REKLAMA

Przegrywać jak Rzymianin

OFF Czarek
Data emisji:
2020-07-14 10:00
Audycja:
Prowadzący:
Czas trwania:
38:42 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
Cezary łasiczka program off czarek dzień dobry witam państwa bardzo serdecznie zapraszam na dzisiejsze spotkanie państwa moim gościem jest pan prof. Piotr Dyczek z Instytutu archeologii Uniwersytetu Warszawskiego już ośrodka badań nad antykiem Europy południowo-wschodniej dzień dobry witam serdecznie panie profesorze dzień dobry panu dzień dobry państwu widzę, że pan nie zapomniał maja filia racji panie profesorze codziennie przed snem powtarzam sobie pańską afiliacje trochę Rozwiń » jak pacierz żeby, kiedy nadejdzie czas naszej rozmowy być przygotowanym właśnie w tych czasach pandemii nie wiadomo, kiedy się spotykamy niestety drugi raz z rzędu pana nie widzę tylko słyszy no panie profesorze tak jest pan w lepszej sytuacji większość naszych słuchaczy, którzy tylko nie widzą go w sensie słyszą oraz wymiana myśli słyszą panie profesorze po niedzielnych wyborach prezydenckich po drugiej turze myślę, że temat, który będzie dominował to są zwycięstwa porażki różnie rozumiane oczywiście te z ostatnich 2 tygodni, ale myślę, że warto też sięgnąć w mroki historii, aby porozmawiać o wielkich porażkach cesarstwa rzymskiego, które pokazują, że przecież nawet instytucja, która ma wszystko do kontroli nad wszystkim dostęp do wszystkiego sporo zasobów może czasami przegrać z po pojedynków w potyczce z przeciwnikiem tak to normalna kolej rzeczy wie pan jest jednak proces historyczny i oczywiście zależy, jakiej perspektywy na niego patrzy jeśli patrzymy z perspektywy 123 pokoleń to sprawa wygląda inaczej, kiedy patrzymy z perspektywy na psie 1000 lat 2 tysięcy lat na to dopiero widzimy jak ten proces jest długi, ale zarazem, że jest, że jest on oparty na w konsekwencji, czyli na konkretnie na prawach logiki i tutaj niczego innego nie możemy wymyślić, ale to daje nam unikatową szansę do tego, żeby wyciągać z tej historii wnioski na czas, żeby rzeczywiście na niej się uczyć jak pan doskonale wiemy mamy takie przysłowie w zasadzie stacje tak jest Cycerona tym, że historia nauczycielką życia, ale to jest tylko początek koniec jego cytatów jeśli, by za cytujemy go w całości wtedy dokładnie zrozumiemy, o co chodziło o cera nowi co nam powinno chodzić przy analizie historia ten cytat to jest taki histeria jest świadectwem czasów światłem prawdy życiem pamięci jest nauczycielką życia na te 3 elementy, których często pomijamy w tym cytacie mówią nam 1, że jeśli chcemy płacić to proces historyczny i z niego wyciągać wnioski, ponieważ będzie się powtarzał ze względu na zasady logiki musimy przede wszystkim operować faktami te fakty muszą być osadzone w kontekście realnym rzeczywistym i że mamy do czynienia z procesem, czyli tą pamięcią, która pozwala nam odtwarzać różne sytuacje i przewidywać no prawie tak jak jak wróżki, jaki będzie jak będzie konsekwencja konkretnego działania i to co dzieje się na krótką metę niekoniecznie okazuje się zwycięstwem na długą metę akurat historia, żeby nie tylko Rzymu, ale ona przede wszystkim jest tego najlepszym przykładem kompetencje często sięgamy, opowiadając o różnych elementach także współczesnego życia czy to politycznego czy też wniosków, które powinniśmy z tego życia wyciągać z tych wszystkich wydarzeń, które dzieją się wokół nas dodatkowo panie profesorze, jeżeli zastosujemy skalę mikro albo skalę makro to uzyskujemy zupełnie inne rezultaty biorąc pod uwagę zbyt mało elementów składowych możemy przewidzieć w cudzysłowie zupełnie inną przyszłość niż, gdybyśmy trochę rozszerzyli pole naszego widzenia tak dokładnie się z panem zgadzam to jest co powiedział na początek, że w krótkiej perspektywy wygląda to inaczej w dłuższej perspektywy wygląda to inaczej przy czym najczęściej, operując różnymi okresami historycznymi niestety popełniamy często błąd ich ocenie, dlatego że w sposób całkowicie odruchowy jak gdybym posiadając wiedzę na ten temat jak jak dana eskapada wojenna czy dana bitwa skończyła czy mając tę wiedzę zaczynamy oceniać tymczasem oczywiście, kiedy jakaś sytuacja się wydarza działa w konkretnej sytuacji w przeszłości oczywiście nie było wiadomo, jaki będzie tego efekt jest druga rzecz niebezpieczna, że bardzo często przykładamy niektóre oceny moralne dotyczące przeszłości na podstawie tego co by w tej chwili wiemy jak by to czujemy to wszystko powoduje zaburzenia rozumienia tego procesu tymczasem do niego trzeba podejść praktycznie tak jak zadań do zadania matematycznego, gdzie 2+2 zawsze będzie dawało 4 będzie coś prawdziwe albo nieprawdziwe jest zasadniczy problem jak pan wie i to często słyszymy bardzo wielu polityków chwali się tym, że skończyła historię to znaczy, że są przynajmniej magistra historii tylko, że skończenia studiów nie oznacza, że rzeczywiście materii historycznej czy jak umieją się rozeznać, że umie z niej wyciągać wnioski, o czym innym jest to, czego nikt nie lubił chyba w szkole, kiedy trzeba wkuwać różne daty różne bardzo ważny traktaty, które gdzieś tam przeszłości były zawierane z gminnymi zrozumienie procesu można czasem zapomnieć daty można zapomnieć jakieś elementy tej tych faktor logiczne, które przecież łatwo znaleźć są one ogólnie dostępne na główny problem polega na tym, żeby rozumieć proces historyczny co powoduje co pan, że to ciąg przyczynowo skutkowy czy mamy przyczynę jakąś my mamy automatycznie skutek wynikający z zasad logiki feler polega na tym, że często TENS ta ta konsekwencja jest rozwód oddalona w czasie czasem jest tak no udanej bitwie podjęta zła decyzja powoduje, że bitwa przegrana, ale jeśli na to patrzymy w przypadku innych sytuacji, które siedziały w przeszłości to czasem konsekwencje są po 23 paru pokoleniach wtedy takie pokolenie, które zaczyna ponosić konsekwencje nie swoich działań, a konsekwencje decyzji podjętych bardzo dawno temu przestaje rozumieć zastanawia się jak ta historia w ogóle działa dzieje nam się wielka niesprawiedliwość tymczasem jeśli pogrzebie się troszkę w tej tkance historycznej przyczynę łatwo znaleźć dziś każdy naród każdy kraj reaguje inaczej na to, ale generalna zasada jest całkowitego obiektywizmu spojrzenia krytycznie także na siebie netto w kontekście szczególnie wyborów w kontekście działań politycznych są jednak na krótką metę proszę zwrócić uwagę, żeby nie za bardzo będziemy pamiętać za Niewiem rok te wybory, bo będą inne sprawy oraz będą atakowały tak samo jak powagi zatarła się pamięć przecież nie tak dawno odbytych wyborach parlamentarnych to jest dalszy naturalna kolej rzeczy i dla każdego obywatela tak to płynie tata rzeka historii natomiast jeśli chcemy ją analizować NATO takie fakty musimy odnotowywać wyciągać wnioski historię, żeby nas tego uczy daje nam wręcz wskazówki jak należy postąpić w takiej sytuacji to trochę tak, jakbyśmy mieli wielką książkę kucharską historyczną nie są przygotowane różne potrawy my możemy wybierać tych wpisów te potrawy, które w danej konkretnej sytuacji marszałka nie ma analizy sytuacji oczywiście panie profesorze myślę, że najtrudniejsze jest wybieranie tego punktu oceny, bo jeżeli patrzymy bardzo krótkiej perspektywy to jakieś wydarzenie może nam się wydawać triumfalne zwycięstwem, kiedy patrzymy na to nie wiem za lat 10 być może uzyskamy inny wynik 50 to wdrożone to nie, ale tak grali tak ma raczej korzy właśnie dlatego historia nam jest potrzebna, ponieważ te wydarzenia okresie były często dystans czasowy dla nich na te załóżmy 2000 lat 2,51000 jak w przypadku niektórych rzeczy 2800 lat takich historii co wszyscy uznają za chwilę postaram się opowiedzieć na z tej perspektywy już można ocenić nie wiemy jak to się skończyło wiemy, w którym elemencie danego procesu historycznego się znajdujemy jeśli się powtarza rzeczywiście to wniosek łatwo wyciągnąć oczywiście to lokal w teorii wygląda bardzo prostą przy analizie rzeczywiście wygląda bardzo bardzo skomplikowane dlatego historycy od tego dla nas współczesnych politolodzy przeżyli także powinni sięgać po wiedzę historyczną po doświadczenia, które w historii pójdą panie profesorze w takim razie do tej mądrości płynącej z historii powrócimy po informacjach Radia TOK FM informację, że kilka minut po godzinie dziesiątej 20 państwa i moim gościem jest pan prof. Piotr Dyczek z Instytutu archeologii Uniwersytetu Warszawskiego oraz ośrodka badań nad antykiem Europy południowo wschodniej dzisiaj wielkich porażkach, ale może wielkich zwycięstwach chodzi oczywiście te same wydarzenia zobaczymy co wyjdzie informację o godzinie dziesiąty 20 po informacjach wracamy wcale państwa moim gościem jest pan prof. Piotr Dyczek z Instytutu archeologii Uniwersytetu Warszawskiego oraz ośrodka badań nad antykiem Europy południowo wschodniej panie profesorze to wskakujemy w takim razie na główkę w te wielkie porażki albo zwycięstwa zależy po czyjej stronie stoimy na taborze na początek ta rzeczywiście głęboki skok, bo będziemy się znajdować praktycznie w Rzymie zaraz po powstaniu zarządu grobu Luca chciałbym na początek podać 2 przykłady trochę humorystyczne, których można wyciągnąć interesujące wnioski tak się złożyło, że w tym, że miarą plus brakowało kobiet zorganizowano wielkie igrzyska, na które zaproszono okoliczne plemiona 1 z takich plemion było plemię rabinów żyjących częściowo walkach częściowo na wschodnim Wybrzeżu całego buta i Helskiego w okolicy obecny etap, kiedy bez kary na tym obszarze po tych igrzyskach postanowiono porwać część tych Kamińskich kobiet płatna, żeby wzbogacić populację nowo tworzącego się nowo tworzącej się potęgi oczywiście sami Finowie nie patrzyli na to obojętnie był tego taki, że nastąpiła dość brutalna walka między mieszkańcami Rzymu, a tymi rzeczami Sabinę i wydawało się, że sprawa jest całkowicie już pogrzebana to znaczy, że będzie bardzo dużo ofiar i że pierwotna idea w ogóle weźmie w łeb, gdy tymczasem na tę całą scenę polityczną i militarnej rozgrywki weszły same kobiety, czyli w zasadzie pierwsze feministki z ósmego wieku przed naszą erą, bo cóż panie powiedziały drodzy panowie wy już życie dziękuję, ale przecież nikt nas nie zapytało zdania my tu jesteśmy podmiotem tego działania panowie się zlikwidowali kobiety pogodziła zwaśnione strony do tego stopnia, że rzeczywiście część tych kobiet pozostała w Lacjum oczywiście wzbogaciła populacji Lacjum do tego co do tego stopnia AK przyjął zapanowała, że nawet Romulusa postanowił podzielić władzą z królem Sabinę tak już się tak, by tego taki, że te 2 organizm, by w tym w tamtym czasie plemienne już się połączyły zaczęły się zjednoczenie całości, jaki z tego płynie wniosek, że oczywiście zawsze w każdy walkach nawet najbardziej brutalnych zawsze można znaleźć kogoś, kto będzie mediatorem i że nawet jeśli się walkę wygrywa to bardzo dobrze się podzielić władzą, dlatego że takie elementy taka synteza powoduje budowanie, a nie powoduje to, że przez kolejne pokolenia no 2 narody czy też 2 plemiona jeśli tutaj w tym konkretnym przypadku użyjemy takiego porównania będą na siebie patrzyły z kosza tylko szukały pretekstu po to, żeby się ze sobą zdarzyć w bojach i oczywiście, bo będą przebiegały jak sinusoida raz wygra 1 strona raz druga panie pierwszy morał, który chyba jest aktualny obecnie drugim wydarzeniu jest wydarzeniem historycznym czwartego wieku profesorze rozumie, że to pierwsza to pierwsze wydarzenie to jest takie bardziej mityczne niż strona jest mityczna, ale jest coś narzeczy, dlatego że pan archeologa bierze się czy może potwierdzić najemy wiemy, że mniej więcej na samym początku czyli kiedy ten się zaczął się jednoczyć to są elementy obcych kultur czy obcej wtedy kultury i rzeczywiście kultury japońskiej i oczywiście pewnie, że te wydarzenia mogły przebiegać trochę inaczej, ale sam ten nic jest takim mitem, który jak każdy mit jest syntezą Czech Jan tak naprawdę jest receptą co w takiej sytuacji należało należy zrobić Kemnitz Sawiński zresztą bardzo był umocowany w całej tej historii Rzymu Rzymianie i sztuce i w różnych i literaturze bardzo często tego mitu sami Ińskiego nawiązywali dlatego, że to jest rzecz, która siedziała u początku Rzymu, który z naturalnych powodów, chcąc poszerzyć swoje terytorium musiał walczyć, ale to jest 1 z tych recept, kiedy ta walka nie musi prowadzić do zniszczenia wzajemnego, ale prowadzi do współpracy wbrew pożarowi wbrew takiemu stereotypowi, że ziemianie to było takie po dotacje potwornie zdobywcy, którzy dość brutalnie podbijali cały świat ani rzeczywiście różnych w tych wojnach w różnych potyczkach, które toczyli Ali rzeczywiście na początku szukali trochę porozumienia rzecz jasna była częściowo porozumienie z pozycji siły, a więc nie całkiem równoprawne, ale oni zawsze przedkładali tamtą dyplomację w tych różnych działaniach wojennych to się powtarza praktycznie przez cały angaż aż do upadku no tak cesarstwa, tym bardziej że włączali lokalne ubóstwa do panteonu Żary to był 1 z elementów jednoczenia kultury, bo to zawsze jest problem polegający na tym jak znaleźć balans między tradycją konkretnego, czyli naszą konkretną tradycją, a tradycją tych ludów czy to podbitych czy to z nami syntetyzowane, dlatego że jeśli nie chcemy tych innych ale w jaki sposób pognębić na to musimy uznać także ich racje, a to przejawia się także religii stan ten bardzo sprytny sposób, gdzie bóstwa lokalne czy też bóstwa innych podbitych ludów to była po późny antyk są syntetyzowane to znaczy to jest także reszcie bóstw one zajmowały się podobnymi sferami tak powiem życia człowieka jedne zajmowały się miłością inne walką jeszcze inne handlem nazywały się różnie, ale te zakresy działania były podobne w związku z tym był bardzo prosty sposób jeśli były jakieś bóstwo, które zajmowało się handlem w jakimś plemieniu NATO mer kury, który był ubóstwem handlu w Rzymie uzyskiwali dodatkowy przydomek na nazywał się tam imieniem tego drugiego bóstwa zresztą samo powstanie takiej świątyni bardzo wcześnie pan realną, czyli świątyni poświęconej wszystkim mogą na polu Marsowym jest przykładem tej w pewnym sensie tolerancji religijne, ale także głębokiego zrozumienia, że jeśli chcemy dążyć do porozumienia my musimy uznawać także racje i w tym wierzenia organizację społeczną na tych wszystkich ludów, które odbijamy przykładem ze sfery politycznej gospodarczej są miasta greckie, które były podbijane, które mimo, że znajdowały się w cesarstwie rzymskim zachowywały swój grecki status to znaczy kierowały się własnym prawem mówiono tam po grecku czasem nawet stosowaną walutę lokalną na prawa były ustalane wedle praw greckich zresztą niedaleko naszych wykopali z Bułgarii zakład twierdzi Legia nowej nowe znajduje się takie miasto Niko polisa instrument złożone przez krajana z takich emigrantów częściowa częściowo deportowanych po powstaniu Greków deportowanych z Azji mniejszej, które miasto zarówno od strony architektonicznej jak od strony struktury wewnętrzne jest po prostu miastem greckim skrypt, który tam się pojawiają są billingi liczne, czyli greckie po grecku Grecy i łacinie, ale jednocześnie struktura jest zachowana polis greckiego mimo, że to było na terytorium, że ziemskim, mimo że zakładał to cesarz rzymski także tutaj ta tolerancja była daleko posunięta oczywiście były pewne elementy wspólne, których nie można było złamać znaczy trzeba było oddawać bóstwo rzymskim hołd przy czym tak ten kult trochę inaczej wyglądały niższy niż współczesne kulty raczej to był taki kult formalny taki kult transakcyjne ziemi się opiekujemy listwami działania mają pewne potrzeby, które my możemy zaspokoić natomiast ani oni z kolei ci wspaniali bogowie dają nam szczęście w różnych dziedzinach naszego życia, które prosimy, ale to dotyczy właśnie całego systemu infrastruktury przecież infrastruktura była prowadzona przez różne obszary cesarstwa niezależnie od tego jakich miał, jakie to były terytoria jednocześnie przez operowano różnymi językami oczywiście łacina była językiem urzędowym był stworzony cały system możliwości awansu społecznego politycznego ekonomicznego nawet jeśli się było cudzoziemcem i nawet jeśli się nie miał obywatelstwa rzymskiego zresztą jest, bo padali to obywatelstwo, żeby można było zdobyć poprzez służbę w armii rzymskiej także to był cały dość sprawny system ani utrzymali ten system nie tyle multikulti, jakbyśmy dzisiaj powiedzieli taki system równowagi wewnętrznej zdawali sobie sprawę z tego, że w gruncie rzeczy sami mieszkańcy Italii, czyli witali Kol wiek czy w Enerdze całego imperium żali pod względem liczby-li liczbowym są mniejszości, czyli w zasadzie cesarstwo składało się samych cudzoziemców, żeby utrzymać równowagę takiego wielkiego organizmu trzeba się było nieźle napracować, a nie rozumieli zresztą to, czego my nie rozumiemy często się zastanawiamy dlaczego, gdyż kultury się rozwija, dlaczego upadły nawet pana uwagę, kiedy rozmawialiśmy na temat koncepcji, że tam nie wiem rury ołowiane temu były winne itd. tak dalej, ale jeśli spojrzymy na to właśnie z perspektywy historycznej społeczeństwa rozwijają się tylko wtedy, kiedy znajdują się wewnętrznej równowadze wewnętrzna równowaga musi być równowagą poszczególnych segmentów, czyli to musi być równowaga ekonomiczna czy zbyt wielkiej loży między bogatymi biednymi prowadzi do braku tej równowagi oczywiście buntu tam może być religijna, czyli że musi być parytet między różnymi religiami tolerancja religijna to musi być równowaga społeczna, czyli zarówno zachowania społeczne różne grupy społeczne muszą mieć swoje własne prawa w momencie, kiedy tych różnych elementów, gdyż balansuje coraz więcej następuje, gdy balans cały całej kultury i następuje Kola z oczywiście, że przyczyny bezpośrednie bodźce, które powodują mogą być różne no może być spotęgowany tak jak w przypadku Rzymu najazdami plemion, które niszczą infrastrukturę nie profesorze, które niszczą się pan taki dziś ma pan taki słowotok profesorski, gdy balans kolaps billingu Bilewicz zamiast trzeba się zamiast dwujęzyczny upadek itd. równowagę nierównowaga trzeba się uczyć całe życie pan tak tak tak, ale chodzi o popularyzację musi także oznaczać takim przyjaznym językiem padają jest tak jak czasem słucham jakich terminów np. moi przyjaciele science tak z przedmiotów ścisłych zaczynające się opowiadać czegoś nie rozumiem to wstyd mi się przyznać, że jakiś termin jest dla mnie niejasny w związku z tym pobudza mnie ta ma szare komórki do tego, żeby poszukać odpowiedzi, ale ma pan rację przejdziemy na język całkowicie normalny tylko dlatego trochę używam tej terminologii, bo chcę zwrócić pana państwa uwagę na to jak te procesy są skomplikowane żadne mogą być opisywane pewnymi zwrotami, które są jednoznaczne, dlatego że się użyliśmy słowa tylko np. nierównowaga NATO ona ma trochę inne znaczenia właśnie tego słowa skądinąd obcego, gdy balans, które w zasadzie wywodzi się z łaciny także tutaj są nawiązania także z tego punktu widzenia, bo tak to oni od oceniali Ależ oczywiście w odważnych mieli tylko zrazić to jest h-moll liniowa wiadomo język bita zawsze jest to jest 2 i to, że to jest taki termin rzeczywiście archeologiczny w zasadzie lepiej grafiki wzięty te są rzeczywiście dwujęzyczna inskrypcja, czyli albo na no zresztą wie pan dobrym przykładem są różne inskrypcje, które były np. w okresie kole miejskim w Egipcie, gdzie mamy za zapisane zarówno językiem nazwijmy takie logistycznym jak grecki na tak tak to przeważnie jest to zdarza się, że nawet 1 inskrypcji taka sytuacja myśmy mieli w naszych wykopaliskach w Albanii w Szkodrze taką sytuację, że kopaliśmy cysternę, gdzie w do elementu konstrukcyjnych cysternę takiego słupa podpierające sklepienia były użyte dawnej inskrypcji bardzo interesujące i to właśnie inskrypcje greckie łacińskie ta 1 łacińska jest niesłychanie istotna ważna dla historii tejże szkody, ponieważ tam jest wprost, czyli powiedzielibyśmy fachowo expressis verbis, ale tak naprawdę wprost rzeczywiście napisane, że to jest Kolonia grecka co miało tam istotne znaczenie dla historii tego tego stanowiska nowa nie było wiadomo, kiedy ona była kolonią czy jaki ten status w okresie rzymskim miała, ale druga inskrypcja była niesłychanie interesująca na 1 kamień, czyli dla 1 płycie, która prawdopodobnie miała charakter płyty nagrobnej z 1 strony inskrypcja była napisana po grecku z drugiej strony ta sama inskrypcja była napisana po łacinie tak to było, dlatego że cesarstwo przede wszystkim operowało 2 językami, czyli łaciną oficjalną no i Grekom tak Rykała nasze rozprzestrzenia głównie do wschodniej części cesarstwa, ale były także używane języki lokalne, chociaż bardzo często te plemiona były na takim etapie rozwoju żony własnych systemów zapisu nie stworzyły także tylko był to język mówiony chociażby Millerowi czy Krakowie tak panie profesorze, ponieważ mamy Dyba lans pomiędzy programem Owczary Pek, a informacjami to, żeby nie doszło do kolapsu to zapraszam naszych słuchaczy pana na informację już za 3 minuty o godzinie dziesiąty 40 pan prof. Piotr Dyczek jest państwa moi goście wcale państwa moim gościem jest pan prof. Piotr Dyczek z Instytutu archeologii Uniwersytetu Warszawskiego oraz ośrodka badań nad antykiem Europy południowo wschodniej panie profesorze to już ich na główkę wskoczyliśmy do 1 bitwy wskakuję na kolejnych o to nie zdążymy strasznie szybko Hiszpana, lecz to co mogę powiedzieć ani profesorze mam plan de, ale o tym, urząd np. w piątki w piątki o dwudziestej drugiej więcej czasu charakter to, żeby na ten temat rozmawiać, ale choćby 1 temat chciałam mieć w zasadzie w 2 epizodach mam nadzieję, że zdążymy 1 nie mniej znany z tej historii Rzymu to co tzw. wojny samiczki one odbywały na przełomie 0403. wieku sam nici takie plemię, które stało na przeszkodzie, żeby mógł zdobyć żyzne pola kampanii najczęściej usiłowano ich podporządkować sobie ta wojna toczyła się to były 3 takie wojny teraz wiemy z perspektywy, że były 3, chociaż ich perspektywy wydawało się, że w czasie tzw. drugiej wojny 1 był taki PiS, który wydawał się zasadnicze pokonali Rzym rzeczywiście to interesująca sytuacja mieli bardzo zdolnego młodego dowódcy cisza nici nazywał się nomen omen Gajusz Poncjusza Legii byli pan czuł się Piłatem wojska rzymskie postanowił wydać bitwę na południe od, a na południu Rzymu na terenie sam z dzieckiem na równinie no bo wojska rzymskie tak bardzo lubiły w atakować to był jeszcze taki specyficzny system ataku ich trasa liczy okazali się dużo bardziej sprytni mianowicie postanowili wprowadzić dezorganizację i dezinformację w armii rzymskiej stwierdza niedaleko wąwozu kanadyjskiego barda nawiązuje do obozu każdy bitwy, bo wojna kanadyjskiej 3002001. roku przed naszą erą spowodowali mianowicie tę dezinformację w taki sposób, że przebrali część swoich żołnierzy za pasterzy zostaw tak naprawdę byli pasterzami tylko powołanymi do wojska następnie udali się w stronę ci pasterze razem ze stadami strat wojsk rzymskim zaczęli rozpowiadać, że Arabia Saudyjska znajduje się całkiem innym miejscu i że można ją zaskoczyć pod 1 w zasadzie warunkiem, że wojska rzymskiego żyją takiej skrótowej drogi nie będą przebijały się przez Apeniny, ale że wykorzystają właśnie to co nazywa się w wąwozie kanadyjskim w zasadzie doliną Saudyjska jest dali na 2 stron zamknięta wąwozami oczywiście armia rzymska w kierują się tymi informacjami fałszywymi weszła do tej pułapki efekt tego oczywiście był taki, że zostali okrążeni, by całkowicie pobić no i teraz jest interesująca sytuacja, bo to jest Mora, który z tego będzie wynikał stanęli sami przed problemem czy wyrżnąć całkowicie ziemian i pokaże dziś czy też puścić wolno, ponieważ pan panie wasz dowódca sam niski nie był tego do końca pewien jak postąpić postanowił zwrócić o radę do swojego ojca Sergiusza znanego także Kulasa bliskiego on powiedział swojemu Gajusza pan już i tak puścił wolno oczywiście w armii Sawicka się zbuntowała jak mamy ich na widelcu mamy puścić wolno w efekcie zadecydowano, że zostaną wojska rzymskiego pokażą one część została wybita 600 osób wziętych do niewoli jako zakładnicy, a cała armia pozostała musiała przejść pod lancami co, czyli pod plikami bojowymi co było takim bardzo upokarzającym efektem, dlaczego pytanie zatem ten mądry ojciec po zadecydował, że powinni się ich puścić wolno, dlatego że historia toczyła się dalej była trzecia, żeby zasadzić ogromną wdzięczność, żeby zyskać dozgonną wdzięczność, żeby w momencie, kiedy było wiadomo, że tak te terytoria będą podbite być partnerami tak jak ci sami nowi w efekcie zostali partnerami na jaki był tego efekt po tym, krótkim zwycięstwie niewątpliwie spektakularne nastąpiła trzecia wojna Sawicka ziemianie nauczeni doświadczeniem to jest plus, bo istnieje do dziś wybudowali WIA, a ja po to, właśnie, żeby przebić się częściowo przez górnicze nie był z tego jakieś efekty polityczny dla dla całego rozwoju na zasadnicze w zasadzie zniknęli z historii całkowicie przestali się liczyć i nigdy do mitologii rzymskiej nie weszli tak jak Norweżki Sarbinowie taki z tego wniosek czasem trzeba odpuścić, dlatego że nigdy nie wiadomo jak sytuacja się potoczy oczywiście można starać się działać bardzo brutalnie czy w tym wypadku być wojsko, ale wiadomo, że prędzej czy później historia się powtórzy odwrotną stronę to to zdaje się druga rada ojca, który jako wydarzenie bardzo aktualną wiedzą na razie graniczy z wodą no gdzie co do nogi tak rzeczywiście, bo to jest podawane tak już podaję to napisu akurat kara w historii historii Rzymu tylko, że na centra to była druga rzecz nabyta w szkole chodziło o to, żeby armia się nie zbuntowała tylko, że był było wiadomo, jaki jest tego wszystkiego efekt najczęściej wie pan to jest tak jak walczą ze sobą 2 strony można się wybić do nogi, ale lepiej tego nie robić lepiej rzeczywiście współpracować, dlatego że dziś jesteśmy zwycięzcami jutra możemy zostać pokonanym histeria naprawdę nie kończą się tylko na zwycięstwach przeważnie znał dąży do równowagi jesteśmy tutaj mówi nam przecież jest drugie takie ważne wydarzenie to wręcz stale o nich mówimy to jest pyrrusowe zwycięstwo to jest oczywiście sytuacja znowu ekspansji, żeby gdzieś, że zaczyna walczyć z miastami greckimi jest podporządkować, które są na Półwyspie Apenińskim pilski król Pyrrus przymierzany staremu, bo akurat Tatarem był na celowniku ziemian zaczyna wojnę ta wojna toczy się bardzo różny sposób odbywają się 2 potężne bitwy 1 bitwa jest nierozstrzygnięta druga bitwa o 270 badacz dziewiątym roku jest teraz bardzo namiętnie się tocząca się toczy no to praktycznie przez 2 dni efekcie rzeczywiście Pierre zwycięża tylko, dlatego że wprowadza słonie bojowe tam miał bodaj 20 słoni bojowych, które nie uległy spłaszczeniu zdziesiątkowały wojska rzymskie straty wirusa niby mniejsze, bo to około 4000 straty ziemian są dużo większe, bo około 6000, ale prócz tego zwycięstwa nie był całkowicie zadowolony nazywa go prosiłem zwycięzcę, dlaczego Ano, dlatego że co prawda Rzymianie stracili dużo wojska byli na własnym terenie łatwo było to wojsko uzupełnić perły pochodzący z Epiru, czyli Grecji musiał przepłynąć Adriatyk stop od razu się w zgubili na morzu w każdym razie nie miał, skąd wziąć rezerwowych wojsko, ale to co najbardziej niepokoiło to, że w czasie tej bitwy zginęło prawie całego korpus oficerski armia bez korpusu oficerskiego dobrze wyszkolonego oczywiście z armią, która jest podatne na wszelkiego rodzaju klęski co prawda zwycięży, ale tak naprawdę przegrał, czyli nie zawsze jest także zwycięzca bierze wszystko nie zawsze jest tak, że zwycięzca rzeczywiście w perspektywie historycznej nawet krótkotrwałej jest tym zwycięstwom prawdziwe, bo to zależy ile sił zostało to montowane jeśli nawiążemy do sytuacji obecnej, którą mamy w kraju ma przecież tyle środków tyle słoni bojowych zostało zastosowanych ma, ale czy czyta to jest proporcjonalne do tego wszystkiego co widzimy chyba raczej efektu do efektu końcowego netto może się okazać pyrrusowe zwycięstwo, dlatego że mówiąc już w przenośni środki i oficerowie na zasadzie nie istnieją na bok, bo po prostu to kosztowało bardzo wiele zobaczymy jak się potoczy sytuacja się w kontekście pandemii także sytuacji dużo bardziej skomplikowana nie bez zwycięstwa profesorze na pewno w języku włoskim jedno zakreślić na skręta z marihuaną to Kana i tam przypomina listę po spotkaniami, a tak na tropach nawiązuje do największej z tych bitew to w każdym razie jest to bitwa, która cha Maciej bitwa, która zakończyła się to 200 szesnasty rok jest druga wojna punicka to jest bitwa, która zakończyła się też największą klęską Rzymu rzeczywiście ziemi nigdy więcej nie stracił swoich wojsk tam skala tego, że zniszczenia tego wojska też prawie 50 000 ludzi tam tablica pod Kannami te rzeczywiście da się zapisała bardzo mocno historii Rzymu, ale także jak w przypadku wojenne Sawicki zbudowania via ja ani czas przy okazji, czego się nauczyli, dlatego że ta przez co ta bitwa przeszła do historii to nie tylko jest skala zniszczenia armii rzymskiej, ale przede wszystkim także zastosowano tam Hannibal zastosować tzw. mamy w kanadyjskiej to polegało na tym, że zmienił całkowicie sposób postępowania na polu walki do jego czasów, czyli do tej bitwy w zasadzie wojska zdarzały się fatalnie w zasadzie atak leciał na centrum było oczywiście skrzydła ta była Konica atakowane ja, ale generalnie było to zderzenie czołowe zastosował taki manewr wiedząc, że granica rzymska jest bardzo bardzo silna to w zasadzie były armie pancerne ówczesnego czasu spowodował, że Centralna część była stosunkowo słaba, ale bardzo spójna natomiast główne siły umieścił na skrzydłach Rzymianie swoim Starym sposobem zaatakowali centrum zauważywszy, że wojska w centrum zaczynają się wycofywać oczywiście pognali za nimi, ale na szczęście linia tych wojsk nie pękła w efekcie zrobił się kocioł, ponieważ później stosunkowo łatwo było zaatakować skrzydła na pokonanie zamknąć wojska rzymskie w oblężeniu stąd taka potężna masakra co prawda Hannibal zwyciężyła jak jak państwo wiecie skończyły się katastrofą, dlatego że później Kartagina została zrównana z ziemią, a nawet posypana solą, żeby tam nic nie wyrosło ruiny Kartaginy straszą wszystkich do dzisiaj także na niby potężne zwycięstwo trochę jak z tymi samolotami tak naprawdę katastrofalna klęska zresztą drogą taką klęską to była to jest dziewiąty rok naszej ery dzieje się to wszystko na obszarze German nie jest tzw. bitwa w lesie Teutoburskim w zasadzie samo jodły tak to jest sąd to zresztą dana rzecz, bo to było filmowane nazwijmy to gladiatorzy, ale tam przecież poległy 3 legiony 3 Legionów ocalało paręset osób w sumie 19 000, gdzie tak to, bo zostali wycięci 5 proszę sobie wyobrazić zresztą tam było po pod podjęte bardzo fatalny manewr dlatego zanim przechodząc przez ten las ani ściągnęli też legalne, bo to był bodaj 171819 Legia tak 3 legiony oni musieli rozciągnąć linie tych regionów na 15 km, bo tabory legionowe ściągnięty w marszu na mniej więcej miał około 45 km tak taki korowód przeciągnął całym tym zaopatrzeniem, zanim oczywiście atakowani zza drzew na nie byli w stanie się po obronić mimo wszystko wykazali się wielką dzielnością, dlatego że mimo tak jeszcze założyli obóz nocny, czyli jeszcze się okopali i usiłowali na co się przedrzeć dalej, ale nie założyli, że pod takim wzgórzem kalki, które dla hali jest bardzo ważne Armin zastosuje tam specjalne systemy obronne myśmy do końca nie wiedzieli jak dane wyglądają to są tylko opisy, ale koledzy niemieccy prowadzili na całym tym obszarze tam wykopaliska one są w tej chwili powoli publikowane mi wychodzą tam bardzo interesujące elementy, które nie są opisane żadnych źródłach pisanych, ale na podstawie rozłożenia i szkieletów, bo Kamiński lepiej się zachowały w niektórych miejscach i pozostałości po samej bitwie możemy odtwarzać jak ona rzeczywiście przebiegała, ale to była przecież droga niosła niesamowita masakra to masakra w samym początku imperium rzymskiego na to się dzieje w czasie, kiedy mamy do czynienia z cesarstwem dziewiąty wiek przecież naszej ery, ale takiej katastrofy się zdarzają zresztą jak pani jak pan państwo wiecie Germania została podbita została nigdy cywilizowane do końca ani tam mieli kłopoty zarówno z siecią dróg jak mieli kłopoty ze stworzeniem miast, dlatego że plemiona germańskie niekoniecznie miały taką tradycję w przeciwieństwie do plemion Galiński, gdzie było PiS, który łatwo było przerobić miasta, ale chyba nie w efekcie ulegli temu wszystkiemu reszta jest taka koncepcja archeologiczne dla nas interesująca, kiedy Rzymianie później zaczęli budować granicę, czyli rzymski danina jest prawdopodobnie kombinowali, żeby ten mecz był oparty przynajmniej Łaby albo Odry często było byłoby bardzo blisko obecnych w naszej polskiej ziemi i zdaje się tylko zmienne losy historii spowodowały, że nie znaleźliśmy się nawet w Kavali wątku na obszarze imperium rzymskiego, bo pewnie na szlak historyczny potoczyłby się inaczej no tak ale kto wtedy Mieszko panie profesorze nie na to mieszkanie plemiona germańskie wie pan jest oczywiście problem dotyczący jakiś plemion, które przyszły niekoniecznie Słowiańskiej, bo to są z kolei badania dna, które wskazywały na pewną ciągłość kult nie tyle kulturową co przynajmniej populacyjne na tym obszarze Agi osoby w źródłach antycznych byli różnie nazywania, ale istoty nie znamy wiemy, jakie kultury się rozwijały, ale to byłyby tak dzisiaj terytoria, które przecież później na byłyby opanowywania przez Słowian jeszcze w czasie funkcjonowania imperium, bo przecież Słowianie na te tereny dane ani zaczęli przychodzić relatywnie wcześnie mamy tam 0405. 0607. ósmy wiek zależy na jakich obszarach, bo na południe zdaje się to było już przecieki były trzecimi czwartym wieku, czyli na obszarze Bałkanów tam już, jakie są elementy opóźniony falami zaczęły napływać ze Wschodu na naszą stronę tak dziś ograniczyli byśmy cesarstwa na pewno zbliżam się zresztą te wpływy bizantyjskie u nas też na terenie naszego obszaru słowiańskiego istniał także jest pierwszą osobę pani profesorze mamy kilka lekcji do odrobienia dla osób, które zajmują się polityką, albowiem historia nauczycielką życia także nauczycielką polityki bardzo dziękuję panie profesorze pan prof. Piotr Dyczek z Instytutu archeologii Uniwersytetu Warszawskiego ośrodka badań nad antykiem Europy południowo-wschodniej był państwa moim gościem informacji już za kilka minut o godzinie jedenastej, a po informacjach wracamy do programu off czarek Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: OFF CZAREK

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj podcastów TOK FM bez reklam. Wybierz pakiet "Aplikacja i WWW" i zabierz TOK FM na wakacje!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA