REKLAMA

Kiedy milczenie oznacza zmianę. Wizyta Gorbaczowa w Polsce w lipcu '88

Weekendowy Poranek - Maciej Zakrocki
Data emisji:
2020-07-11 08:20
Prowadzący:
Czas trwania:
17:49 min.
Udostępnij:

O wizycie Michaiła Gorbaczowa sekretarza generalnego Komunistycznej Partii Związku Radzieckiego w Polsce w lipcu '88 roku, opowiadał historyk prof. Jan Skórzyński.

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
Maciej Zakrocki dobry ponownie wrócimy teraz na chwilę wydarzenia dokładnie sprzed 32 laty oto 11lipca 1988 roku na lotnisku Okęcie w Warszawie wylądował samolot z Michaiłem Gorbaczowem na pokładzie do bardzo ważna wizyta myślę, że szukamy tych różnych drobnych elementów czyste kilku stopni na naszej drodze do wolności pewno tę wizytę Michaiła Gorbaczowa również trzeba na tę listę wpisać to co dużo mówić jak jakieś państwo chciało mieć trochę inny pomysł na Rozwiń » życie państwo tzw. bloku wschodniego NATO bez zgody pierwszego sekretarza komunistycznej partii związku Radzieckiego nie było, o czym gadać, a Polska w roku w połowie roku osiemdziesiątego ósmego roku na pewno bardzo chciała się zmieniać no i co powiedział w tej sprawie Gorbaczow jest z nami pan prof. Jan Skórzyński historyk politolog publicysta wykładowca Collegium Civitas dzień dobry dzień dobry to może jeszcze za tylko powiemy od 1111 lipca to właśnie proszę krótko nakreślić, jaka jest sytuacja w Polsce coś się dzielić rzeczywiście społeczeństwo uwierzyło, że ten Gorbaczow, przelatując np. właśnie powie idźcie swoją drogą, a ta, która powiedzieć co społeczeństwo żyło, bo nie było wtedy takich kanałów komunikacji za pomocą, których moglibyśmy zbadać, ale możemy powiedzieć, czego oczekiwał rząd komunistyczny cała cały aparat władzy, na którego został gen. Jaruzelski i czego i, czego spodziewała się opozycja demokratyczna Solidarność, która domagała się prawa do powrotu do legalnego działania od od już górą 6 lat, więc Gorbaczow przyjeżdża do Polski jako przywódca młody nowy przywódca związku Radzieckiego od 3 lat już stojący na czele tego supermocarstwa który właśnie zaczyna podejmować budujące kroki w reformowaniu zmianach w podejmowaniu zmian we własnym kraju polityka Gorbaczowa generalnie zmierzała do podjęcia próby modernizacji systemu komicznego rządu pierwsze wrzucą związku Radzieckiego, który dostrzeże tak jak dotąd dalej być nie może, ponieważ grozi to załamaniem się całego systemu wielu bardzo różnych przyczyn, ale zapewne mentalnie przyczynami była całkowita katastrofa gospodarki komunistycznej, która zresztą oczywiście również miejsca w Polsce i to nawet w sposób może bardziej dotkliwie bardziej wyraźne i ten teren taki fundament tego myślenia roboczo, które same za nowym myśleniem, które polegały na pewnej modernizacji większej samodzielności udzielonej np. przedsiębiorcom w związku Radzieckim i szukania co bardzo ważne szukania dobrych relacji z Zachodem zakończenia konfrontacji tej zimnej, ale wojny dane na na rzecz jakiegoś nowego współdziałania, ponieważ bardzo wiedział, że bez pomocy Zachodu pomocy finansowej politycznej technologicznej, bo właśnie w tej wojnie technologicznej związek radziecki przegrywał z kretesem z Zachodem, a przede wszystkim Stanami Zjednoczonymi bez takiej pomocy nie ma żadnych sza modernizację kraju i w tej perspektywie oczywiście Polska ma znaczenie drugorzędne najważniejsze były relacje z Zachodem tym niemniej Polska drugorzędnym, ale wejdą słowo na myśli pan pozwoli że, że jednocześnie no myśmy mieli swoje doświadczenie i sierpnia 80 tego potem Stanów onego tego wszystkiego co się działo, więc na wiatr znowu trochę pozwolę wrócić do tej myśli, że jednak społeczeństwo polskie dawało władzy naszej tu sygnały z 1 strony, że ma dosyć np. w referendum dotyczącym przemian ustrojowo-gospodarczych jeszcze w listopadzie 81007. roku no właściwych Polacy nie wykaże niech nie wykazali zainteresowania tym referendum i tymi proponowanymi reformami wybory w czerwcu do rad narodowych najniższa frekwencja w dziejach powojennej Polski co prawda, więc jest władza doskonale wie, że ma kłopot i jednocześnie tu pozwolę sobie na drobną pole polemikę w tym sensie, że ono zrobiono jednak badania już w październiku 80 tego siódmego roku dokładnie CBOS zrobił i 75% ankietowanych Polaków wyraża sympatię dla Michaiła Gorbaczowa a kiedy w Polsce ukazała się jego przebudowa nowe myślenie dla naszego kraju i całego świata co trudno sobie może było wyobrazić tamtej rzecz w okresie po PRL-u w innych przypadkach potem książkę ustawiały się kolejki, więc no jednak należało oczekiwać, że to jego otwarcie w połączeniu z coraz silniejszą presją naszego społeczeństwa i zrozumieniem władz, że to wszystko sypie może z tego wyjdzie oczywiście ma pan rację, że były rozmaite sygnały o zmniejszającym się poparciu dla istniejącego porządku prawda rodzącej, chociaż nie są to w parze koniecznie rosnącym zaufaniem do do sił opozycyjnych, które nadal były traktowane z pewną nieufnością przez większość społeczeństwa natomiast wita Gorbaczowa jako taka miała dać oczywiście szansę gen. Jaruzelskiemu na pokazanie się w tym świetle tym blasku owego reformator z Moskwy legitymizację samego siebie jako także reformatora chociaż, chociaż w istocie, jeżeli ZUS w tamtym momencie do kształtu reformy był zupełnie niejasne dopiero tak naprawdę rozmowy na ten temat koncepcję zaczęły się zarysowywać kilka miesięcy później, bo od sierpnia jesień 80 ósmego roku po po tej drugiej fali strajków, które były oczywiście najmocniejszym prawda sygnałem niezadowolenia społecznego tym niemniej jednak warto pamiętać że, że w istocie te strajki sierpnia 88 były znacznie znacznie słabsze niż te, które doprowadziły do powstania Solidarności obejmowały one bardzo nieliczne ośrodki, ale wystarczająco silne, żeby zdecydowanie popchnąć władze w kierunku szukania jakiegoś kompromisu opozycja ja dlatego o tym, mówić także przedstawić tezę, że jednak ważniejsza rola była dynamika wewnętrzna na podjęcie ostatecznie decyzji przez obóz pławy Jaruzelskiego, zwłaszcza prawna, aby podjąć jakąś rozmowę z opozycją, która doprowadziła do realizacji tej opozycji do powrotu Solidarności niż ta postać Gorbaczowa jego polityka od lat, dlatego że z tego co dzisiaj Gorbaczowa w istocie zarządu zaangażowanym reformatorem w granicach związku Radzieckiego nad miał żadnych planów konkretnych co do całego bloku wschodniego jako całości w istocie metropolita na szczęście nazywana polityką nie interwencji to znaczy to najważniejsze co zrobił, żeby u otworzyć drogę do zmian to zapowiedział, że nie zamierza interweniować ani przeciw ani za tym sensie Gorbaczow nie był aktywnym uczestnikiem, ale wystarczyła deklaracja wierności, czyli zapowiedź, że związek radziecki nie trzeba obawiać interwencji militarnej związku Radzieckiego prawda kraj, który podejmie jakieś wewnętrzne reformy demokratyzacja tak jak działają np. Czechosłowacja 3 ósmy roku nie musi się obawiać zbrojnej w Polsce wojsk układu Warszawskiego za wszystkimi oczywiście na czele i co charakterystyczne 1 z punktów w tej wizji Gorbaczowa w Moskwie 1 z ostatnim spotkaniem stara intelektualistami polskimi właśnie na zamku Królewskim w Warszawie podaje, że 14lipca i na tym spotkaniu dopuszczono do jakiej formy rozmowy debaty gościem dopuszczając także zadania przed przez kilku postaci absolutnie związanych z opozycją taką postacią np. Marcin król, który sam był jako redaktor ówczesny pisma Res publika pisma opozycyjnego, ale wydawanego legalne on pytał o aktualność danych leżenie na taki, nazywając go w ten sposób, ale o to chodziło tak czy reakcja na wydarzenia w stosunku pracy w dziesiątym roku nadal jest jakąś receptą dla polityki związku Radzieckiego co się wydarzyło drogowców nie odpowiedział no to w jakim stopniu można, by stwierdzić, że w takim razie nic nie zmieniło, ale ja myślę odwrotnie, że brak odpowiedzi na to pytanie właśnie otworzyli tak, że ta ta doktryna jest już nieaktualna od odchodzenie od tej reguły, które związek z WIG przyznawał sobie prawo ingerencji militarnej nawet jeśli byłoby trzeba wewnętrzne sprawy wszystkich krajów bloku następowało etapami nie nastąpiło 1 dnia, ale wtedy można, więc było natychmiast, zwłaszcza dla sił kierujących tymi krajami poszczególnych partii komunistycznej, że nie mogą liczyć na to, że ostatecznym gwarantem ich władzy będzie armia radziecka i to było oczywiście dość mocno niesłychanie urodzony już to zostało tak wyraźnie potwierdzone co prawda w kolejnym roku osiemdziesiątym dziewiątym, ale akurat, kiedy słuchaczom weekendowych członków przywołałem tę Arek Dotknij jeśli można tak powiedzieć, bo właśnie rzecznik rządu Michaiła Gorbaczowa, kiedy pytany był w oczy ta doktryna Breżniewa obowiązuje dalej państwa satelickie muszą wszystko pytać Moskwę on odpowiedział mamy teraz doktrynę Sinatry on śpiewał taką piosenkę my UE mają każdy da pięknych z kraju program, jaką wyrok obierze, więc doktryna Breżniewa została zamieniona na doktrynę Sinatry no to oczywiście też sygnał, że będzie można coś robić skoro członkowie rodu podzieleniu zamku na zamku Kurskim teście powiedzmy, że tam również padło ważne pytanie dotyczące sprawy katyńskiej co też było rewolucyjne jednak recitali i sprawa katyńska była była 1 z tych kwestii, które musiały być rozstrzygnięte na samym początku w ogóle coś serio myślał o poprawie relacji polsko-rosyjskich każda, czyli rozstrzygnięta, czyli Polacy oczekiwali na potwierdzenia to ogólnie znanej ze stron prawdy, chociaż na oficjalnej wciąż w PRL, że to ZSRR zamordował polskich oficerów w roku 40, więc ani jak uczyliśmy się jest ja się uczymy skoro to nie prawda tego nie wiemy gen. Jaruzelski miał pewną nadzieję na to, że armator zdecyduje się poruszyć tę kwestię właśnie podczas wizyty w Warszawie co byłoby bardzo dużym wzmocnieniem dla Jaruzelskiego, który mógłby wtedy prezentować jako ojciec tego sukcesu Gorbaczow się na nie zdecydują kogo się co to był właśnie to to był właśnie ten to byłby ten krok aktywne, które zbyt mocno może kierował energii radziecką sprawy wewnętrzne Polski, której Gorbaczow nie chciał, którego Gorbaczow nie chciał wykonać także przypuszcza w obawie, że to bardzo zaszkodziło jego pozycji wewnętrznej w ramach aparatu władzy Radzieckiego dość na tym, że to się nie udało tak jak to było 1111 lat, które Jaruzelskiemu się nie udało dla i dlatego jak nie przeceniał znaczenia samej tej wizyty lipcowej Gorbaczowa w Polsce, chociaż oczywiście ruch był to kolejny krok także rozmowy poufne rozmowy z drogą obydwoma przywódcami, które dzisiaj są już znane z ręką prowadziły do przekonania, że związek radziecki pod wodzą przygotował daje wolną rękę Polsce pod wodzą Jaruzelskiego do poczynienia zmian wewnętrznych z jakich z tego wniosek no chyba taki, że to było w gruncie rzeczy położenia odpowiedzialności za to co się w Polsce stanie na barki polskich towarzyszy w pewnym sensie zrzucenie z siebie odpowiedzialności przez most pytanie, jakie wobec tego możemy, tym bardziej zadawać wszystkiemu co z tą odpowiedzialnością zrobił to za morza trzeba powiedzieć, że od od po po długich wahaniach zwłoce wielomiesięcznej Jaruzelski zgodził się przystąpić do rozmów z opozycją, ale nie stało się moim zdaniem po presją postawy Gorbaczowa tylko potrafią stoczniowców innych robotników, którzy podjęli strajki w sierpniu, a także pod presją oczywiście całkowitego załamania gospodarczego znowu nie można było spodziewać ratunku ze strony osób w tej mierze także, która sama miała pewnie jeszcze większy problem to pewnie jak jak zwykle pewien ciąg zdarzeń, bo rzeczywiście niecały miesiąc mija jak wybuchają strajki co mogło się wiązać z tym, że jednak słuchający Gorbaczowa chociażby w sejmie, kiedy też mówi właśnie o tym, że potrzebne są zmiany zachęcało jakimś sensie do do do działania, ale miło było przy prawda jest droga jest ktoś pyta 1 z ogniem tych protestów był był Szczecin, gdzie Gorbaczow był właśnie w czasie wizyt no właśnie, a Jerzy Urban tłumaczył, dlaczego akurat wybrał Szczecin ciekawe to wszystko bardzo dziękuję za rozmowę jako żeński pan, preferując dziękuję wam się weekendowego poranka zapraszam wszystkich Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: WEEKENDOWY PORANEK - MACIEJ ZAKROCKI

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj podcastów TOK FM bez reklam. Wybierz pakiet "Aplikacja i WWW" i zabierz TOK FM na wakacje!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA