REKLAMA

Pieśni triumfu i poezja porażki

Interluda
Data emisji:
2020-07-17 22:00
Audycja:
Prowadzący:
Czas trwania:
49:58 min.
Udostępnij:

Kto odniósł moralne zwycięstwo, a kto niemoralne? Czy Fortynbras pokonał Hamleta? Dlaczego poezja przestała być klakierką wielkich? Czy każdy sukces jest wart tego, by go czcić? Jak składać słowa jeśli ani dobrej tragedii ani dobrej poezji napisać się nie da? Zaprasza Cezary Łasiczka Rozwiń »


W audycji czytamy m.in.:
Kazimierz Wierzyński „Paddock i Porritt”
Zbigniew Herbert „Tren Fortynbrasa”
Cyprian Kamil Norwid „Bema pamięci żałobny rapsod”
Stanisław Baliński „Rozmaryn" Zwiń «

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
Cezary łasiczka to jest program Inter luda dzień dobry albo Inter Duda może nawet tak lepiej witam państwa dobry wieczór państwa moim gościem jest pan prof. Piotr Śliwiński kierownik zakładu poetyki krytyki literackiej Uniwersytet imienia Adama Mickiewicza w Poznaniu pan prof. Piotr Cywiński przewodniczący kapituły poznańskiej nagrody literackiej dobry wieczór witam serdecznie panie profesorze drugiej tury tamy to wieczór państwu nasze poprzednie spotkanie pani profesor co, że Rozwiń » odbywało się jeszcze starej nowej starej Polsce teraz może starej nowej albo nowej starej albo nowej w nowej w każdym z tych, których tak dobrze z każdym jesteśmy trochę innej rzeczywistości i Polska wydaje się podzielona na pół prawie co do prawie co do milimetra i pomyślałem, żeby porozmawiać o poezji triumfu i poezji porażki i oczywiście teraz dla kogo są te wiersze no to już każdy musi we własnym sercu zdecydować czy odniósł moralne zwycięstwo czy niemoralne zwycięstwo o zakres znakomicie ujęcie jeśli pan rektor pozwoli chciałbym rozpocząć od przeczytania wiersza mogę to doskonały pomysł państwowego zastanawiał się czy państwo rozpoznają autora okoliczności powstania tego tekstu 1 ma ręce wiatraki drugi wiosłuje istotą już dalej może, ale 1 z ludzkim kangurem drugi jest antylop tą 1 jak tak się czyszczący doku na bok przyzwala drugi zamknięty powiewem w sumie lekko jak fala 1 celuje do mety wpada w nią jak torpeda drugi podpływa do taśmy wyminąć się nie da 1 jest w pędzie maszyną żywą silną i młodą drugi samą szybkością prawem ruchu przyrodą to nie jest wiersz wbrew oczywistym sugestia o zakończonej pewien czas temu kampanii wyborczej w Polsce, aczkolwiek wysiłek obu kandydatów wydawał się chwilami epicki olimpijski heroiczne bezbrzeżna to żadnemu z nich owej lekkości pewnie przepisać bez zastrzeżeń się nie to jest wiersze o triumfie, ale i porażce jeśli dobrze go rozumiem napisanej przez Kazimierza Wierzyńskiego na olimpiady w 1924 roku jak wiadomo z medalistą tak Wierzyński jest triumfatorem tamtej tamtej olimpiady i dotyczy biegu czy szeregu biegu w rywalizacji na dystansie 100m podówczas spadek był rekordzistą świata, który medalu nie zdobył natomiast jego rywal zdobył medal brązowy był ciekawą ciekawą postacią dla tego, że uosabiał taki dżentelmeński stosunek do do sportu był lordem był człowiekiem bywałem najlepszych sferach ówczesnej Europy dyplomatą osobą mającą rozmaite ambicje różne zasługi długi długi czas działającą w sferze sferze publicznej sport był wówczas dziedziną dżentelmenów lekkoatletyka była nadal traktowana jako królowa królowa stylu nie tylko królowa sportu, ale też królowa stylu coś co było najbliższa etycznym tradycja rywalizacji sportowej, ale co też jest bardzo ważne panie profesorze oprócz tego, że z zmagali się ludzie na tak powiem przymioty ciała to zmagali się także np. przymioty ducha znaczy ta idea igrzysk olimpijskich wychodziła poza pojedynek fizyczności fizyczność taką była oparta na idei Kalska Gato, czyli na pomyśle, że człowiek rozwija równomiernie harmonijnie swoje przymioty fizyczne i moralnych przy tym to słowo moralne znaczyło wtedy bardzo bardzo wiele dotyczyło cnoty, ale też dotyczyło dotyczyło zdolności bycia obywatelem jednak w kulturze greckiej idiota to był ktoś, kto nie chciał uczestniczyć w życiu obywatelskim to słowo ma taki rodowód właśnie z tej pogardy, jaką wówczas darzono ludzi odmawiających bycia częścią wspólnoty odpowiedzialnej za swój za swój stan obecnych za przyszłość ta idea rozwoju duchowego przez rozwój zdolności i fizycznych była zatem idą stricte humanistyczna chodziło o to by promować i szanować człowieka zdolnego do osiągania rzeczy nietuzinkowych w każdej z tych dziedzin i ruch olimpijski, gdy się odrodził, kiedy zaprosił pisarzy poetów do rywalizacji o laur olimpijski miał jeszcze świeżo w pamięci te czy próbował jak reaktywować greckie pamiętane żywo ideały jak to się potoczyło dalej mniej więcej mniej więcej wiadomo, ale jeśli zapyta pan redaktor pieśni i triumfu czy pieśni szacunku to oczywiście możemy sięgnąć do dalekiej greckiej przyszłości to Grecy wymyślili również i to taki rodzaj pieśni, który opiewał triumf bohaterów sportu i bohaterów oręża także wielkich polityków i były też pieśni wykonywane podczas uroczystości, które to bohaterstwo tę wielkość tę niezwykłość to spojenie wszystkiego co w człowieku najlepsze uczciły te ten gatunek piwnic ją czy USG to już z łaciny on miał swoich swoich Mistrzów rzecz jasna i trwał do mniej więcej końca osiemnastego osiemnastego wieku rzecznik polega na tym, żeby udzielać teraz choćby skrótowego wykładu historyczno literackiego, ale chodzi o to, żeby uchwycić zmiany w kulturze, która chyba nas również dotyczy polegającą na tym, że w jakimś momencie po pierwsze, literatura po pierwsze, poezja przestała być Krak wielką wielkich, dlatego że będąc na usługach wielkości autorytetu władzy narażała na szwank z konieczności narażała nasz bank czy też wyrzekał się swojej niezależności niezależność była w w czasach najogólniej mówiąc klasycyzmu pierwszorzędnym celem literatury, ale od dziewiętnastego wieku się stała, więc dzisiaj chyba nie da się nie śledziłem zanadto internetu znaleźć zbyt wielu tekstów, które by triumf Andrzeja Dudy o opiewały w strefach wysokich, aczkolwiek nie wykluczam, że takie teksty powstały nowości pojedzie pan trujące Andrzeja Dudy czy trio prezydenta Andrzeja Dudy natomiast wydaje mi się tutaj różne strony sporu politycznego patrzą na wynik wyborów inaczej tak niektórzy uważają, że zwycięzcą jest Andrzej Duda niektórzy uważają, że zwycięstwo jest Rafał Trzaskowski oczywiście nie chodzi o zwycięstwo w wyścigu o fotel prezydencki właśnie się o zwycięstwie moralnym mówi się po przebudzeniu mówi się o tak dalej tak dalej, więc to jest interesujące przy okazji każdych wyborów, że pomimo tego, że liczyć się tylko 1 powiedziałbym sposób liczenia głosów to o kąt widzenia może być tak wiele zwycięstwo może jawić jako porażka porażka jako zwycięstwo tak dopóki mamy do czynienia z taką wielością traktowania tego czym jest zwycięstwo, dopóty nie jest jeszcze tak źle powiedział ktoś mógłby rzec, że zwycięstwo moralne to każdy, kto przegrał każdy, kto przegrał czuje się zwycięzcą moralnych 2 Andrzej Duda przegrał czuł się zwycięstwem moralnym z pewnością mimo bardzo wiele przemawia za tym żeby, żebym tego zwycięstwa odmówić i nie wątpi jednak wasz, że usłyszelibyśmy wiele o tym, że prawdę o prawdziwym polskim narodzie przegrała, choć oczywiście nie przegrała, ponieważ pozostaje, tym bardziej prawdą uległa uległa rozmaitym tendencje, które niszczą współczesny świat współczesną kulturę cywilizację, że mamy wraz z klęską, gdyby tak się zdarzyło tylko porażką nawet Andrzeja Dudy wiele powodów do niepokoju, ale nim mimo tego, że powoływanie się na racje moralne było wyrazem hipokryzji hipokryzji jest jakimś sposobem okazywania moralności szacunku to sądzę że, dopóki nie wychodzimy z założenia że, że zwycięzca bierze wszystko to znaczy nie tylko władzy w tym wypadku, ale rację i prawdy i prawo do kształtowania rzeczywistości tak jak chce dopóty dopóty jednak jak sądzę po prostu myślimy tak myślimy o tym, że nie wolno nam się zgodzić na świat, w którym jakaś statystyczna większość rozstrzygnie o tym co co co ważne co być może najważniejsze bez czego właściwie polityka życie społeczne i demokracja nie mają większego sensu mówiąc zupełnie uczciwie myślę sobie zwycięzcy w tym wyścigu który, który zakończył, choć przecież nie zakończył myślę sobie jakoś daleko idącą przykrością tak przychodzą do głowy takie takie słowa no tak cóż cóż ten zwycięstwo może może powiedzieć o sobie może powiedzieć sobie wygrałem, choć zrujnowała ustrój i choć poruszyłem państwo, choć wielokrotnie nie bez powodu zarzucano mi naruszanie konstytucji czy lekceważenie konstytucji zwyciężyłem mówiąc nieprawdę ech, no bo zwyciężyłem, pozwalając na to by nas mojego przeciwnika rzuca rozmaite straszne kalumnie zwyciężyłem pozwalają, pozwalając na tym na to, żeby państwo całą swoją siłą bezwzględni brutalni było to mojej stronie czy na pewno zwyciężyły podpowiedzieć byśmy mogli, że lepszym świecie świecie, w którym byśmy się spodziewali, że nie każde zwycięstwo jest powodem do triumfu, że każdy sukces jest wart tego, by go czcić w takim lepszym świecie zwycięzca być może powinien się czuć rzeczywiście przegra być może zwycięstwa takim lepszym świecie powinien, że powinien powiedzieć, że dla dobra tego świata wyrzeka się wyrzeka się tej rzekomej chwały, które mu przynależna, a może mógłby powiedzieć coś takiego panie profesorze teraz, kiedy zostaliśmy sami możemy rozmawiać książę jak mężczyzna z mężczyzną, chociaż leży na schodach widzieć tyle co martwa Mrówka to znaczy czarne słońce złamanych promieniach nigdy nie mogły myśleć o twoich dłoniach bez śmiechu teraz, kiedy leżą na kamienie jak stracone gniazda są tak samo bezbronny jak przedtem w to jest właśnie koniec rent leżą osobno szpada należy osobno osobno głowa i nogi rycerza w miękkich pantoflach także mieć będziesz żołnierski, chociaż nie był żołnierzem jest to jedyny rytuał, jakim się trochę znam nie będzie gromnicę śpiewu będą ląd huk Killer wleczony po bruku hełmy podkuć buty konie artyleryjskie werbel werbel wiem nic pięknego to będą moje manewry przed objęciem władzy trzeba wziąć miasto za gardło i wstrząsnąć nim trochę tak czy owak musiał zginąć Hamlecie nie były do życia wierzyły Kryształowe pojęcia ani gliny ludzką żyły ciągłymi skurczami jak we śnie łowiły chimery łapczywie gryzły powietrze i natychmiast wymiotowały oś nie miały żadnej ludzkiej rzeczy nawet oddychać nie umiałeś teraz masz spokój Ham lecie zrobiłeś to co do ciebie należało i masz spokój reszta nie jest milczeniem, ale należy do mnie wybrały część łatwiejszą efektowny sztych czymże śmierć bohaterska wobec wiecznego czuwania zimnym jabłkiem w dłoni na wysokim krześle z widokiem na mrowisko i tarcze zegara Żegnaj książę czeka na mnie projekt kanalizacji i dekret w sprawie prostytutek żebraków może także myślicie przez system więzień też jak zauważył słusznie zdania jest więzieniem odchodzę do moich spraw dziś w nocy rodzi się gwiazda Hamlet nigdy nie spotkamy to co mnie zostanie nie będzie przedmiotem tragedii ani nam witać się ani żegnać żyjemy na archipelagu ach, a ta woda te słowa coś mogą coś mogą książę właśnie wspaniały wiersz Zbigniewa Herberta trend Kontrym w czwartym prasa w postaci monologu wartę wraz z wygaszanego nad ciałem nad zwłokami Hamleta już nie mówiącego, ale przecież mówiącego, bo to co znamy tragedię Szekspira słynne rozmaite wypowiedzi słowa te, które przeszły do kultury znalazły się również w ustach w języku w czwartym prasa cudowny wspaniały apokryf, a więc rodzaj dalszego ciągu appendix dociska do do utworu Szekspira konfrontacja idealizmu z realizmem konfrontacja Hamleta, któremu wolno było się upominać o kryształowy pojęcia swoistym tarasem, który wziął wszystko co zresztą te, choć oczywiście nie stanie się bohaterem legendy nie narodzi się gwiazda Fortin wraz z rodzi się gwiazda Hamlet forty depresji mądry jest w tym wierszu mądry, bo wprawdzie wie już przejęcie władzy oznacza konieczność nie tylko prawo, ale też konieczność Obrania ze swojego zasobu sojusznicze pychy to równocześnie zdaję sobie sprawę z samotności, a władcy zdaje sobie sprawę z jego trywialność z jego małości powiedziałbym że, gdyby odnosić ten wiersz Herberta do współczesnych czasów to to rzekłbym rzekł bym jednak nie fortem wraz, że władze z powodu zbiegu okoliczności nie pokonał Hamleta nie ma nawet władzy na takie nie mógł mieć takiej siły, żeby go, żeby pokonać po prostu konfrontuje to co jest jego losem z tym co było i będzie udziałem udziałem Hamleta jak to jak to czytać, gdyby chcieć czytać, gdyby koniecznie chcieć czytać nie ma chyba takiej konieczności ten wiersz w kontekście obecnej obecnej sytuacji to by znaczyło, że zwycięstwo niedawnych wyborów okaże się kim innym niż był niż do tej pory znaliśmy może to jest takie optymistyczne przesłanie, że w pewnym momencie władza zmusi człowieka do tego, żeby stanął na jej wysokość, że może myślenie o tym co zostanie we mnie jako pamięć jak się zapisze w historii być może to myślenie sprawi, że ktoś stanie się tym razem panie profesorze, ale historię piszą zwycięzcy historię piszą piszący historię piszą piśmie dni historię piszą ci, którzy potrafią pisać zwycięstwo się zawsze wydaje, że piszą piszą historię w istocie jednakowoż nie dzieje się to aż tak często jak ja jak sądzę, a wydaje się, że historia pełna przykładów na to, że zwycięzców pamiętamy rzadziej niż pokonanych, ale proszę zobaczyć, że poezja też doskonale wpisuje się to pisanie historii przecież nie wypełni 1 z wierszy, których należało tak wypadało nauczyć się na pamięć w liceum, czyli i Reduta Ordona pokazuje historię, która się nie wydarzyła tak historia możliwą History możliwe siostry historię możliwą Arystoteles zdefiniował literaturę jako opowieść, która mogłaby się wydarzyć historie jako opowieść o tych o tym co się wydarzyło, więc literaturze wolno w literaturze wolno stworzyć bohatera wbrew wbrew faktom wbrew okolicznościom literatura w tym sensie ma nad historią nad historią przewagę, że wolno jej być literaturą historyczną idol wolno być literaturą, która kreśli przed nami inne perspektywy mniejsze zdaje, że literatura dzisiaj jest ważna również z tego powodu czy może być ważna, że kreślił przed nami inne perspektywy innej perspektywy to inny język, kto inny pojęcie to inne kategorie to sprzeciw wobec tego gestu, którego od nas wymaga pochylmy głowy przed faktami nie pytajmy trzymane są na czym są oparte dzięki czemu zdarzyły co jest naprawdę uprawomocnia co naprawdę robią temu społeczeństwu czy przypadkiem te fakty, którym winniśmy hodować i które nas chcą sobie hodować sobie podporządkować czy te fakty nas jakoś duchowni nie szpeciły czy zwycięstwo dzisiaj mówimy o świecie, w którym zwycięża internet media społecznościowe, które można manipulować farma trolli, które są czasami ważniejsze niższe Fink tanki mniejsze niż grupy ludzi myślących o tym jak urządzić rzeczywistość lepiej mówiąc prościej o o podatności mas ludzkich, które mając dostęp do wielości informacji równocześnie nigdy wcześniej nie były tak bezwolne wobec informacji, która zagnieździła na ich głowach zaczyna je zaczyna pustoszyć albo też porządkować wg pewnego pewnego ukrytego zamysłu, więc literatura ma prawo wymyślać inny świat, zaczynając od upominania się o ważność pewnych pojęć w moim przekonaniu o ważność pewnych pojęć byłem wstrząśnięty muszę powiedzieć podczas wyborczego wieczoru, kiedy się okazało, że właściwie na projekt za dotknięciem czarodziejskiej różdżki możemy unieważnić wszystkie wszystkie łajdactwa łajdactwem nazywam kłamanie żywe oczy kłamanie żywe ligi oczy licznych ludzi, którzy zgromadzą gromadzili się na spotkanie z SB kandydatami albo psucie tych ludzi zaszczepiania w nich nienawiści niechęci fobii lęków i awersji to jest przecież istotny grzech przeciwko społeczeństwu grzech niewybaczalny właściwie, z którego nie da się wycofać, którego uściskiem ręki nie można unieważnić nie można być może ściskać rękę komuś o kim się tak źle mówiło przed chwilą może trzeba najpierw porozmawiać tak stworzyć mówiąc inaczej, a to nie jest przedmiot tragedii to jest przedmiot groteski Groteska to jest taka sytuacja wtedy ona dochodzi do głosu wtedy, kiedy wtedy się rodzić, kiedy ani porządnej tragedii ani porządnych komedii dopisać się nie da, więc ja mam wrażenie, że mamy taką właśnie sytuacji, kiedy ani porządnej tragedii ani żadnej komedii się napisać nie da jeśliby chcieć potraktować poważnie traktować serio komedia też wymaga serii potraktowania pewnych zdarzeń pewnych okoliczności zachowanie słów to czym mamy do czynienia, ale mimo to literatura może może coś istotnego robić ma w moim przekonaniu ma bardzo istotne taki moralny obywatelski polityczny do spełnienia cel musi też po prostu myśleć pisać i przekazywać te myśli odbiorcom o jakimś innym świecie no śmieci, w którym słowa mają znaczenie panie profesorze, a może jest także władza autorytarna gdziekolwiek się pojawia to tworzy tzw. nowego człowieka może jest także pan jest pełen oburzenia, bo wspomina pan czas, który nie to, że został zaburzony może ten czas już nigdy nie wróci może to jest pan taka polityczna Dolina SC to tylko nawet jeśli tak właśnie jest, że to, o czym mówię jest polityczną doliną i jest jakimś rodzajem takiego sentymentalnego życzenia sobie, żeby rzeczy miały się inaczej to o to, z czym mamy do czynienia jest ziemią ultra, a więc ziemią zwycięskiej nicość zwycięskiego nihilizmu i prawdę mówiąc tak właśnie podejrzewam, że mamy do czynienia z jakiego rodzaju kompletnym wyeliminowaniem się języka tego języka publicznego języka, którego tak wiele doświadczyliśmy w ostatnich tygodniach w jakikolwiek aksjologii, ale też do znacznej mierze jakiekolwiek rzeczywistość na takie puste puste znaki one były bardzo charakterystyczny rozdawano jakich czeki, na którego symbolem jakichś pieniędzy ani pieniędzmi prawda albo obiecywano jakieś jakieś korzyści i co, do których naprawdę nie można mieć nie tylko pewności, ale nadzieję, że się zrealizują ba zniesiono pewne lęki np. ten lęk anty niemiecki, który niewybaczalne, bo on jest oparty na nie pamięci historycznej wbrew pozorom tylko na czystym sentymencie na czystym czystej chęci, żeby cokolwiek przemyśleć pomyślałem sobie, kiedy usłyszałem, że Niemcy nie będą nam o aranżować wyboru organizacji wyborów myślę sobie, że usta, które mówią odmawiają sobie i ludziom odmawia jakiegokolwiek myślenia to w końcu ustaw, które mówią właściciele owych ust nie dorasta Energę do długich DEK ani politycznie ani ekonomicznie organizacyjnie ani moralnie Angela Merkel, gdyby była katoliczką byłaby prawdopodobnie błogosławiona pewien czas, bo na 1 w Europie się zachowała chrześcijanka dobra ktoś powie tym była kalkulacja polityczna, dlaczego inni tej kalkulacji przeprowadzili taki sposób także gestem zalesienia stąd biorą duże walczyli co innego panie profesorze, o co no można powiedzieć, że każdy ma tak szeroki kraj jak chciałby to znaczy Angelę Merkel pewnie myśląc o przyszłości myślała o państwie, którym kieruje, ale myślę także o Europie myślą o wartościach o tym, myślę też o tym, kto o tym, oraz niektórych ważnych wartości kończą się na poziomie czy liczbie 0 na końcu w banku i wszelkie służące do roli oczywiście to psychopatyczna żądzę władz to psychopatyczny żądza władzy, która oczywiście dotyczy nie tylko tej sytuacji, w której rozmawiamy sposób najdelikatniejsze jak myślę, ale ona jest jakąś własnością naszego życia społecznego władza jest oczywiście afrodyzjakiem większy niż cokolwiek by większy większy niż pieniądze myślę często większy niż pieniądze znałem ludzi czy znam ludzi znudzonych trochę pieniędzy, którzy zaczynają ich raczej pozbywać szuka sposobu, żeby zacząć je do czegoś innego niż niż pieniądze pieniądze niech nie służą w nich służą jeszcze czemuś innemu niż sobie same tak też ludzie się zdarzają niezbyt często w Polsce, ale być może z czasem się to pojawi to są albo wyższe motywy albo pewien rodzaj znudzenia tak albo odkrycia, że pieniądze nie zatrzymają pewnych procesów nie dają szczęście ktoś powie warto oczywiście spróbować czy pieniądze nie dają szczęście wszystkim państwu życie, żeby taka okazja się im przytrafiła, ale jest dość dość prawdopodobne, że nie rozwiązują nie rozwiązują starzenia się samotności śmierci przypominam sobie taką scenę, żeby nieco obniżyć atmosferę byliśmy z żoną w górach w okolicach Szklarskiej Poręby i szliśmy ścieżką, która w pewnym momencie dochodziła do kilku domów jakiegoś pensjonatu hotelu pierwszy z brzegu dom był piękny ogród wspaniałe wspaniałe tam były rośliny i pan który, który jesień nie troszczą w parlamencie do nas wykrzykuje umarł, a w ale kto Łach śniadaniu w górach lipiec czy miał co innego myśli słusznie zresztą no on umarł, kto umarł taki bogaty, a umarł to był to był dzień, w którym ogłoszono, iż Umar pan Jan Kulczyk Duda i całym szacunkiem dla dla tej śmierci osoby, której nie znałem nie mam powodu wątpić zasłużonych szacunku dla niego tutaj został wykorzystany jako symbol pewnego zdumiewającego zdumiewających relacji skarbu tak zamożny to to właściwie powinien łączyć, zdobywając tam pan pan tak zdumiony tym, że ktoś tak bogaty umarł procent władzy ona jest ona jest w pierwszorzędną pierwszorzędnym pożądania jak ja myślę tu widać na bardzo różnych szczeblach przy tym władza, która jest kwestią libido takiego libido domina Indii, a nie ma oparcia w kulturze posiadania władzy w kulturze zarządzania staje się demonem po prostu staje się demonami demoniczną w Polsce widzimy na poziomie rządu, ale poziom także na poziomie instytucji jak pracuje nieustannie spotykamy ludzi, którzy nie powinni mieć władzy, bo widzą co z nią zrobić nie wiedzą jak jak ją okazywać do czego używać władzę w Polsce jest odłączona od od kreatywność prawda u nas uczy, jakby mecz MEN tu podczas gdy takim klasycznym ja rozumiem, że to jest oczywiście również pewien licz man, że posługuje się stereotypy, ale taką klasycznym połączeniu klasyczną formułą w krajach zachodnich jest Managed Print i kreacyjną i kreatywni prawda to te 2 rzeczy muszą ze sobą funkcjonować, dlatego że pierwszy bez drugiego jest po prostu groźne jest nie tylko ją za 2 bywa groźne zatem i muszę powiedzieć, że czuje się obco w tym języku uczniów u uciekam do literatury nieletniej do szklanej wieży dzisiaj nim bardzo podobało, że w momencie krytycznym rozmaici z nami pojedzie na Facebooku dla odmiany widok, jaki piękny motylek prawda czy ktoś jest, że być może tak być może to jest sposób Brzoza kwitnie tak na prywatne na prywatną reakcji, ale Facebook nie jest prywatny Facebook nie jest prywatny prawda popyt pojawienie się tej treści na Facebooku jest gestem jest gestem społecznym jest gestem politycznym powiedzie powiedziałbym czuje się obco w tym języku również wtedy kiedy, kiedy słyszę komentarze polityczne, z których wynika, że zwycięzca być może teraz będzie kimś innym, ponieważ nie może nie może się ubiegać o trzecią kadencję jak to jest ktoś ma obowiązek ubiegać się drugą kadencję czy też czy władza jest koniecznością jeśli się raz zdobędzie jest koniecznością przez proszę przeczytać kawałek tekstu panie dyrektorze panie profesorze to jest pana pytam dyrektora pana kolej to coś co coś rozpada, ale tak pięknie przeczytał ten resort wraz z Aten ten ten utwór wspaniały, który powtarza relatywizuje pokazuje władzy, która może być świadoma siebie może być mądra, ale też relatywizuje wartości tego jest tego tzw. sukcesu którym, które nam się wydaje dosyć często rozstrzygającym kryterium we wszystkich we wszystkich dyscyplinach no nie system kawałek wiersza, który byłby przykładem współczesnego definicją Stanisław Baliński poeta międzywojnia napisał wiersz rozmaryn ogólnie rozwinął skrzydła teraz nie gaśnie, bo tej pieśni nagle zrobiło się jaśniej za nią idą inne weselsze żywsze wróżąc nocy jaśniejszej świty szczęśliwsze i oto gościńcu od puli traktów zasypanych poranku malinowym złotem słychać śpiew najpierw Cichy, lecz głośniejszy potem PN rytmów niezwykłych żołnierskich taktów te będą pierwsi strzelca od Kielc Krakowa, przerzucając przez Polskę do Wilna Lwowa bukiety rozmarynu jak gąski sławy, które się rozsypują pod drzwiami Warszawy pisze rozmaryn nie chyba najstarsza legionowych melodii brzmi sentymentalnie, ale jeśli śpiewać, maszerując drogą dźwięki mogą po drodze zamienić marsza nagle tak niezwykłej siły nabrać mogą, że kończą się rekordem co brzmi triumfalnie opuszczam czy strofy od chwili minęło lat 30 blisko burzą sławą chmurą było nazwisko, a ja słyszy zawsze jak dawniej przez ten jak ten wieczór dzieciństwa późny nowogródzki, kiedy obcy Przybysz wypowiedział się ten, od którego dreszcz przeszedł to imię Piłsudski piękne aż samochody osiadła swojego kucyka proszę proszę zrobić koniecznie to audycji to jedyny wieżę o Piłsudskim i jego jego specyfika polega na tym, że z echem nie tekstem napisanym blisko blisko wydarzeń jest, więc świadomy idealizacji, która w nim zachodzi ujawnia, że rzeczywistością jest nie tyle to co wówczas zdarzyło co się wtedy działo tylko to co dzieje się nadal w mojej pamięci w sferze moich przestrzeni ma ich uczyć pisano lepsze wiersze o Piłsudskim wierszy z karma z nowego poematu, czyli tomu Jana Lechonia, który ukazał się w 1920 roku, a więc wiersz napisany bardzo blisko tamtej Legionowej piłsudczykowskiej najlepszej historii jest wierszem wybitniejszych wspanialsze, chociaż minima pewnie właściwości tej pieśni triumfalnej pieśni triumfalna w takim również wydaniu jest bowiem w tej literaturze ostatnich 2 stuleci pieśnią dwuznaczną trio jest albo triumfem przegranego albo triumfem kogoś, kto zapisuje się historii, choć przegrał w czasie rzeczywistym w czasie teraźniejszym albo jest triumfem tego, kto wie kim jest to jest bardzo istotne w takim wielkim cyklem rzeczy których, których przedmiotem jest klęska, ale które zarazem są nad tą klęską jakiegoś rodzaju zwycięstwa mają nad nią przewagę właśnie ze względu na świadomość siebie cyklem, który odgrywa rolę pewnego wzoru dla literatury dla liryki dziewiętnastego i współczesnej również jest oczyścili liryki lozańskiej Adama Mickiewicza ten wiek męski wiek klęski da jest nie tylko zapisem zwątpienia, a w danej chwili nastroju danego momentu, ale jest zapisem świadomości, która pogłębia to wszystko co mogłoby się zdawać czym innym inaczej mówiąc zwycięstwa jest zawsze kwestia momentu, a świadomość samoświadomość zrozumienie pewnych istotniejszych praw jest kwestią dłuższego czasu, a może coś takiego panie profesorze już też po smutnej przeciągłe żałobie stworzyciela świata na polską koronę poziom z litością była w ozdobi je 8 ciał, widząc przyćmione ją wziął ją w obronę i opiekę sobie w Europie całej jako ulubione naznaczył one zaś monarchę pana to już nowina słodko pożądana wasz milionowe w Polsce w Litwie ludu Stanisław August na tron wniesiony z 1000 domów wybrany nie bez cudu zgodnie godnego do złotej Korony wypolerować kształt nie z pyłu trudu, by mu hołd zewsząd dany Unii żony triumfu i Orle sarmacki z Pogonią, gdy nas fortunne złote wieki gonią tak dalej itd. to jest 18 wieczne stosy osiemnastowieczny przykład lata ratunku dla triumfalne w czasie elekcji nowego szczęśliwie obranego najjaśniejszego Stanisława Augusta króla jej Mości polskiego najpierw światu palenie kąskiem stołecznym mieście, ale tak dalej chce 1700 sześćdziesiąty czwarty rok 230 lat nic więcej, jakby można było napisać, jaką można było napisać piesi po 30 latach historia skończy się kończą się smutno to pieśń triumfu żadnej mierze nie jest okiem przyświecającym czas tak przyszłość nic a kto jest pieśni zachwytu, a bezmyślnego też piesi nie aprobaty bezwarunkowej to jest afirmacja czegoś co nie tyle nie zasłużyło na to by go firmować co zasłużyło na to by czegoś wymagać tak, by było przedmiotem oczekiwań wymagań zatem ten gatunek pan liryczne triumfalny jest gatunkiem skazanym tak jak triumf chwilowo dość niewiele znamy takich takich utworów oczywiście pamiętam, że Simonides po tak wielcy twórcy i greckiej antycznej literatury go uprawiali oczywiście pewien pamiętamy, że można elementy tego gatunku przepisać się powiedzmy Janowi Kochanowski Emu, który jest wspaniałym pisarzem to podkreślam wspaniałym pisarzem dzisiaj mówiącym rzeczy ważnej i ciekawe, że TUI ówdzie oczywiście dochodzi do głosu, ale w ogólności pieśń triumfu jest podszyta klęską jest taką klęską pamięci literatury podminowany tak tak przypuszcza, więc kiedy chcę zobaczyć trują to widzimy go oświetlonym w takiej albo satyrycznej albo jednak innego zupełnie zupełnie typu typu emocji to jest wielka pieśń triumfu i wielka pieśni klonów czemu cieniu odjeżdża, że ręce złamała wszy na pancerz przy pochodni jak co g grają około 2 Cola mieć wawrzynek zielonym ogrodnicy płakali dziś Polan w jeszcze soku konwój podrywa stopy jak tancerz wieją jej proporce zawierają na siebie jak namioty ruchome wojsko czujących po nie wie trąbki długie w szukaniu aż zanoszą znaki pochłaniają się Bury opuszczonymi skrzydłami jak uczniami przebite smoki jaszczury taki jak wiele pomysłów, których ścigał uczniami idą Panny żałobne jedne, podnosząc ramiona ze stopami wodnymi, które wiatr w górze rozrywa drugie konto, zbierając muzeum co się z twarzy odrywa inne drogi szukając, choć przed wiekami zrobiona inne, tłukąc ziemi wielkie gliniane naczynia, czego Klekot pękaniu jeszcze mętności przyczyna ma żałobny Bema pamięci żałobny rapsod czy Cypriana Kamila Norwida wart byłby oczywiście lektury w kółko wyobrażam sobie audycję Radia, która polegałaby na tym, żeby go czytano na się przez godzinę na stoliku, a przerwa jeszcze słuchano Niemen Niemen Niemen tak mocno zapadł w pamięć, kiedy czytam właśnie nie umiem czytać jego wiersze, bo gdzieś tak chce narzucić swoją swoją dykcję zresztą wspaniale Niemen zaśpiewał czeka dziś wspaniale, dlatego że nie tylko jak zrozumie nas tego wiersza dziecko miało zrobić to sobie zaplanował muzycznie, ale muzycznie próbował uchwycić ten rytm takich samych trochę rytm tego tego kawałka mówiąc inaczej Norwid tworzy tworzy alegorie wielkości to jest obraz, który na, który służy opisaniu wielkości czegoś rzecz jasna zrobić nie da, które jest jakoś niewyczerpana można z ludzi nić wielkość ten obraz wielkości można za ludzi rekwizytami postaciami gestami zachowaniami tak nie można powiedzieć wskazać, kto tutaj zostało zrobione od tej drodze przed wiekami przed wiekami zrobionej właśnie by, by powiedzieć, kiedy mówimy o wielkości to dalibóg nie możemy się odnieść do wczoraj do jutra do tego co zobaczyliśmy w wiadomościach faktach, o czym przeczytaliśmy w Gazecie, że wielkość to nie jest ta ten najważniejszy wóz, który zaszczycił naszą wioskę albo to nie jest ten najważniejszy w naszej bańce tego sezonu notabli tak, że wielkość jest pewną ideą przekroczenia przekroczenia siebie żadną wielkością nie mamy zatem współcześnie do czynienia żadna wielkość w związku z tym żaden triumf, a nawet zwyczajne zwycięstwo, którego zwyczajnie można było, którego zwyczajnie można było się wstydzić nie zdarzył się w ostatnich tygodniach, chyba że pan redaktor uważa inaczej limit co im zaprzeczyć panie profesorze nie zaprzeczam natomiast w właściwie nawet nie wiem za bardzo co powiedzieć przyznam szczerze bo, bo o szczególnie, kiedy rozmawiamy o poezji poezja zawsze zabiera nas czasem też ściąga zabiera nas na taki lot szykujemy sobie to jakich kar czasami za blisko słońca potem spadamy albo inna pojedzie ściąga nas jednakowoż jest to często mówienie właśnie o rzeczach wielkich ważnych jakiś bohaterskich ale, ale pięknych trochę żyjemy w takim powiedziałbym, a poetyckim świecie, gdybyśmy w tym poetyckim świecie takim nowym wspaniałym świecie Huxleya akta gdybyśmy, gdybyśmy w tym świecie nie byli narażeni na to wszystko co jest sprzeczne świeć nam się wydaje, że to jest całkiem inny świat prawda reagujemy oburzeniem, że nasze zupełnie inny regulujemy oburzeniem, że już są 4 miesiące szale wirus nie ma szczepionki co za zapadło to pewnie spisek jakiś przecież być musi reagujemy obojętnością na to wszystko co tragiczne, bo przecież to się nim jeśli w obrazie współczesnego świata cały czas się dopiero, że poezja także ta poezja wielka i także nie interwencyjne nie lubię poezji cynizmu mówiąc szczerze, bo to jest cynizm jest jako zgrywa, które prawdę mówiąc nie wiem czemu służy jeśli chcesz być cyniczny i do władzy do biznesu i 3 nie wiem i psu to czytam to albo rób coś co wymaga jakiegoś specjalnego charakteru bądź chcesz być cyniczne, ale ma siłę za sobą jak wielką jak Winston Churchill powiedzmy to bądź stałem się chwilę chęć płyt to da, ale poetą poeta jest tego, by powiedzieć, że jest nad mówić, że jest inaczej, że jest możliwe nie akceptować tego, o czym dyrektor przed chwilą powiedział coś więcej to jest jej do tego, żeby nas przekonać w jakim momencie, że najwyżej, jakie mniej jest ten, który mówi jest co jest inaczej być nie może tylko to jest uważam, że to ktoś, kto tak mówi jest najemnikiem, a ktoś kto, kto się z tym wspiera wcale nie jest logiczne wcale nie jest inny, dlatego że się spotkamy chciałby w tym samym punkcie, w którym zabraknie nam powietrza, którym zabraknie nam wolności w tym co się na piśmie tak, których coś nas zlekceważy, bo jesteśmy Polakami prawda był, bo uznaliśmy, że w tym świecie już nikomu to biuro żadnej różnicy prawda no zna można się ośmieszać można się głupia można można się zanurzyć różnych śmiesznych żałosnych fobiach i kogo to kogo obchodzi nagle się okaże, że koszty obchodzi tak wtedy, kiedy się spotkamy w tym samym mieście w tym miejscu realiści rzekomi ida idealiści poezja nie jest idealistyczne poezja jest realistyczna w nieco poszerzony albo istotnie albo radykalnie poszerzony o znaczeniu rozszerzona rzeczywistość jest tych wirtualnych rozszerzająca rozszerzająca rzeczywistość tak upierały się rozszerzające to UE lub możliwość potraktowania go winnym języku jest możliwością zobaczenia tego inaczej możliwość możliwość nabrania dystansu posłużenia się ironią posłużenia się autoironią, ale także moc możliwości takiej nie skorumpowanych wzniosłości jak być sposób nie skorumpowany zniosłem tego prawdę mówiąc nie wiem, bo wzniosłości jest wokół nas od diabła i trochę tylko, że ona jest nic, ale to nic niewarta kitu jest żenująca jest, a przecież jej potrzebujemy prawda, a przecież od czasu do czasu ją odczuwamy w takich sferach wyłącznie prywatnych, ale prawie wyłącznie prywatnych, więc może poezja jest tym czymś co naszą prywatność rozszerza jak rzeczywistość nasze prywatne standardy rozszerzana na sfery wspólnoty jak to jest uważam, że wtedy, kiedy jesteśmy w dziedzinie politycznym wolno nas oszukiwać, ale swojemu swojej żonie swojemu mężowi nie pozwolimy na to, żeby nas oszukiwał bardzo głęboko źle przeżywamy, kiedy nas oszukuje nasz szef, kiedy sąsiad zawód, kiedy majster majster tak, kiedy nam nie wypłacono należności tak wtedy dam się zdaje dzieje się zło, ale to zło o polityce jest tylko polityką nie jest żadnym złem prawda tak doszliśmy do jakiegoś niebywałego nie był jego wniosku, o ile zapłacimy jeśli tak to zapłacimy za to niebywałą cen w tym sensie od większości polityków czy większość polityków sprzedałbym za parę niezłych wierszy, dlatego że one mówią więcej mądrzej niż oni paru ktoś teraz wyobrażam, że ktoś, mówi że poniosło mnie i posiadałem no to o nich to niech się trzeba swego tak tylko, że ten realista, a ten przytomny ten uczeń PiS Marka bez bez papierów na to prawda i tak dochodzi jakiegoś momentu, w którym przejęcie mówi to jest wybór cywilizacyjny nie wolno nam pozostać w domu tak i mówi patetycznie, tyle że jego patetyczny mówienie jest psu budę, ponieważ odnosi się do skrajnie pragmatycznych zachowań, czyli krótko mówiąc z nim jakoś jakoś kłóci krótko mówiąc nie wyobrażają sobie innego świata, ale chyba ten świat może napisać tylko literatura jest biada nam Jordana pan prof. Piotr Cywiński kierownik zakładu poetyki i krytyki literackiej Uniwersytetu imienia Adama Mickiewicza w Poznaniu przewodniczący kapituły poznańskiej nagrody literackiej państwa moim gościem informację, że kilka chwil o godzinie dwudziestej trzeciej Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: INTERLUDA

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj podcastów TOK FM bez reklam. Skorzystaj z 40% rabatu w jesiennej promocji. Wybierz pakiet "Aplikacja i WWW" i słuchaj wygodniej z telefonu!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA