REKLAMA

Co łączy Polaków z Bułgarami?

Los Polandos
Data emisji:
2020-07-21 22:00
Audycja:
Prowadzący:
Czas trwania:
49:39 min.
Udostępnij:

Rusofilia, chwała czasów średniowiecznych, nieskuteczna transformacja z socjalizmu w kapitalizm, korupcja... Czy pomimo tylu różnic Bułgarów i Polaków coś łączy?

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
los Polandos w radiu TOK FM słuchamy Radia TOK FM wieczór Radia TOK FM jeszcze raz dobry wieczór mówi Paweł Sulik i przyszedł czas na cykliczny program w radiu TOK FM los Polandos, czyli niepolski punkt widzenia dziś z nami jest pan Curie Maria nów Instytut historii Uniwersytetu łódzkiego katedra historii Bizancjum dobry wieczór dobry wieczór panu dyrektorowi w życiu pań zawsze w programie los Polandos na początku pada jedno to samo pytanie, gdzie się pan urodził, gdzie pan Rozwiń » spędził dzieciństwo nawet tutaj w kontekście tytułu państwo tutaj audycji powiem tak tną wszystko, by się zgadzało urodziłem się w Warnie ważnie, a propos las musi być kojarzyła królem Polski Węgier Władysławem przecież bardziej tę bitwę pod Warną 15 wieku nad morzem czarnym Bułgarii, ale jestem owocem mieszanego małżeństwa polską bułgarskiego ma, bo jest Polką ojciec Bułgarem i dzieciństwo spędzałem w dużej mierze w Polsce, ale także Bułgarii jakoś wędrowałem, a czy Warna, którą pan pamięta z dzieciństwa pamięć do Warny tak do Bułgarii tak tak ten oczywiście i to Warn, którą pan pamięta z dzieciństwa loty to są raczej wspomnienia wakacyjne czy jak to jak pan sobie wizualizacje to ważne z czasów dzieciństwa to znaczy niekoniecznie znaczy tak zaczniemy tego, że przy urodziłem jako 10 miesięczne dziecko dziś właściwie wyjechałem z Warny urodzeń do Polski, a tutaj spędziłem właśnie rozpoczął szkół nauki w szkole podstawowej Włosi pierwszą klasą natomiast potem tak się ułożyły się losy rodziny się 13 z powrotem do Warny większość szkół podstawowych spędziłem normalny 12 polewanie, jaką mieszkań w Bułgarii obywatel u nas także dopiero potem po do ósmej klasy właśnie wrócił do Łodzi, a tutaj do tych kolegów koleżanek, które zaczynają podstawówkę czekać cały ogród był Dubaj czy pan pamięta ten czas szkoły w ogólne warunki pań czy pan ma jakieś skojarzenia pozytywne z nauczycielami, który z tych nauczycieli, a rzeczywiście zrobił pan wrażenie Niewiem nad morze panu albo pani od historii może tak się właściwie rzeczywiście złożyło, że historia od początku należała do moich powiedzmy do końca koników ulubionych przedmiotów nauczycielka rzecz jasna akurat tutaj parły moje moje zainteresowania pamiętam taką scenę to było na osiemdziesiąte spędziłem drugą połowę w Bułgarii to będą taką scenę na zmiany zaczęły zachodzić to stosunkowo jeszcze noc z perspektywy oczu dzieciaka to jest trochę inaczej wygląda młoda kobieta, a ono pierwszą letnią powiedziała o o komunizmie troszkę więcej prawdy niż ocenimy w środku nie było nigdzie, a troszkę więcej prawdy niż niż mogliśmy po prostu użyć a kto pamięta tamtych lat różnych nauczycieli przybyło młodym to jedni byli z perspektywy ucznia przyjemniejsze raczej w środowym poważnie tam takich taki czas był wszędzie wymagający tak to pamiętam, jaka była ta podstawowa wizja historii, którą pan pamięta ze szkoły to była historia mocno nasycona właśnie elementami no nie wiem propagandowymi czy tak jest w taki jest zdecydowanie nowości 80 takie formy nauczania oczywiście była pewna krytyka pewnie w innych krajach stalinizmu, a część ówczesnej okres tego bardzo International stycznego tego związanego z niczym prześladowaniami, ale prawdę do końca mówiono była nasycona duży urósł Filip był, a w tym że chodzi o historii szczególnie nowo w innych dziedzinach życia ma to może nie była tak widoczna na stole będzie służyła, a tamtych władzy dużo no może zatem składano panu chodzi o duży nacisk na nią, a Rousseau film, który akurat Bułgarów, bo łatwo znajdował podłoże za sobą historię wcześniejsza dużo wcześniej, znosząc dziewiętnastowieczną wychodzi walki o wyzwolenie Bułgarii z z panowania osmańskiego, gdzie tutaj Rosji tatarską wówczas przedstawiamy tego Zbawiciela dziś już historia jest niepewna kino nauczana ten nacisk niebo nad taką przyjaźń odwieczną, a radziecką rosyjską Bułgarską jak wtedy nie uczono raczej bardziej obiektywnie mówi o tym, że Rosja po prostu realizował swoje po prostu polityczne plany na Bałkanach 19 wieku tatarska również, a przy okazji właśnie, a zezwoliła na wsparła Bułgarskiej pozwoliło byłoby korzystne dla niej i walce z Turcją Turcją osmańską z drugiej pewnym podobnie jeśli chodzi o stypendium, ale do Rosji, a czy związek radziecki to wiadomo podkreślano to oczywiście dom przyjaźni by, a czy pan pamięta ze szkoły jakieś odniesienia do Religi czy do tej historii związanej bezpośrednio z religią sporo z początkami tego wschodniego chrześcijaństwa czy to było w ogóle szkole tematem czy to zostało zupełnie poza mury szkolne odsunięty od tak już po przyznał, że tak zupełnie szczególnie pamiętam jakiś tam elementy historyczne pamiętam lekcje reforma prawa miejsce, ale być może dlatego była oczywiście uproszczony sposób oświetlona jak taki ruch, a klasowy w dużej mierze prawda jako bunt właściwie odbiegającą od realiów, a reformacji w Niemczech oczywiście proszę rozpoczęła natomiast kwestie religijne właściwie nie było obecne podpisy, że społeczeństwo specjalistyczne uważa lat osiemdziesiątych jeszcze ono nie było właściwie jako dzieciak nie pamiętam w ogóle rozmową cerkwi kościele to się potem zmieniło po dziewięćdziesiątym roku po zmianach współ pat do rozrywkowa gdzieś ten kościół powrócił ale, toteż wynika z tego, że podróżni chociażby Polski kościół bułgarski był bardzo mocno inspirowany wręcz przez osoby, które były tam święta były agentami on współpracował o w pełni z władzą władzą komunistyczną czy np. to trwało latać czy pan w Bułgarii przyjechał do do Polski do kraju, w którym chyba nie spotkał pana 1 Rousseau Fila, chyba że się mylę, a z drugiej strony wszędzie wszędzie były kościoły i społeczeństwo było bardzo religijne potem 2 względami kompletnie inny kraj i to był kompletnie inny także sposób mojego ojca, który z nią lata siedemdziesiąte pierwsze punkty zresztą poznał moją mamę, a sportową minie 7070 piątym roku włożyliśmy w zakładach włókienniczych, a i o nas jakiś wymiany to było prawdopodobnie w szczególnym ja nie znam natomiast on zawsze zna Polski ostrożnością jako młody chłopak zupełnie samodzielny, a w Bułgarii, bo mogą w Bułgarii pewnych kołach opozycji trudno powiedzieć a bo nie było tak silna w 2 w Polsce 3 transporty nie było, ale polskim takim językiem postrzegany jest do tego potrzeba do końca taki zachodnio zachodnie okno w tym turystycznym, bo w ogóle mówił nawet takie rzeczy w tym dzieciństwa, że polscy komuniści socjaliści jednak czym innym niż długa długa i twardy beton, a skamieniały dlatego nie można już nieznacznie dociera, że w Polsce jednak nawet socjalizm nieco inne to to oblicze no ale liczba lat 80 dział się różne rzeczy będzie się nam się ludzie dowiadywali się dzieli sposób będą ze słów ojca pamiętam jego upór wypowiedzi różnych, że w Polsce dla niego to był taki najmniej socjalistyczny i komunistyczny kraj ze wszystkich w bloku umiał oczywiście kwestią sławią, ale ustawa była zupełnie inna historia, a ten wątek religijny myśli taką wszechobecność w Polsce nawet wizualnie budynków kościołów też bardzo wielu wielu osób uczęszczających nam się czy to pan zauważył to było dla pana jakiś coś egzotycznego czy cudzy też dziwnego jak trzeba jeszcze przypomnę sobie jakoś szczególnie to przeżywał Bułgar oczywiście te budynki kościelne głównej masy, które sprzed czasów komunistycznych funkcjonują one były jeszcze jakiś klucz odbywał, ale często raczej się kojarzył ludziom ze takimi środkami proszę zwiedza takie zdobyć, gdzie prawda mamy mogą świadomość, że gdzieś tam 7 jak jako dzieciak, a tak pamiętam, że tam coś się odbywa innego problemu ludzie zwiedzają podaży na świat dziecka mojego co do czasu 80 dziesiątym roku jeszcze cofnięto cerkwi, dlatego że wszystkich studentów panu było gorąco było lato, ale taki element może liczbę, a religijności pewnie się pojawić serial jest w Nisku byłem młody chłopak kompletnie nie ma w Polsce nie mamy po prostu mam świadomość, że nasz kościół w Polsce czasów socjalistycznych komunistyczni pozwoli to jakoś tam był osią opozycyjnych i to był widoczny dla miałem świadomość odgrywał jakąś rolę wszystkich, a czy jak pan spogląda jak Bułgaria jak Polska szły do Unii Europejskiej czy pan widział to bardzo podobna droga czy pan wrażenie, że w innych emocje winnej temperaturze sporów dyskusji odbywała ta droga Bułgarii i Polski do Unii Europejskiej po prostu trudne dla mnie może być pytanie, bo nie miałem okazję obserwować śledzić w Polsce od wielu lat mieszkańcy po powrocie 90 tego właśnie jest nieustanny post roku, a tego co się działo w warunkach zeszli do United 3 lata później, bo tysiące siódmym i styczniu, a Polska kilka lat wcześniej to polskie oczywiście mam świadomość, że wszystkie rzeczy wyglądały w Bułgarii się, że w Bułgarii Oniszczuk wydaje się tak, by ocenia także dzisiaj szczególnie młode pokolenie z żon chcieli być w tej Europie, że chcą być raczej takiego dyskursu wyjścia opuszczenia Unii nie być w niej o Janie odnajduje trzymamy większą skalę piwowarów to raczej takie dążenie, żeby Unia zauważyłam, żeby czas, a państw unijnych władz unijnych w końcu gdzieś tam za plasować mówiąc wprost już w kontekście chociażby ostatnich wydarzeń mówię, na które mają miejsce w pewnych problemów, które Bóg się toczą cały czas nowy wysoki odsetek rośnie największa korupcja, lecz stan władz unijnych, a wśród państw Unii Europejskiej proszę mówić po prostu no no mniejsza niestety, więc myślę, że Bułgarzy w tej chwili np. także chcieliby dążą do tego, żeby jak już w najbliższym czasie możliwe mogli wejść instytuty strefy Schengen, ale też do strefy euro, a on jakiś takich wątpliwości większych chyba nie mają myślę, że jeżeli ktoś był wspólnego z polską pomimo oczywiście wątpliwości wypłaty były jak dziś no to generalnie chyba pozytywnie postrzegają się do Unii Europejskiej czy 2004 w Polsce czy w 2007 w Bułgarii, bo zależało Bułgar na tym, żeby też troszkę oderwać się ich przypadku akurat to było istotne od tego wizerunku od bycia częścią tego świata bałkańskiego rozumnego podejścia świat od wpłat wschodni tytuły czy wreszcie byli w tej Europie, w której oni zawsze uważałem, że byli dając nam historię na pamięć do do tego, że chrześcijaństwo w końcu o Unii ich wcześniej niż w wielu państwach europejskich badaczy szpitalnej centrali, chociaż w Europie nawet na Rusi pomimo czy to dziewiątego wieku w tej sytuacji jak rozumiem społeczeństwa które, kiedy patrzy w głębiny historii to widzi, że jest częścią Europy prawie zawsze, a z drugiej strony teraz jestem pierwszym wieku dopiero musi do tej w te systemy czy wspólnej waluty czy we współ brak granic dopiero musi wchodzić, czyli to jest taka kat trochę jak Inter rozdarcie tak, bo patrząc na zabytki chociażby kultury materialnej, których długa jest bardzo dużo trasą pokazują, że tam tętniło życie duchowe intelektualne Europy już setki lat temu tak teraz trzeba niestety przypominać udowadniać jeszcze raz Europie tak takie są nawet Bułgarzy, żeby zapytać odpowiedzieliby, że szczególnie chodzi o wschodnią Europę, a to tam mieszkańcy tej części świata Europejską nie są świadomi nawet często, że tak długa tradycja kulturowa Bugaj prawda istnieje także państwowości także chrześcijaństwo także właśnie kultury, a w tym oczywiście także średniowiecznej chrześcijańskiej kultury i konstrukcyjne życia ja się tymi produktami Europę do pytania pana doktora żyw pewne podobieństwo, a z polską dziś może można, by postawić pół protezy w jej mianowicie o też tutaj w Polsce próbujemy czy próbujemy no właśnie świat, jakby cały czas jest dziś tam być może taki kompleks, ponieważ nie ma podstaw do kompleksu, że jesteśmy od dawien dawna część Europy Łacińskiej chociażby rozumiany, a wciąż musimy przypominać pokazywać, że że, że do żadnej ziemi to mamy wspólne dziedzictwo chociażby, a z tym światem grecki Skórzyński czynnym teraz kiedy, kiedy spogląda się na te doniesienia medialne, które dotyczą Bułgarii oczywiście dominują sprawy związane ze spektakularnymi protestami czy gdyby w skrócie pan powiedział z pana perspektywy te protesty w zasadzie, jaki wspólny mianownik mają pytam o to, dlatego że dość trudno znaleźć jakąś dobrą analizę polskich mediach widać demo zdjęcia demonstrantów bułgarskich miastach wielu z nich ma transparenty dymisja, ale też mafia to jest słowo symbol, które mogłoby tłumaczyć natury tych protestów i myślę, że tak to znaczy teraz, gdyby spojrzeć na takie zapalniki konkretne czy te takie bezpośrednie przyczyny powiedziałbym, że 2 są to znaczy jakimś tam zapalnikiem bez wątpienia jest kryzys związany z wcześniej wykonane wirusa reakcji państwa władz państwowych NATO, a wydaje się, że społeczeństwo to poczucie, że uzasadnione w dużym stopniu, że państwo władza nie rodziło skutki ograniczenia zasięgu pandemii ani z pomocą ludności stroną z powodu zamrożenia gospodarki pan mi się wszędzie w jakimś stopniu, bo potraciły pracę, a propozycja np. dla pracodawców była taka wystąpi VAT oraz, że kredyty nadzorował na torze na przetrwanie na, a płacenie pensji, czyli jakieś zwolnienia z większą skalę tylko o no po prostu nadal zaciągania długu drugą sprawą taką może mniejszego kalibru, ale dziś, która była też zapalnikiem to pewnie taka kwestia tej Inspekcji czy też właściwe naloty służb wysłanych przez władze naszego prezydenta, a Bóg Bóg liczyliśmy narodowa i tam aresztowano w trakcie przeszukiwano wszystkie pomieszczenia w kancelarii prezydenckiej, a zarzuty właściwe postawy dotyczyły one 2 współpracowników Jensena ten dobrze pamiętam, a zdrady tanie państwo drugi, a jakiś korupcjogenne zarzut miał, więc jakoś oceniono to społecznie jako pewną połamali wszelkich właściwych zasad praworządności, bo prezydent jego Kancelaria jest jakimś szczególnym urzędem taki sposób powinno się organizować naloty na jego dnie musimy wywłaszczonym przez własne służby wzrost, gdyby tak powiedzieć, jakie głębsze przyczyny mojej perspektywy Otóż ja widzę o pomyśle ludzie po prostu przez 2 zapalniki, o których wspomniałem, a których wyprą inaczej przelały czarę goryczy zamanifestowali właściwiej byłoby walutą wieloletni postawie związaną z sytuacją w Bułgarii, a niezbyt szerokich kręgach popularni rządami partii Geert przedstawiciel na takim twarzą tej partii, czyli obecnym premierem Bojko Borysowem procentu prawicowa partia a, ale w tym niezdolnych wyglądają właściwie tylko z tą partią ona jak już teraz twarzą tych problemu, bo przez sam 10 lat właściwie rządów nie udało się, a tych najgłębszych kłopotów problemów łukowskich rozwiązać to jest nadal odczuwalny niski poziom życia niskie zarobki ogółu społeczeństwa niskie PKB, a tak wspomniałem wcześniej wysoka korupcja, a najwyższa mówią Unii Europejskiej tu są dane unijne, a nie bułgarskie na złe funkcjonowanie aparatu państwowego służby zdrowia opieki społecznej świat trudno polegać są niedofinansowane kwestia sądownictwa zależność sądownictwa od władzy obecnie, a panującej Unii Europejskiej dobrze pamiętam określiła, że najmniej demokratyczne media funkcjonują w tej chwili w Bułgarii na czele też państwową telewizję Nova TV która, a właściwie takim tubą propagandową można powiedzieć tych rządów, a ludzie na ulicy nawet nagrania, gdzie podchodzi jakiś przedstawiciel tych mediów i pytań i średnich odpowiadać mówi jesteście obiektywni, a wraz z tą mafią no właśnie to, że te rządy są postrzegane jako rządy dynastyczne powiązanie władzy politycznej biznes ten właśnie z oligarchami niż, a bogatymi, a przedstawicielami władz biznesowej nie tylko, a kiedyś mafia to dzisiaj być może przy każdej z minutami butli on właściwie można przetłumaczyć tak ładnie brzmi, jaką takie mordy, a on też tak zwierzęcą nas ma to byli portowcy pierwotnie, a znani lubelscy sportowcy z okresu konto 80 tych, a ciężarowcy tak dalej tak dalej, którzy właściwie poprzednia Mach podzięki kapitalizm, który rozpoczął także w Bułgarii, a mą stworzyli taką mafijną można powiedzieć organizację bogaci najbogatszy samochody mieli 3 są bardzo widoczne szczególnie na 90 na ulicach, a jeżeli najnowszymi po prostu modelami samochodów światowych cha czegoś, czego inni nawet nie przeciętni obywatele cóż mogę pomarzyć o tym nie widzieli taki samochód paniom i profesor tutaj wtedy onkologicznej Onkologii kończyłem Uniwersytecie łódzkim, a pojechał na wakacje do Polek, a do Bułgarii był szok samochody mówi Polsce wzięte ma, ale to właśnie w tym tzw. metrami z tą mafią były kojarzone myślę, że dzisiaj części z tych ludzi gdzieś tam został takim oligarchami po latach z biznesmenami będziesz są powiązane z tą z tą władzą stąd też uważa się, że gdzieś na jakiś taki szemrany biznes popiera tą władzy to bardzo populistów ma też jako były tam chyba nie uczą służba dróg może w policyjnym, jakie zostało zaplecze czy milicyjne właściwe lekko, a ten zawód wykonywał wiele wcześniej inną kwestią, że przez to też jest postrzegany jako tak nie najlepszy reprezentant Bułgarii na zewnątrz powiedzmy Sejm jest toporny rubaszne, a nie w języku trochę tam, bo właśnie takie środowisko intelektualne, a wysokie, kiedy pan mówiło okres używa tych określeń toporny rubaszny nie zna języków ma problemy z reprezentacją za granicą przypomniał, że taka książka nie czy pan czytał, ale Konstantinow, by ganił oklaski oczywiście będące pomyślał, że pan mówi właśnie obaj gania Ależ ty idealnie para ktoś, kto wpisał, dlatego że są wydania bieganiu gdzie, choć oczywiście są nieoficjalne, ale dzisiaj daje w internecie wrzucają pan właśnie, a obecnego premiera zresztą jest taki dosyć korpulentny badań i ten takim ten obraz zbadano przypomnijmy, że słuchaczom Majdanu system taki przysłowiowy bułgarski Kowalski, ale znajdą coś innego zdania, choć przecież najbardziej, lecz obiektywne cechy są uwypuklone właśnie taka prosta po pewnym pewne rubaszne nosi brak wykształcenia, a tak dalej tak dalej i tak, ale jednocześnie oczywiście żadnych niemający żadnych związków z tymi tymi wadami świadomości liczba i czuję się bardzo dobrze w swojej skórze uważając, że jest i wysokim, a inną kwestię sił, którą możesz pomyśleć ten ujemny bilans demograficzny niska dzietność przez tę sytuację od wielu lat i finansów Bułgarii też emigracja młodych ludzi zagranicę to oczywiście wejść do Unii Europejskiej umożliwiło to jest bardzo widoczne dziesiątki tysięcy większych dnia młodych ludzi wyjechał owej wejść w 2007 roku chciałem wrócić do kwestii korupcji pan wspomniał, że dane europejskie pokazują, że w Bułgarii to jest potężny problem bardzo często można było swego czasu spotkać takie stereotypowe opinie, że to jest jakaś immanentna część społeczeństwa albo cecha społeczeństwa bułgarskiego właśnie takie korupcyjne podejście do życia do świata ja przyznam szczerze, że sam grzeszył przez jakiś czas takim uprzedzeniem, że to są społeczeństwa, gdzie za korupcję jakoś tak bardziej naturalna często w tym stereotypie też pojawia się wątek imperium osmańskiego, że tam, gdzie panowało imperium osmańskie tamte praktyki korupcyjne są silniejsze, dopóki nie przeczytają świetnej książki Marii torowej, która pokazuje to z innej perspektywy pokazuje to nie tylko jako czas, kiedy kraje takie jak Bułgaria czy Serbia nie miały własnej państwowości, ale też po części następowała modernizacja jakiś model urzędniczy systemy podatkowe, czyli nagle okazało się, że ta przeszłość, którą można opisać jako w Polsce jako zabory albo okupacja, bo bycie pod obcym panowaniem to przeszłość też można pokazać inny sposób na ile wg pana sami Bułgarzy patrzą na tą datą przeszłość związaną z imperium osmańskim jako coś co była ewidentnie negatywnego czy też na coś co miało różne strony różne odcienie o któryś wszelkie zagadnienia od razu bowiem o myślę, że osoby bardziej świadomy historycznie bardziej nie, posługując się tylko obiegowymi opiniami na pewno oceniły takie zresztą pan jak to powiedział były elementy, które także pozytywnie do dzisiaj właściwie no jedno takich rzeczy, która może mnie, ale być może też inne niż słuchaczom będzie kojarzyć głównie na warunkowe o 1 z gości prof. Bóg przychodzi do Polski dawnych i lat temu mimo wprowadzaliśmy położyć po różnych kryteriach o nim nie mogliśmy jej zadowolić w końcu gdzieś tam się udało, że wypiła kawę, która mówi, że taka, do której przeznaczony na taki poziom, a tak zupełnie na marginesie jak też odczuć mogą być drugi Bułgarów mocno, że chodzi o taką kulturę czy Polski się, że może zachodnią, a natomiast w imperium osmańskim narodziło się te kafejki, a na Bałkanach prosta i w ogóle Otóż rozprzestrzeniły także się, że po Europie także ta turecka kawa stąd też Bułgarzy do dzisiaj dzisiaj wiemy już takim szczególe to może taki przykład drobny czegoś co akurat można uznać jako jakiś element pozytywny, a na nas ocena historyczna tutaj on ma wpływ otoczenia historycy jak publicyści piszą imperium osmańskim ono widoczne w nazwie tego okresu 500 lat pomiędzy ten piętnastym wszystkim się z czternastego, a sukien wieku na dziewiętnastego panowania osmańskiego Bułgarii było i była częścią imperium, a osmańskie, bo kiedyś już natomiast stylistycznych bardzo negatywnie przedstawiana to było w jego czy to było niewola właściwie na bułgarska niewolę jarzmo jarzmo, które GOP podkreślano, a prześladowania punktów religijnego Bułgar w tym czasie, a mordy ucisk tak dalej tak dalej na siłę zmuszani do przyjęcia islamu tak elementy występowały życia dzieci honorowi się dopiero od powiedzmy siedemnastego wieku, kiedy samo imperium osmańskie, a zaczęło przeżywać kryzys, a wewnętrznej te rzeczy chcą żyć musi się pojawić wcześniej na taką skalę w chwili, gdy nie było w tym tzw. klasycznym osmańskim po 13001600, a prześladowań na tle religijnym jeśli ktoś chciał zrobić karierę oczywiście w strukturze władzy to musi przyjąć, iż nam się, że myśli nie do pewnego poziomu nawet mu zachowują swoją wiarę ortodoksyjnym jakąkolwiek inną prawda funkcjonować płacą tylko spowiednicy roczny tam, a na metę z trybun, a jaką w następnej ligi uczestniczy Tajwanu Chin protest muzułmanie nazywają ludzi cięć wrzesień Żydów natomiast to ocena politykach generalnie nie jest pozytywna po części bułgarskim panowania tureckiego w niektórych przypadkach będzie skali negatywna prawdopodobnie w tych, które u osób, które znalazły nie zagłębiają się zostać zachowane, a historiografię okresu socjalistycznego dzisiaj może być bardziej złagodzona to też będzie wynikało z jakiegoś ukłon w stronę tej społeczności tureckiej pracujesz funkcjonują od wieku Bułgarii na dzisiaj mając na własną partię przez reprezentowaną w parlamencie bułgarskim tutaj dochodzą drugi kraj skrajności, że chodzi o nas nic ponoć pojawią się w historiografii takie określa na ten okres 5 terminowo panowania osmańskiego jak obecność osmańska to też świat wypuścił już ma z za daleko w drugą stan nie był obecność po prostu opanowanie tak jedenastym 12 wieku tak nie było uwag i średniowiecznej, ponieważ Bizancjum w tym wschodnich ziem dokonał rekonkwisty obszarów zajętych przez Bułgarów pod koniec siódmego wieku opieram znowu na Dunaju po granice długa znowu nie było częścią Bizancjum to też był okres panowania bizantyjskiego w oczy starszej historiografii, a tej historiografii oczywiście socjalistycznej także nazwane PIG, czyli po prostu jarzmem, czyli nie wolno chce przy okazji za rozmowy z panem zapytać rzecz, która nurtuje od dłuższego czasu czy pan pana perspektywy, kiedy patrzy na to w jaki sposób społeczeństwo bułgarskie opowiada sobie własną historię czy to poprzez książki historyczne czy poprzez film audycję cokolwiek to czy pan widzi jakąkolwiek analogię z tym co się w Polsce wydarza przez ostatnie lata, a mianowicie powstanie popularyzacją i pewny momencie niesamowitym sukcesem takiego archetypu żołnierzy niezłomnych żołnierzy, którzy nigdy się nie poddali po drugiej wojnie światowej oni walczyli do końca z komunizmem to w zasadzie w ciągu kilku lat bardzo niszowego wydawać, by się mogło tematu, którym pasjonowali się historycy stało się wiedzą ogólną mało tego wydaje się teraz weszły już na stałe do polskiego tego takiego Imaginarium myślenia o bohaterach przeszłości czy pan kojarzy coś takiego przypadku, bo myślenia Bułgarskiej historii to znaczy tak oczywiście najbardziej adekwatne byłoby porównanie podobnego okresu Bugaj gdzieś tam, a to końcówka drugiej wojny światowej i walkę ewentualnie jakie sił opozycyjnych Narodowy bułgarskich komunistami, który chcieli chcieli czy przejmowali właściwe władze mogą też zacząć wcześnie zresztą czarno i muszę powiedzieć uczciwie nie czuje się specjalistą macie nigdy tak głęboko śledziłem jak jest odczytywana rosła domyślam się trochę gdzieś tam do mnie dociera docierały taką informację, że no ten okres Gil Bugaj tuż powojenny a gdzie rodziła się władza komunistyczna, a zresztą jak wszędzie we wszystkich obszarach bardzo brutalnie rozprawiają się z opozycją z miejscowymi elitami puławskim, bo te zostały, podejmując wprost w rozwinięte, a te elity jakiś opór bez wątpienia strony, a Bułgar był tutaj tutaj mówić może o szczegółach, ale wnętrze historia też jest podgrzewana, bo było też w łamaniu przez kilkadziesiąt lat nie było łatwiej jest oczywiście mówić jak Bułgarzy zbierają jak oceniają to ważniejsze spadek jest akurat specjalistą IT średniowieczną, które trzeba jednak powiedzieć źle u współczesnych bulwaru, którzy jakoś tam zainteresowania historyczne mają, a powiem, że jeszcze szersze grupy nadal interesują jest kultywowane nawet wśród młodszego pokolenia poprzez właśnie różnego rodzaju audycje programy telewizyjne, które mają miejsce książki, które się naprawdę dużo wydaje poświęconych dziejom bułgarskim szczególnie tego okresu średniowiecznego, bo to jest taki jedyny okres na tyle długi, gdzie istniało niezawisłe państwo bułgarskie pierwszy start, bo czy państwo od końca siódmego wieku, czyli na Bałkany, a Bułgarzy do, a wieku jedenastego, kiedy Bizantyjczycy ponownie podbite terytoria wskutek dwunastego do wieku czternastego ci, którzy są do początku piętnastego stulecia nie zawisła w Bułgarii Bułgarzy, gdzie szukają nadal wydają się po dziewięćdziesiątym roku po upadku komunizmu tę jakość swojej tożsamości to są te chwale czasu, a Bułgaria nie mają tej historii Polacy wolności także w okresie nowożytnym oni odrodzenie przeżywają przecież to nazwane renesansem na przełomie osiemnastego dziewiętnastego wieku dopiero dziś jest ogromnym opóźnieniem w stosunku do reszty Europy to też odbiera to dla nich tym okresem właśnie, w którym mówią z dumą, którym od, których płuco, które przeżywają, któremu towarzyszą także emocje właśnie podobne tym być może a jakie pojawią się dyskusje w Polskim dotyczącym powojennych losów opozycji to w tej militarnej wojskowej dotyczy sieć życia na to są wyczuleni na to jak Serbowie Macedończycy Grecy Turcy piszą mówią o średniowieczu, a bułgarskim czy też od, o czym oni uważają, że jest, że jest długa i 4 tor jazd Baran 81 itd. tak dalej tutaj rzeczywiście jest ponad 2 po to, ono budzić tego okresu taki nawet sami patrioty wyczuwalne na proces, który z kolegów historyków zawodowych jak dalej to proszę powiedzieć w takim razie jak daleko ten Hyper patriotyzm może się posunąć jeśli mówimy tu kimś, kto się zajmuje historię dwudziesty pierwsze wieku czy np. ten Hyper patriotyzm każe krytycznie np. patrzeć na współczesną Turcję w tak myślę, że tak w oczy szczególnie obecna Turcja pod obecnymi rządami Unii jest źle odbierane g Turcja nie szczególnie wyjątkowo dobrze odbieram ze względu właśnie historyczny był artystą taki, a pokłosie takie w Polsce podano od, o czym mówiliśmy, a tak wspominał, że jego sympatyka Rosji nie spotkałem tak zupełny margines nie przyjechałem na pierwszą lekcję wszystkiego ponownie ósmej klasie wraz z kolegami z pierwszej klasy okazało się, że jest tym Orłem rosyjskiego, ponieważ Bułgarzy duży nacisk kładą na ten język ja na bazie umiejętności na czwartej klasy podstawowej Bułgarii przebiłem koleżeński próbą ósmej klasie potem było łatwo sobie wytłumaczyć chociażby nic to kwestią nawet nie było to dobry powie dobrze znać, więc w Polsce jeśli już jakiś zachodnioeuropejski a, ale tak to jest oceniane szczególnie obecny rząd Turcji obecne władze bardzo krytycznie bardzo źle co przeszkadza oczywiście Bułgarem oglądać niż tureckich seriali wspaniałe stulecie, które jeszcze dotarła do Polski miałem okazję oglądać będącą swojego stryja w 2016 roku jeszcze zanim w Polsce się pojawiła wyczułem, że pewnie dotrze i dotarło, a czy jeśli myślimy w takim razie teraz takiej wizji społeczeństwa bułgarskiego, które patrzy swoją przeszłość, ale jednocześnie no jest świadomy tego, że sytuacja to jest absolutnie inna niż w średniowieczu, ale ze średniowiecza cierpi jak i poczucie dumy albo dziś to myślenie o własnej tożsamości pan wspomniał również terytorialnej to jak przebiegał ten proces, który swoistego konfliktu między między Grecją Macedonią, dzięki któremu Grecja Macedonia zmieniła swoją nazwę na Północna Macedonia pytam o to jak to było widać Bułgarskiej perspektywy, dlatego że w Polsce nie dostaliśmy w Polsce jesteśmy tylko w mediach opowieści o tym, swoistym konflikcie pomiędzy Grekami i Macedończykami i to jest o tyle zaskakujące, że przecież jak rozumie w Bułgarii to musi być wielki temat to co się tam dzieje zdecydowanie tak oto 1 na nagłówki gazet był temu poświęcone w radzie o tym co roku w telewizji mówiono o mocy liście zróżnicowanego podejścia do tego zagadnienia na pewno był to temat gorący generalnie trzeba pamiętać o tym, że kwestia macedońska jest także drażliwa, ponieważ o tym nie tylko wybrykami nocnych czeka nas także Buga Macedończykami Bułgarami Gryka, a pomiędzy czytam Serbów, którzy po może pan troszkę mniej, ale także jakieś swoje uwagi w tej materii pewnie mogli zgłosić w ogromnym problemem przecież przy okazji można powiedzieć była kwestia uznania autonomii kościoła macedońskiego produkcyjnego, gdzie kościół i Bułgarskiej władze nie uznał tę mamy, a pierwotnie za co też po części były krytykowane, ponieważ uznano że, gdyby uznali, iż wbrew oczywiście chociażby produkcyjnym mu tak traktatowi brzeskiemu to o nowych pokazaliśmy kościół ławkę, czyli swego rodzaju matką Domańskiego go wspiera, ale tutaj odegrały rolę także zaszłości polityczne to pamiętajmy z perspektywy Bułgarskiej nie chodząc od poczty to ma rację misji na masy Macedończyków dzisiejszy właściwie nie ma tam to są jacyś Bułgarzy dla nich prawda, którzy jakaś nacja proszę został sztucznie utworzona, a po dziewiętnastego musi de facto chodzi chociażby język, a w wieku 20 pierwszej, a w pierwszej połowie także tutaj na pewną on tam ta dyskusja pomiędzy Grekami Maltańczykami była żywo Bułgar dyskutowana i przyjęto wiadomość się północną Macedonię, ale na takich doświadczeń może nie mogłem powiedzieć rozumiem, że to jest 1 z tych rzeczy, które o dziwo w Polsce nie było o tym, głośno, ale też na arenie Europejskiej to raczej Grecy zabierali głos SA jako Bułgarzy jakiegoś powodu nie nie mieli tutaj dorocznego swego czy też nie mieć jakieś stanowiska czy lesie czy była jakaś partia polityczna przeczy znane autorytety, które głośno protestowały czy też w ogóle chciał zabrać go głos w tej dyskusji przyznam, iż nie ma tak dokładnie tego o tu i teraz już nie chciałbym po prostu czegoś nadużyć powiedzieć czegoś tak po prostu on dość logiczne wydaje się, że tak było znaczy różne były głosy na środku właśnie w kwestii tego autonomii kościoła, a masońskiego tras powodów tam różnorodnych także przy kościele Greków uznana nie została, a Bułgarzy także nie byli chętni, żeby to, żeby uciąć, jeśli więc ostatecznie to uczynili, ale o na początku chyba tak nie było nawet oficjalnych w oficjalnych komunikatach czy jeśli będzie część będziemy patrzyli wracając na chwilę do do protestów Bóg jeśli będziemy patrzyli na to ekonom sprzed wyraz sprzeciwu na taką rzeczywistość, którą społeczną, która teraz jest Bułgarii to czy czy pan powiedział, że istnieją siły polityczne czy raczej chodzi o wyrażenie pewnego rodzaju frustracji mamy w serii protesty protesty o dziwo, również spowodowane też częściowo Korona wirusem pojawił się w Białorusi czy to jest także pan ocenia teraz sytuacja w Bułgarii jako jako taką, która podlega tym samym globalnym wpływu co inne kraje w tej części Europy to jest także, że to nie chodzi o politykę chodzi oto pod po prostu, że społeczeństwo domaga się radykalnych zmian i rzeczywiście w ciągu najbliższych lat zobaczymy, że Żyd jakiś przemiał Bułgarii dojdzie oto pytanie bardziej był pewien możliwe skierowano politologa jeśli się tymi kwestiami chcemy być tak tego co obserwuję chociażby w internecie oglądają to właśnie ze strony nagrania tak dalej, a to rozum gromadzą przedstawicieli różnych opcji także politycznych i władz i różne partie polityczne także w parlamencie bywa tak jak był łaskaw pan partia socjalistyczna, a odrodzenie taka państwo wyraźne inne niewątpliwe są jako opozycja wykorzystać, a to co się dzieje nawet stymulują jakimś stopniu, a tego typu działania antyrządowe potem, żeby przejąć władzę znaczy doprowadzić do dymisji dymisji obecnej władzy, a i, jakby wysunąć swoją kandydaturę to dalszy na kolejny rząd los moje odczucie np. patrzą, a mamy przyjaciół znajomych krewnych na Facebooku np. jest taki, że wielu osób tak naprawdę jest przeciwna obecnej władzy, ale tak naprawdę nie wiedzą kim mieliby ją zastąpić nie mają zaufania w ogóle nic im, że nie, bo plan polityczny obecnej i gdzieś, w którą stale będzie musiał się potoczy, bo prędzej czy później ktoś będzie jeśli zdecyduje się rządowi ten premier od takich słów, choć wciąż niepotwierdzone i dzisiaj sytuacja wygląda, bo to się może powinni zmieniać tego nie sprawdziłem jak dzisiaj na miejsce jeśli się pod tymi premier się pod rząd bowiem zażądał dymisji kompozycji listu, aby jakieś takie rozwiązanie, na które chyba nikt nie pójdzie tak mu się wydaje jeśli utrzyma czwartą rynku władzy będzie chciał zmiany, które wsparte pewnie znacie zostaną spisane wcześniejsze wybory i pytanie, kto przejmie władzę komuś, kto przejmie, ale tak jak myślę sobie tych, którzy podsycają emocje polityczne przedstawiciele, którzy poczytają o do opozycji wobec władzy te rozruchy manifestację o to falę pani wygląda dużo lepiej szczerze, kto miałby tam w ich zastąpić ten mówi nie jestem politologiem specjalistą od ówczesnej tamtej sytuacji, a w samej samej Bułgarii natomiast coś się właśnie jeśli będzie dymisja to na pewno zmieni to oczywiste ale, którą stronę pójdzie czy rzeczywiście powinni przynieść zmiany jeśli chodzi o te głębszą w tym wspomniane wcześniej oczekiwania społeczeństwa mówi tam do tych spotkań dla tych manifestacje gromadzą się różni ludzie i partii politycznych w ogóle niezwiązanych z jakimkolwiek partiom politycznym post obywatele, którzy dają wyraz swej frustracji nagromadzony wieloletni, a w tej sytuacji no tak widział na pewno zapalnikiem było to co się stało po ciekawe pytanie proponuje posadę to jest jakiś szerszy trend myślę, że to inna z serwisu była skutecznie się zresztą, ale na Białorusi tym, że też mamy też dowiedzieć czy Bułgarii dyktatura porównywalne w ogóle pan na Białorusi może się okazać, że to będzie jakiś zapalnik do zmiany możesz w środku Białorusi pan szczerze osobiście jestem proszę o wytyczne ale, ale musi pan przyznać, że to jest spektakularny co się dzieje Białorusi, gdzie przez ostatnie 10 lat nie notowano tak masowych akcji protest ten jednak obalenie pewnego stereotypu, który mieliśmy społeczeństwie, które po prostu jest no zupełnie bierny jeśli chodzi o manifestacji okazało się, że to, że to jednak nie jest, tak więc dla tych dlatego pytam ma na w przypadku słuchaczy, którzy niewiele wiedzą Bułgarii to też jest ciągle pytanie czy to jest społeczeństwo, które np. teraz zdolne do tego, żeby wyrazić tak silny opór, żeby doszło do realnej zmiany władzy, bo w Polsce nadal obowiązuje stereotyp no społeczeństwa, które nie do końca tę transformację po komunistyczną Bułgarii wykonało w sposób zupełny raczej nam się przekształcały różne struktury niźli dokonano zerwania oczywiście stereotyp Janie twierdzę, że tak jest czy ja myślę, że to pewne jest Doroty Piasta mówi natomiast w jakiś stopniu, a gdzieś sami Bułgarzy mówiąc szerzej właśnie odczuwają, że tak rzeczywiście jest oni chcieli zmian oni chcielibyśmy tak mówiłem wcześniej chcieliby, żeby być postrzeganym też inaczej, a niższą poseł nie chcą być na końcu kolejki państw unijnych jako ten zespół najgorsze was z członków naszej wspólnoty, a pod pewnymi pod pewnymi względami oczywiście, o których dzisiaj dzisiaj to mówiliśmy także ta świadomość jest o Buk ruszył do Sojuszu udawało wychodzić na ulice wcześniej lata wcześniej o zobaczymy też rozwinięte właściwie dopiero kilkanaście dni, a takiego manifestu to jest pan w różnych miastach po kilkanaście po kilkaset osób kilkanaście tysięcy no może ma zobaczymy co to obserwować nie wykluczam tak ludzie są jakieś przecieki, o których Bułgarzy sami informują, że premier rozważa dymisję pytanie w jaki sposób miałby te mogą oznaczać sam odejdzie czy to oznaczać będzie zmianę partii rządzącej czy tylko zmiany jego i niektórych ministrów ocenili trudno powiedzieć to są oczywiście byli przeciwni potwierdzony żaden sposób działania na pewno nie przeszła, a natomiast w co ciekawe co ciekawe, chociaż noty to raczej jeśli byśmy powiedzieli, jaka nacja z tych znajdziemy też szeroko pojętych słowiańskich kojarzy się z wychodzeniem na ulicy jest taką umiejętnością skoro mam te straty Polski na, że Polacy takiej sytuacji daty z Bułgarią straty Polski funkcjonuje jak przy starszym pokoleniu środki już w średnim w tej chwili w liście pamięta, chociaż sterował działalność, a ci również te stereotypy takie społeczeństwa, które będzie bardziej manifestowało niźli czekało na zmiany także o Polakach tak to jedynie w taki, który wejdzie doprowadzi do dnia na czele z dnia poziom raczej tak nie tylko będzie manifestować no i Bułgar nie wiem jak słuchać wypowiedzi niektórych poszczególnych ludzi, którzy byli pytani różnie zależne są powiedzmy media i nazwijmy są należne, a to o nawet jak ta wypowiedź padła, że jak zawiodą demokratyczne, a środki będzie perswazji działanie to morze być może posłom dalej, ale co mówi tylko siebie czy tak brzmiało pomocników pan w opiniach nie była reprezentatywna dla wszystkich roczną zobaczymy to pan to jest ciekawe, bo to dla wielu ludzi z Polski, którzy będą zwiedzać Bułgarii może być zaskoczy zaskoczeniem, gdy ta wielka ilość pomników w różnych miejscach miasta w miejscowościach, gdzie pod postaciami jest tabliczka imię nazwisko wielki rewolucjonista albo poeta rewolucjonista bojownik rewolucji ta oczywiście nie chcę zrobić z tego znowu kolejnego stereotypu, ale trudno znaleźć kraj, gdzie więcej pomników bojowników wolności niektórzy mają poetów niektórzy muzyków, a w Bułgarii bardzo często widać bojowników o wolność niewątpliwie taki kult bohatera, który walczy to zespołem orężem w rynku funkcjonuje funkcjonuje smart publiczności w dużej mierze są pozostałością, a część z nich odnosi się do walki z Turcją osmańską dziewiętnastowiecznej, a też na wcześniejszej natomiast część pozostałością po czasach socjalistycznego dzień było szczególne zamiłowanie do stawianych różnych nazwijmy to nawet czasami takiego czysto artystycznego punktu widzenia 107 pomnikowych, ale rzeczywiście są rewolucjoniści typowo ta data dawniejsze pomiędzy zamkiem oczy i władze socjalistyczne przedstawiali dodał, że to też jest taki pewne zjawisko w czasach socjalistycznych, które było, że te pierwsze lata panowania były bardzo tak International w styczniu podzielona na wspólnotę 5 państw socjalistycznych apotem pomimo tego współpracowały ze sobą taki bardzo profesjonalizm właściwie kultywowany w wielu państwach czy Rumunii Bułgarii czy na Węgrzech pan w Rosji także wnioski można mniej, ale oni doskoczyli inni pozytywnymi bardzo ciekawy temat pewnie na kolejną długą rozmowę dzisiejszą czas skończyć bardzo panu dziękuję za te rozmowy pan Kirył marianów Instytut historii Uniwersytetu łódzkiego katedra historii Bizancjum bardzo panu dziękuję to również jest zaproszenie i zobaczę usłyszę Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: LOS POLANDOS

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj podcastów TOK FM bez reklam. Wybierz pakiet "Aplikacja i WWW" teraz 45% taniej!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA