REKLAMA

Polityczna czystka w najważniejszym portalu na Węgrzech

Połączenie
Data emisji:
2020-07-28 13:00
Audycja:
Prowadzący:
Czas trwania:
25:31 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
, a nie trzynasta 5 Jakub Janiszewski przy mikrofonie z nami są Veronika Jóźwiak z Polskiego Instytutu Spraw Międzynarodowych dzień dobry dobry i Andrzej Sadecki Uniwersytet, ale ogląda Uniwersytet Karola w Pradze obecnie w Budapeszcie dzień dobry cię dobrze będziemy mówili o tym co wydarzyło się na Węgrzech w związku z zamknięciem właśnie zamknięcie to chyba źle powiedziane w związku z wymianą kadr w indeksie w indeksie, czyli najważniejszym portalu informacyjnym Rozwiń » niezależnym portalu informacyjnym przynajmniej do niedawna, w którym doszło do zwolnienia redaktora naczelnego wcześniej także członka zarządu firmy, która wydawała indeks samolot Dyl, kto to jest, dlaczego został zwolniony, dlaczego stracił pracę może zacznijmy od Andrzeja Sawickiego, który w Budapeszcie końców tak no in tak w ogóle warto może na początek powiedzieć to był wciąż jest, chociaż jego psi przyszło się je i jest raczej mało optymistyczna no był to przez ostatnie 20 lat największe portale informacyjne na Węgrzech dla wielu indeks sprawdzenie indeksu rano było było pierwszą czynnością, której zaczynają dzień i tak naprawdę 10 lat, odkąd Viktor Orbán jest władzy były próby czy wpływu na linię redakcyjną portalu czy właśnie przejęcia go i no wydaje się, że dzisiaj mamy do czynienia z zakończeniem indeksu formy, jaką znaliśmy do dymisji podało 8080 członków redakcji, czyli niemal wszyscy okoliczności dopłaty nie są znane to znaczy wiadomo, że rosły wpływy własnościowe biznesmenów związanych z władzą i już tak naprawdę ostatnie 2 lata dla indeksu to było chodzenie po winie i nad indeksem wisiał miecz, który nie wiadomo, kiedy zapadnie wydaje mi i wydaje się, że właśnie zostało Veronika Jóźwiak no to może będę kontynuować tego punktu życia życia skończył Andrzej, bo taktycznie taką cezurą najważniejszą był moment, kiedy po wyborach 2018 roku została sprzedana firma, do której wpływają wszystkie dochody w zasadzie indeksu i wtedy redakcja opublikowała tzw. barometr niezależności to był taki wskaźnik pokazujący zdaniem redakcji ich niezależność dziennikarska jest zagrożona no i ten wskaźnik został przestawiony na 1 w zagrożeniu 19lipca tego roku za kilka dni został zwolniony redaktor naczelny zabójczy duet, więc tutaj bezpośrednim powodem zdaniem tych wg komunikatu nowych właścicieli było to że, że nowy właściciel stracił zaufanie do redaktora naczelnego, ale wiadomo, że to nic specjalnie nie znaczy chodzi raczej o to, że to był bardzo logiczne taki kolejny krok od tej drodze, która w zasadzie tak jak mówił Andrzej trwa 22010 roku, czyli starań bardzo jednoznacznej władz, żeby przed przekształcić węgierski rynek medialny, ale trzeba chyba jednak powiedzieć, bo to nie jest tak, że to wszystko jest takie Super tajne nie wiemy jak do tej kontroli zwiększającej się nad indeksem dochodziło to znaczy w jaki sposób się działo najpierw miało mieć gwarę z zagwarantowaną niezależność poprzez utworzenie fundacji, która miała wydawać wydzielenie indeksu z tych struktur wydawniczych jeśli dobrze zrozumiałem, a potem się okazało, że indeks właśnie traci niezależność finansową, bo ta część, która ma odpowiadać za reklamy też zostaje wyjęta spod kurateli fundacji, czyli w zasadzie wszystko się zaczęło wiać, czyli jednak to ten mechanizm jest dość prosty nie jest jakoś Super skanalizowany bardzo tajne tak natomiast z perspektywy redakcji był pewien dylemat czy w takiej sytuacji no właśnie narastających nacisków czy w takiej sytuacji próbować szukać jakiegoś modelu współpracy z władz z właścicielami czy to właśnie tutaj to jest cała grupa medialna, do której należy też to media za zapewniające reklamy portalowi czy no po prostu przeciąć to sytuacje nie jest ostatecznie na na kompromisy i próbować pro prawdopodobnie spożyć coś nowego tych jeszcze nie wiadomo co, ale widać, że za interesem, że zainteresowanie spore, bo redaktorzy, którzy odeszli założyli portal ma za założyli Cell trans one na Facebook u, która przez te kilka dni ma już przeszło 200 000 obserwujących dlatego wydaje się niektórzy oczywiście są one będzie, gdy jest dyskusja czy jednak nie należało bronić do końca i próbować jakoś zachować portal właśnie w rękach redaktorów natomiast no wydaje się, że to w tej sytuacji nie ma nie miała już już większych szans Veronika Jóźwiak Noto to wydawało się wręcz niemożliwe na przykładzie oligo środkach u do 2014 roku to był największy portal informacyjny na Węgrzech, w którym udziały wykupił wykupiła ta sama osobami Cluj Basel, które teraz upił się indeks i po co z nim była związana degradacja tak naprawdę tej reakcji z jego wątków do takiej tuby propagandowej tutaj, kiedy on się pojawił na horyzoncie część było oczywiste, jakim kierunku zmierza zresztą redakcja indeksu ustawiała jednoznaczne warunki, że jakakolwiek ingerencja skład redakcji i lub też próba, jakby pisania pewnych treści z zewnątrz dostarczania materiałów spoza redakcji będzie skutkowała właśnie takim takim podejściem i redaktor naczelny poinformował później opinię publiczną o takiej presji były plany od marca tego roku urzędy, żeby indeks nie zajmował się pewnymi tematami np. więc to tam było to co co było nie do przyjęcia natomiast tutaj faktycznie dość dość taką nowością można powiedzieć dość niespotykaną reakcją jest to, że cała redakcja odeszła, że wszyscy ze wypowiedzieli pracę znaczy tam z wyjątkiem kilku dziennikarzy, że wg doniesień medialnych są na urlopach i z powodów takich formalnych jeszcze tego nie zrobili ale, że to było takie jest zademonstrowanie pewne pewnej siły pokazanie postawy takiej dziennikarskiej też, więc to na pewno istnieje nie na rękę władzy i myślę, że nie spodziewali się taki Irak i właśnie taki był plan, żeby z dnia na dzień zlikwidować indeks, ponieważ to jest bardzo rozpoznawalna Marka na pewno bez chciałby ją wykorzystać no właśnie no właśnie to jest myślę bardzo istotne, żeby zaznaczyć, że te działania były jednak dość powolne można, by powiedzieć nawet subtelne na swój sposób iż, gdyby dziennikarze zrobili takiej demonstracyjnej akcji masowego odejścia z pracy to właśnie rzecz przeszła może nie leży bez Echa co na pewno nie jest takim rozgłosem teraz zgadza się też tak mi się wydaje że na pewno chyba zmierza do tego, żeby rozwodnić ten się w Azji stopniowo przestawić indeks na na na na taki przekaz rządowe i to się stało niemożliwe warto chyba powiedzieć, skąd się ludzie rekrutują, bo to nie jest tak, że oni trafili pewnie część tak, ale spora część przyszła już z mediów, które były przez stopniowo przez partię rządzącą partię Viktora Orbana przejmowane, więc oni mieli świadomość tak jak się to dokonuje nie mieli pewnego rodzaju można powiedzieć zaprawę albo, choć własne doświadczenia w sensie obserwacji tego co się dzieje z redakcją, która jest przejmowana, którą przejmuje kontrolę także ZUS oczywiście ostatnich 10 latach to jest już któryś z kolei przykład medium, które zostało albo no właśnie przejęta zamknięte różne były przypadki od właśnie wspomnianego o ich Orlik czyli, czyli niegdyś głównego konkurenta indeksu, który na zasadzie zmiana miała dzień zupełnie zmienił linię i i wie wiele osób z redakcji odeszło przez największy dziennik zamknięty w 2016 roku, który został przez biznesmena austriackiego kupionej w zasadzie następny dzień zamknięte, więc świadomość dzisiaj w środowisku dziennikarskim jest inna niż kiedyś mam wrażenie i i też stąd właśnie wybór pewnej demonstracji też i próby właśnie uniknięcia sytuacji, w której no właśnie jest jest jak jakaś sfera szarości, które nie wiadomo nie wiadomo no właśnie coś się do końca dziejącą co umożliwia władzą tłumaczenie wobec odbiorców zagranicznych też, że tak naprawdę wszystko z okazji, że to są kwestie biznesowe to, że to nie dotyczy tak naprawdę polityki trzynasta 17 za chwilę wrócimy do rozmowy łączenie trzynasta 22 Jakub Janiszewski przy mikrofonie z nami są Veronika Jóźwiak z Polskiego Instytutu Spraw Międzynarodowych Andrzej Sadecki University London i Uniwersytet Karola w Pradze rozmawiamy o tym co wydarzyło się z indeksem węgierskim indeksem w węgierskim portalem informacyjnym, który uchodził za 1 z takich ostatni głos niezależności dziennikarskiej na Węgrzech jak chciał, żebyśmy jednak mocniej opisali tę strategię podporządkowywania sobie mediów przez partię rządzącą przez Viktora Orbana, bo ona jest dość interesująca myślę, że nam na swój sposób także można przeżyć twórcza to znaczy tutaj nikt nie mówi wprost o politycznych naciskach to się odbywa w sposób bardziej zawoalowane tak jak się odbyło w przypadku indeksu, który teoretycznie miał zagwarantowaną wolność słowa, a de facto byłyby tłumiony przez naciski ze strony tej części grupy medialnej, która miała kontrolę nad nad indeksem przede wszystkim straszony oszczędnościami także związanymi skoro na wirusa na osobę ojca Abdula wywierano presję obwiniano go o to, że to przez niego odwracają się reklamodawcy zdaje się nie było prawdą, bo redakcja nie miała żadnego wpływu na to jak ta polityka reklam wygląda nie miała żadnego wpływu na swój budżet de facto im m.in. tym sposobem, jakby traciła kontrolę nad tym co się co się dzieje tym sposobem też redaktor naczelny w zasadzie nie mógł do końca jak rozumiem sprawować swojej funkcji to jest taka sytuacja, w której właśnie bardzo trudno kontrolować pracę redakcji dzień nie bardzo 7 ile ich ile zarabia się pieniędzy, ale może pomóc w ogóle o tym, procesie podporządkowywania sobie, na który właśnie jak można powiedzieć jest dopinany teraz właśnie takimi spektakularnymi akcjami jak w przypadku indeksu może Veronika Jóźwiak tak metodologia podporządkowywania mediów na Węgrzech jest dość specyficzna faktycznie nie powiedziałabym jednak, że indeks był ostatnią wolną stronę internetową kierujący portalem informacyjnym jednak w ostatnich no 1 z ostatnich podpowiedź, jednakże na Węgrzech nie ma przeszkód prawnych przed zakładaniem mediów nowych stron działalność dziennikarzy nie jest prawnie ograniczona nie można powiedzieć się na Węgrzech jest cenzura, czyli eliminowanie kolejnych redakcji przez przez władze dokonuje się w mniejszym stopniu za pomocą prawa regulacji prawnych UE, a dużo większym stopniu chodzi o instrumenty gospodarcze nacisk o tworzenie monopolu informacyjnego za pomocą wspierających system przedsiębiorców lub oczywiście ze środków budżetowych tak jak to się stało w zeznaniami publicznymi na na Węgrzech, ale to jest myślę bardzo ważna, że tutaj instrumenty gospodarcze en są najważniejszym czynnikiem tworzenie systemu zależności gospodarczych zresztą nie tylko na rynku medialnym na Węgrzech dzisiaj osiągnięcie sukcesu gospodarczego jest niemożliwe bez bez powiązań bez dobrych układów powiedzmy z władzą tutaj nie chodzi oczywiście mały przedsiębiorca tak jakbym chciał, żebyśmy ważniejsze zeszli trochę tego poziomu ogólności niżej to znaczy w jaki sposób te to presja gospodarcza, której pani mówi była realizowana, bo ten schemat jest myślę warte prześledzenia otworzenie fundacji, która skupia w swoich rękach kolejne tytuły zamknięcie na Sabat w akcie tej gazety, które wcześniej wspomnieliśmy, że część pracowników indeksu właśnie z tego tytułu się wywodzi w jaki sposób się do dokonywał wydaje się, że warto może doprecyzować co mówiła Weronika i pokazać na kilku przykładach to znaczy przeważnie było także spektakularne przejęcia mediów wcześniej niezależnych grup opozycyjnych przez biznesmenów rządowych czytam przez związanych z władz z władzą odbyło odbywały się na zasadzie pełnej transakcji wiązanej, że szereg aktorów gospodarczy oligarchów dzięki bliskim układom z władzą wygrywa w przetargach lub dostaje różne różnego rodzaju czerpie korzyści z bliskich relacji z wyboru władz z władzą w zamian jak inwestuje w media nierzadko nie, czerpiąc z listy z działalności większego dochodu i to i to widzimy wielu przykładach przejmowania właśnie telewizji i mediów drukowanych i w ostatnich latach przejęciu wszystkich dzienników regionalnych i stąd właśnie tworzy się pewien taki i system, w którym no dzisiaj obecnie gdzieś 34 mediów należy do władz do władzy oczywiście jakaś resztka pluralizmu została możemy mówić o kilku w stosunkowo wpływowych wciąż Dziennika telewizja i i wasza strona stronach internetowych które, które są kontrolowane przez władze zresztą niekoniecznie się to wiąże z podziałem na prawicę lewicę czy jakiś stan ideologicznych kwestii, bo wiele mediów konserwatywnych jest też przez przez władze serwowanych jeśli jest otwarcie nie nie nie należą do obozu rządowego no dobrze to co dalej to jest tak realizowane jak to usłyszeliśmy pod koniec 2018 roku, kiedy mówiono o utworzeniu tej środkowoeuropejskiej fundacji prasy mediów, która zaczęła skupiać w sobie te tytuły, które zostały w rozmaity sposób wykupione podporządkowane rządowi czy to dalej jest ten organizm czy on rośnie i jakby w, jaki sposób też jest zarządzany, bo myślę, że to jest trochę to jeszcze ciekawe po prostu tam się co tam się dalej dzieje tak ta Fundacja skupia w sobie jakieś 5500 chyba wydawców, czyli to jest taki konglomerat olbrzymi medialny i on chyba nie zmienił nie zmienił w istocie rzeczy z zasady jego funkcjonowania się nie zmieniło w 2018 roku i najważniejszą zdobyczą związaną z tą fundacją stąd właśnie media regionalne sprawca z takim scentralizowanym przekazem na Węgrzech o dziwo, to jest bardzo ważny instrument w sensie ludzie czerpią informacje wciąż największym stopniu mediów publicznych właśnie z tych gazetek lokalne, które od 2018 roku we wszystkich województwach są w zasadzie jednakowe pod kątem takim informacyjnym, czyli rozumiem, że głównie czerpią informacje właśnie z tego co kontroluje Orbán w tej chwili tak jak najbardziej aktor jest udowodnione, że tak jest Andrzej wspomniał o tym, że około 23 rynku medialnego jest jest pod wpływem rządu czy fitnessu no teraz po przejęciu indeksu to co jest na pewno już bliżej 80% i nie chodzi tylko o taką bezpośrednią kontrolę nad wydatkami na redakcja, ale też właśnie te wpływy, o które działa Andrzej to może powiedzmy o tym kto się ostał jak się miewa to znaczy co tam takiego jeszcze tych większych mediów zostało co pod kontrolą Orbána nie jest jak to wygląda na pewno została 1 telewizja komercyjna zresztą największa RTL klub natomiast ona ma taki profil po są politycznie ne u trans, ale jest jest ze względu NATO jedyne medium które, które pokazuje rzeczywistość sposób nie niekontrolowany przez władze tak jest 1 dziennik lewicowy, który wychodzi natomiast on jest krytyczny wobec władz, ale nie pisze każda z nich zajmuje się kwestiami korupcji czy jakiś kompromitujący kwestii na szczytach władzy jest tygodnik HEG, który ono jest czymś w rodzaju węgierskiego ekonomista upraszczając który, który jest też niezależny ma sporo Czytelników jest bardzo wiele mniejszych portali miesięczników tygodników natomiast może jeszcze 1 rzecz charakterystyczna dla tych mediów po podporządkowany władzy warto wspomnieć, bo przekaz z nich jest generalnie bardzo jednolite oczywiście one się różnią ze względu na państwa profil lokalny ogólno ogólną węgierski czy czy właśnie nastawieniem na Czytelników czy odbiorców małych miastach czy Budapeszcie, ale generalnie to przykład przekaz ustalony centralnie z bardzo bardzo mało jest też wewnętrzny pluralizm wśród mediów, jakby podporządkowany władzy, ale czy to jest taka powiedziałbym brutalna i dość twarda propaganda czy też to jest taki przekaz, które w pewnym sensie no nie opiera się na rozmaitych subtelności jak to jest właściwie jeśli chodzi o sam wydźwięk tego co co do gazety piszą no przeważnie jest to dosyć jednak brutalna propaganda, a natomiast oczywiście władze próbują tworzyć dla swojego powiedzmy no zaplecza intelektualnego pewne pozycje bardziej wyrafinowane natomiast na większości są to jest przekaz, który jest bardzo spójne ustala ustalony w o w otoczeniu premiera i IT IT przekazy są często jak się otworzy jakąkolwiek gazetę lokalną można w nim znaleźć identyczne przekaz niezależnie od struktury właścicielskiej np. wystarczy, że ona dziękuję ustawia się po stronie władzy w tedy jak Góra ma produkuje linie oficjalną, jeżeli mielibyśmy się zastanowić nad tym, jakie mogą być kolejne ruchy, kto może jeszcze paść łupem tej machiny, która jednak podporządkowuje sobie media mówi się takim portalu 24 WHO czy on też jest jakby 1 z takich bardziej politycznie aktywnych to też jest taka informacja bardzo rozwodniona jak to pan powiedział neutralna politycznie może w granicach 24 on WHO to był drugi największy o po indeksie w tej chwili portal informacyjny, czyli wg takich statystyk technik jeśli indeks zgarnia około 50% wszystkich odsłon stron internetowych takim profilu policz polityczno społeczno gospodarczym chodzi o te niezwiązane z władzą no to 24 krążkach WHO to jest około 20% wszystkich odsłon, a Accor kolejna mniejsza jest Rafał GL środkach UE, a cała reszta no to mają dużo dużo mniejszy udział w rynku i tutaj po przyjęciu indeksu czy płatnych po tych wydarzeniach zeszłego tygodnia redaktor naczelny tego portalu 24 krokach zaznaczył, że drzewo ich redakcji też się kręcą, że tak powiem czy przedsiębiorcy związani z Fideszem i jakby tutaj logika działania jest widoczna już od dawna i na pewno będą będą kolejne tego ofiary, więc na pewno ona na na indeksie ten proces się nie nie skończy dla dla biznesu dla dla rządu media są jedynie przestrzenią walki politycznej no to być może wynika nie tylko charakterystyki węgierskiej polityki tylko w ogóle tak jest na Węgrzech zniekształconych warunkach medialnych to to wychodzi na jaw jeszcze bardziej dziękuję bardzo, Veronika Jóźwiak z Polskiego Instytutu Spraw Międzynarodowych Andrzej Sadecki Uniwersytet, ale rządzą i Uniwersytet Karola w Pradze byli państwo moimi gośćmi trzynasta 37 za chwilę informacje Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: POŁĄCZENIE

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj podcastów TOK FM bez reklam. Wybierz pakiet "Aplikacja i WWW" i słuchaj wygodniej z telefonu!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA