REKLAMA

Jak zmienić gospodarkę i społeczeństwo, aby uratować planetę?

Godzina Filozofów
Data emisji:
2020-07-11 13:00
Prowadzący:
Czas trwania:
24:17 min.
Udostępnij:

Jaka gospodarka może poprawić klimat? Rozwiń »
Czemu działamy dobrze tylko pod presją niebezpieczeństwa? Co to oznacza dla przyszłości planety? Zwiń «

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
, a z nami jest prof. Wiktor Kotowski halo halo dzień dobry dzień dobry państwu część Tomku Witaj udało się połączyć jakieś drobne mieliśmy problemy techniczne stąd muzyka popłynęła z państwa głośników, ale przez wszystko dobrze słyszy się świetnie prof. Wiktor Kotowski biolog wydział biologii Uniwersytetu Warszawskiego jak spędziła czas pandemii ona się jeszcze prawdopodobnie nie skończyła wcale, więc ten czas zastrzeżenie, że nasze trochę na via jest trochę Rozwiń » naddatkiem tutaj, ale właśnie mam wrażenie, że ona się rozkręca powoli i że jak my będziemy mieli tak była dopiero przygrywka moim zdaniem jak bardzo dobrze spędziłem, gdzie chcę powiedzieć, że na emigracji wewnętrznej, ale trochę tak bo, korzystając z tego, że nie musiałem się z nikim spotykać wręcz nie powinienem wyjechałem na wieść do swojego starego zaniedbanego domu na skraju Mazowsza Podlasia, który kupiłem kilkanaście lat temu był zapomniany zaniedbany i zająłem się wspaniale poza pracą zdalną remontem domu uprawę ogrodu w końcu zacząłem sprawdzać w praktyce to co w oczy czytałem i opowiadając studentów, czyli Perła kulturowe grządki itd. itd. więc zacząłem się bratać z naturą nie tylko w czasie pracy terenowej, ale w życiu codziennym co mi naprawdę bardzo na dobre wyszło ja myślę, że ten reset anemiczny to wspiera wielu takich znajomych, którzy odkryli, że ten zaprzestanie tego pośpiechu codziennego związanego z miejskim trybem życia może nie tylko z miejskim co wyszło na dobre dużo się mówiło, zwłaszcza w początkowej fazie LOK dawno w Polsce na świecie, że to może być jakieś doświadczenie wszechogarniające, że być może ta pandemia to wszystko, czego doświadczaliśmy w tamtym czasie spowoduje, że się mówiąc oględnie pamiętamy to znaczy, że trochę uda się nam wydostać z tego opętania, czego sposobu funkcjonowania i też, że może zwrócimy uwagę na sprawy najważniejsze w tym na sprawy klimatu zmian klimatycznych, które to sprawy daje się w jakim sensie zeszły na drugi plan ale, że to może będzie taki moment przebudzenia się znowu na nowo zaczniemy tego typu sprawami przejmować myśli, że to były zasadne nadzieje, ale też może to tylko jest jak rodzaj iluzji i taki nie znaczy to by jednak uderzyło powiedział, że się na nowo zaczniemy takimi sprawami zajmować nie wiem czy się kiedykolwiek sprawami globalnymi sprawami przyszłości przyszłych pokoleń przyjmowaliśmy tak naprawdę to myślę, że to szerzenie więc, więc to, że teraz epidemii w historii ludzkości było wiele i ich i nadzieję, że ta zmieni nasz sposób myślenia stanie się, jakim się magicznym wydarzeniem, które zmieni naszą socjologię nie sądzę psychologię zbiorową natomiast to rozumowanie Sławek jest wg takiego schematu mniej więcej że, ponieważ znowu skonfrontować liczmy się z własną śmiertelnością no mieliśmy żyjemy tak w kulturze, która intensywnie wypiera, która nas separuje od faktu naszego własnego przemijania umierania itd. i bywamy bardzo zaskoczeni, że tego typu jakości w naszym doświadczeniu się pojawiają no więc, ponieważ niejako zostaliśmy z tym skonfrontowanie poprzez epidemie to może teraz też zwrócimy uwagę na zagrożenie, któremu podlegamy jako gatunek, a zatem także jako jako jednostki być może chciałbym w to wierzyć bardziej bardziej doceniam bardziej widzę mechanizm pośredni po prostu ów reset gospodarki, który jest efektem dawno na spowodował znaczące zmniejszenie emisji spowoduje wyhamowanie produkcji wyhamowanie produkcji czy spowodował wyhamowanie produkcji powoduje przynajmniej w niektórych sektorach zmniejszenie ilości zanieczyszczeń zmniejszenia emisji gazów cieplarnianych, więc to jest pewne spowolnienie, ale to oczywiście nie jest odwrócenie kursu i ich, o ile za tym nie pójdzie tak drastyczna katastrofa i kryzys ekonomiczny, a wiele wskazuje na to, że może pójść tą sama pandemia prawdopodobnie kursu nie zmieni wprost przeciwnego utrwali, aczkolwiek zmniejszy na jakiś czas tempo degradacji środowiska zmniejszy tempa kursu trwali, dlatego że nie będzie nas stać nie będzie nikomu w głowie radykalna transformacja gospodarki w tym energetyki transportu i transportu i systemu, która wymaga jednak dużych nakładów tak, zwłaszcza transformacja energetyki, więc jeżeli nie będzie pieniędzy w gospodarce gospodarka będzie wg tego systemu prowadzona dalej jak dotychczas, więc pieniądze pochodzące z podatków, które pochodzą z operacji finansowych, które te operacje finansowe degradują środowisko, bo opierają się na systemie niezrównoważony no to co kierunku nie zmieni to jest stuprocentowo pewne przewidywanie twoim przypadku czy to jest twoja obawa innymi słowy oczyszczenie pytam nic nie jest jeśli przez chwilę przyszłość tylko kiedy filozof pyta czy coś się stuprocentowo pewne to zastanawiam się, gdzie jest haczyk chodziło mi tylko o to uważa, że to jest trend który, a najprawdopodobniej będzie w najbliższej przyszłości obecne to jest pewnego rodzaju czarny scenariusz, który może zrealizować, a czy myślę, że jest to bardziej prawdopodobne niż mniej prawdopodobne i my od dłuższego czasu idziemy ścieżką czarnego scenariusza i o tym, wiemy o tym, opowiadam na konferencjach od kilkudziesięciu lat od prawie 30 na konferencjach konwencji klimatycznej np. na konferencjach konwencji o różnorodności biologicznej i nic nie zmienia tylko mamy coraz to nowe wskaźniki, które pokazują, że jest coraz gorzej, więc to nie jest przewidywanie żadna to jest Żanetę obserwacja wstecz wnioskowanie jak mówiono korzystajmy z tego, że spowolnił się chwilowo ten trend, ale również musimy bardzo znacząco prze formować gospodarkę prze formować systemy społeczna polityczne i ekonomiczne, żeby tę transformację energetyczną i transformację systemu opartego na liniowym systemie od pozyskania surowców przez produkcję odpadów zmienić na gospodarkę obiegu zamkniętego, żeby to wprowadzić w życie, a to może być tym trudniejsze jak mówię im bardziej będziemy zmierzali w stronę kryzysu, więc dobrych czasach trzeba robić rewolucję ekonomiczną, a nie największym dołku no problem polega tylko też znaczy nie tylko tylko jeszcze na tym polega problem, że mamy coraz mniej czasu na to wszystko tak tak tak no z drugiej strony zdaje się, że jest taka cecha człowieka, zwłaszcza jako taki jako element naszej psychologii zbiorowej, że my działamy dobrze pod presją niebezpieczeństwa, kiedy widzimy realne zagrożenie tu i teraz, jeżeli ona jest oddalone to nasze mechanizmy psychologiczne pozwalają nam machnąć zaś każe nam machnąć na to ręką i zająć się sprawami dnia dzisiejszego i groziła Rajoya ani powietrza bardzo istotny aspekt tej sprawy i od niego zaczniemy kolejną część naszej rozmowy, bo teraz informacje przed nami, więc musimy się na moment wyłączyć, ale zaraz włączymy się usłyszenia prof. Wiktor Kotowski z państwa gościem, a z nami cały czas prof. Wiktor Kotowski raz jeszcze dzień dobry dzień dobry państwu Witaj tam jeszcze raz po przerwie mówiłeś, zanim zaczęły się informacje o tym, że no to taka jest znana teza z zakresu psychologii rower właśnie indywidualnej też, że mamy tendencję do przejmowania się tym co jest bliskie co jest dotykali ne co na widoku bezpośrednio, a bagatelizowania takich zagrożeń, które jako oddalone w czasie, które możemy postrzegać go w zasadzie abstrakcyjna zastanawiam się na ile to doświadczenie skoro ma wirusa, które nie jest jeszcze zakończone jak jak powiedziała na samym początku pewnie jeszcze będzie mało różne swoje osłony w najbliższej przyszłości wpłynie na ta kwestia stosunku do złotego właśnie zaczęliśmy do zmian klimatycznych można sobie wyobrazić, że to spowoduje jeszcze większe zobojętnienie to znaczy, że my się tak bardzo przestraszyliśmy i tak bardzo rygorystycznie poddaliśmy się tam wszystkim zasadom bezpieczeństwa na początku, bo no poczuliśmy oddech zarazy na swoich klasach takich kosztów pyta oczywiście, a czy poczujemy czy poczujemy w związku z tym taki oddech w odniesieniu do tych spraw, o których my tutaj w momencie poczujemy ten, kto będzie już naprawdę za późno, bo większość zmian w środowisku w tym zmiany klimatu mają charakter liniowy, więc póki one zachodzą na tyle wolno, że my no teraz nie było widzimy, ale wciąż jest także co nie jest także, że z roku na rok z dnia na dzień nie zmieni nie zmierzył radykalnie nasze środowisko życia, chyba że przychodzi katastrofa typu ulewa Huragan, ale katastrofy typu ulewa Huragan susza zdarzały się zawsze są teraz częściej i wiemy, że to wzrost częstotliwości prawdopodobieństwa tych wydarzeń nie związane ze zmianą klimatu natomiast w każdym indywidualnym przypadku nie da się tego stwierdzić tak rozumuje przeciętny człowiek tak działa nasz mózg to są losowe zdarzenia, więc zawsze były skoro się zdarzyło w tym roku to mało prawdopodobne, żeby głos przy tak sobie z reguły myśli, a skoro było 3 lata pod rząd to kolejne 3 muszą być tak zawsze była także parę lat schody parę lat tłustych i my jesteśmy do tego do takiego myślenia ewolucyjnie wykształceni przetasowanie niestety, bo myślenie o o tym co się zdarzy za jedno pokolenie na albo za 2 nie nie było ewolucyjnie korzystne, więc nie wyselekcjonowana się taki sposób pracy adaptacyjnego myślenia o tym co robią nasze dzieci i wnuki zjawisko zawsze była możliwość przeniesienia się z tym plemieniem do sąsiedniego lasu kawałek dalej i tam było dobre środowisko nawet jeśli eksploatowali jakieś miejsce warto było wyspa wielkanocna przyzwyczailiśmy nawet jeśli tam się utrwaliły takie geny to nie przetnie nie przekazali czego, więc więcej nie sądzę, żeby znaczyć oczywiście jak w ramach rewolucji kulturowej ich kultury itd. nauczymy się tego, ale tak wiemy tylko, że to co my kulturowo wiemy wciąż nie wpływa na nasze działania jako zbiorowości taki się wydaje, ale ja trochę wchodzę tutaj swoją dziedzinę mam wrażenie jestem biologiem ekologiem wypowiadam się o filozoficznych aspektach psychologii człowieka to chyba wszystko się ze sobą ściśle łączy jak sądzę, ale wiesz pomyślałem jeszcze 1 rzeczy, która jako lała się myślę jawne w związku z pandemią i które pandemia chyba odsłoniła to znaczy odsłoniła przynajmniej przed tą częścią społeczeństw, które uznają realność jest całkiem spora część, która dzisiaj wydaje się, że to wszystko było jak sam i albo jakaś dezinformacja, ale o tym, to przyjęli innej okazji mówimy, ale to przede wszystkim rozbić takiej iluzji, którą myślę wielu z nas chyba w sobie nosiła nawet racjonalnie wiedziało, że ona jest nie ugruntowana, że żadnej wiedzy w stanie faktycznym takiej iluzji, że my mamy naturę pod kontrolą to znaczy, że rozwój naszej cywilizacji technologii pozwolił nam już całkowicie przejąć nad nią panowania tutaj się okazało, że drobny element wszystko leży, tak więc w sferze wiedzy świadomości to za dużo rzeczywiście zmienia my jesteśmy całkowicie uzależnieni od tego co się dzieje w biosferze i przyrodzie ta przyroda zależy od tego co robimy przecież jest oczywiste, że pandemia jest wynikiem naszej ingerencji środowisko no w tym przypadku akurat pozyskiwania dzikich gatunków zwierząt ich zjadania i handlu bezpośredniego stykania się ingerowania w tę przyrodę, ale kolejne inne epidemie związane z przemysłową hodowlą wierzący i drga, więc co czyni żadnych wątpliwości tak samo jest czym i tymi innymi problemami których, których teraz doświadczamy jak susza tak to też jest już dla większości osób jasne, że ona jest efektem zmian klimatu ich przekształcenia krajobrazu regulacji rzek odwodnienia kraju itd. więc w sferze wiedzy my rzeczywiście zaczynamy łączyć fakty i o ile to co my wiemy może wpłynąć na jak działamy to może być jakaś nadzieja jak, bo w oś uświadomiłem sobie, że mamy mało czasu ja tak pesymistycznie, więc chcę coś powiedzieć, że coś, a więc myślę raczej bardziej optymistycznego, gdzie ja widzę, że my możemy zacząć działać to jest kwestia różnych działań lokalne działania, które są adaptację do dnia wychodzą nam dużo lepiej niż przeciw niż przeciwdziałanie katastrofie, która może się zdarzyć się ale, której dotyczy dobra wspólnego jak klimat czy ogólnie pojęte środowisko wtedy mnie nie potrafimy troszczyć jako jednostki czy małe społeczności dobro wspólne, ale potrafimy starać się adaptować do zmian, zwłaszcza jako lokalne społeczności, jeżeli potraktujemy serio adaptacją do zmian klimatu to w większości przypadków adaptacja jest jednocześnie migają, czyli te działania, gdzie przystosowuje się do tego, że za gorąco że, że są lub na zmianę suszy i i powodzie te działania mogą zmniejszyć również emisję gazów cieplarnianych i przyhamować albo odwrócić się, gdyby to było na wielką skalę zmian klimatu naborze pod uwagę np. susze tak to, o czym teraz tak te mówią zresztą po to, bardzo suchej wiośnie nagle mamy deszczową deszczowy początek lata okazuje się, że ta rzecz, że te ulewy wcale nie likwidują nam suszy w głębszych warstwach, aby woda spływa momentalnie do do rzek i generuje poważne podliczyliśmy sobie krajobraz ludzie zaczynają dostrzegać dostaje mnóstwo pytań o to jak lokalnie zatrzymać wolę rząd rozpoczyna program przeciwdziałania suszy łączy absurdalne działania dużych zbiorników zaporowych bardzo dobrymi działaniami małej retencji naturalizacji, że taki program powstał i te wyśmiewane poniekąd oczka wodne, które na terenach miejskich z nami tym pomysłem, żeby łapać i skierować ją do gleby, a nie pozwolić spłynąć do kanalizacji i to jest tak naprawdę adaptacji chodzi o to, żeby tej wody, której mamy za mało, by mieć więcej bo, bo wiemy, że zdarzają się susze, ale dzięki temu, że my będziemy mieli więcej będziemy lokalnie będziemy mniej eksploatować wody podziemne mniej i jeżeli zaczynamy ją na mokradłach o to, żeby przystosować się do zaadaptować się do tych, zjadając zajmujących się pojawiających się coraz częściej większościowych to jednocześnie naprawimy mokradła i przestaniemy z nich emitować dwutlenek węgla w tej chwili torów zgromadzone na nich przez tysiące lat rozkład się jest 1 z ważniejszych źródeł dwutlenku węgla, o czym mało, kto wie, jeżeli zaczniemy sadzić lasy, że opłaty zadrzewienia śródpolne po to, by zmniejszyć rozlegle, bo to też jest to zjawisko które, które wszyscy zauważają, że jest złe i w czasie tego raz cieplejszego klimatu i pojawiających się silnych wiatrów mamy bardzo bardzo dużo z tym problemów to znowu te drzewa zaczynają ściągać dwutlenek węgla z powietrza, a na zalesienie na ogromną skalę jest 1 z najważniejszych działań nie tylko adaptacyjnych, ale też mityng integracyjny, czyli ściągają dwutlenek węgla zmniejszających zawartość dwutlenku węgla w powietrzu, jeżeli 1 ze skutków zmiany klimatu są Blackout przerwy w dostawie prądu to instalowanie sobie tego tego własnego rządu na dachach niekoniecznie wynika z tego, że ludzie myślą o klimacie tylko może wynikać z tego, że chcemy być zabezpieczeni na wypadek takich na takich blackoutu i mieć własnej źródła prądu, ale jednocześnie jest działanie które no jak tak jak wiadomo przekształcenie systemu energetycznego jest najważniejsze działanie likwidacji jeśli chodzi o klimat, więc myślę, że trzeba bardzo mocno wspierać te działania adaptacyjne czy też dział działania, które są jednocześnie dotacją integracją zmiany klimatu i do nich my jesteśmy przy przekonaniu my chcemy to robić my chcemy być niezależni i jedź sobie radzimy tak na własnych gruntach na własnych działkach własnych ogrodach sadzimy drzewa i to robimy na coraz większą skalę oczywiście również wycinamy, ale jest coraz więcej takich ludzi którzy, które chcą poprawiać świat w obrębie własnego ogródka, że tak powiem czy własnego pola ciał euro rolnej po to, że tam było lepiej, bo cały świat się zaczyna walić na skoro wieża świata jest w rękach prywatnych niesie, ale przynajmniej u nas na co może sama tak indywidualnych akcji też coś da no to jest rzeczywiście bardzo na paląca nadzieją perspektywa ta, którą wyraził też tu oczywiście też jest potrzebna jakaś taka spójna polityka środowiskowa klimatyczna, bo bez tego właśnie trudno sobie wyobrazić tego typu tego typu działania myśli, że obserwuje przygląda się wszystkim sprawą myślisz, że znowu zakorzenił bym to w tym pandemii tym czasie pandemii w tym oświadczeniu, że np. no choćby identyfikowalne i pojawiające się w mediach materiały pokazujące różnice pomiędzy jakością powietrza w tych miejscach, w których wcześniej było bardzo zanieczyszczone pod wpływem LOK dawno no jakoś uświadomiły politykom, że niektórym politykom, że to jakiś rodzaj bezpośredniego wpływu na to wszystko jest możliwe to są zjawiska realne i że w związku z tym warto opracować takie plany czy programy, które będą wpływać na zmianę korzystną akurat jakość powietrza jest dobrym przykładem, że działania lokalne niekoniecznie przez przekładają się na działania globalne jakość powietrza z reguły uprawiany poprawiamy, zmieniając używanie węglowe na albo lepsze piece węglowe albo ogrzewanie gazowe i to nie zmniejsza w żadnym stopniu emisji gazów cieplarnianych więc ja tak jak ja ty chcesz powiedzieć że, że ta pandemia zwróć poprzez przed pośredni wpływ na poprawę stanu środowiska pokaże nam, jakie środowiska jest wasz może tak może tak może to niektórym decydentom da do myślenia, ale czy wyda do myślenia ludziom na, tyle że wyzywali tych polityków, którzy się tym przejmują one chciałbym, żeby się stało mamy ciszę wyborczą, więc na właśnie wymaga się odnosić bezpośrednio do ekstra, ale jak powiedziałem o sprawach lokalnych retencji wody się też powiedzieć, że najważniejsze, jaka jest, jeżeli te mają już żadnych ośrodka będziemy najważniejsza jest reforma energetyki i bez odejścia od węgla, ale również od gazu nie załatwimy sprawy zmian Matu, więc przy wszelkich wyborach ta sprawa jest niezbywalna nie ma z tym sobie jeszcze na pewno porozmawiamy tymczasowa rada ostatecznie bardzo serdecznie dziękuję prof. Wiktor Kotowski blok z wydziału biologii Uniwersytetu Warszawskiego był państwa gościem koń był bardzo dziękuję Tomku dziękuję państwu i życiem dyrektorów bardzo dobre życzenia ja też rozliczeń za wyrosła tak jak wybieramy też odrzucenia absolutnie przyłączam się żegnamy z państwem bardzo dziękuje przypominam do godziny dwunastej realizowała ten tor zmiana cech od godziny dwunastej Szymon Kuliś realizował wydawała ten program czuwała nad przebiegiem wszystkiego Katarzyna Murawska oczywiście otrzymała antenę Karolina Kaczyńska, a ja nazywam Tomasz Stawiszyński wszystkiego dobrego do usłyszenia w najbliższym czasie Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: GODZINA FILOZOFÓW

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj podcastów TOK FM bez reklam. Wybierz pakiet "Aplikacja i WWW" i słuchaj wygodniej z telefonu!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA