REKLAMA

Ty też bywasz mrocznym turystą, czyli czym jest ciemna turystyka?

Ciemne miejsca
Data emisji:
2020-08-05 23:00
Audycja:
Czas trwania:
45:25 min.
Udostępnij:

Na ile mroczna turystyka to zarabianie na ludzkiej tragedii, a na ile odpowiedź na naturalną potrzebę upamiętnienia ofiar tragedii? Gdzie jest ta granica? Jakiego rodzaju podróże są nieetyczne? Ile czasu musi minąć od czyjejś śmierci, żebyśmy nie mieli problemu z oglądaniem jego zwłok? Które miejsca z polskiej mapy mrocznej turystyki wzbudzają kontrowersje? Czy o byłych obozach koncentracyjnych można rozmawiać w kontekście turystyki? Na te i wiele innych pytań dotyczących tzw. turystyki śmierci szukamy odpowiedzi w audycji

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
przy mikrofonie Małgorzata Rucińska dobry wieczór, a teraz pora na audycję pt. ciemne miejsca to jest taka audycja, którą zamierzam poświęcić ciemnej rocznej turystyce czy też turystyce śmierci, bo i taka nazwa się przy jej okazji pojawia mowa o turystyce, która w skrócie polega na odwiedzaniu miejsc związanych z czyjąś śmiercią z ludobójstwem to jest także wyjechanie na dawne pole bitwy czy też odwiedzenie jakiegoś muzeum, w którym kiedyś było więzienie, toteż jest Rozwiń » także dojechanie w okolice jakiejś katastrofy chciałabym państwa zabrać takie miejsca, ale też w dalszych częściach tej audycji, ponieważ dzisiaj chciałabym poszukać odpowiedzi napytania na ile w ogóle taka turystyka jest etyczne na ile to jest niemoralne ana ile może ludzkie, że jeździmy w takim miejsca, żeby zrozumieć naszą historię czy to jest niezdrowa fascynacja śmiercią czy też może bardziej naturalne dążenie do tego, żeby zrozumieć kolei ludzkich losów no i wreszcie czy to w ogóle jest etyczne, żeby rozmawiać o odwiedzeniu takich miejsc w kontekście turystyki na te wszystkie pytania odpowie nasz dzisiejszy gość pan profesor sława wita nas z Instytutu geografii miast i turyzmu Uniwersytetu łódzkiego dobry wieczór dobry wieczór pani do programu państwo panie profesorze na początek pytanie czy pan jest wyłącznie teoretykiem takim akademickim specjalistę od ciemnej turystyki czy także ją pan w jaki sposób praktykuje odpowiem przewrotnie nawet w teorii można być praktykiem oczywiście, że tak podróży takich moich oczywistych indywidualnych nie poznałbym zagadnienia, które staram się badać od kilku ładnych lat oczywiście w takich miejscach również bywałem staram się odbywać to, jakie są dokładnie miejsce co pod tym hasłem ciemne mroczne turystyka się kryje mroczna turystyka to jest pojęcie, które pojawiło się w dziewięćdziesiątym szóstym roku dwudziestego wieku w wielkiej Brytanii, kiedy to moi profesorowie byt jest marką kolejno John Lennon próbowali opisać podróż do miejsc masowej śmierci związanych morderstw oni mogą panie okrucieństwem czy katastrofami okazało się, że szczególnie w kulturze Zachodu Europy zachodniej Stanach Zjednoczonych pojawił się produkty turystyczne oczywiście produkty bezpieczne czy tzw. atrakcje turystyczne były znacznie wcześniej, ale naukowcy zajęli się dopiero w latach w latach dziewięćdziesiątych jak, więc takie podróże faktycznie może niekoniecznie na plaży w Mielnie, ale są podróże związane ze specyficzną turystyką, którą nazywamy turystyką poznawczą w ramach, której nawet można wodę Wiślaną turystykę kulturową, a więc przedmiotem Poznania jest kultura wszystko to rozwiązanie z kulturą, jakie to produkty, jakie miejsce właśnie, w którym zaczęto przyglądać, o czym dokładnie mowa okazało się, że rynek usług turystycznych, które jak wiemy jest dość mocno nasycony produktami, a w Polsce nieco jeszcze mamy czas na to, żeby produkty turystyczne posłów jest na kierunku w jakim głośno w stanach Zjednoczonych czy Europie zachodniej okazało się, że pojawiło się pewne niszowe miejsca na rynku, które oczywiście należałoby zagospodarować oczywiście, jeżeli jest popyt to jest również podać bądź drugą stronę fakt faktem, że są w połowie dwudziestego wieku ze względu na intensywny rozwój kultury masowej kultury popularnej zwanej popkultury głoszą, że to co w pewnym sensie człowieka może zniechęcać staje się atrakcyjniejsze przedmiotem pożądania i w tym kierunku tego typu produkty turystyczne organizowane przez różnych gestorów poszły oczywiście dzisiaj mówimy już pewni czy myślę turystyczny w tym zakresie, ale cofnąć się znacznie znacznie wcześniej w szczególności do wieku dziewiętnastego, kiedy w historii podróżowanie i turystyki mamy bardzo istotny zwrot wynikający z dość istotnego rozwoju przemysłu jak wiemy rewolucji przemysłowej przede wszystkim jest czasu wolnego szczególnie w społeczeństwach miejskich wówczas to przede wszystkim bogate elity zamożnych mieszczan postanawiają ruszyć od miasta i poszukiwać ciekawych miejsc pojawia się przede wszystkim coś takiego dzisiaj nazywamy turystyką kulturową przedmiotem zainteresowania w trakcie podróży, które jest wszystko to trudny ten jest kulturą zarówno materialnym jak nie materia, a więc 19 to jest taki bardzo ciekawe dla nas wielkie następuje również pewna w kilka można było powiedzieć rewolucji kulturowych między nimi również zainteresowanie tą atmosferą śmierci z perspektywy jednak dość mocno zlaicyzowanej odejść nieco od kościoła może nawet dość dość istotne odejście od od religii w Europie zachodniej 19 wieku powoduje, że pojawia się zainteresowanie takimi elementami Maćkowiak nierzetelni jak wywoływanie duchów generalnie wszystkim tym co do tej pory człowiek raczej nie dotyka tak zresztą w celu raczej dziś, że takiego schabu m.in. w tej grupie znalazło się śnieg trzeba byłoby dość dużo rozmawiać mówi o historii śmierci o historii procesy śmieci w Europie, ponieważ to jest tak naprawdę pewien pewne źródło dzisiejszej mrocznej turystyki, które jak państwo już zauważyliście śnie jest tylko elementem o tym, może powinna albo w dalszej części albo przy okazji innej audycji natomiast to jest dziewiętnasty wiek potem są też jest między wojnie, gdzie te wątki także są dość popularne, ale mamy potem wiek dwudziesty, kiedy już późniejsze lata wieku dwudziestego, kiedy naukowcy też zauważają, że coś takiego jak mroczna turystyka na miejsce ale gdyby pan podał przykłady takie konkretne miejsca nie może artefakty, które właśnie z tą mroczną turystyką są związana z przypadku oczywiście miejsc masowej śmierci to to są takie miejsca, które najczęściej kojarzymy bądź bitwami polami pewnymi 19 wieku na początku dwudziestego wieku taki jest na szkodę jak Materla były odwiedzane przez co jeszcze niema masowych turystów, ale jednak już już były następnie pierwsza wojna światowa, która była jak wiemy bardzo okrutnym doznaniem w historii Europy zupełnie inną wojną ze względu chociażby na dostosowanie metod militarnych spowodowanym tymi naszej części euro Europie środkowej chęć zobaczenia gdzie, w jakich warunkach odbywał się istotnym pochodzi skoro mordę w przypadku świat dzisiejszej terytorium Polski chociażby w rejonie Gorlic mieliśmy do czynienia z 1000 piętnasty roku chyba 1 z największych bitew na froncie wschodnim, a więc tam mieliśmy do czynienia z masową śmiercią, ale śmierć żołnierzy miejsca związane z masą śmieci to oczywiście różnego rodzaju obozy obozy koncentracyjne, bo zagłady jak wiemy na terenie dzisiejszej Polski mamy też chyba najokrutniejszy miejsca, które nie są związane z historią drugiej wojny światowej niż w świecie najczęściej podawanym przykładem jest najbardziej muzeum 8 wiekach nauki w Oświęcimiu jako przykład takiego miejsca 1 z nich martyrologii okrutnej śmierci masowe Holokaustu 2 strony jest bardzo dużą atrakcją turystyczną Polski Południowej co już być może dla państwa może rodzić pewną z nami poczucie dyskomfortu poczucie dyskomfortu, dlatego że połączyłem Auschwitz w trakcie tak to jest 1 z elementów, które może rodzić kontrowersje w ten wzrok w 1 ze swoich tekstów napisał, że jest coś niepokojącego w tym, że zamki w Transylwanii funkcjonują na podobnych sprawach jak strefa 0 w nowym Jorku czy też właśnie Auschwitz Birkenau dokładnie tak zamianą do tego przejdę natomiast w przypadku innych przykładów niż model próbę morderstwa najczęściej osób związanych z firm z literaturą znanych postaci okazuje się, że miejsce, gdzie ktoś został zamordowany różnych warunkach staje się miejscem dzisiaj odwiedzanym również, przez który rzucił się ludobójstwo ludobójstwo nawet wieku dwudziestego mamy takich miejsc na świecie sporo wręcz powiem państwu, że są organizowane zostały zorganizowane muzea takich muzeów jest chore, które stanowią często dość istotnie produkty turystyczne właśnie, które można jako kto klasyfikować do, który ma to są np. właśnie ci w Kambodży nanosi swoje czerwonych Khmerów to właśnie tu kończy członek to jest 1 z przykładów miejsc ludobójstwa dokumentujący ludobójstwo jednocześnie dzisiaj turystycznie wykorzystywanych prócz takich typowych miejsc na węglu, bo mówimy również katastrofach różnego rodzaju katastrofy naturalne tsunami wybuchy wulkanów chociażby po myślę, że część państwa odwiedziło to miejsce to są przykłady z kolei atrakcji turystycznych, które już wieku dziewiętnastym były oglądane z 1 strony są estetyki miejsca, których pan mówi, ale z drugiej strony może też, by powiedział, że np. w takich miejscach niebywała i ludzką tragedią żywić się nie chce, ale z drugiej strony to są także cmentarza i tutaj okazuje się, że cmentarze np. takie Powązki, ale też inne w Europie czy czy też na świecie to są takie miejsca, które też są właśnie turystycznie wykorzystywana i odbywają się po nich np. wycieczki są różne szlaki dla niektórych cmentarzach są także ścieżki rowerowe, żeby łatwiej było podróżować zwiedzać tak w ramach nocnej i turystyki można wyodrębnić tę samą naturę na to jak wiemy o śmierci głos sobie śmieci mitologii greckiej turystykę, więc turystyka pomiędzy danych ze śmiercią tak najlepszym przykładem najczęściej oddanym obiektem są tak jak pani wspomniała cmentarze bądź grobowce bądź krypty, które stanowią w zasadzie od wieków cel wycieczek turystycznych, a przypomnę państwu turystyka właśnie rozpoczyna się od wędrówek pielgrzymkowych szczególnie oczywiście w okresie średniowiecza między Kijowską do grobu Świętego jako sąd, czego powstał tak ma pani rację cmentarze to bardzo istotny element branży poznawczej często są plecaki turystyczne nawet w Polsce nasze największe metropolie narodowe jak też Powązkowskiej Rakowickiej pytane są nie tylko przez wycieczki szkolne, ale również wycieczki typu to znaczy typowo turystyczne jak najbardziej zmierzają w kierunku cmentarza co na cmentarzach interesuje najczęściej turystów ci przewodnicy co pokazują oczywiście pokazują pomniki i tzw. sztukę teatralną, która rozwija się Europie od końca osiemnastego wieku i stanowi bardzo istotny element ciężko równy walne do Kielc, bo muzeum na wolnej przestrzeni czy taki był m.in. 1 w celu stworzenia historycznych korzeniach cmentarzy wielkomiejskich począwszy od cmentarza Pere-Lachaise sąd jednak 1819 dzisiaj niestety charakter na ten szczególny to, że w Polsce to za utracone nie cmentarz to nie tylko miejsce pochówku cmentarz to nie tylko miejsce kultu, ale w przypadku cmentarzy wielkomiejskich miejskich to również często teren zieleni miejskiej i czasem zapominam, że cmentarz pełni funkcję dość istotną funkcję terapeutyczną po śmierci najbliższej osoby za 1 z elementów wątków związanych z mentorem znaczy, że te, że te gałęzie, bo czasem są takie konflikty oto, że decyzja, że są drzewa i że spadają i niszczą nagrobki albo mogą komuś zrobić krzywdy, ale to znaczy, że w takim razie trzeba tam nieprzypadkowo się znajdują oczywiście, że nieprzypadkowo cmentarze 19 wieku miał się stać ogrodem umarł wsparciem umarłych miejscem kontemplacji miejscem kontaktu z osobą, która odeszła miejscem, gdzie możemy uspokoić naszą traumę czy naprawdę ten element w technice terapeutyczne jest bardzo istotna i zieleń jak wiemy, że temu służy stąd cmentarzy wielkomiejski dziewiętnastowieczne były zakładane jako tereny zieleni bardzo istotne niestety to o czym pani powiedziała to domena w zasadzie tylko Polski marzenia o zieleń należy dbać trzeba można naprawdę przycinać je oddać, ale widzimy jak w ten sposób traci pracę charakter bardzo istotny charakter cmentarze póki co najczęściej małych miasteczkach słyszeli wielkości miastach dużych miastach jeszcze nie mamy do czynienia, ponieważ większość dziewiętnastowieczne cmentarze pana na listę zabytków trudniej jest administratorom wycinać trzeba a jaka jest historia mrocznej turystyki w takim praktycznym wymiarze to znaczy wspomniał pan o tym, że w średniowieczu pojawiło się pielgrzymki do grobów, ale to nie jest początek no tak będzie trzeba byłoby zastanowić się bowiem nad historią podróże niż historia turystyki możemy sięgnąć nawet do czasów starożytnych czasach do późnego Egiptu, chociaż ludzką kość, że piramidy egipskie to również grobowce tak czy inaczej historii Europy to pielgrzymki to, o czym wspomniałem możemy zaliczyć jako pierwsze podróże poznawcze, które dzisiaj z kolei zaliczymy do do również do mrocznej turystyki, ale uwaga chyba jedno istotne zastrzeżenie pamiętajmy o motywie podróży bez tzw. turystyka pielgrzymkowa takim pojęciem w istocie kościół nie zawsze się zgadza, aczkolwiek wielokrotnie organizuje również kierunki, które są imprezami komercyjnymi, a więc mamy do czynienia również turystyką, ale pamiętajmy o motywie, dlaczego pewne miejsce jedziemy bardzo istotne jest motyw odwiedzenia grobu może być różny może być tematycznym raty wnękach upamiętniający zmarłego może być noty historycznie może być maty edukacyjne pań może być również motyw poznawcze właśnie na typowych dla turystyki kulturowej to faktycznie średniowiecze to jest specyficzny okres porządkowania życia społeczeństwa Europejskiego regułą kościoła następują dość istotna zmiana podejścia, bo do śmierci w zasadzie 1718 wieku to jest początek olbrzymich zmian związanych z regułą oświecenia pozytywizmu i przychodzi ten czas wieku dziewiętnastego, kiedy nagle okazuje się, że może nie jesteśmy tak przygotowani do śmierci jak w okresie średniowiecza medyka izolacja rozwój medycyny m.in. powoduje nasze podejście człowieka Zachodu w Europie do śmierci zupełnie inne zaczynamy dacie śmierci, żeby się zaczynamy bać pojawi się pewien lęk pojawia się pewne emocje i na tym można już budować kolejne elementy związane z dzisiejszą turystyką z państwa też należy pamiętać o tym, że mocno turystyka jest swego rodzaju dzieckiem pozwoli kultury masowej i rozwoju kultury masowej rozwoju mediów sposobów komunikowania się jak diament mocno rozwija się po drugiej wojnie światowej w szczególności w stanach Zjednoczonych znakami rozwoju kultury masowej wnosi do informacji, o ile się tym momencie obraz czy telewizora kino film data różnych książek dziewiętnastowiecznych uskok powoduje, że dostęp do wcześniej pewnej elitarnej znaczy elitarnych elementów kultury staje się coraz bardziej powszechne popularne na masową, jeżeli nałożymy popularność kultury, czyli taką takie udostępnienie kultury w sposób bardzo proste nieskomplikowane pojawia się grunt dla o mocnej turystyki, ponieważ możemy powiedzieć o tym, że w wieku dwudziestym tzw. kultura okrucieństwa, która uatrakcyjni od czego tak często staje się elementem przekazu medialnego staje się również elementem naszego życia, z którym mamy kontakt poprzez media, ale wszyscy się tego boimy jest 1 ze źródeł do Turynu, ale uwaga owa kultura okrucieństwo na pewno odrzuca pewien element mimo realizator tak natomiast ma na celu wywołanie emocji 1 elementów 1 ze źródeł mrocznej turystyki druk rum można było rozumiem, że to wtedy wpisują się w kulturę wycieczki takie miejsca jak sale tortur miejsca jakąś katastrofę itd. tak tak dokładnie tak przypomnę państwu, że 19 wieku również szczególnie mieszkańców wielkich miast czy pewne elity mieszczańskie zauważali kulturę ludową będzie, kiedy zauważamy kulturę ludową dociera do nich bowiem element nadaje się sprawdzonymi Fanta ma pan tak nagle w mieście pojawią się opowieści o wampirach w Mikołajkach dostęp znane powieści nie ma z tego wieku temu Dorota i to powoduje, że struktury mieszczańskie zaczyna się interesować należy je zainteresowania to ktoś próbuje podrzucić jakieś produkty klientowi, który będzie realizował jego jego motywy i innymi ten dziewiętnastowieczny obraz takich miejsc bardziej takich postaci różnych związanych z budyniem lęku strachu przekłada się na ten element okrucieństwa okrucieństwa czy nie akcji, czyli właśnie dziś tortu ja przypomnę państwu, że muzeum Adam histo tak zaczął kształtować pewne nawyki również w wielkiej Brytanii muzeum figur woskowych, które pierwsze wystawą prezentowała ścięte głowy po rewolucji francuskiej akcji tutaj się pojawiła pewne AK dzisiaj część państwa z pewnością odwiedziła muzeum Adam histo tam prezentowane, w których czasów wiktoriańskich to jest właśnie ten element okrucieństwa takich miejsc związanych dziś możemy nazwać rozrywką pojawiło się Europie sporo nawet w Polsce również mamy ciekawe muzeum horroru w Wojnowicach, które oczywiście nie ma takiego miał ich funkcją Adam są tzw. lochy londyńskie, ale jednak swoje muzeum polskie horroru również mamy też element okrucieństwa natomiast drugi bardziej istotny element to jest pewna konferencja konferencja polegająca na tym się to co do niedawna było objęte pewną tajemniczość tak to co było pewne tematy, które musimy dotykało, bo często było związane z taką naszego życia, ale okazuje się, że można można odkryć odkryć pokazać, a tajemnica pamiętajmy zawsze budzi lęk, że budzi lęk to można na tym tworzyć kolejne produkty chociażby w tym kierunku poszła ekspozycja zmumifikowane zwłoki pozycja szczątków kostnych, czyli chociażby 19 wieku, skąd turyści pojawili się w kryptach w katakumbach bardzo znanych ataków aktorskich np. liryczny, czyli ziemie pytanie po, dlaczego człowiek chciał oglądać zmumifikowane zwłoki zakonników elementy takiej makabry barokowej w kostnicach na pewno znana jest państwu kaplica czaszek Czernej bądź podobne, ale znacznie większa kaplica w Kutnej Kutnej Hoża na terenie Czech, ale czy to nie jest trochę także, bo wspomniał pan o tym, że gdzieś tę śmierć wcześniej nam towarzyszyła potem została zepchnięta na margines trafiła do szpitali przestaliśmy się tak obserwować zmarłych nie trzymamy w domach tak jak wcześniej było, ale z drugiej strony takiego jak choćby relikwie w kulturze chrześcijańskiej były były, więc te elementy te makabryczne jednak nie pojawił się dopiero teraz oni nie to jest domena baroku proszę pamiętać w momencie, kiedy pojawia się sztuka barokowa to wcześniej niektórzy artyści, którzy byli związani jeszcze pewnymi trendami wcześniejszymi nawalił wówczas bardzo zapewni ci dzisiaj oczywiście sztuka baroku przez nas uznawane za wybitną epokę i wybitne dzieła bardzo ekspresyjne, ale to właśnie okresie baroku pojawiła się ekspresja szczątków ludzkich i to, o czym powiedziałem presja, która była związana z kont reformacji projekt pośród pewnej myśli chciał pokazać wiernym, że należy się bać śmierci w średniowieczu tego nie było w średniowieczu śmierć była wyłącznie pewnym etapem przejścia od życia doczesnego dożycia wiecznego Leszno cały czas tak to w kościele chrześcijańskim wygląda, ale zaczęto troszeczkę straszyć wiernych śmiercią pewną taką handlu od razu początki tej od razu, którą dzisiaj eksponujemy również obiektach sakralnych to jest właśnie 17118 wspomniał pan, że ciemna mroczna turystyka to jest coś co jest dość powszechne w wielkiej Brytanii w stanach Zjednoczonych i także w naszej rozmowie jeszcze przed wejściem na antenę mówił pan, że również świat akademicki te branże turystyczną zastrzega badają opisuje natomiast w Polsce tak jeszcze nie jest na jej pytanie, dlaczego tak się zastanawiam ale, ale z pewnością jest to kwestia historii naszego narodu tego pewne specyfiki kręgu kulturowego, w którym nasze społeczeństwo funkcjonuje w dużej mierze jednak krajom drugiej wojny światowej pamiętajmy, że po drugiej wojnie światowej po tej tragedii tknąć, bo nie tylko nasz Narodowy broni narody Europy świata w śnie zostaje odrzucona przestajemy rozmawiać śmiać się do drugiej wojny światowej nie do początku dwudziestego wieku pomimo centralizacji, jakby rozpoczęcia walki lekarza słowie ze śmiercią tak nie dopuszcza lekarz do tego, żeby człowiek umarł tak tylko podtrzymuje życie walczymy o to, żeby człowiek żył bardzo dużym kosztem tak się to dzieje również współcześnie, ale wówczas jeszcze rozmowy rozmawiano o śmierci był przygotowywany do śmierci w naszej kulturze judeochrześcijańskiej jak tego etapu przejścia do życia wiecznego druga wojna światowa zmienia zmienia problemy diametralnie przestajemy mówić o śmierci przestajemy wspominać nawet pewne wydarzenia miały miejsce co drugiej wojnie światowej mówi w tej skali bardzo lokalnej rodzinnej w rodzinach nie rozmawiano o tym co się wydarzyło członkami naszej naszych rodzin okresie tych nieszczęsnych 6 lat i faktycznie tabu śmierci pojawia się co również jest 1 z powodów tego, że dzisiaj ucieleśnienie młode pokolenia nie tylko młode pokolenia pożąda obrazu śmierci pewnej dotknięcie śmierci, ale w sposób bardzo bardzo bezpieczny w zasadzie nie rozmawiamy o śmierci śmiecie gdzieś zawsze obok jednocześnie codziennie jesteśmy świadkami różnych wydarzeń bardzo drastycznych okrutnych, które docierają do nas poprzez Mass media osadzie jak sami państwo robicie sobie statystykę programów informacyjnych 1 dnia zobaczycie jak duża jasnym przekazie właśnie okrucieństwo śmierci pewnej tragedii ludzkiej czasami oczywiście bardzo jest istotny motyw przekazu informacji chcemy wiedzieć co się dzieje z PiS to nie jest częste epatowanie okrucieństwem to jest kolejne kolejne źródło tego, że zaczynamy interesować chciałbym może coś takiego zobaczyć tak, ale sposób oczywiście bezpieczne, a daje mi taką możliwość możliwość podróż turystyczna, a jeszcze wykupienie pakietu turystycznego obsługę przewodnicką przewodnim jest zabrał w nim, którym do niedawna ktoś umierał cierpiał czy mamy wiele więzień, który ucieszy nie są drzewami państwo znacie dobrze więzienia Alcatraz chociażby w stanach Zjednoczonych czy Bangkoku bardzo znane na świecie muzeum tortur to nagle się okazuje, że chcemy zobaczyć aktor znany, ale bezpiecznie na pewno nie chcielibyśmy być świadkami historii, które miały tam miejsca wspomniał pan o traumie pierwszej drugiej wojny światowej w Polsce o tym, że ludzie, którzy tego doświadczyli albo, których rodzice dziadkowie tego doświadczyli chcieli jakoś usunąć ze swej świadomości, ale z drugiej strony w związku z tym, że te historie rozgrywały się na terenach Polski to Polska ma tak zakładam potencjał spory jak w takim razie go wykorzystuje na ile na ile w ogóle jest w Polsce takie przyzwolenie na to, żeby wykorzystywać te miejsca historyczne do budowania w jaki sposób nie marki czy można tak powiedzieć w mrocznej turystyce w Polsce mamy pewien problem z takim kodeksem etycznym moralnym do tego tematu z 1 strony wydawałoby się, że nie jestem podatny grunt 2 strony jednak okazuje się że, gdybyśmy do ręki kilka katalogów biur turystycznych szczególnie związanych reprezentujących wycieczki krajoznawcze do szkół to tam okaże się, że są proponowane miejsca związane ze śmiercią począwszy od wspomnianych wcześniej już obozów koncentracyjnych poprzez cmentarze poprzez również takie obiekty rozrywkowe jak Luna parki czy inne miejsca związane nie tylko samą śmiercią, ale właśnie wynika też sami przypomnimy sobie przez państwa z katastrofy, które miały miejsce na terenie Polski bądź poza polską związane ze śmiercią osób bardzo dobrym przykładem jest katastrofa Smoleńska, która wzbudza bardzo buda nadal bardzo dużo kontrowersji w momencie, kiedy w zasadzie bez krótkim czasie to po katastrofie pojawiło się oferty biur turystycznych proponujących przejazd minister katastrofy pojawił się dość duże kontrowersje wręcz bardzo negatywne negatywne opinie na temat takich, że wykorzystuje się ludzką tragedię tragedię narodową w celach komercyjnych państwo nie tak do końca tak nie jest, dlatego że bardzo rzadko indywidualnie wybieramy się na tego typu wyjazdy należy tego typu wyjazdy traktować w kategoriach bardziej pielgrzymki turystyki poznawczej niż takiej turystyki z państwem czasami mówiąc wypowiadają słowo turystyka mamy najczęściej obraz plaży morza albo Krakowa w restauracji, ale turystyka jest bardzo bardzo złożonym skomplikowanym zjawiskiem naprawdę pod Tęczą turystki znajdą się bardzo dużo naszych aktywności związanych z przemieszczania się podróżowaniem i oczywiście celem podróży dlatego z 1 strony grunt w Polsce z drugiej strony faktycznie nadal mamy z tym duże duży problem oczywiście jest kwestia naszej historii kultury którą, której się wychowywaliśmy wychowuję jeszcze jak pan wspomniał o tej kulturze czy tutaj wpływ na to też kościół, który przynajmniej jakaś część, jakie skrzydło ma problem z tematami związanymi ze śmiercią czasem przybiera już dość zabawne wręcz formy mam tutaj namyśli np. ataki na choćby książki o Harrym Potterze, gdzie doszukiwano się jakiś fascynacji śmiercią i wątków satanistycznych tak tak tak to ma pani rację to jest kwestia osób prawnych kwestia nieświadomości wykształcenia, jakby odnalezienia się we współczesności państwa naprawdę świat się zmienia przede wszystkim poprzez globalny przekaz informacji poprzez internet sieć zmienia, iż niektórzy hierarchowie kościelni powiedzą niektórzy tego nie widzą to część bardziej ta część kości bardzo tradycyjna nie może wyjść z ówczesnej pewnego kręgu takiego historycznego, a jednak jak miliony nawet hierarchia kościelna watykańska mówi nam pokazuje, że świat zmienia dlatego fakt faktem, że takie przykłady, gdy pani podała ostatnio mamy informację celowi ja petycję w sprawie karania za rektor halogeny ja jako osoba wierząca naprawdę zastanawia się to takie pomysły spada i dlaczego takie pomysły mogli się pojawiają nieraz LO im też państwa tylko znacznie zabawa nie ma dziś podtekstów poważnych, o których często mówi kościół zresztą związane z tradycją anglosaską, a nie widzę problemu Stanach Zjednoczonych Wielkiej Brytanii w tym jest świętem podobnie jak nie widzę problemu ze świętem zmarłych w Meksyku, gdzie mamy powiązanie okresie 0102. listopada bardzo ciekawe powiązanie kultury indiańskiej Meksykańskiej kulturą Europejską chrześcijańską, gdzie zostanie dzień 2listopada święto zmarłych, gdzie odbywa się festyn rodzinny wspominają zmarłych leśną podobny sposób, jaki wspominano jeszcze w Polsce 19 wieku poprzez wspólne spożywanie posiłków poprzez zabawę poprzez taki karnawałowy charakter tego tego święta oczywiście w Polsce jest inny charakter należy podejść do każdej z tych kultur, o których teraz mówimy w sposób świadomy, czyli rozpoznać, dlaczego tak jest dopiero ewentualnie oceniać czy ja zawsze jestem ostrożny, jeżeli mamy oceniać jakość kultury a jakie realne kontrowersji ten dostrzegł czy też dostrzega czy są jakieś takie przypadki będą znane, gdzie pana zdaniem taka turystyka posuwa się za daleko, bo z 1 strony właśnie mamy takie podejście zbyt bym powiedziała wrażliwej ja przyznam się państwo, że nawet jak planowałam ten cykl audycji i podzieliłem się właśnie takim pomysłem to usłyszałam, że już rozmawianie o tym jest w ogóle niemoralne, że rozmawianie o miejsca, które są właśnie związane ze śmiercią z tą tragedią natomiast no też chyba są znane takie przypadki, gdy jednak te Pogoni za sensacją jest taką rzeczywistą Pogonią za sensację z państwa proszę pamiętać o tym, że, jeżeli odwiedzamy jakieś miejsce to miejsce odwiedzam zawsze jakiegoś motywu oczywiście w przypadku turystyki mrocznej są różne motywy odwiedzą możemy odwiedzać to miejsce tak naprawdę sporo rozmawialiśmy też częściowo motywów rozrywkowych ja chcę poczuć pewne emocje tak chcę poczuć tak np. kiedy państwo powiedzieć do nowego Orleanu w stanach Zjednoczonych to na wolę słonia 2 cmentarzy, które nie da się najlepiej po północy w takim klimacie właśnie dużego lęku strachu nową Zelandią mianem kultu wudu, który bardzo dobrze sprzedaje niczego co do turystycznej nową Zelandią m.in. pogrzeby rytmach jazzu czarnego i naszej perspektywy oczywiście być może jest to coś niemoralnego nieetycznego perspektywy kultury tamtejszej to jest norma i drugą stronę pewne zachowania prawdopodobnie u nas ceny naszą kulturą byłyby może nie tylko negatywnie co najmniej pewną dozą zrozumienia ocenione przez członków innych kultur, ale np. z państwa w przypadku mocnych turystyki czy wolno odwiedzania tego typu misję jeszcze rozmawiać póki co o turystach, czyli klienta tego istnieje konsument natomiast warto zastanowić jak wygląda sfera organizatorów tego typu w Polsce mamy kilka takich miejsc oczywiście nie jest duża, ale jako dom 2 miejsca, które mogą być przykładami bez kontrowersyjnych decyzji administratorów organizatorów tego typu miejsc w ostatnich latach było głośno mówią martyrologii wsi polskiej ska w Michniowie czy o muzeum rodziny Ulmów w markowej, gdybyśmy tak naprawdę zastanowili katami mogły powstać naprawdę wielu innych miejscach w Polsce, ponieważ tragedia rodziny 1 czy drugiej takiej tragedii mamy wręcz tysiące na terenie po to, obiekty powstały w tych i innych miejscach oczywiście proszę tylko króciutko o tym, słuchaczom, którzy w tych miejscach nie słyszeli przytoczyć historię muzeum martyrologii wsi polskich mistrzowie też muzeum, które prezentuje historię przede wszystkim wsi wysoka drugiej wojny światowej były klasyfikowane palone ludzie będą oni mordowali i faktycznie tam takich obiektów do ciekawej formie również architektonicznej powstał natomiast muzeum rodziny Ulmów dotyczy z kolei historyk związany z rodziną żydowską zamordowano nimi pewną historią również rodziny, która starała się pomóc tak czy inaczej do czego nie zamierzam do tego, że w przypadku turystyki, jeżeli pojawia się motyw zespół organizator, dlaczego minister realizujemy to może być tak motyw upamiętnienia tutaj z pewnością jako bardzo usprawiedliwione należy tragedie ludzkie historie ludzkich ludzkie na różnych wydarzeń najbardziej dokumentować perspektywy udokumentowania historycznego lotu to jak najbardziej należy uznać, że powstanie tych 2 obiektów za bardzo zasadne ale kiedy pojawia się pewien efekt rynkowy zapełnienia pewnej nisz na rynku to pojawia się czynnik ekonomiczny, jeżeli pojawi się czynnik ekonomiczny to możemy już rozmawiać pewne kontrowersje, dlaczego akurat ten obiekt powstał czy pobudek właśnie takich historycznych upamiętnień mających wydarzeniu jednak z tego my chcemy stworzyć prawną pewien obie, który będzie odwiedzane w danym miejscu przez przyszłych odwiedzających nie chcę używać słowa, które są na sobie najczęściej się potem kończy na turystach, a więc pytanie czy organizowanie tego typu miejsc jest kwestia upamiętnienia pewnej funkcji edukacyjnej wychowawczej historycznej czy jest to jednak element związany z pełną ekonomią i klubom w aktywizacji między nimi turystycznej danego miejsca w przypadku to jest nie chcę wymieniać kolejnych obiektów w Polsce, ale i, ale faktycznie czasami taka dyskusja się pojawia, pomijając stare oczywiście polityczną pomiędzy taką istotną historyczną no to tutaj faktycznie mogą się rodzić różne kontrowersje na terenie Polski ja jeszcze powrócę z pytaniem czy pana ocenie już tak prywatnie są jakieś takie przypadki gdzie, gdy jednak branża poszła za daleko ja np. myślę od takich podróżach wycieczkach, kiedy turyści jadą jakieś miejsce lecą jakieś miejsce, żeby z bezpiecznej odległości obserwować działania wojenne tak mamy na świecie takie takie przykłady szczególnie w ostatnich latach Syria jest taką inwestycją będzie organizowane są tego typu wyjazd oczywiście należy pamiętać panie są wyjazdy masowe są grupy 4050 osób to są dość małe grupy, które z pewnością tego typu turystykę rodzi no dość spore kontrowersje i perspektywy etyki tej sfery moralnej jak najbardziej ja uważam, że wymagane, ponieważ nie czerpiemy wówczas korzyści czerpiemy organizator takiego wyjazdu czerpie korzyści, bazując jednak na tragedii cierpieniu śmierci drugiej osoby natomiast pamiętajmy, że czas leczy rany tak jak dzisiaj chęcią jedziemy obejrzeć sobie bitwę pod Grunwaldem i potrzebujemy tam nic jak wspaniałe wydarzenie historyczne, ale tam przecież rycerze na serwisie zawijają wyobraź sobie taką inscenizację czy takie inscenizacje z okresu drugiej wojny czy pierwszego światowej rozbite w końcu się odbywają to jest spora moda jeśli na terenie tak, ale one jednocześnie wzbudzają kontrowersje w macierzyństwie do inscenizacji Grunwaldem właśnie zastanówmy się to nie jest kwestia czasu stać to nie jest zbyt świeża rana, która nadal trwa nadal, bo oni przede wszystkim osoby, które były świadkami bezpośredni atak tego typu wydarzeń natomiast to co jest coraz bardziej odległe w czasie już takich kontrowersji nie rodzi np. prezentowanie mumii egipskich czy nawet średniowiecznych nie rodzi, gdybyśmy przyjrzeli się chociażby wystawie, bo było z interesem uwagę, a która w Polsce no bardzo dużą dyskusję taką tylko etyczną wywołała czy można pokazywać zabalsamowane spreparowane ciała ludzkie na to jak wiemy była duża dyskusja w Polsce tak, a kwoty ojcu w odpowiedzi na tańsze od 40 000 000 ludzi to jest wystawa, która wędruje po całym świecie buda naprawdę oczywiście różne opinie tak pozytywne negatywne właśnie kwestia jednak czas czasu i jeszcze też chyba taką 1 kwestią jest to jak zachowujemy się w danych miejscach tutaj mam namyśli takie sytuacje, które można obserwować odbywał świec mam namyśli zdjęcia, na których turyści np. trzymają się drutu kolczastego i udają, że są rażeni prądem albo też takie swego czasu zdjęcie obiegło internet, kiedy ktoś pozował z pieca krematorium mego tak to jest duży problem, ale nie państwo państwo uwagę panu tak naprawdę świadomości odbiorcy i osoby, która odwiedza posłużmy się przykładem muzeum Auschwitz-Birkenau osoby niekoniecznie młodej, bo zdarzają się zachowania patologiczne osób w różnym wieku, ale część jest brak przygotowania bez świadomości odbioru umiejętność odbioru tej przestrzeni uwaga tu jest bardzo duża odpowiedzialność również po stronie opiekunów, bo i przewodników pamiętajmy, że taki sposób w jaki przewodnik opiekun grupy zaprezentuje danymi za szczególnie tak trudne w interpretacji niż czekać jak jak muzeum Auschwitz-Birkenau tak odbiorca zapamięta oczywiście czasami być może jest to kwestia braku nadzoru, jeżeli mówimy o imprezach grupowych jest na pewno brak świadomości pewna ułomność czasami nawet może tych osób, ale to są to są z pewnością zachowania lub należy piętnować nie obawia się zwracać uwagę takim osobom, bo no to już jest faktycznie patologia czy coś odbiega od norm przyjętych społecznie danej danej kulturze o roli edukacji jako takie będę chciała porozmawiać przy okazji kolejnej audycji natomiast jeszcze dzisiaj chciałabym pana zapytać jak tam polecał patrzeć na ciemną turystykę to znaczy jak oglądać przestrzeń wokół nas z tą świadomością, że wiele naszych krajobrazów jest przesiąkniętych tą często trudną bolesną historią nie zawsze nawet swoim studentom powtarzam nie szukać daleko staracie się takie miejsca znaleźć własnej przydomowej przestrzeni w mieście Pańko mieszkacie nagle się okazać, że my możemy odkryć pewne mroczne historie, które niekoniecznie muszą być wykorzystywane komercyjnie pamiętajmy, że mroczna turystyka to nie tylko strona ekonomiczna to strona związana zbudowaniem produktu turystycznego kreowanie pewnych emocji, ale to jest bardzo istotny wymiar edukacyjny wychowawczy, który przecież polega na uświadomieniu pewnym momencie stajemy w miejscu zastanawiamy się nad historią tego miejsca historie osób, które te miejsca np. zginęły cierpiały, dlaczego tak się zdarzyło, dlaczego inaczej może co należy zrobić, żeby do takich sytuacji w przyszłości nie przynosi nastąpiły takie sytuacje natomiast ja jestem pasjonatem kultury średniowiecznej architektury średniowiecznej, ale barokowej, czego zachęcam państwa rzeczywiście w kaplicy czaszek czarnej poważne pomiędzy naprawdę zobaczyć, ale wcześniej warto zapoznać się historią tego tego miejsca i takim miejscem w Polsce bardzo specyficznym, o którym chyba wszyscy wiemy, ale nie zwracano uwagi na to co tam się znajduje bazylika Najświętszej Marii Panny w Gdańsku największy Polski kościół gotycki z państwa, kiedy będziecie w tym kościele zwrócił uwagę, po czym chodzić chodzicie po posadzce chodzicie po płytach nagrobnych wieku siedemnastego osiemnastego częstość co ludzie raczej nie zwracają uwagi, bo patrząc w górę o każdym obiekcie gotyckim popatrzmy pod nogi o tym, że ciemna turystyka jest na wyciągnięcie ręki mówił nasz dzisiejszy gość był nim profesor sława wita nas z Instytutu geografii miast i turyzmu Uniwersytetu łódzkiego bardzo dziękuje dziękuję serdecznie Małgorzata Wyszyńska do usłyszenia Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: CIEMNE MIEJSCA

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj podcastów TOK FM bez reklam. Skorzystaj z 40% rabatu w jesiennej promocji. Wybierz pakiet "Aplikacja i WWW" i słuchaj wygodniej z telefonu!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA