianie to co mówił Marcin no być może czeka nas permanentny zakaz wstępu do lasów latem np. czekają nas zakwity sinic dużo większe niż było kiedyś nad Bałtykiem jest trudność będzie kąpać może nie tylko nawet w Bałtyku, ale w jeziorach wielu wodach śródlądowych fale upałów w mieście, gdzie wycinamy wszystkie drzewa bez opamiętania będą jeszcze bardziej dotkliwe my, stawiając klimatyzację jeszcze bardziej podgrzewamy świat na zewnątrz to znaczy nasze nasze ulice są wtedy są wtedy jeszcze jest cieplejsze będą zdarzać się coraz bardziej dramatyczne nawałnice nam do tej pory żadna taka poważna nawałnica nie spadła na duże miasto taki wiatr jak ten, który zniszczył Bory Tucholskie, gdyby trafił Warszawę czy Łódź czy w Poznaniu na pewno spowodowałby duże zniszczenia duże ofiary my mówimy to jest świat do 160 km na godzinę, czyli istotnie mniej niż to na dach i huraganach niby nasze budynki są dosyć mocne mocniejsza niż niektóre konstrukcje w tych krajach gdzie, gdzie tego typu zjawiska są są często tylko tam budynki jest dużo łatwiej odbudować są sposoby ochrony ludności rozwinięte przez tego typu zjawiskami u nas jako na pierwszy raz zaczną występować no to my nie będziemy wiedzieć jak postępować w tych sytuacjach może zabraknąć prądu ze względu i zapotrzebowania na prąd coraz większego latem ze względu na potrzeby wentylacji klimatyzacji i na trudności z chłodzeniem elektrowni na to, że sieć przesyłowa jest mniej wydajna wysokich temperaturach nawet ogniwa fotowoltaiczne przy bardzo wysokich temperaturach są mniej wydajne, więc nie będzie, więc nie będzie wesoło panie redaktorze pan już zaczął temat problemu z zaopatrzeniem w wodę jak Gosia trochę rozwinąć Polska znajduje się na liście krajów, które mają ograniczone zasoby wodne pytanie na ile takie sytuacje jak właśnie w zeszłym roku w Skierniewicach mogą się zdarzać w innych miastach i często na ile to jest prawdopodobne, że w Stepnicy miesiąc ponad 300 miejscowości w zeszłym roku brak ograniczenia w dostępie do wody albo są nie było wody w kranach coś się z tym liczyć powinniśmy prowadzi działania adaptacyjne, bo często jak niezależnie od tego Najda skutecznie będziemy dalej chronić klimat jest nieunikniona fundamentalne jak daleko zamiany zajdą także kraj bardzo daleko to w zasadzie adaptacja będzie ona rozpaczliwie problematyczna, a ta adaptacja to znaczy raczej jako klimat ociepla się trochę ocieplił, więc zmienią nam się opady nie będą się zmieniał poziom morza przy dotacji rozumiem działania dostosowujące naszą infrastrukturę do no tego, że będziemy trochę innym klimacie w innych warunkach funkcjonować nowe fundamentalne ochrona klimat także te zmiany nie poszły zbyt daleko jak pójdą zbyt daleko to zrobi się obciążenie śmiesznie jeśli sza temperatura po 39 stopni to jest Lasek 8‰ powierzchni lądów to najgorętsze miejsca na Saharze głównie i w scenariuszu tak biznesach zwykle to za 50 lat na terenach dotkniętych tak ekstremalnie wysokimi temperaturami będzie mieszkać jak i 3,5 miliarda ludzi, bo jeżeli się nie przeprowadzą tamtych terenów tak pierwszy przeprowadzą to znaczy olbrzymią presją dostępności emigracji tak dalej w scenariuszu chcemy jak realizujemy ochrony klimatu zgodnie z duchem porozumienia paryskiego czynności na mocy pełnią tam 1,5 stopnia morska krzykiem Noto mamy o ponad połowę mniej ludzi na takich teraz taką 1,5 miliarda ludzi na terenach już niezdatne do zamieszkania to jest tak nowe tak znacząco mniejsza liczba ludzi no jak patrzymy na sytuację to te migracje globalne i zarazem niedobory żywności ceny i ruchy migracyjne liczone są po setkach milionów ludzi też będą nas wpływać czy ograniczenie tych negatywnych skutków zmian klimatu wokół zmian klimatu powiedzmy ich skali jest możliwe przy jednoczesnym trzymaniu się polityki opartej na węglu szczerze nie jest to wniosek spółce fizycznego jako fizyka zmian klimaty wyniki emisji gazów cieplarnianych głównie dwutlenku węgla tak 23 powiedzmy jest też metan jest tam inne źródła emisji najdalsze spalanie paliw kopalnych limitowaniu tlenku węgla do atmosfery tak byśmy traktowali jak darmowy, czego nasze kominów lub zachowuje moc fizycznego punktu widzenia prostu musi brać rozstawia dwutlenku węgla w atmosferze do zaburzenia na stan wiecznego planety do wzrostu temperatury powierzchni ziemi tak jakby ten fizyka wniosło stołeczne przecież nie zaś tego pogodzić oczywiście dalsze implikacje polityczne gospodarcze społeczne i inna osoba jest generalnie tak od strony fizycznej to możemy pozbyć tych emisji co miesiąc warstwą paliwa kopalne tak węgiel ropa gaz jest postawa energicznych naszej cywilizacji dla ludzi oraz Polski jest postawa i gospodarki pracy dobrobytu wygodę itd. tak, żeby powiedzieć samochodami latać samolotami czy rzucać taki na talerz tak mego implikacje tego co my musimy zrobić spis praw fizyki to, cytując raport IPC z tą sprzed roku z haczykiem pójdźmy ściąć emisję ze spalania paliw kopalnych o połowę w ciągu dekady i do zera kilkanaście lat później no to implikacje związkowego państwa palców element globalnego energetycznego są poziom bardzo daleko idące, ale nie zaczniemy tak nic nie ma definicji nie rezygnuje z racji przyszłość jeszcze nie zdarzyła nie tak, bo nie postawione pytanie naczep musimy z niej zredukować emisję gazów cieplarnianych i to do zera, bo to on się kumulują w środowisku to nie jest także ogranicza emisję o połowę to będzie tylko bycie tej o połowę nie to się kumulują dolewali wodę do vany coraz wyższy poziom jest w Erewanie zwolnienie emisji to tylko z postawy jak jak wzorujemy się puste brata ustabilizuje na tym poziomie, jakiego podnieśliśmy wcześnie tak porwanie one dowody jak zostaniemy do ubezpieczeń i poziom gdzieś ileś tam wyżej tras oczywiście fundamentalne pytanie o to czy możliwe jest zapewniającej gospodarki pracy dobrobytu bez paliw kopalnych warto towar 1 fundamentalną rzecz to jest zasób odnawialny, które się szybko wyczerpuje my wam paliwa kopalne setki tysięcy osób cieszmy się regenerują praca geologiczne to ostatnie dekady tak czy inaczej, gdy mamy na ziemi tyle ile chcemy mieć rację mieli być również bez paliw kopalnych nie zaś utrzymać naszej gospodarki cywilizacji dobrobytu z pracy to co nas czeka, gdy paliwa kopalne będą się wyczerpywać nasza cywilizacja dobrobytem i gospodarki katastrofa, a zmiana ma ona bardzo konkretne ograniczenia czasowe jak szybko powinniśmy dochody od nich odejść, więc my musimy udowodnić, że ci, którzy mają się nie bez paliw kopalnych bez węgla ropy gazu nie mają racji obecnie mają rację mam 6 z danych kolektywnie no, więc jak się przyjrzeć czym możemy zastąpić paliwa kopalne, jaki mamy opcję, choć także od strony technicznej jest to możliwe możemy zastąpić paliwa kopalne innymi źródłami energii jest proste, że było jasne to trochę zajmie, ale do zrobienia w czasie, który jest potrzebny, jeżeli byłaby Wola polityczna w mojej opinii mieli mobilizację na skalę mobilizacji drugiej wojny światowej dostępna jest harmonizować w ciągu dekady w piśmie taką mobilizację, ale przy mobilizacja skalę program Apollo to powiedzmy 20 lat i też do zrobienia fundamentem nie jest pytanie o to, jakie źródła energii czy wiatraki fotowoltaika czy Atom czy biogaz woda fundamentem jest zracjonalizowanie życia energii domy rozpusty marnujemy energii wszędzie przy ogrzewaniu budynków w transporcie przemyśle rolnictwie, gdzie nie spojrzeć na wprost mówił Krzysztof Mróz Energi bardzo znacząco nie wraca do jaskini wręcz, podnosząc jakość naszego życia mieszka w domach nie trzeba ogrzewać mają transport rodem z Kopenhagi nie z piekła rodem przy okazji bez wypadków bez smogu bez hałasu w przemyśle też pod okiem często rzeczy, które mają się teraz zepsuć po okresie gwarancji bez sensu trzeba zastąpić stan nie nie naprawiane zrobione nie zrobiono pod kątem odzysku surowców nie spojrzeć możemy wracać do ściany i tak bez problemu, zaczynając Energi także mam lepsze usługi energetycznej mamy obecnie to możemy wręcz wybierać takich źródłach energii chcemy funkcjonować czy więcej biogazu czy więcej to mówię tak na lądzie na morzu czy fotowoltaiki tam nadal pracował liczby się spinają też do zrobienia to jest wyzwanie technologiczne na coraz mniej to ekonomiczne, bo jak patrzy na postęp technologii w tym zakresie jest prostu niesamowite jest ograniczony czerpiemy konserwujemy naszą miłość do węgla tymczasem coraz bardziej nam ciąży, jakiego przywiązany do szyi czy pani redaktor, ale Polska ma najwyższe ceny hurtowe węgla oraz prądu w Europie co wynika z 2 rzeczy Pierz na torze Polski elektrowni jadą na polskim węglu, który z grubsza jest na bramie kopalni dwukrotnie droższy węgiel w portach bałtyckich z importu po drugie, Unia Europejska prawda sam zanieczyszczający płaci, więc pakowaniu tlenku węgla do atmosfery zaczyna kosztować coraz więcej nasze dodano bardzo drogi węgiel Polski głębinowe niskiej jakości Nisko kaloryczne plus opłaty za oczyszczanie atmosfery pokazuje nasza energia SA droższe mniej konkurencyjna coraz mniej sensu trzymania się kurczowo tego węgla ropy gazu czy w ogóle, skąd mamy ropę wracał z importu tak od ruskich oligarchów albo szejków naftowych gaz podobnie każdy kolejny dzień energii paliw kopalnych granie na szkodę Polski bilansu handlowego bezpieczeństwa wewnętrznego itd. tak spojrzeć na to ostro się składa spójny program grań wartość należy to zrobić z ochrony klimatu czy pozbycia się smogu czy problem siania polskie bezpieczeństwo energetyczne prawo bilansu handlowego czy rozwoju polskich firm innowacyjnych sektora nasza przyszłość nie jest Kopania coraz większych dziur Kompanii Węglowej odkrywek węgla brunatnego przyszłość polskiego wsparcia gdzież jest właśnie w tych technologiach w dość energetycznej i bezemisyjnych energii, a co musielibyśmy zrobić tak naprawdę, żeby zmiany klimatu powstrzymać oprócz odejścia od węgla co jeszcze jesteśmy w stanie zrobić no tak musimy musimy zachować właśnie to powierzchnia Leśna to w postaci Stanów starych lasów nie wycinać tych tych tych drzew, które są musimy przywracać wszystkie wilgotne środowisko przyrodnicze na powierzchni ziemi, bo to są te miejsca, gdzie ta to woda jest gromadzona na dłuższy okres czasu częściowo oddawana atmosferze kiedy, kiedy trzeba, kiedy jest bardziej sucho może spowodować następne opady, a nie wpływa nie spływa szybko do rzek poza tym my jesteśmy także zagrożenie utratą bioróżnorodności był był raport na ten temat rok temu niecały rok temu, który odbił się bardzo bardzo szerokim echem, bo jesteśmy takim szczycie piramidy piramidy życia i to już mówi o tym, tzw. termodynamika nierównowagę, a ja mówię to jak jak jak jak fizyk jesteśmy na szczycie bardzo bardzo skomplikowanych procesów coraz prostszych procesów życiowych do coraz bardziej skomplikowanych coraz bardziej skomplikowanych strukturach biologicznych i to żeby, żebyśmy mogli istnieć jako w gatunek cywilizacja grupa ludzi wymaga pewnej podstawy tej piramidy no i metą podstawę częściowo sami Ścinawy przez gospodarowanie terenu, a częściowo ona jest niszczona przez te zmiany klimatu, które następują szybciej niż bioróżnorodności jest w stanie się odrodzić to zjawisko nazywamy wymieraniem czy my jako gatunek Homo sapiens też jesteśmy zagrożeni wymarciem panie redaktorze może pan teraz w kontekście słów pana profesora to jest oczywiście daleko idące własny scenariusz nie jest dziś na jutro, ale czy to się może wydarzyć co daleko idący scenariusz na chwilę bieżącą powiedział, że jako gatunek uprawdopodobnienia to pytanie, bo skala zaburzenia klimatycznego kosztem, które są w stanie spowodować granic w tym szczerze mi tam zatrudniony ton skał dalej będą krążyć wokół słońca, by nie zrobi nie jesteśmy w stanie tego zmienić więcej nie zniszczy projekt jest w stanie zniszczyć życie na ziemi wg nieprawdopodobnie jakiż tam bakterie żyjące kilometry po też może mieć inne niesporczaki taką przetrwają sadzie z okolic byli w stanie rzucić to wszystko pasz Stein czy przetrwa człowiek tak wg miał prawo powie tak jako gatunek Nikoś jako cywilizacja zorganizowana w krajach już tak byśmy jak w kompletną katastrofą i wymarł, by nie wiem tam 99 ma 9% ludzkości tak reszta milionów zostanie jedziemy do populacji poziomu łowców zbieraczy sprawa zdegradowanej planecie z zdewastował no nie systemami jak gatunek pewnie przetrwa może, jakby tracą całe nasze zdobycze nauki kultury tak na susza ludzkość też to przetrwa czy możecie wybrać scenariusza, gdzie dochodzi do sytuacji kino, bo rozbuchany szklarni przejściowe co prawda prawdopodobnie, że w zasadzie to dla Homo sapiens tutaj nie będzie miejsca, bo trzeba zrobić okresowo nam tysiące dziesiątki tysięcy lat miejscem na zbyt ciepłym, żebyśmy tutaj mogli przetrwać my tej sytuacji Tusk rzeczywiście może odejść społecznicy planet, a tu dość ekstremalny scenariusz jesteśmy od niego raczej daleko na razie raczej tak biorąc pod uwagę obecne trajektoria najbardziej prawdopodobna coś tam będziemy działać ochrony klimatu ani konieczne tak bardzo jak powinniśmy w tym scenariuszu dla potrzebna stabilizacja sytuacji geopolitycznej takim przesłaniem stref klimatycznych głód migracje chaos przemoc, bo to będzie boleć pytanie jak bardzo tak będą przypuszczam, że liczba będzie liczona w miliony jak setki milionów to będzie nieprzyjemne pytanie na dostęp geopolityczne globalny okaże się odporny jak zachowam naszą cywilizację na 1, skąd się takim chaosem wielką wojną takimi rzeczami prosto do nas cofnął gdzieś, bo średniowiecza jak nie dalej zjawiska ekstremalne jeszcze, bo to jest coś coś co paraliżuje społeczeństwa i o tym, też eksperci od dzisiaj wystarczy formalne są dosyć powiedział umieszcza nie ekstremalne czy nie zresztą ekstremalnie mogą być niepotrzebnie na susze powodzie na wzrost poziomu morza huragany no to one już na wykresie poza tym zakres naturalnej zmienności z minionych setek tysięcy lat, a rysunkową niewiele teraz będziemy coraz bardziej czas na zakres zmienności firmanctwa infrastruktura miejsca, gdzie mieszkamy na świecie za to będzie coraz bardziej Parma czy mogło się włączyć sprzężenia zwrotne przekroczy może punkty krytyczne typu nie wiem co nasze wystawiła już na zmarnowanie zostaje węgla metan pustynie Amazonia np. czy rozpadać kawał lądolodu Antarktydy zachodniej topnieje nagle rośnie szybko poziom morza o metr albo 2, a może pójść dalej mamy łącznie z twarzy zwrotny dający dali klimat dzielnicy Katowic zmarzlina, która wzięła się rozgrzewać uwalnia się z niej dwutlenek węgla metan w wyniku rozkładu materii organicznej wynik ocieplenia znika lub w Arktyce, iż niektóre jak chciałby objąć światło słońca ociepli się poznikały obrzeżach odsłoni się ciemna powierzchnia lądów oceanu ziemia pochłonie więcej energii stopy jeszcze więcej śniegu jest więcej ciemnego płonie jeszcze więcej energii nagrzewa się dokoła wieczna zmarzlina czeka, żeby się rozgrzać, a przyspiesza ska materii organicznej glebach wyższej temperaturze szybszy rozkład dodatkowe emisje z tego będą ponoć lasy dodatkowe emisje z tego będzie zatrzyma się być może krążenie oceanicznych rosła w głębiny dwutlenek węgla, bo oceny będą silni zestaw pikowane rozumiem od góry na grających ocalone też mniejsza gęstość wody ona mniej chętnie miesza z wodami głębinowymi oraz tych trasach mamy cyrkulację oceaniczną i woda tonie w rejonach zimne arktyczne obu brzegów Antarktydy woda większej gęstości to trasa będzie mieć wodę cieplejszą i być może też mniej zasolone w wyniku topnienia lądolodu Grenlandii Antarktydy ta słodka woda spływa do oceanu mamy słodką wodą małej gęstości o wyższej temperaturze małej gęstości może zwolnić cyrkulacja oceaniczna, aby można, by się zatrzymać przestanie osłaniać największe głębiny zacząć nagrzewać głębiny oceaniczne w nich są być tak metanu lub pokłady hydratów metanu będą malować najpierw metan będzie reagować w wodzie wychwytywane większości, oceniając oceany są także korzystał z dnia w wyniku wzrostu temperatury, bo w wyższej temperaturze zmniejsza przepuszczalność tlenu w wodach oceanicznych, ale generalnie oceni oceanu skutkować rozwojem bakterii siarkowych w tych oceanach być może przestanie oceanów nie tlenu siarkowodoru dalej emisji siarkowodoru do atmosfery wyklucza życia tlenowego no bo tak silnie toksyczny rozkłada warstwę ozonową chroniącą przed trafił latem z grubsza opisuje tutaj co miało miejsce para z historycznymi podczas scenariuszy, kiedy gwałtownie rosła temperatura nikt nie ma emisji wulkanicznej wulkan emitował co 2 i umiera nawet jeszcze parę procent czasami skutkującego naszą planetę gatunku mieszka w twarz opłat być może jakościowo możemy to powtórzyć nowsze badania sugerują, że faktycznie nawet w scenariuszu niewiele bardziej radykalnym scenariuszu ochrony klimatu w ramach porozumienia paryskiego jedziemy po bandzie ocieramy się tego typu atrakcje w naszym temacie próba adaptacji takiej sytuacji jest to zupełnie na planie tak tak już masz mieszkanie jakiś tam stacja kosmiczna hermetyczny tak to jest naród, którego ludzkość mogła po prostu nie przetrwać zgranie jak i więcej wiemy o tym co się może wydarzyć, jakie mamy punkty krytyczne, które może przekroczyć wiele grania są bliżej są poważniejsza badania zeszłego roku jak się ociepli Piotra Woźniaka 45 stopni mogą znikać morskie stratą Cumulus tak wielkie płaty białych chmur wiszących nad całym odbijający światło słońca ociepli się znikną zamiast białych zwierciadło bijący światło słońca radzą, by mieć jednocześnie oceanu większe pochłania energii i dodatkowy +8 stopni z tego powodu przedmiotem prac, a później praktyką Putina planeta to jako zacznie działać to sam nie będzie możliwości zatrzymania tego tak sam sposób kontakty, czego nie poproszą go sznurkiem będzie stać wieczna zmarzlina środkami tego żadnym korki będą hydranty metal zaczął rozpadać nic już nie zrobimy jak cię pewne punkty krytyczne rozpocznie się walić w przepaść to powstanie po prostu usiąść mówi ostatnio modlitwa, a te punkty krytyczne są bardzo odległe w tej chwili od nas panie profesorze znaczy kiedyś nam się wydawało, że one są bardzo złe, a z każdymi kolejnymi raportami i pracami okazuje się, że przecenia daliśmy stabilność systemu klimatycznego, w którym żyjemy i jego jego możliwość stabilizacji przy wzroście temperatury proszę zauważyć, że przez ostatnie 55 000 000 lat ziemia w zasadzie się ochładza działa były etapy troszeczkę wzrostu temperatur średnio rzecz biorąc temperatura spadała malała ilość gazów cieplarnianych one były usuwane usuwane z atmosfery no i teraz myślimy sobie tak kiedyś dodawały ten dwutlenek węgla do oceanu wulkany, ale co robi my robimy tą samą robotę, którą kiedyś były wulkany gazem węgiel, który jest we wnętrzu ziemi tym razem zamknięty w skałach osadowych i wypuszczamy go do zewnętrznego obiegu na powierzchnię, spalając gorąco, łącząc go z planem tylko to co robimy to jest tysiące razy szybsze niż naturalne emisje wulkaniczne cywilna działanie w pewnym sensie przypomina to co kiedyś robiła natura historii geologicznej planety tylko robimy to tysiące razy szybciej i tak naprawdę podwaja my te emisje tą działalność co powiedzmy 25 lat to jest sytuacja absolutnie bez precedensu w historii geologicznej planety i proszę zauważyć, że my uzależnili my się od od tego procesu do tego stopnia, że kiedyś nie opłacało nam się docierać do tych niektórych skał, w których był uwiedziony ten TEN-T ten ten węgiel, bo to po prostu ekonomicznie nieopłacalne tylko ropa naftowa wytrysk kiwał tu w Arabii Saudyjskiej czy w Teksasie czy w Baku w Azerbejdżanie na powierzchnię to używaliśmy węgiel wydobywali bez dziur dziury w ziemi bardzo bardzo blisko bardzo blisko powierzchni ziemi w tej chwili, żeby dowiercić się do do do złóż wiercimy na głębokim odległym oceanie albo próbujemy oczyszczać zanieczyszczona smołą Piaski gdzieś w Kanadzie i to wszystko po to, żeby wlewać to paliwo do baków naszych samochodów samochód waży 1,5 tony używamy go po to, żeby wsiąść do tego samochodu dH 4km do pracy albo podjechać gdzieś po zakupy rozpędzając go po drodze kilkadziesiąt razy, jeżeli ktoś powie, że to jest racjonalne korzystanie ze środowiska i wykorzystywanie energii tego co nam dała natura to naprawdę będę śmiał mu się śmiał się w twarz przyzwyczailiśmy się do tego typu bezmyślnego działania i strasznie trudno wyobrazić sobie, że moglibyśmy działać inaczej mieć w miarę wygodne życie nie, niszcząc tego środowiska ma ma pani telefon komórkowy prawda mam tam jest klawiatura tak jest Arka jest klawiatura QWERTY układ tych bardzo, skąd się układ QWERTY pojęcia nie ma jak były pierwsze maszyny dopisania został wymyślony po to, żeby nie dawało się za szybko pisać, żeby się temu teczki, które uderzają w papier nie zbijał w maszynie pisma nie są istnienia i teraz i teraz tak my to zastosowaliśmy potem elektrycznych maszyn dopisania potem do komputerów, a teraz stosujemy to w telefonach komórkowych zupełnie bezmyślnie bezsensownie no tak nie ma też nie ma nie ma złote dziecko nie ma się co z AC DC dać możliwość komunikacji z tym zadaniem dalej ze światem mogła być dużo większa i my jesteśmy tak przyzwyczajeni działać na każdym polu co jeśli myślimy o ogrzewaniu budynków jeśli musimy o transporcie czy jeśli myślimy o energetyce innych systemach w zasadzie 99% naszej naszej pracy jest powtarzanie starych pomysłów, które bardzo często przestały mieć sens zmieniających się warunkach i zmieniającym się świecie także my jesteśmy niewolnikami przyzwyczajeń dlatego tak nam trudno zmienić ten świat, ale to jest możliwe i to tak naprawdę nie wymaga bardzo wiele poza tym, żebyśmy się pozbyli pewnych przyzwyczajeń jak jak liczymy dobrobyt społeczeństwa w produkcie krajowym brutto tak do tego produktu krajowego brutto i co się zarówno przez różne przydatne rzeczy, które wytwarzamy dużym nakładem pracy służą nam bardzo długo jak różnego rodzaju życie śmieci opakowania, które po prostu natychmiast natychmiast wyrzucamy to w zasadzie ogromna część działania w tej chwili ekonomi jest nakierowana nie na zaspakajanie potrzeb tylko na stworzenie pseudo potrzeb i my żyjemy w świecie, który kręci się, dlatego że tworzone są te pseudo potrzeby jednocześnie odcinamy gałąź, na której na, której siedzimy, więc zachowujemy się rzeczywiście jak Heroinista uzależniony od od od dawek heroiny i w pewnym momencie nastąpi ten złoty strzał i tak i nie będzie są, bo nie będzie wesoło to oni profesorze jeszcze zjawiska ekstremalne pytam susza zima bez śniegu oka i powodzie huragany trąby powietrzne to też będzie zdarzało w takim klimacie jak nasz ruch trąby powietrzne czy 3 czy 3 nawałnice tzw. dąb bar z 3 czy czy też importujemy z tak powiem z drugiego kontynentu nazwy de de Terre co tak to zjawisko które, które zdarzyło się tam w Borach Tucholskich do tego no to są właśnie zjawiska związane z silnymi chmurami konwekcyjne milczeli takimi zjawiskami, które pewną część energii termicznej szczególnie tej dostarczonej do atmosfery przez parowanie, a potem zamienione zamienione w ciepło przez kondensację, czyli powstawanie powstawanie chmur potem zamieniają się energię kinetyczną porywów wiatru które, które niszczą, które niszczą wszystko no i cieplejszej atmosferze będzie więcej tej energii Jana będzie bardziej skoncentrowana tt tt zjawiska stają się większej dają możliwość uwolnienia większej większej ilości energii w związku z tym no i siła wiatru czas występowania tych tych tych tych tych zjawisk okres, w którym się pojawiają, bo to jest ciepła pora roku wszystko rośnie i się wydłuża, czyli jesteśmy panie bardziej bardziej narażeni nawet ci, którzy nie będą bezpośrednio dotknięci tego typu zjawiskami mogą być np. dotknięci podtopieniami czy wręcz powodziami w błyskawicznym mi tak jak mówiłem ta energia wiąże się z tym, że para wodna konsul w atmosferze jak z kodeksu zamienia się deszcz i wypada błyskawicznie na bardzo małym obszarze ogromnych ogromnych ilościach, więc paradoksalnie w tym suchy w tym suchym świecie który, który nas czeka będą zdarzały się epizody, kiedy dostawa wody z nieba będzie taka, że nie będziemy sobie potrafili z nią poradzić no to są wszystko rzeczy opisane podstawowymi prawami fizyki tak równanie Klausa klapy Rona pewnie bardzo nieliczna część słuchaczy będzie wiedział, że wie, o czym mówię, ale to wszystko zależności, które są znane dobrze opisane i to nie są jakieś takie nowe nowe odkrycia po prostu o tym wiemy od od od bardzo od bardzo dawna naukowcy pisali raporty na temat niekorzystnych skutków zmian klimatu co najmniej od pół wieku i pisali te raporty do do polityków jak to się dzieje w takim razie wciąż pojawiają się takie głosy, że w średniowieczu było cieplej ludzie tak naprawdę nie mają wpływu na to co się dzieje na ziemi, bo przecież klimat się zawsze cieplej temperatura na ziemi rosła i jakby tutaj nic nie możemy zrobić to jest to jest myślenie magiczne, które nie ma wiele wspólnego z rzeczywistością z 1 strony z drugiej strony są tak jak tak jak mówiłem, że jesteśmy przyzwyczajeni do różnych rzeczy tak bardzo boimy się zmian i wybieramy wybieramy rzeczywistość wydaje nam się świat jest taki jak widzimy go w telewizorze no gdzie nawet jak jak dzieje się jakaś straszna rzecz to potem główny bohater filmu wychodzi zwycięsko ze wszystkich tak powiem przecież mój trzeci jest losu i wszystko i wszystko dobrze się kończy świat rzeczywisty działa wg praw fizyki nie wg scenariuszy filmowych nie działa wg scenariuszy programów informacyjnych ekscytujemy się co powiedział taki czy inny polityk na temat jakiegoś innego polityka i potrafimy 3 dni na to roztrząsać prawda we wszystkich we wszystkich programach informacyjnych, czyli krótko mówiąc mamy kompletnie źle poustawiane priorytety nie potrafimy odnieść do do rzeczywistości jest fałszywy świecie bardzo łatwo rozprzestrzenianie fałszywych informacji to jest przyczyna no nie tylko niektórzy mają interes, żeby to robić no, jakie firmy są najbogatsze na świecie firmy, które panują nad paliwami, a także filmy, które panują nad nad informacją jeżeli, jeżeli jesteśmy w komputerze i szukamy informacji w komputerze, jeżeli nie potrafimy zadać skomplikowanego pytania wujkowi Gogół to wujek kogo wyrzuci odpowiedzi na te pytania, które nam odpowiadają nie te, które są prawdziwe tylko te, które są zgodne z naszym światopoglądem w związku z tym ludzie żyją w bańkach informacyjnych i nie docierają do nich informacje związane z rzeczywistością panie rektorze to jeszcze tak kończąc już prośba o płynne i wskazówki co my co każdy z nas może zrobić, żeby chronić klimat, żeby chronić ziemię kompendium pierwsze roku myślę, żebyśmy odróżnić ziarno od plew wiedzieli, o co chodzi jako redaktor portalu oko marsze polecimy portal nauka o klimacie miesiąc tłumaczeń książkę nauka o klimacie będzie chyba reklama, ale pożyteczną bardzo bolesna w ogóle tak nasze ja nie samochodem nie latam samolotem niezaproszenie Adama my z pewnością Ania potem zacząłem od siebie tak myśmy globalnie Działaj lokalnie ale, choć trzeba postawić kropkę, bo indywidualne działania nie uratuje świata angażujemy się po to, żeby zmieniać świat podczas zmiany systemowe on nastąpił wtedy, kiedy zmienić prawo, kiedy zostaną zmienione przepisy budowlane planowanie przestrzenne miks energetyczny Polski tam prąd mamy wniosku itd. grają Otóż ufaliśmy ustawodawca tak ta polityce pozyskania wiodącą to tam badania opinii publicznej mówią ludzie chcieliby usłyszeć tak dla mnie takie badania ma robić to tam ludzie chcą na zgranie bądź aktywni zmian wokół siebie zostają od siebie bo kiedy dniem, kiedy samochody Warszawy takiej infrastruktury z tak wygląda, że tak czy pasuje tutaj poproszę darmowe parkingi pierwszych gdzieś tam podziemie żadnych tam buspasy tak dalej, bo przeszkadzają tak chce mieć w trasę dla samochodów taki transport miejski tabor wart pół mówi poproszę Kopenhagę tak to dobry transport miejski bezpiecznie ograniczać ruchu samochodowego i trasy są rodzice dobrze głosem na polityków trwa tak albo inne miasto, a taki czynnik energetyczna tak inaczej politykę antysmogową głosy z pieniędzmi, którzy bardzo ważny korporacja klienci klient jak pani kupuje tonę węgla do obcych halach pani głos jest pieniędzmi, ale dziękuję panie salowe wolą dawać tanie usługi jako lokalną role matek, gdzie znajomy głos pani np. misyjne status quo pani i kupienie panele fotowoltaiczne jeździ pociągiem idzie na wagę żarcie no nas pani głosuje są na zmiany tak swymi pieniędzmi szukaj w razie państwo znają i pokazuje państwa należy, a docelowo zmierza do tego żeby, żeby działać wdraża swoje otoczenie nie tylko jako Kowal SA też miejsca zawodowym jest pani redaktor, czyli róbmy w naszym radiu propagujemy wiedzę propagujemy pewne postawy często bywa trudno by pan teraz rozmawiamy o katastrofie klimatycznej tak skończy nasza rozmowa i pod blok reklamowy, gdzie będzie jakąś wycieczkę lotniczą kup wędliny firmy XYZ kupowania nowszego SUV-a tak przepraszam szaleństwo prawda siano trzeba zrobić pieniądze taka gra musimy to zmieniać skończymy wszyscy ręką ręką w zupie i granie działajmy tak, żeby mieć nasze otoczenie bądź też aktywistami dołącz do kosztów, które nam się podoba bardzo różne są bardzo tak powinna agresywnie działających po mniej agresywnie działająca w taki edukacyjny jak my przez nasze profesor ścigali nauki od marca niektóre trafi do innych nie to kosztem bardziej trafi WWF obok większym rebelią nam ktoś nie chce ludzi dopasują pod swój profil swoje kompetencje graj zmieniaj siebie po to, też zmieniać świat zmieniamy się wobec zmian w siebie my przestajemy wypierać zapominać o tym jak my nie zaczynam zmieniać siebie szacować zapomnijmy zabijemy pójdziemy na grilla zrobimy zakupy granie w kasie kręci, a 1 z częścią tożsamości jest redukcja naszego wpływu na środowisko coś tam więcej rozumieć zaczynamy być agentem zmian i to, że dla nas ważne, gdyż w pełni poprzemy będziemy chcieli ten świat zmienia wybierać polityków, więc generalnie zmień siebie po to, żeby zmieniać innych wszędzie, gdzie możemy propagujemy wiedzę propagujemy zmiany tego stanu prac oraz kilka energetyczna też ochronę naszego naszego świata także środowiska ekosystemów z tą zmianą systemu odmiana modelu myślowe, które mamy głowy oraz naszym priorytetem tak społecznie politycznie odbiorcy ekonomiczne gospodarcze jest wzrost konsumpcji bazujący tak na paliwach kopalnych węgla co ciśnie tak no my musimy od tego odejść tak, żebyśmy to tylko była pewna epoka to miało sens, ale mam się zmieniły, bo zasoby wyczerpują na pewno środowisko staje się po prostu jasno katastrofalnie jako paliwa kopalne patrzą plastikiem przez całe środowisko 2 chamy smogiem postępuje erozja degradacja polskich gleb to co robimy też długoterminowe niekorzystne dla nas samych tak jak do nas jako ludzi Lasek Polski Polaków jako, więc zmian się po to, żeby świat się zmieniała bo, bo ma EP-ka już granie do tego, żeby tam się zmienił nie potrzeba nam, żeby 100% społeczeństwa co chciało starcia 34% zaangażowanych ludzi, którzy wychodzą mówią chcemy zmian i to granie pod taką zmianę postaw społecznych świat się zmienia kucie każda wielka zmiana coś się od jednostek od wariatów, którzy wychodzili abolicja liści mówili skończmy z niewolnictwem to było 100 000 było normalne albo prawa kobiet sufrażystki tak jakieś głupie baby wyszły później wchodziły dziesiątki setki tysiące świat zmienia miał prawo miał prawo, więc walka konno pierwszy mariaż wychodzi rozrzucali ulotki tak boksować się związkiem sowieckim kurcząt oraz za kratami wyląduje na Sybir wywiozą ta z okazałą zdarza no właśnie otrzymali akcje pokazują, że król jest nagi, że to co obecnie jest nie jest dobry musimy to zmienić, więc kraj dołącza do tego ruchu transformacji, bo każde pokolenie ma przed sobą wielkie wyzwanie te nasze wyzwanie tak generalnie koszty wielkiej transformacji jak działa nasza gospodarka społeczeństwo jak zasila naszą cywilizację i jest to bardzo ważne, bo w temacie można mieć więcej życia, bo w końcu czyn moim celem jest umrzeć bogatszy o 10 000 000 na koncie nie być można coś wielkiego ważnego do zrobienia uczestniczymy, w czym naprawdę wielkim ważnym i zaangażują się tą listą refleksją państwu zostawiam prof. Szymon Malinowski Marcin Popkiewicz byli dzisiaj ze mną dziękuję dziękuję bardzo koniec świata scenariusz i prowadzenie Małgorzata Gołota do usłyszenia Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: KONIEC ŚWIATA

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj podcastów TOK FM bez reklam. Skorzystaj z 40% rabatu w jesiennej promocji. Wybierz pakiet "Aplikacja i WWW" i słuchaj wygodniej z telefonu!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA