REKLAMA

dr Piotr Gerber: "Most w Pilchowicach powinien mieć status zabytku, to wyjątkowa konstrukcja"

Kultura Osobista
Data emisji:
2020-07-29 19:00
Audycja:
Czas trwania:
22:43 min.
Udostępnij:

Dziś w programie gośćmi są Katarzyna Szczerbińska dyrektor Muzeum Kolejnictwa w Jaworzynie Śląskiej, reprezentująca Fundację Ochrony Dziedzictwa Przemysłowego Śląska, dr Piotr Gerber prezes tej fundacji, Piotr Rachwalski były prezes Kolei Dolnośląskich i Artur Zych burmistrz miasta i gminy Wleń. Rozwiń »

Staramy się odpowiedzieć w tej rozmowie na pytania czy plany amerykańskich filmowców dotyczące wysadzenia mostu w Pilchowicach są realne, komentujemy doniesienia prasowe i cytujemy m.in. stanowisko wojewódzkiej konserwator zabytków. Zwiń «

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
dobry wieczór przed mikrofonem Marta Perchuć Burzyńska gośćmi kultury osobistej są dzisiaj dyrektor muzeum kolejnictwa w Jaworzynie Śląskiej Katarzyna Szczerbińska witam serdecznie witam jest z nami pan dr Piotr Gerber prezes reprezentujący razem z panią Katarzyną fundacji ochrony dziedzictwa przemysłowego Śląska witam czy Eurobanku EFG Piotr Rachwalski były prezes kolei dolnośląskich dobry wieczór dobry witam i Artur Zych burmistrz miasta gminy Wleń dzień dobry państwu Rozwiń » wracamy dzisiaj sprawy zabytkowego mostu w Pilchowicach na Dolnym Śląsku, który wg pierwotnych planów miał zostać wysadzony w powietrze na potrzeby 1 z amerykańskich superprodukcji, w której ma zagrać tą KRUS ostatnie informacje, jakie napływają na ten temat są takie, że most nie zostanie wysadzony w sprawę zaangażował się m.in. marszałek województwa czy państwo mogą potwierdzić, że taka decyzja ostatecznie zapadła, że most nie zostanie wysadzony nie taka decyzja nie zapadła nie mogła zapaść znaczy marszałek województwa nie ma takich uprawnień na nie swoim majątku podejmować podejmować decyzje linia ta przypomnę ciągle należy właścicielem jest PKP PLK, czyli koleje państwowe czyli kto może zdecydować o tym, żeby most nie został wysadzony z 2 proc przykład PKL SA przez Garbary mogę jak zacząć od tego, żeby uporządkować ustawę mamy most tak naprawdę fragment bardzo ciekawej zabytkowej infrastruktury z pięknym krytycznym miejscu może nie odkrycie ma naprawdę wyjątkowymi, która z początku dwudziestego wieku nowoczesna w tym czasie elektrownia zalew i linia kolejowa, która łączy całą tą wielką inwestycję wielką inwestycję tamtych czasów, a to jest teraz mamy to nie kolejową z mostem, który stał się znany nie tylko w Polsce, który jego właścicielem jest tak jak przed chwilą pan Piotr mówił TLK instytucja należąca w pełni do skarbu państwa mamy w końcu obie, które jest zabytkiem i trwa proces jego wpisania do rejestru zabytków, ale wykazie zabytków nadal funkcjonuje, a tak naprawdę patrząc na polskie prawo prawodawstwo obiekty, a powinny być chronione przez właściciela czy tak naprawdę o stanie tego mostu jego sposobu użytkowania co się dzisiaj dzieje decyduje jest zobowiązany do dbania o jego stan właściciel właściciel, którym jest Belka tak naprawdę właścicielem, ale tylko skarb państwa tak, więc jeżeli dyskutujemy o tym, zapomnianym most źle zachowany, a nie zadbane to to tak naprawdę jest to w rękach właściciela wróćmy w takim razie teraz do początków na chwilę pani Katarzyno proszę powiedzieć, w jakich okolicznościach zgłosili się do pani filmowcy i czego poszukiwali więc, by się wydarzyło pod koniec ubiegłego roku, gdyż nie było genezę, bo nic zupełnie nowego, dlatego że do nas na często w naszych muzeach produkcje filmowe mają miejsce Fundacja prowadzi muzeum kolejnictwa w Jaworzynie Śląskiej Herberta w Dzierżoniowie czy też Walcownia cynku w Katowicach i tam też takie produkcje są realizowane ci filmowcy z szukali bardzo konkretnej rzeczy, bo szukali linii kolejowej na Dolnym Śląsku, które miały tunele ciekawe budowle inżynieryjne miała mieć też mocno najlepiej nad wodą i jakby pierwsza mysz do głowy to to to właśnie ten wskazany most na linii 2831 nie była trzody przez Lwówek Śląski znaliśmy dobrze tą to miejsce do tego, że nasz parowóz 2000 odejść uznał roku, a tamtędy przejeżdżał chce też nawiązać współpracę zresztą z panem burmistrzem z Lechem i realizowaliśmy takie projekty tam też zresztą ten most grał z wielu filmach m.in. filmie na ile, kiedy nasz parowóz tamtędy przejeżdżał, więc wskazaliśmy właśnie tą ten most wzbudził zachwyt natomiast by nie mieliśmy pojęcia do czego tak naprawdę on będzie służył odbiliśmy się dowiedzieć w późniejszym terminie było wszystko takie owiane dużą tajemnicą no właśnie jak pan pytam Piotra Rachwalskiego dowiedział się o planach wysadzenia mostu i konkretnie dzięki com dowiedziała się od ludzi, którzy brali udział w tak skautingu, czyli spotkaniu producenta filmu Stanów jednoczonych reżysera oraz innych koproducentów Polski, który miał miejsce w grudniu właśnie na moście nie mogą uwierzyć nie przyszło mi głowy ktoś może wpaść na pomysł był pierwszym wieku wysadzić w najpiękniejszym ostatnio taki medal w Śląsku jeśli najpiękniejsze dla produkcji filmowej wydawało mi się, za który w zakresie wieku takie rzeczy robi się już tylko w oczy na komputerze nie każdy stary most jest zabytkiem tak komentował sprawę wiceminister kultury Paweł Lewandowski w kontekście tego konkretnego mostu, jakby się to państwo, jakby to państwo skomentowali, a serwerem myślałem mając niepokój co do prawnej ochrony tego mostu, czyli umieszczanie go tylko w wykazie, a przygotowaliśmy wniosek po tylu konsultację zresztą z fachowcami, a przygotować wniosek o wpis tego obiektu do rejestru zabytków to miało się z końcem zeszłego roku, a proces jest prowadzony przez dolnośląskiego konserwatora zabytków wiemy, że jak zakończą, dlaczego ten obiekt powinien być chroniony prawem a dlaczego powinien mieć status zabytku, bo spełnia wszelkie kategoria kategoria ma już odpowiednio stary jest w pełni autentyczne jest wyjątkowo inżynier inżynieryjne konstrukcja ta wyjątkowość to jest oczywiście rozmiar tego mostu, ale także torze jest wykonany skoro w konstrukcji Stalowej nitowanej, która przejmie 70 lat nie życzą, a ma walory absolutnie zabytku techniki tutaj mogę na ten temat dyskusji nie ma konsultowaliśmy to nie tylko nasza opinia, a z dostawcami są osobami związanymi z dziedzictwem przemysłowym, tak więc trudno dyskutować o tym, że ten obiekt nie jest zabytkiem o jego stanie oczywiście można rozmawiać a, ale to tak naprawdę rozmowa jest właścicielem, bo na nim ciąży obowiązek dbania o swoje mienie na Mostowej w Piechowicach grozi zawalenie o bardzo się wysadzić, a ten most przez cały czasy drugiej wojny światowej jest powierzchownie pokryty rdzą natomiast jeszcze szesnastym roku zmieniły, choć pociągi, a dla przygotowania się do tej rozmowy rozmawiałem z inżynierem dostawcę, prosząc go o jakąś taką pobieżne wycenę, jakie są potrzeby, żeby ten most nie tylko, żeby miał także przywrócić do ruchu kolejowego nad kwotami wycięcia 6 000 000, żeby potem Mości z powrotem pociągi mogły jeże-li to państwo wybaczą chciałbym wyjaśnić 1 sprawę, która nie jest dla mnie jasna być może też nie jest jasne dla słuchaczy TOK FM mianowicie most w Pilchowicach na razie nie figuruje jeszcze w rejestrze zabytków czekamy aż ta procedura się skończy, ale jest na liście wojewódzkiej ewidencji zabytków i proszę powiedzieć, jaka jest różnica między rejestrem, a ewidencją i czy bycie w ewidencji nie chroni już zabytku przed ewentualnym no właśnie zniszczeniem wysadzeniem w tym czasie ta różnica jest oczywiście w wypadku obiektu, który jest na liście zabytków stała ochrona jest w pełni sprawna tutaj to jest informacja dla konserwatora oraz dla różnych inwestorów, którzy coś w ogóle po mieliby robić tym, że obie wartości historyczne z punktu widzenia użytkowości oczywiście w tej tej drugiej formy opieki zabytkowy natomiast ma nieco inną ochronę prawną stąd też podjęte prace, żeby wpisać do rejestru na dzisiaj, o ile jest bezpieczny, ponieważ wszczęcie procesu wpisania do rejestru zabytków jest równy jego ochronie prawnej za chwilę wracamy do naszej rozmowy dzisiaj w kulturze osobistej rozmawiamy o sprawie zabytkowego mostu w Pilchowicach na Dolnym Śląsku w sprawie, która wstrząsnęła ostatnio opinią publiczną moi rozmówcy zostaną ze mną teraz czas na informacje w radiu TOK FM dobry wieczór raz jeszcze przed mikrofonem Marta Perchuć Burzyńska gośćmi kultury osobistej są dzisiaj dyrektor muzeum kolejnictwa w Jaworzynie Śląskiej Katarzyna Czerwińska prezes dr Piotr Gerber reprezentująca oboje fundację ochrony dziedzictwa przemysłowego Śląska z nami również Piotr Rachwalski były prezes kolei dolnośląskich i Artur Zych burmistrz miasta i gminy Wleń rozmawiamy o słynnym już na całą Polskę moście w Wilkowicach, który wg pojawiających się w mediach informacji miał zostać wysadzony w powietrze na potrzeby amerykańskiego filmu przed audycją udało nam się dodzwonić do wojewódzkiej konserwator zabytków Barbary Nowak Belinda i na chwilę obecną, żeby pisać most do rejestru zabytków brakuje jeszcze 1 protokołu jak tylko wpłynie to most do rejestru zostanie wpisane daty jeszcze pani konserwator nie była w stanie nam podać to państwa zdaniem zamknie sprawę ostatecznie słowo oczywiście, bo jeszcze proces odwoławczy prawda jest właściciel obiektu może dyskutować o tym, się zjada się tym pisać czy nie, więc na pewno to nie jest kompletne zamknięcie sprawy to jest jak ostatnia decyzja w rękach ministerstwa jak państwo są grą jak widać umożliwienia wysokich wysokich funkcjonariuszy pana wiceministra Lewandowskiego jest w tej klamka zapadła i widać, że dążenie niektórych instytucji, które wyłożyły pieniądze na Aten film 51 000 000 również kasy związanej z ministrem kultury spisku tzw. funduszu to pokazuje, że tak naprawdę klamka zapadła i cały czas trzeba walczyć o mocy, by zachować wracając jeszcze do tych niejasności wokół samego filmu, o którym rozmawiamy dotarliśmy do informacji, że pierwotnie inna firma producencka miała się filmem zajmować w Polsce po spotkaniach w ministerstwie kultury zmienił się producent na firmę Aleksy Stern pana Roberta gol, by pytam Piotra Rachwalskiego co pan wie o tej firmie, czyja to nie my nie dzięki osobiście wiem, że taki pojawiła się dopiero po właśnie spotkania w ministerstwie pospołu rozmowa to takie były sugestie, by to firmy wybrać no mi się wypowiadać się jak gdyby na temat wiarygodności reputacji tej firmy ja powiem tylko tyle jako zajmujących się infrastrukturą od wielu lat, że mówimy bardzo dużych kosztach mówienie o tym, że firma jakaś taka inna spółka będzie w stanie wyłożyć pieniądze na budowę tego mostu jest delikatnie mówiąc daleko posuniętą naiwnością jest zupełnie krótko nierealne, by dla 1 sceny filmowej odbudować, od którego budowa to pan pan doktor wspomniał o koszty remontu kilku milionów złotych to jest oczywiście kwestia ale gdyby utrzymania bieżącego ale, żeby chcieć odbudować mówimy o kosztach rzędu 20 nawet 39 000 000zł zależą oczywiście od stopnia zniszczenia ile w ogóle byłoby to możliwe, bo przy obecnym sytuacji prawnej ograniczenia ekologiczne i prawnych wymaganiach dotyczących nowych mostów nie wiadomo czy w ogóle byłoby możliwe zbudowanie mostu wykonanego w technologii, o których tu wspomniano już nie używanych w Polsce od kilkudziesięciu lat panie Piotrze czy ja czuję takie ogromne rozgoryczenie pana pana głosie pan powiedział też takie mocne słowa w wywiadzie dla WP PL talibowie, wysadzając posągiem mosty chce coś to jest tak nieprawdopodobne pomysł, by wrócić do głowy w ogóle podjąć takiego takiego takiego zadania, by wysadzić z piękniejszych obiektów na Dolnym Śląsku może tylko ktoś tonie Dolnego Śląska to nie rozumie, że tego typu zabawki dla Polaków mieszkających Dolnoślązaków są tak samo cenne jak różne inne obiekty ceny w Polsce środkowej czy ze wschodniej tak naprawdę, gdzie jest koniec tej drogi jeśli ktoś może zapłacić zapłaci za wysadzenie mostu to proces przyjdzie i wysadzi bazylika tajna tak dla filmu odbudujemy lepszą tak to niestety w normalnych krajach tego typu rzeczy się nie robią przypomnę most w istocie Pilchowice mają zagrać Szwajcarię zaginął Szwajcarzy nie zgodzili na zadania niż jakikolwiek postów dlatego też padło na Polskę mu zależy co zrobił nikt na całym świecie się nie zgodził tak naprawdę wkrótce w sieci ma się pojawić petycja w sprawie akcji obrony mostów w Pilchowicach pan jest zaangażowany w te w tę akcję tak czy w redakcji wdrażany powoli tak jestem zajmę się odwraca transportowy i od lat biorę biura, gdyby udział w tym rynku transportowym i byli można powiedzieć, że taką władzę nie spotkałem jeśli chodzi o linię kolejową, która wspólnie z panem burmistrzem płacić do końca, by ponieść pociągnięciem 2017 roku poprzez specjalny pociąg po linii w stan techniczny tego mostu, a wtedy było określane jako dobry tutaj mówimy właśnie od Odry jak tam zniszczonych deskach one nie są istotne dla całej konstrukcji mostu to jest można powiedzieć taka elewacja problem z budynku do ministra z jak elewacja rynny, ale mogą być Rawy oberwane czy elewacja brudna, ale z tego powodu nie wysłał do samej kamienicy po prostu się remontuje, a nie niszczy samego obiektu stanu technicznego mostu podkreślam jest dobry ja równego jeśli chodzi o utrzymanie powiedział powstaje 10 lat się awarie, a nie dawali nawet zakładami 50 lat, skąd wiadomo, że w porównaniu z mocy bardzo podobnej konstrukcji wysadzone już przez Niemców podjął zdrowiem ten można zastać, gdzie wisi niejako przekrzywione most kratownicowy też z konstrukcji podobnej wisi od 3005. roku możemy łatwo policzyć ile lat bez żadnej konserwacji i dalej się trzymać dalej nie ma zagrożenia rządowi to pokazuje tak naprawdę jak mocno to rekonstrukcja rozmawia z firmami wykonawczymi do linii 85, które demontują podobne, bo podobnego wieku na linii też górskiej biegnących między Jedliny Zdroju, a Świdnicą i oni te firmy które, wykonując remont są zachwycone stanem technicznym tych obiektów również stan nieczynny od 20 lat i którego 20 lat nawet już pociągi jeździły panie Arturze zwracam się do burmistrza miasta gminy Wleń most jest na pana terenie już kilkakrotnie mówiliśmy w tej rozmowie pytam tak ogólnie, jakie ma pan przemyślenia na temat tej całej sprawy czy nie trochę martwi taktowanie mocno jak tylko 1 z 1 elementu, który jest dla nas most jako o mocy dla mieszkańców ma wartość 4 ono moc jako element zabytkowej budowa linii kolejowej nie 283 Apator to znaczenie dać funkcjonowania linii kolejowej będzie na bardzo trudno funkcjonować jako ginie jesteśmy gminą, która jest leży w 100% natura 2000 i mamy tak bogate zatrudnią też prawie 100% w zakładzie mimo tego, że mamy mnóstwo różnych mogliby korzystać tak był pomysł tego co sprytnie nie możemy rozwijać turystykę, żeby rozwijać turystykę potrzebujemy sprawnego transportu zbiorowego dlatego też zimą uważam, że należy postawę przedstawić szerzej ważna dla nas się z dnia kobiet, która moim zdaniem powinna zacząć łapać czegoś takiego twierdzenia marszałka województwa dolnośląskiego, że potwierdził właśnie w oświadczeniu chcą rektorzy zresztą to nie uważam, że nadającego warszawskie tak sprawnie do rozprawy pochodzi nie szansę na to, że być może właśnie województwa nie wyremontował natomiast na pytanie jak będzie bardzo się dalej jest pytanie bardzo fakt pytanie czy na dzień dzisiejszy tak naprawdę jesteśmy też sytuacje takie, kiedy robi się doskonały zaporą dla opozycji telewizyjnej produkcji filmowej, która być może wcale nie chodzi się czymś takim, o czym dzisiaj mówimy to daj Boże no bo też się byłoby to państwo, które łatwiejsza do przełknięcia no tak też jest taka możliwość, ale fakt jest faktem, że te pogłoski o możliwych planach wysadzenia mostu przyczyniły się chociażby do tego, że przyspieszyła jak rozumiem ta procedura mająca na celu wpisanie mostu do rejestru zabytków ja mam jeszcze pytanie do przedstawicieli fundacji ochrony dziedzictwa przemysłowego Śląska do pani Katarzyny Czerwińskiej i pana dr. Piotra gerbera ile lat działa państwo Fundacja zielone 2000 siódmego roku i a c główna to zachować jak najwięcej dziedzictwa regionu, który jest absolutnie wydają się z tego punktu odkrycie ma olbrzymi potencjał takie historyczne dziedzictwo polskie niemieckie Europejskiej jesteśmy bardzo międzynarodowi dziedzictwo nieodkryte dodam tylko, że nie takie rzeczy jak cukier, który na co dzień konsumujemy to pomysł na jego produkcję urodził się na Dolnym Śląsku rozwój górnictwa to początki w myślach tak wiele rzeczy się wydarzyło, który rzadko, kiedy wiemy, a jeszcze resztki poza te terytoria materialne pozostałości nadal tutaj są, a celem naszego działania, by zachować jak najwięcej robią to formie naszych obiektów muzealnych, które znajdują się w zabytkowych obiektach, ale także wspieramy różne projekty próbuje inicjować powstanie zachowanie i ten ten oczywiście przykład, z którymi rozmawiam jest po to, są zupełnie absurdalne jak spać na pomysł, że duże koszty utrzymania wieża Eiffla może warto byłoby złożyć prawda, bo ani zrobić to symbol pan, który może potwierdzić jego terenu jego okolic to jest oś, wokół której może budować rozwój turystyki na swoim terenie, bo to nie tylko moc, ale zalet, ale zabytkowa elektrownia linia kolejowa tunele zapora, która jest naprawdę przepiękne i to wszystko dookoła natura 2000 utrudnia sobie wyobrazić lepszy lepsze miejsce do rozwoju turystyki i zaraz Niemcy oraz Czechy, a więc naprawdę miały miejsce do startu dlatego tak bardzo nas to też niepokoi, że to jest miejsce, w którym powinniśmy, a walczyć my tworzyć nową rzeczywistość pewną przyszłość tego miejsca, a nie poddawać się na jakimś zewnętrznym pomysł, iż chciałam się dowiedzieć coś więcej o dolnośląskim szlaku zabytków techniki, który właśnie powstaje bowiem, że to jest temat na kolejną audycję ale gdyby mogli państwo, chociaż trochę przybliżyć nam tę sprawę może ja powiem Dolnośląska mapa zabytków techniki w tym roku już też szlak zabytków techniki to pomysł naszej fundacji włączony został też urząd Marszałkowski dolnośląski urząd Marszałkowski i pan marszałek Cezary Przybylski wspiera działanie na ten moment mamy już 20 obiektów na tym szlaku wszystko to są zabytki związane z techniką i są obiekty działające turystycznie na całym Dolnym Śląsku, ale też właśnie wpisaliśmy w tym roku most w Pilchowicach tak, aby zaznaczyć jego jego wartość, ponieważ też można przyjechać oglądnąć myślę, że cała sytuacja mam nadzieję, że ona odwróci na dobre, dlatego że tak naprawdę to przysporzy też, że zaczęły się może źle, ale może skończyć się dobrze mam taką nadzieję, że turystycznie właśnie gmina Wleń to co z chwilą powiedział Angel bryka burmistrza ona myślę że, że żyje ta linia kolejowa, jakiej ta cała rodzina bobrów bardzo pięknie pani tak podsumowała naszą audycję takim się wydaje, że zaczęło się źle, ale miejmy nadzieję, że skończy się jednak dobrze, że most zostanie zachowany jeszcze na tym skorzysta skorzystamy my wszyscy bardzo państwu dziękuję za to spotkanie na łączach telefonicznych skarbowych Katarzyna Czerwińska dr Piotr Gerber Piotr Rachwalski Artur Zych byli gośćmi kultury osobistej bardzo bardzo dziękuję dziękuję bardzo, dziękuję za tę rozmowę ja jeszcze na chwilę chciałbym się cofnąć do audycji 17czerwca, w której z Joanną Nawrocką Jackiem Głąba i Maciejem Nowakiem rozmawialiśmy o sytuacji polskich teatrów padła tam z moich ust informacja o tym, że reżyser teatralny Jan Klata za reżyserię spektaklu w Łodzi w teatrze Jaracza miał dostać 130 000zł informacja okazała się nieprawdziwa za podanie i poproszenie moich rozmówców ojej skomentowanie przepraszam teraz czas na informację Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: KULTURA OSOBISTA

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj podcastów TOK FM bez reklam. Skorzystaj z 40% rabatu w jesiennej promocji. Wybierz pakiet "Aplikacja i WWW" i słuchaj wygodniej z telefonu!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA