REKLAMA

"Dar Serca Narodu". Co się stało z Funduszem Obrony Narodowej?

Historie Polski
Data emisji:
2020-07-12 19:00
Audycja:
Prowadzący:
Czas trwania:
42:51 min.
Udostępnij:

12 lipca 1947 roku drogą lotniczą sprowadzono część zasobów Funduszu Obrony Narodowej wraz z trumną gen. Lucjana Żeligowskiego. Czym był FON, czy i jak pomógł w dozbrojeniu polskiej armii i co się z nim stało przybliżał prof. Zbigniew Wawer historyk, dyrektor Muzeum Łazienek Królewskich w Warszawie.

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
Maciej Zakrocki dzień dobry to są historie Polski dziś wracamy do wydarzenia z 12lipca, tyle że 1947 roku, kiedy drogą lotniczą z Londynu sprowadzono do Polski część zasobów tzw. funduszu obrony narodowej przy okazji również wraz z tymi skrzyniami przywieziono do Polski ciało zmarłego tam, czyli w Londynie 9lipca gen. Lucjana Żeligowskiego i to wydarzenie jest pretekstem do rozmowy w ogóle o tym czy był fundusz obrony narodowej jakimś sensie pomógł, które państwu polskiemu Rozwiń » do zbrojeniówki swojej armii, jaką pełnił rolę no i potem oczywiście coś się z tym Funduszem stałą gościem dzisiejszej audycji jest pan prof. Zbigniew Wawer historyk specjalizujący się w historii polskich sił zbrojnych na na Zachodzie publicysta autor wielu filmów dokumentalnych dzisiaj dyrektor muzeum łazienki królewskie w Warszawie dzień dobry panie profesorze nie lubi robić, aby państwo to dobrze jest zawsze powiedzieć, skąd się wziął pomysł stworzenia funduszu obrony narodowej czy słuszną na to pan intuicję, że to po prostu to konsekwencja dobrego pomysłu, jakim był wcześniejszy fundusz, jaki stworzono podobny fundusz obrony morskiej czy tak jak fundusz obrony morskiej chyba utworzony z 3003. roku na początku roku zakładał zebranie około miliarda złotych i temu fundusz miał na celu rozbudowę marynarki wojennej naszej i innymi zebrami właśnie dzięki ofiarności społeczeństwa i tutaj oddano to w ręce ligi morskiej kolonialnej organizacji, która istnieje od dzisiejszego utworzono na terenie kraju ponad 1000 takich sekcji, które miały pomagać zbieranie pieniędzy z delegatem, który został przez władze UE skierowane do tego do formy był gen. Kazimierz Sosnkowski i zbiórka rozpoczyna się 10lutego trzydziesty czwartego roku, czyli rok po powołaniu i początkowo ta zbiórka młodszy nosi pożądanych efektów, bo przez kilka miesięcy, bo lata czy są czwartego roku dzienne zbierano około 1500zł średnio i tutaj takim przełomem jest czymś męża i hasło, które tak rzuca w czasie tego święta morza i liga morska kolonialne, które mówiły o tym, że ja chcę być silni musimy być silni też na mężu i tego dnia udało się zebrać ogromną kwotę jak na tamte czasy to 300 000zł jak tego momentu od zintensyfikować na tej akcji 8 czy może dzieło zbierało około 4000zł czy to tak wysoka kwota 1,5 roku i tam zebrano w tym pierwszym okresie ponad 2,51 000 000zł czy fakt, że władze apelują do obywateli o zbieranie pieniędzy na siły zbrojne jest dowodem na to, że budżet państwa po prostu jest niewystarczający i wydatki, jakie może ponosić państwo właśnie z poziomu tego budżetu są niewystarczające, żeby armia stawała się coraz bardziej nowoczesna czy towarzyszy temu też pomysł taki trochę nazwijmy to budowania poczucia jedności narodowej, że oto w taki bezpośredni sposób wszyscy obywatele mogą się zaangażować wbudowanie sił zbrojnych, jaki był rzeczywiście po to jest bardziej skomplikowane wydawaliśmy w okresie na odbudowę sił zbrojnych samego funduszu obronnego 33%, ale nasze kwoty, które wydawaliśmy były naprawdę bardzo małymi kwotami w porównaniu z państwami sąsiadującymi w Polsce wydawano kilkanaście miliardów w Niemczech to kwota wynosiła 10× więcej, czyli trzeba wiedzieć, że potencjał przy naszym, aby ogromnym wysiłku był większy po stronie niemieckiej dlatego nie mogli tak rozbudować lotnictwo co było zgodne z traktatem wersalskim czy siły pancerne BU-li na to ogromne środki finansowe chyba ciężej nad nami okres pierwszej wojnie światowej nie był to tereny późniejszej drugiej Rzeczpospolitej przetaczały się walki i także ze stron, które wprowadziło Museum w swoje działania wojenne niszczyła rabowała wywoziła, czyli Polska było ogołocone i tu jest ogromny problem ja myślę, że akcja społeczna miała wesprzeć takie też dać poczucie społeczeństwu, że będzie odgrywał rolę przy dozbrajaniu i 3 poziomu Bóg rozbudowy sił zbrojnych przykładowo myślę 3003. roku na cele wojskowe przeznaczyliśmy już około 7 miliardów złotych natomiast Niemcy zaś w tym czasie 200 000 000 umowa o złoty do czasu wybuchu wojny jest duża różnica bardzo duża liczba no właśnie i ten fundusz obrony morskiej no rzeczywiście grali lub 200 miliardów to mój syn Kola Niemcy na marynarkę wojenną czy na wszystko to jest tak samo jak mówiła o Polsce, że fundusz morski jest taką częścią taką małą dzięki tej zbiórce pieniędzy takiemu istniejącemu też jeszcze za życia marszałka Piłsudskiego komitetowi jego imienia, który zebrał też ponad 2000 miliony 600 000zł wysiłek ligi funduszu obrony morskiej dzięki pracom ligi morskiej koło realnej to było ponad 5,51 000 000zł razem zebrano 8 000 2001000zł u podstaw i z tego wybudowano okręt wojenny ORP Orzeł, który 10lutego trzydziesty dziewiątego roku, czyli na kilka miesięcy przed wojną przybył do Gdyni i to chyba ostatni przykład okręgu legendy okrętu, który w czasie do historii nie tylko Polski, ale myślę, że drugiej wojny światowej swoją słynną ucieczką Stalina i dotarcie na wyspy brytyjskie tak o okrętowej o wyborze poświęcony był oddzielny program z cyklu historia Polski całkiem niedawno także słuchacze mogą sobie odnaleźć go pod kasach także zachęca natomiast gdy tylko chciałem właśnie jeszcze dopytać czy czy właśnie do można uznać tę zbiórkę za sukces skoro w kwietniu 3006. roku decyzją czy dekretem prezydenta Rzeczypospolitej Ignacego Mościckiego tworzony jest fundusz obrony narodowej, ale myślę, że to jest racja to zachęciło władze po sukcesach dziennie zbierało datków na fundusz obrony morskiej do takiego tworzyła szerszego szerszej akcji sobie, czyli akcji, która miała już za pieniądze na całe już w obrębie nowej budowy polskich sił zbrojnych i tutaj mamy powołaną do życia przez prezydenta Ignacego Mościckiego trzydziesty szóstego roku fundusz obronny Mości miał zebrać około miliarda złotych te mogą być przeznaczone m.in. na pokrycie programu inwestycji celu wojny jak zakupy w worku o zacytować, że w pierwszym artykule tego dekretu pisano zasilenie środków przeznaczonych na cele obrony państwa tworzyć tworzyć fundusz obrony narodowej i fundusz obrony narodowej tworzy wpływy uzyskane ze sprzedaży nieruchomości ruchomości stanowiących własność skarbu państwa pozostających pod zarządem wojska wpływu, które ma potrzeby poszczególnych przepisów są pokazywane będą na rzecz funduszu obrony narodowej i fundusz obrony narodowej zarządza minister spraw wojskowych w klasie gen. Kasprzycki, ale wykonanie do leku właśnie było dość takie skomplikowane, bo było kilku ministrów, którzy w tym czasie, czyli uczestniczyli Otóż samobójca minister skarbu i minister rolnictwa reformując ze względu ma błędy PiS w tym obrocie prezydenta, a także premier razy ministrów Marian Zyndram Kościałkowski ówczesny premier rządu konstytucja no właśnie dekret został wydany i znowu właśnie wraca pytanie no czy jest odzew czy to społeczeństwo jest na tyle zamożne, żeby no po jednak też jakiś tam wydatkach czy dodatkach związanych z Funduszem obrony morskiej no wykładać kolejne pieniądze, ale tak zacząłem słowem opisze dekretu to tam bardzo dużo skarb państwa UE też przyznać pieniędzy o tylko ze sprzedaży, ale także z pożyczek na cenę obronę obłędne i ten zajmował pierwsze dotacji UE pożyczki oraz uzyskane pieniądze ze sprzedaży o pierwszą sprawą natomiast drugim takim elementem były na społeczne to bardziej miała działać na psychikę i na społeczeństwo, a problemy, że te dane społeczne nie zasilą w takim stopniu jak potrzeba tego funduszu no dobrze to w takim razie zrobimy teraz krótką przerwę na informacjach TOK FM a, a po informacjach wracamy do naszej rozmowy Maciej Rakowski dzień dobry ponownie to jest audycja historię Polski przypominamy naszym gościem dzisiaj jest pan prof. Zbigniew Wawer rozmawiamy o funduszu obrony narodowej powiedzieli w pierwszej części najpierw o takim protoplaści funduszu obrony narodowej, jakim ów fundusz obrony morskiej pan profesor przedstawił założenia, jakie wynikały z dekretu prezydenta Mościckiego, kiedy ten fundusz został ustanowiony no i pojawiła się informacja, że zasilał ten fundusz skarb państwa także pożyczki zaciągane w imieniu skarbu państwa przez Polskę za granicą to już ja dodam, że taka duża pożyczka m.in. była Francji 3006. roku wielka Brytania przyznała Polsce wkrótce pozyska materiałową, więc to były znaczące kwoty no ale właśnie to co miało dodatkową dodatkową wartość tej idei no to zbiórka narodowa tak, aby ludzie mieli obywatele takie poczucie, że razem wszyscy składają się na ten fundusz no i jaki jest odzew pani profesji tak jak zaznaczyłem poprzednio może to jest składały można powiedzieć 2 takich odrębnych planu to przedsięwzięcie pierwsze dotacje pożyczki to co o polską o tej pożyczce francuskiej m.in. brytyjskiej, która miała być brytyjską materiału francuska była gotówkowa, ale część część, bo także materiałów dzięki tej pożyczce uzyskaliśmy pan 1 batalion czołgów lekkich na 35 drugi ten plan to jest ten dar społeczeństwo pierwsza dotacja, którą państwo płaciło 3007. roku to było 20 000 000zł ma rocznie zakładano, że państwo będzie na ten fundusz cało z przyrzeczeniem sprzedaży różnych można powiedzieć od wojskowych terenów, ale z pomocy materiałowej finansowo przez sojuszników około 200 000 000 rocznie, ale chyba dla najbardziej interesujące dla wszystkich to jest dobrowolne datki płacze, bo to ma ogromny rozmiar w tym czasie rozpisują się o tym, rozpisują się o tym, prasa jest głośno radio zorganizowane są festyny społeczeństwo reaguje bardzo spontanicznie szyje to lekko 3006. roku zaczynają uzmysławiać ludziom, że to zresztą uzyskaliśmy osiemnastym roku jest nam dano na wieczność ludzie widzą co się dzieje militaryzacja Sojusz był bardzo mocna odrodzeniu się w administracji pierwsze wojennych Niemcy chcą odzyskać to co utracili w traktacie wersalskim Rosja dziecka chcą odzyskać to co straciła w traktacie rósł, czyli o już na ten temat działają od 2002. roku różni układanie umowa o Polskę dopiero na początku lat trzydziestych zawiera jednymi drugim państwem u układy o wzajemnym poszanowaniu kończy się wojna celna z Niemcami, ale wszystko jest iluzoryczna o nasi sąsiedzi rezygnują z tego odzyskać po co ich mniemaniu było utratą ich też to momentami o wolne społeczeństwo jest bardzo dużo ludzie zaczynają przynosić swoje pamiątki rodzinne przekazywać biżuterię przekazywać dzieło sztuki to wszystko obrączki ślubne teraz jak 1100 z dziennikarzy pisał o tym, że teraz trzeba zmienić obrączki złote na żelazne tak jak kiedyś zrobili legioniści idąc na front myślę, że tych złotych obrączek to był naprawdę setki, a nawet tysiące prasa szczególnie to nie tylko wojskowa, ale prasa cywilna bardzo duże rozpisywała pisano o tym na ten fundusz płacono tylko nie tylko w kraju, ale Polonia amerykańska przekazywała pieniądze polskie wytwórnie filmowe, które reali realizowały firmy przekazywały po plecach ze swoich produkcji na fundusz przekazywano też bezpośrednie dary dla poszczególnych jednostek wojskowych to jest ludzie zgłaszali się, że będą wykonywali np. jakąś pracę na rzecz funduszu obrony narodowej jest bardzo bardzo dużo tego było myślę, że przygotowana akcja była dość mocno, bo fundusz obrony narodowej przygotował także dla dyplomy specjalne dla ofiarodawców przygotowane przez ministerstwo spraw wojskowych ono było przepiękne dyplomy tam jest nazwisko imię nazwisko osoby, które przekazała w wielu domach do tej pory takie pamiątki się znajdują jeszcze, okazując jak to było, jaka była ofiarą społeczeństwa w drugiej połowie lat trzydziesty tu szaro różnić atakiem podzielić na 2 takie plony to jest tzw. użyć jako tuzin nazywano złoty von i srebrny von i tu jest, bo do złotego formą chodziło nie tylko biżuteria i inne precjoza złoto, ale także złote monety, które przekazywano i w kraju za granicą robiono w wielu miejscach Polski w tym czasie wystawy pokazujące co myśmy zebrali wystawy, bo to jest taki trzydziesty siódmym ósmy roku jesienią, ale 3009. rok, kiedy napięcie coraz bardziej wzrasta coraz więcej się robi takich wystaw dzieł pokazuje się przedmioty, które ludzie przekazu wali tam były naprawdę przepiękne okazy nie tylko biżuteryjne, ale także o ogromnej wartości muzealnej i tutaj chyba to jest warto bo kiedy zobaczy ciemnych ogniem czy znajdują się moje materiały foto ikonograficzne do tego fotografie byśmy wiedzieli ile przepiękny zabytkowy eksponatów zostało przekazanych w ramach tego daru, bo też z pewnością akcje popularyzował wielkie znane nazwiska jest informacja udokumentowane, że np. Janusz Kusociński przekazał na tę akcję złoty sygnet wielu sportowców brało udział w zbieraniu pieniędzy również organizowano turnieje mecze i też część dochodu była przeznaczona na ten fundusz, by 1 z przykładów dotyczy Warszawy, kiedy biegła z osób przyniosła 3kg osobistej biżuterii oraz zdać sprawę, że ludzie nie zostawiali tego na czarną godzinę dla siebie, chociaż wiedzieli, że w okresie pierwszej wojny za biżuterię złoto można było więcej kupi już za banknoty papierowe, ale oddawali wszystko co mieli to jest to ogromną jakieś szczególnie tych osób tego pokolenia, które cały czas czekało na niepodległość pokolenia osób urodzonych w latach osiemdziesiątych i pięćdziesiątych dziewiętnastego wieku do tego kluczowe pytanie jest oczywiście fundusz powstał po to, żeby rozbroić polską armię czy udało się coś co zrobić czy na tyle wcześnie te pieniądze zostały i dobra zgromadzone można było je uruchomić dlatego głównego celu czy też niewielkim stopniu to się udało i właściwie momencie, kiedy wybucha wojna staje się rzeczą szalenie istotną ważną, żeby zacząć ten zebrany skarb od chronić, ale nie pan to jest ciekawa sprawa, bo jak wspomniałem to 30373008. roku plus ludzie składali były pieniądze nie było to dużo mówię o tym, czemu datków społecznych dla przykładu w maju 3009. roku zebrano tyle co trzydziestym ósmy roku jak miesiąc dużo prawda ci zagrożenie wojenne pływały na tym, że coraz więcej osób przekazywał dopiero co może tego było zrobić to jest problem ogromny przykład koszt samolotu bombowego Łoś o tak, żeby uzmysłowić państwu ile kosztuje wysoko pół 1 000 000zł 1 z sobą cię Bóg można powiedzieć średni polskiej produkcji 10 lat ważące około 10 to po 200 000zł francuski ciąg to jest 160 000 ludzi aż jedno działań, czyli ulotni się, bo w Polsce 40 mm 115 000 część wyposażenia 1 dywizji Pancernej 150 000 000zł musimy zdać sprawę czy pomogło coś pomóc czy nie czy pieniądze, które zostały zebrane w coś, bo zdaniem społecznych np. można po tak powiedzieć zebrano około kilkuset tysięcy złotych spożycie dotacji państwowych około 800 000, czyli dajmy sobie sprawę, że stać nas było Załuczne ma kupienie kilku uderzeń pałką czy to był rok mało nie państwo odpowiedzą dywizja pancerna nauczył podzielono 100 kilkadziesiąt w tym czasie niemiecka tą, czyli żeśmy wystawili o taką dywizje potrzebowaliśmy mieć około 150 000 000zł miały sygnałem pomyliłem się tam 50 000 tylko 50 000 000USD społecznych oraz dotacji 800 Unią przepraszam to był mój błąd, bo 7000, a potrzeby znamy sprawę, że uposażenie 4 dywizji Pancernej, które 600 000 000zł, ale to nie tylko wyposażenie to trzeba było pustego całą infrastrukturę stworzyć i Malwa na jego rzecz kupić toczą problem tak lub w czasie albo przemoc zdołał wyprodukować taką frajdą jest dochodzimy do sedna sprawy, że a, która rozpoczęła powołanie funduszu obrony narodowej taką była tak naprawdę efekt przyniesie dopiero dziś czterdziestym drugim roku ktoś, ale rozwoju sił zbrojnych zakładali ten plan sześcioletni czterdziesty drugi rok jako rozbudowę polskich sił zbrojnych no to jeszcze może zdarzyć w tej części powiedzieć mamy jakieś 3 minuty takim razie co się dzieje jest fundusz w momencie, kiedy wybucha wojna skoro już wiemy, że nie było szansy, żeby zrealizować zakupy w tak krótkim czasie zebranej pieniędzy no bo o czym pan powiedział teraz w ogóle plan był przewidziany na lata wchodzące właśnie lata czterdzieste co się dzieje ze zgromadzonym Funduszem we wrześniu 3009. ewakuacja Warszawy majątków Fonu rozpoczyna się z 5września trzydziesty dziewiątego roku tuż zdaje sobie sprawę jak wygląda wtedy sytuacja, czego bombardowania dróg za niemieckie z drugiej strony wchodzą 18 września Sowieci na Tereni lub drugiej Rzeczypospolitej trzeba było lawirować równocześnie Niemcy też starali się wywiad niemiecki przejąć ten Polski on tak samo chcieli przyjąć, że to banku polskiego, które było ewakuowano ostatecznie fundusz Terra Bukaresztu 26września tam zostaje złożony z budynku ambasady polskiej postanowiono na zebraniu, które odbyło się następnego dnia tych urzędników drugiej Rzeczpospolitej o tym co będzie dalej Symphony postanowiono, że złe to gotówka czeki oraz papiery wartościowe zostaną wysłane i przekazane rządowi polskiemu w Paryżu natomiast srebro z ten tzw. srebrne wolnością w tym czasie przebacz i uzyskanych z tego pieniędzy przekazać ponownie do Paryża skrzynki to było ciekawe pan w celu zapakowania wygląda nie będziemy o tym, opowiadali, bo myślę, że to jest scenariusz na dobry film sensacyjny, ale udało się dowieźć do Paryża i pod koniec września tam znalazłeś ten tzw. złoty pomoże w papiery wartościowe waluta znalazła się w siedzibie rządu polskiego, a chodziło na krótko na ogólnych haseł jest tak, ale ja mówię, że to jest Polki tylko pół Warszawy, bo trzeba pamiętać, że von znajdują się teraz też jeszcze w innych miejscach, które nie zdołano skrytykowano przekazać do centrali tego von część z nich np. docierała różnymi drogami część poszła z transportem złota polskiego banku polskiej, a po upadku Francji ten skarb wolą znalazł się m.in. też częściowo w wielkiej Brytanii, ale to też całkowicie, ale się z dystansem na jest historia no właśnie teraz pora na informację w TOK FM historię Polski Maciej Rakowski dobry ponownie zaprasza na trzecią ostatnią część od historii Polski przypomina studiuje pan poseł Zbigniew Wawer rozmawiamy o losach funduszu obrony narodowej drugą część naszej opowieści pan profesor zakończył na informację o tym jak po wybuchu wojny z różnych stron różne części tego funduszu po prostu opuszczały terytorium Polski zajmowane przez Niemców i przez wojska sowieckie przedostaje się duża część właśnie największa część tego funduszu, bo Paryża no a potem w związku z upadkiem Francji ewakuację polskiego rządu i część armii do Wielkiej Brytanii jak rozumiem panie profesorze ten fundusz trafia do Londynu tak, ale to może jest bardziej troszeczkę też skomplikowane zaraz wytłumaczył premier Władysław Sikorski naczelny wódz powoła pod koniec 2001. roku taką administrację celną daru to miała zarządzać majątkiem, jaki do Polski kraju na wyspy brytyjskie, ale prawdopodobnie i to większość historyków twierdzi, że nie podlegały temu u transporty srebra złota złoto, które o wadze 210kg znalazło się w Sudanie i tam było przechowywane u Polaka do końca czterdziestego czwartego roku, kiedy to dotarło u o siedzibę rządu polskiego w Londynie było podjąć skrzynkę złota natomiast srebro też przy 61 skrzy, które zostały zapakowane w Bukareszcie w sprawie od 2 tony srebra zostały przewiezione z Rumunii statkiem dotarło do Marsylii tam zostało złożone w skarbcu u banku Francji czterdziestym trzecim roku o przeniesiono je do innej miejscowości po wojnie trafiło do Tuluzy po wojnie w maju minister obrony narodowej gen. Marian Kukiel starał się przeznaczyć na srebrne form jako o pomocy dla ofiar nie za pośrednictwem Caritasu i to zostało nigdy zrealizowany to i tak naprawdę srebrny Ford do Kor do Polski dopiero 70 piątym roku na podstawie decyzji prezydenta Francji Valery ego zyska dostał na umowy i rozmów prowadzonych przez Edwarda Gierka i tutaj ten PSL-u osiemnastego o osobnego swemu albo przyczółków masy dzieł sztuki wykonanych srebra w różnych okresach to cały srebrny Ford został przekazany do muzeów m.in. krajowych i kilku gal znajdują się w UE elementy tego corocznego forum nawet wyjaśnimy tak aż o rzeczywiście było także w ogóle ten fundusz w czasie drugiej wojny nie był wykorzystywany jednakowo też chociażby na terenie Wielkiej Brytanii tworzone były polskie jednostki, żeby wspomnieć choćby tą brygadę spadochronową gen. Sosabowskiego mieliśmy oczywiście to już nie będę teraz chodził w kwestii podległości pod poszczególne struktury wojskowe i w jakim stopniu to było uzależnione od władz polskich jak i brytyjskich, ale jednak dobrze wiemy właśnie, że jest tych formacji wojskowych więcej lub Polaków po prostu żołnierzy w formacjach najpierw brytyjskich potem alianckich czy ten fundusz jakimś sensie poza tym, że jest składowany albo przewożony albo leżący w jakimś banku żaden sposób nie jest wykorzystywany dla celów wojen no właśnie u on znajdował się tzw. okupowanej części Francji Robinson czy nie można było z niego skorzystać w czasie wojny złoto znalazło się w Sudanie no i loginu jak działa dopiero dociera w końcu czterdziestego czwartego roku tak w Londynie znajdują się częściowo papiery wartościowe obligacje oraz część złotych różnego rodzaju monet i ten się też wykorzystywane do 2 akcji, ale chyba wykorzystywano w czasie wojny co innego wykorzystywano pieniądze zbierane przez polską Polonii poza granicami kraju szczególnie w Kanadzie Stanach Zjednoczonych, bo akcja tego funduszu obrony narodowej, chociaż się to tak mocno po głowie nie nazywało dosłownie została dalej prowadzona z tego udał pieniądze dolary, które przeznaczone na Pomorzu lata natomiast ogólnie przeznaczono na dozbrojenie oddział szkoły, bo to było poza tym brytyjski zaciągnięte w czasie drugiej wojny światowej płacone do teraz może pora powiedzieć o tym co jest właściwe pretekstem do naszego dzisiejszego spotkania, więc o tym co się dzieje w roku czterdziestym siódmym, kto podejmuje decyzje w tak trudnym momencie, kto jest wykonawcą tych decyzji, żeby złoto to właśnie, o którym powiedzieliśmy, że jest w Londynie od końca 3004. roku zapakować samolot przywiezie do Warszawy, a jeszcze w maju już po zakończeniu wojny złoto zostało przekazane do działu szóstego sztabu, który kierował ów o czasie gen. Stanisław tata w jego imieniu to złoto w imieniu oddziału przejęło 2 pułkowników Maria łuków Stanisław Nowicki z tego złota we wrześniu czterdziestego piątego roku wyselekcjonowano 2,5kg mógł zmartwić szczegóły lotów o wartości zabytkowych i został przekazany do archiwum muzeum polskich sił zbrojnych w tym czasie Misiło gaz w Szkocji w międzyczasie utworzono tzw. komitet 3, który miał mieć kwiecień był komitet Paper uczniów Nowicki ból ją ten komitet postanowił wbrew rządowi polskiemu na emigracji przekazać złoty von władzom komunistycznym w kraju mówił po złoty, bo na srebro mamy wpływu doskonale się po prostu u władz francuskich na nim przejawy swoją pieczeń dopiero tak jak wspomniałem siedemdziesiątym szóstym przekonały te są w 1800 kilku muzeach w Polsce szczególnie muzeum narodowe poza muzeum w zamku Królewskim w Warszawie muzeum Narodowym Warszawy tutaj zaczyna się ta sprawa przekazania złotego Fonu władzom kraju początkowe tutaj pośredniczył ze strony kraju Jerzy Putrament tych rozmowach z Tatarem kopara na początku polskiemu konsulowi tempu rządowi komunistycznemu w Luksemburgu przekazał 100 000USD oraz kilkadziesiąt złotych ludzie Soboru i pieniądze te zniknęły wraz z konsulem nie zostanie nigdy odnaleziono ciekawa sprawa bada od pracy w końcu kupiłem 100 000USD i on oko z kilkudziesięciu tych 20 lat dziękuję panu panie Boże 100 000USD w tym czasie coś zupełnie inaczej liczyć jego wartość 30 000 obecny też suma wielokrotnie wyższa siła nabywcza też była wyższa dolara wtedy to 3 mimo tego, że chciał, że taka sytuacja się stała postanowił przekazać złoty sen attaché wojskowemu PRL-u Maksymilianowi chojnickiemu to była też wojskowy w Londynie i tutaj do tej pory różne wersje i osoby, które w tym brał udział podają różne dane o tor i jak jak utrzymywali, że było to o 350 kg złota oraz 2 pół 1 000 000USD z funduszu Drawa czy dane wysoki poziom ten fundusz przeznaczony od prezydenta Roosevelta armii krajowej na pomoc dla Press władze komunistyczne stwierdziły, że otrzymały tylko już 8 kg złota 30 000USD w złocie natomiast płk Chojecki attaché udały taką samą ilość złota jak generator, czyli 350 i widzimy, że znika prawie 150 kg złota prawie 2 000 400 kilkadziesiąt tysięcy dolarów to jest sprawa, które jest bardzo trudna, bo u pierwszy taki transport złota tak jak już pan wspomniał zostało przewiezione w skrzyniach artyleryjskich, które stanowiły katafalk pod trumną zmarłego w Londynie gen. Żeligowskiego do mnie pan zobaczymy, jaka jest to o ile lansu Żeligowski, który był postrzegany jako taki walczący z komunizmu z Rosją bolszewicką zostaje z honorami pochowane w kraju przez władze komunistyczne i to jest bardzo o ciekawa sprawa, ale większość mocno nie można tego wszystkiego, by było ukryć tych skrzyniach artyleryjskich reszta zostaje przewieziona do kraju drogą morską i myślę, że tego ociera do Warszawy i znajduje się w dziale drugim sztab już wojska tego Ludowego 4 pod martwą 40 ósmego roku ówczesny minister obrony narodowej Marian Spychalski przekazuje złoto do Narodowego Banku Polskiego można tu zaczyna się dalsza sprawa włóczni tak Arek Nowicki otrzymują Kutnik otrzymuje awans na płk. Lewicki tak Orderu Polonia Restituta czwartej mówi łódzki piątej klasy od Bieruta, czyli to jest rozumiem podziękowanie za to, że te pieniądze, ale podziękował, ale w niedługim czasie zostają w procesie procesie oskarżeni o działaniu na szkodę państwa czy pytania albo ktoś chce pozbyć świadków przekazania tego złota albo po prostu stają się już nie Bogu, bo wszyscy, którzy wracają rządy są osobami niewidomymi, ale wreszcie ta sprawa jest tak bardzo znana już jak odtwórca tzw. milicji państwa powojennej Polski państwa komunistycznego, bo w tym czasie prezesem najwyższy w latach pięćdziesiątych Najwyższej Izby Kontroli i Jóźwiak zgłosił się do Bieruta to trzeba poznać już ktoś w ogóle legionista, ale później ogród działa komunistycznej partii Polski bardzo duże działasz Jóźwiak z, kierując do Bieruta PiS PiS dokument, mówi że trzeba zgłosić sprawę złotego temu do prokuratury i oskarżając ówczesnego ministra skarbu i sytuację z tego, że dokumenty, które wysyła już do Bieruta Jimem nigdy nie zostaną znalezione, jeżeli tak wysokimi o samym ojcem nigdy nie został i 30 sprawę, że już lat 1 z najbardziej zaufanych członków w ówczesnych władz stwierdził, że ogromne nieprawidłowości istniały przy złotym słoniem i tu jest i dlatego staram się z zawiadomić o tym, prokuraturę, bo to jest histeria tak, ale złotego formuł, które jest minister musi bardzo sensacyjną myślę, że historiami, którą po, które wg relacji różnych osób będzie oczy bardzo mocno różniła, ale to jest właśnie także ze względu na NATO, że to są wielkie pieniądze, że one dużym stopniu no mogły podlegać trudniejsza procesowi i inwentaryzacji, że właśnie przez losy wojenne to przerzucane były te te skrzynie z miejsca na miejsce czy to dlatego tyle znaków zapytania przy tej historii czy, dlatego że tzw. międzyczasie różni wpływowi ludzie wykorzystali te pieniądze dla celów własnych i staraliśmy po prostu zacierać ślady pan podobno znajdował się różne dokumenty tego nie badałem, bo taka komisja powołana 50 szóstym roku badała dokumenty pozostawione przez Bieruta jego teczka natomiast szuka też śladu dokumentu o fermie złoty jej ci, którzy inspektorzy Ministerstwa Obrony Narodowej to badali nie znaleźli żadnych pozostawionych przez niego to też także dokument dotyczący złotego formą panu jeszcze sporo niektóre elementy pojawiały się w dresach lub jubilera sobotniego funkcję przechowalni jest przez władzę w latach 50 i to panu to jest historia, która już, jakby łapać Taper był przez emigrację można powiedzieć większości znienawidzony za torze zamiast pozostawić dla rządu rządowi polskiemu emigracji te pieniądze przekazanie do kraju, a jeszcze na dodatek byli wszyscy wściekli, że z większości pieniędzy nie dotarła dla tych co potrzebują tylko gdzieś zaginęła po drodze czterdziestym 0708. dziewiątym roku no cóż są już jakieś ślady poszukiwania tropów związanych z Seanem wczasach jak najbardziej współczesnych, ale to dzisiaj również ze względu na cisie zostawiamy być może pojawią się jeszcze tak, ale wie pan kosz ciekawy, bo też może na zakończenie w maju pięćdziesiątego szóstego roku biuro polityczne pod przewodnictwem barda ucha, bo podjęła działania zmierzające do usunięcia dokumentów dotyczących złotego formy obciążających członków KC PZPR byłem jeszcze przed przełomem w październikowym staramy się utrzymać wszystko co mogłoby rzucić jakieś były obraz na ludzi ówczesnej władzy bardzo dzisiaj dziękuję za rozmowę pan poseł Zbigniew Wawer Helenie i projektor muzeum łazienki królewskie w Warszawie był gościem audycji historię Polski życzę państwu miłego i szczęśliwego wieczór Maciej Zakrocki usłyszymy widzenia Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: HISTORIE POLSKI

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj podcastów TOK FM bez reklam. Wybierz pakiet "Aplikacja i WWW" i słuchaj wygodniej z telefonu! Teraz w grudniowej promocji aż 40% taniej!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA