REKLAMA

26. Lęk klimatyczny da się oswoić. Wystarczy zacząć działać

Koniec świata
Data emisji:
2020-08-26 18:30
Audycja:
Prowadzący:
Czas trwania:
42:21 min.
Udostępnij:

Z raportu KANTAR - "Ziemianie atakują" - opublikowanego w ubiegłym roku wynika, że w grupie Polaków, dla których działanie na rzecz ochrony planety to priorytet, znalazło się zaledwie 12 proc. obywateli. Niewiele więcej, bo tylko 16 proc. z nas martwi się o środowisko, ale nie podejmuje w jego sprawie żadnych działań. Aż 26 proc. rodaków nie jest do końca przekonanych, by z klimatem na świecie działo się coś złego ani tym bardziej, że odpowiada za to człowiek, a 17 proc. z nas całą ekologię uznaje za jedną wielką ściemę. Dlaczego tak trudno uwierzyć nam w istnienie kryzysu klimatycznego i przede wszystkim w to, że możemy z niego wybrnąć?

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
o kryzysie klimatycznymi depresji klimatycznej będziemy dziś rozmawiać z moim dzisiejszym gościem psycholożka społeczna Uniwersytetu SWPS dr Marzeną cypryjską na znak jak to jest z tą naszą psychiką i kryzysem klimatycznym badań z mnóstwa prowadzone są od dziesiątków lat już no i w tych badaniach co analizujemy jak ludzie postrzegają zmiany klimatu, jakie mają postawy jak reagują, kiedy działają, kiedy nie działają, dlaczego nie działają, ale taki główny wniosek, Rozwiń » który się pojawia w badania ją się pojawia albo na koniec artykułu albo nabiał jako wprowadzenie artykułu to on brzmi mniej więcej tak zmiana klimatu jest niezwykłym wyzwaniem dla współczesnego świata prawdopodobnie największym wyzwaniem, przy którym przed, którym teraz stoimy, żeby zatrzymać klimat kryzys klimatycznymi potrzebujemy działania wszystkich ludzi tymczasem tego działania nie ma, czyli to co obserwujemy to jest bierność oczywiście my dostrzegamy, że ludzie działają coraz częściej, że ta aktywność coraz bardziej widoczna, ale ciągle niewystarczająca, więc badania dotyczące tego, dlaczego ludzie nie działają teraz mnóstwo różnych wyjaśnień, ale generalnie, podsumowując reakcje możemy powiedzieć najkrócej tak w reakcji na zmiany klimatyczne kryzys klimatyczny część osób przejmuje się reaguje jest zaangażowana część osób pozostaje bierna nie jestem zainteresowana ignoruje bądź zaprzecza i teraz wśród tych, którzy są zainteresowani część zaangażowana w działanie działa, żeby przeciwdziałać zmianie klimatu, a część nie bardzo radzi sobie z tymi kosztami emocjonalnymi uświadomienia sobie zmiany klimatu i popada w różne problemy emocjonalne czasami bardzo nasilone efekt jest taki, że ta grupa również nie działa się ostatecznie mamy ciągle niewystarczająco grupa osób świadomych zaangażowanych i nadal ogromną masę ludzi, którzy albo ignorują zaprzeczają albo są świadome, ale nie potrafią sobie z tym problemem radzić i i właśnie wycofują się działania i borykają się z różnymi problemami emocjonalnej teraz pytanie przyczyny, bo przyczyną może być strach nie wiem obawa przed zmianą strach związany też z tą z tą właśnie obawą przed zmianą z tą zmianą w ogóle jest tragiczny taki paraliż, uniemożliwiając działanie może być to problem braku zaufania do nauki i czy nie wiem do informacji dzisiaj bardzo powszechne, bo tak naprawdę co strona internetowa czy co medium to inny rodzaj przekazu co jest tutaj najważniejszą przyczyną, jeżeli mówimy o zaprzeczeniu tak HOKEJ a czy pani chciałaby, żeby się okazało, że to wszystko nieprawda, że nie ma żadnego kryzysu nic nam nie grozi oczywiście ja też chciała i podstawowy jest podstawą odpowiedzi ludzie zaprzeczają m.in. dlatego że chcą, żeby to niebyła prawda, ale samego chce Ania jeszcze nigdy nie wynikało ani zaprzeczają, bo mogą widziałam, że mogą, dlatego że w tej przestrzeni informacyjnej medialnej jest bardzo dużo informacji, które pozwalają żyć w takim przekonaniu, że nic się nie dzieje, czyli mówię tutaj o ogromnej machinie dezinformacji mam wrażenie, że my ciągle o tym za mało mówimy, że to jest zorganizowany sposób dezinformacji, który ma na celu spowolnienie spowolnienie działań na rzecz przeciwdziałania zmianie klimatu czy można wrócić, ale zaraz otoczyć czy ktoś jest szaleńcem wyżej grozi nam tragedia a dlaczego ludzie działają na rzecz spowolnienia działań przeciwdziałać bo ponieważ, żeby przeciwdziałać zmianie klimatu my musimy doprowadzić do głębokiej transformacji energetycznej, a w tym te związane to jest związane z odchodzeniem od paliw kopalnych, więc ostatecznie te działania mają na celu spowolnienie transformacji energetycznej, czyli spowolnienie odchodzenia od paliw kopalnych, dlaczego tak się już sobie każdy może odpowiedzieć na pytanie w zeszłym roku w marcu w Guardian pojawił się taki artykuł, w którym który dotyczył właśnie tej cały mechanizm mechanizm tego mechanizmu dezinformacji czasami taka machina dnia stycznia, na którym mogliśmy przeczytać, że 5 najważniejszych spółek naftowych gazowych notowanych nagi na giełdzie wydaje rocznie około 200 000 000USD na celową zorganizowaną dezinformację na lobbing, który służy temu, żeby stopować kontrolować, a różne działania, które są właśnie związane z tym odchodzeniem od paliw kopalnych niedawno też czytałam artykuł przeglądowy, który w, którym był przegląd 161 artykułów naukowych, które dotyczyły właśnie problemu tego dnia liznąć negacjonizmu i w to jest przegląd artykułów z przestrzenie, które były opublikowane na przestrzeni 25 lat mówi o tym, żeby pokazać, że ten problem znany od dawna i wiemy, że 1 z podstawowych problemów jak mówimy o negację niż mi o takim przeciętnych ludzi to on właśnie wynika z tego, że oni ulegają tej machinie dezinformacji, które dobrze zorganizowana to osoby, które rozsyłają, a pseudonaukowe dane wiedzą dokładnie jak trafić do człowieka jak przekonywać, więc to jest 1 z podstawowych powodów, dla którego ludzie negują negują po bo mają informacje, które pokazują, że może wcale nie ma zmiany klimatu czy gdyby polityka naszego rządu działania odgórne komunikat idący od góry był inny niż jest był bardziej taki precyzyjny zgodny z tym to nauka na temat kryzysu klimatycznego mówi po wielokroć zachowania ludzi mogło być inny jestem przekonana, że tak, dlatego że jak mówimy o problemy, dlaczego ludzie są bierni, dlaczego ciągle wierzą zmiany na klimat to podstawowa rzecz to edukacja mam ciągle brakuje edukacji, że na oparty na rzetelnych naukowych danych i edukacji masowej, czyli ona powinna być w szkołach ona powinna dotyczyć zarówno przyczyn zmiany klimatu konsekwencji jak i sposobów działania, ale też powinna uwzględniać to jak regulować własne emocje, czyli jak sobie radzić też tymi negatywnymi emocjami, które są naturalną konsekwencją uświadomienia sobie zagrożenia jest wraz z 2 oczywiście komunikat, który idzie ze głównych mediów i tak pani powiedziała ze strony polityków, czyli ze strony tych osób, które są jednak opiniotwórcze, które mają jakiś realny wpływ na to co przekazujemy np. w telewizji publicznej, gdyby w telewizji publicznej był przekazywany rzetelny komunikat oparty na danych naukowych ten poziom negacja niż mu wśród ludzi byłby niższe jeszcze jak mówimy o negację niż my też trzeba pamiętać, że ta forma negowania nasze zmienia w czasie i początkowo negacją polega głównie na tym, że zaprzecza o zmianie klimatu nie ma zmiany klimatu przez długi czas teraz już trudno zaprzeczać już nawet w Polsce, żeby to, że nie mamy śniegu wreszcie tak co się stało i rzeczywiście tych bez tej dezinformacji już nawet przyznaje się, że okazuje zmiana klimatu, ale ona nie wynika z przyczyn ludzkich nie mamy na to nie mamy na to wpływu i teraz, bo czym rzecz te nie te działania związane z dezinformacją mają 1 cel zatrzymać właśnie transformację energetyczną opartą na odchodzeniu od paliw kopalnych tak, czyli albo, że nie ma zmian klimatu, a potem Okaj to jest zmiana klimatu, ale to nie człowiek, jeżeli nie człowiek to przyczyny naturalne to nic nie musimy zmieniać tak kolejny etap jak już było jasne, że właśnie też jasne, że na zmianę klimatu ma przyczyny działalności ludzkiej jeszcze 1 sposób no dobrze, ale albo, że te konsekwencje wcale nie będą tak straszne i nie tak natychmiastowej może nie musimy tak natychmiast działać może jeszcze czas na negocjacje, a kolejna rzecz to oczywiście naukowcy act, czyli neguje się to, że jest powszechna zgodność naukowców co do tego, jakie są przyczyny one są, że te przyczyny tkwią w działalności ludzkiej jest zgodność do tego, jakie będą konsekwencje, że nie podejmiemy działań, więc też podważa tą ten konsensus naukowy z tego z tego samego powodu ostatnio też jest coraz bardziej widoczny atak na ekologów, czyli takie etykiety Eko terroryzm czy te z kolei uderzanie w tych, którzy niosą to świadomość również, którzy działają, którzy samą swoją aktywnością są informacją, którzy krzyczą słuchać co się dzieje tak musimy działać, więc ten negacja zajmą się przejawia na różnych płaszczyznach i moich badań, które realizuje z moimi kolegami koleżankami wynika, że taki negacją nic w tej pierwotnej postaci, czyli zaprzeczanie zmianie klimatu jako takiej niźli rzadki jak w zeszłym roku w badaniach na próbie ogólnopolskiej dostać takie wskaźniki to było jej mniej niż 2% chyba osób które, które twierdziły mienie zmiany klimatu niem nie zmiana nie postępuje niektórzy jeszcze w deklarowali, ale wasze nie wiadomo ale, toteż mniejszość to czy ten negacją przejawia się głównie w tym w takim przekonaniu, że też, że zmiana klimatu, a wynika z różnych naturalnych przyczyn nie działalności człowieka, ale efekt jest jest właściwie ten sam, czyli działamy nie my teraz pociąg jeszcze wątek trochę polityki, bo rozumiem zaufanie społeczne do polityków w Polsce Polski rząd mówi nie ma albo nic nie da zrobić albo zróbmy to, ale powoli, a w ogóle to świadczenie panikę natomiast w jaki sposób ta reakcja uzasadniona w kontekście takim, że Polska była jedynym krajem właściwie Unii Europejskiej, który nie poparł postulat neutralności klimatycznej do 2010 roku 2, by czemu nie trafia do nas argument wszystkie kraje Unii mówią, że trzeba działać już teraz natychmiast popieramy ten postulat, a my jako jedyni zostajemy w tyle, czego kwestia zaufania społecznego do rządu, a kwestia takiego racjonalnego podejścia do tego co się dzieje wokół nas zastanawiam się nad czymś takim przeznaczymy na co znaczy, że my popieramy albo nie przeciwstawiamy się tym decyzjom rządu jest pytanie właśnie kto, kto tworzy to my, bo czy to panią przekonuje ta decyzja polskiego dał nie do mnie też nie wiele osób wie, że to jest błędna decyzja z różnych powodów, a i więcej ja mam nadzieję, że jednak przystąpimy do tego programu zmieni wyobrażam byśmy nie przystąpili mam nadzieję, że też przedstawiciele rządu mają świadomość różnych negatywnych konsekwencji ja mam nadzieję, że mają świadomość tego, że my nie mamy wyjścia, że ten termin ustalony też przez Unię Europejską to nie jest taki termin wynegocjowany sobie naturalnie, a tak może spróbujmy może za 30 lat 20 też powinniśmy mieć może 10 nie te terminy wynikają są podjęte na podstawie raportów rzetelny raport raportu naukowców, których znajdujemy jasne dane, kiedy my musimy z tym problemy się uporać jak musimy jak szybko musimy działać z naturą nie ma negocjacji jak mówimy o pewnych działań, które musimy podjąć to tutaj to to taka tak takie zdanie, że my zrobimy we własnym tempie co oznacza bessę termin wyznaczony przez pewne, że sprawa tak fizyki, a przez to, że jeśli spóźnimy się za późno będzie tragedia i już pewnych zmian nie da się odwrócić te pierwsze rzecz druga jeszcze 1 bardzo ważny aspekt Unia poradzi sobie bez naszej deklaracji czy tak będzie podejmować pewne działania, które mają nas wszystkich uchronić przed tragedią chyba każdy sobie powinien zadać innych indywidualnie pytanie może coś się nawet na poziomie takim naszym między ludzkim poza działaniami rządu co się dzieje z kimś, kto odłącza się od grupy może sobie sam podjąć decyzję grupa da sobie radę po swoim torem, a ty zostaniesz sam i co zrobić sam poza grupą działań poza grupą jezdnia adaptacyjne ewolucyjnie z dnia adaptacyjne, więc to jest pytanie do rządu jak zrobić jak sobie poradzimy sami łaski nie robimy to będą negatywne konsekwencje dla nas kolejna rzecz wiemy, że transformacja energetyczna jest konieczna czy nam się to podoba czy nie wiemy też o tym, że produkcja energii oparta na węgiel na węglu jest coraz mniej opłacalna no właśnie opłacane są coraz wyższe koszty i rozwój technologii będzie powodował, że alternatywne źródła energii będą coraz bardziej korzystne finansowo też, więc my w pewnym momencie zostaniemy tyle zupełnie z jakimś wspomnieniem tradycji kompletnie bezradni poza grupą też przekaz i ja myślę że, że ciągle wierzę w to, że przedstawiciele naszego rządu, a będą jednak opierać na racjonalnych przesłankach nie będą ulegać lobby i węglowemu i mam nadzieję, że znajdą też sposób porozumienia ze spółkami węglowymi z górnikami znajdą odpowiedni sposób dobrej transformacji energetycznej akt jak jak mówimy o tym, my tobym się jednak zastanowiła co oznaczamy i jaka część społeczeństwa, która w ogóle nieświadoma tego co się dzieje, jaka część społeczeństwa, która popiera działanie i krzyczy, że popiera nie wartości, którzy tak pani zadeklarowała, że nie zgadza się z decyzją nie zgadzam się, że tych osób jest, więc być może, że to, czego brakuje to jasnego komunikatu dla przedstawicieli rządu Hej, my wiemy, jaki problem wiemy, jakie powinny zostać podjęte decyzje mamy nadzieję, że nie będzie się działać na niekorzyść społeczeństwa może trzeba przekazać ten ten komunikat jasno, że my się nie zgadzamy spotka się pani przypadkiem osoby, która boryka się z lękiem klimatycznym depresję klimatyczną to jest mit jeszcze wciągani to nie jest mit tak ja osobiście spotkałam się nawet z osobą, która korzysta z terapii, a o, żeby pomóc sobie łzy poradzenie z lękami i ma do tego to nie jest osoba, która nie jest w stanie funkcjonować, bo lęk tak bardzo dezorganizuje życie raczej myśli w ten sposób, dlaczego mam borykać się z tym sama, jeżeli mogę pomóc poprosić o pomoc to jest taki 1 przypadek osoby, której wiem, że się boryka z takimi lękami, ale i o kolejna osoba ma różne stany takiego głębokiego przygnębienia nie wiem czy stan depresyjny, bo też trzeba mieć świadomość tego, że to, że czujemy się przygnębieni przez kilka dni to jeszcze nie znaczy jesteśmy w depresji zęby jestem takim nastroje depresyjne i to, jeżeli chodzi o konkretne przypadki, których znam, ale ja też wiem wiem też literatury psychologicznej, że ten lęk związany ze zmianą klimatu i różne takie zaburzenia emocjonalne problemy socjalne są coraz bardziej powszechne i teraz czasami ludziom się zdarza, że czują taki paraliżujący lęk paraliżuje twoje działanie nie może działać, żeby to zrozumieć albo tak sobie o tym jak to może wyglądać to może warto sobie przypomnieć przypomnieć, jakie zdarzenie, kiedy kiedyś byłeś byłaś tak zestresowana czy zestresowany, że nie mogły działać, bo było jakieś ważne zdarzenie dla ciebie taka niepewność czy to się czy czyta czy można osiągnąć ten cel i też niepewność konsekwencje, jakie będą konsekwencje dla niżej to się nie uda i pewnie większości z nas zdarzało się w życiu także norę ręki, by tak paraliżował trudno było myśleć chciałabyś położyć się jakoś przespać to no to toż to to ten sam rodzaj niepokoju czy lęku może zdarzać się wtedy, kiedy uświadomić sobie wagę tragedii, jaka przed nami ja myślę, że większość, że spora część ludzi nie odczuwa tego niepokoju lęku czy niema się po prostu nie uświadamia sobie nadchodzącej tragedii, że powód wniósł Adam czasami nie chce po prostu unika informacji z misia będzie, że każdy z nas, by sobie uświadomił co nas czeka, jeżeli nie będziemy działać to śmiertelnie, by się przestraszył czas, by nie obraża mnie bać się zmiany klimatu, jeżeli wiesz czym ona i grozi teraz, jeżeli mówimy o lęku to też trzeba sobie zawsze przypomnieć, że strach sam sobie jako jako emocja czy strach jak inne emocje ma funkcję adaptacyjne czyli, a taki punkt podstawowe funkcje informacje po pierwsze, informuje, że coś grozi zwiększy uważność, a druga funkcja motywuje do działania, żeby tego zagrożenia uniknąć i masz taką podstawową reakcję automatyczną niemalże, kiedy pojawia się strach ucieka albo atakuj, czyli jakoś z prób realizuje reaguje tak i tylko jest 1 ważna ważne, a ważne zastrzeżenie, kiedy ten lęk jest adaptacyjny jest adaptacyjny wtedy, kiedy ty masz możliwość uniknięcia zagrożenia i wierzy, że możesz uniknąć tego zagrożenia no bo jeżeli nie to znaczy, że nie może sobie poradzi zagrożeń no i wtedy oczywiście większe wzmacnia w kontekście zmiany klimatu to jest podstawowa podstawowa rzecz jak my tylko przez przestraszył ludzi to co mają zrobić z tym strachem, a więc jest bardzo ważne że, żeby mówiąc o zagrożeniu pokazywać ludziom też jak mogą sobie z tym zagrożeniem poradzić, czyli co mogą zrobić, żeby przeciwdziałać zmianie klimatu krótko mówiąc my nie możemy pozbawić ludzi nadziej nie, a wtedy ten przestaje być adaptacyjny i wtedy zaczynają się problemy, bo człowiek musi zmagać się z emocjami zamiast radzić sobie zagrożeniem no i teraz radzą sobie z emocjami albo boryka się z różnymi Stanami takimi rynkowymi albo albo ucieka albo ucieka od problemu, czyli czasami widzimy, że ktoś jest takim stanie apatii i możemy myśleć w lesie nie martwi nie 8 martwi za bardzo moglibyśmy powiedzieć, a właśnie ten badaczy Glen Albrecht mówił o o czymś takim jak lęk jak paraliż ekologiczne i właśnie taki stan już apatii człowiek nic nie robi, ale nie, dlatego że się nie przyjmuje tylko, dlatego że przyjmuje się za bardzo i albo ten lęk go przytłacza albo i nie znajduje sposobu na poradzenie sobie z lękiem z zagrożeniem czy gdyby może nie najpierw mam pytanie o to czy w ogóle w tej chwili w Polsce ten komunikat co może zrobić, gdzie się zaciera w ogólnym przekaże czy on jest dostępny ludzie tak naprawdę wiedzą co mogliby zrobić, żeby on nie jest on, bo właściwie w większości wywiadów, które czytałam to wcześniej czy później pojawia się pytanie no to co właściwie możemy zrobić prawda my przekazujemy ludziom co można zrobić problem też polega na tym, że musimy osła oswoić człowieka z tym, że to nie jest rodzaj problemu, który rodzaj zagrożenia, którym możemy sobie rozwiązać z dnia na dzień to jest problem, w którym boryka, w którym musimy radzić sobie życzy czy czy działać przez bardzo długi okres czasu wymaga zmiany stylu życia tak naprawdę to ludzie nie mogą sobie poradzić to też z tym, że my przywykliśmy do tego, żeby widzieć swoją skuteczność takich kategoriach wieś natychmiastowych efektów działam mam efekt, a tutaj tak nie jest co więcej sam swoim 1 jednostkowym działaniem nie zatrzyma zmiany klimatu, ale uwaga to nie znaczy, że może działać my potrzebujemy zmiany też takiego widzenia naszej sprawczości naszej skuteczności jako działania zbiorowego, że potrzebujemy przywrócenia myślenia w kategoriach zbiorowości, że wartością wartość swojego działania w tym, że staje się częścią tej działającej masy i musimy zrozumieć, że zmiany ze zmianą klimatu możemy sobie poradzić tylko wtedy, jeżeli będziemy działać jako zbiorowość musimy przywrócić sobie myślenie o działaniu zbiorowym wartość takiego działania wspólnotowego, więc my mówimy o tym, ja mam wrażenie też ludzie coraz częściej angażują się różne działania zmierzające do zmiany klimatu, czyli np. co wiemy, że powinniśmy ograniczać używanie samochodów tak, że warto ograniczyć spożywanie mięsa, jeżeli w ogóle nie może tego jeść mięsa zrezygnować przed wszystkim oszczędzanie energii elektrycznej oszczędzanie zużywania wody, ale myślę, że też za mało mówimy o tym, że petycję demonstracje, bo to co my musimy zmienić albo te działania, które muszą się zacząć też działania na poziomie systemowym my musimy to ludziom przypominać, że to jest ten element naszej działalności to co wybrzmiało w naszej dyskusji musimy dawać sygnał rządzącym, że my chcemy tej zmiany klimatu to dla nas ważne, a jesteście za to odpowiedzialni, więc coraz częściej powtarzamy, że ważne są też pokojowe demonstracje pokojowe, które pokazują to siła ludzką, która pokazuje to wzrastająca świadomość i chęć zmian i myślę, że to jest ważny element działania, bo potrzebujemy zrozumienia, że ważne są działania indywidualne, ale też systemowe, czyli to o tym warto ludziom przypominać myślę też, że czasami bezradność taki rodzaj bezsilności, który sprzyja różnym Stanom negatywnym np. takim nastrojom depresyjnym wynika też z tego, zwłaszcza wśród aktywistów wśród osób zaangażowanych, że ty działasz, ale im lepiej zorientowany w różnych uwarunkowaniach zmiany klimatu i tego co skuteczny w działaniu, tym bardziej przerażony tym, że jest ciągle za mało działań na poziomie systemu, że ja sama nie zmienia transformacji nie wpłyną na transformację energetyczną tak mogą oszczędzać prąd, ale my potrzebujemy zmian realnych zmian, więc ja często powtarzam, że w takim elemencie działania o takim bardzo ważnym elemencie jak edukacja czy róbcie swoje małe rzeczy ważne szukaj co może jeszcze zrobić stara jak najbardziej, ale też wg edukujemy siebie wzajemnie i pływajmy na zmiany systemowe z nich nie dam sobie rady mamy go narzędzia jako ludzie żyjący w demokratycznym kraju na szczęście do pytania czy ten lęk czy ten rodzaj depresji klimatycznej jeśli któryś z naszych słuchaczy doświadcza takiego stanu co może zrobić jak może z tym poradzić jak próbować wpłynąć na na to co się z nim dzieje żeby, żeby faktycznie nie wpaść w tym taki paraliż marazm i aparaturę 2 rzeczy pewnie kilka, ale zazwyczaj zaczynam od tego spróbuj rzeczywiście znaleźć efekt działania na, ale albo dowiedzieć co możesz zrobić, żeby dołączyć do tej masy ludzi do tej zbiorowości, która przeciwdziała zmianie klimatu może zrobić drobne rzeczy właśnie te, które wymieniliśmy, a czy oszczędzanie energii elektrycznej rzeczywiście ograniczenie mięsa ci różne działania, które są związane z redukcją emisji gazów cieplarnianych atmosfer to możesz znaleźć w publikacjach różnych naukowych czy medialnych teraz, dlaczego to jest ważne, dlatego że zaczyna działać to twoje uwaga przesuwa się samego zagrożenia na różne elementy działania z tym zagrożeniem dziś już jest ważne przesunięcie uwagi, że zaczyna skupiać się na działaniu to obniża już poziom lęku i bardzo ważny przywrócą poczucie poczucie kontroli sprawstwa po drugie jest duża szansa, że zacznie działać jest też bardzo prawdopodobne, że będziesz komunikował komunikowała się z innymi osobami czy też, by żyć pyta innych pytań jak oni radzą sobie ze zmianą klimatu szukaj wsparcia w różnych grupach jest coraz więcej, jeżeli ktoś mówi nie ma to to proszę mi zaufać mam wrażenie, że nie będzie wystarczająco szukała szukała oś jest coraz więcej grup rozmawia z innymi jak sobie radzą to to obserwowanie skuteczność innych działania innych przywraca też nadzieję, że można wzmacnia takie poczucie społecznej skuteczności to jest bardzo ważne i że możemy, że mamy nadzieje nie czy te 2 rzeczy próbuje działać pytać innych jak działają szukaj wsparcia wśród innych ludzi, którzy działają musi szukać wsparcia, w jakich grupach wsparcia tzw. jeżeli rzeczywiście lęk ciebie tak przytłacza, że obniża jakość swego życia że, gdy zorganizuje twoje życie, bo nie może się na niczym skupić, bo nie może podjąć decyzji to Toya rzeczywiście zalecamy, żeby wrócić do terapeuty, bo to jest ta osoba, która to szybko łatwo może sobie pomóc Reka grillować pewne widzenia świata pomóc tym jak poradzi sobie rękami ja myślę, że to jest też takie podstawowe zalecenie, jeżeli cierpisz skorzystać z pomocy innych to niema sensu marnować sobie życia takim zmaganiem się z własnym cierpieniem, jeżeli możesz poprosić innych jak pani sobie słucham jeszcze myślę o różnych filozofia związanych z tym co się ostatnio dzieje na świecie to mam wrażenie, że 1 z plusów kryzysu klimatycznego będzie odrodzenie się więzi społecznych czy filozofię Schering car-sharing futrze rynkiem rozmaite bazujące na dzieleniu się często mamy ani na zdobywaniu i na gromadzeniu przedmiotów, które są naszą własnością, a tak wielu o tym, mówimy rzeczywiście ten czas teraz taki czas refleksji i często mówimy o tym, dobrze zbliża się tragedia musimy wydajne musimy mówimy w kategoriach musimy dużo poświęcić tak, bo musimy zmienić styl życia, ale być może potrzebne taka refleksja też Okaj my my ten świat, który znamy oni już nie będzie dalej istniał tak jak istniał mamy prawo mieć żalów za to np. na tym, że tracimy w wygaśnięcie wielu gatunków tak, że przyrodę, że inna niż była mamy prawo możemy czuć żal z tego powodu straciliśmy ale, ale zastanówmy się nad tym światem jasne jest nam wygodnie było, aby godnie, a cały ten konsumpcją wydaje nam się auto tak atrakcyjne może być tak mnóstwo rzeczy, ale Zobacz jak bardzo nasza tożsamość była oparta na posiadaniu czy to co posiadasz i to co i co więcej przez chwilę, bo przecież rząd ciągle nowe gaże gazety jesteśmy ciągle pod presją jeszcze nowe nowe lepsze jak to bardzo określa naszą tożsamość czy pić czy to naprawdę powinno się naszą tożsamość my tracimy to to bycie to posiadanie za zastąpiła nabycie to jest raz 2 i co się stało z naszą empatią, a my proszę zobaczyć jak często pisze też niepokojące, kiedy zwracamy uwagę na to, że poprzez konsekwencje zmiany klimatu w wielu krajach ludzie cierpią muszą zostawiać swoje domy czerpią z głodu zdarzają się wielkie tragedie, jaka reakcja, ale to dziś oni nie albo czasami dobrze, jeżeli będzie zalewać to może tam Holandię, ale nas nie dzieje nasz też ostatecznie zaleje, ale sama kategoryzacja tak to im się zdarzy ani nam i nazywać mówimy myślimy osobie chrześcijanie tak, a zresztą wiele razy odwołujemy się do wartości no to gdzie jest człowiek musimy sobie być może rzeczywiście przywrócić myślenie o człowieku wartościach o empatii zwrócenie się ku sobie, by tak naprawdę bardzo dużo korzystam z bycia ze sobą dziś za gubiliśmy i te rzeczywiście szansa dla nas żeby, a przywrócić sobie człowieczeństwo niektórych gubimy w tym będzie konsumpcja ni styczny zdecydowanie, więc tak to jest jakaś szansa my często o tym, mówimy, a że zmiana stylu życia może być dla nas korzystna, bo tak naprawdę jesteśmy pod ciężarem konsumpcjonizmu, a kolejna rzecz rywalizacja się ciągle ścigamy tak co pozostaje bez wpływu na naszą psyche oczywiście, więc tak czasami powtarzamy to pokażmy ludziom też pozytywne strony zmiany stylu rzecz w tym, żeby działać poradzi sobie ze zmianą klimatu z katastrofą klimatyczną do tak naprawdę musimy zmienić styl życia i nam się kojarzy głównie ze stratą, że coś poświęcamy pewnie tak, ale też pokażmy ludziom co możemy zyskać my z tego współdziałania z innymi otwarcie się na innych dostrzeżenia człowieka codzienności możemy bardzo dużo zyskać, bo możemy zwrócić uwagę zwrócić ku innym wartościom ku pełni człowieczeństwa, a jak rozmawiać z ludźmi, którzy negują istnienie zmian klimatycznych no właśnie jeśli chcemy wywrzeć na nich wpływ pierwsza rzecz, a ja myślę, że tych negacja listów będzie z każdym miesiącem coraz mniej niż te zmiany, że tak oczywista i konsekwencje są tak oczywiste myślę, że za jakiś czas będziemy bardziej mówić o adaptacji niż w ogóle o tym, że ktoś zaprzecza, bo już będzie oczywiste, ale Kaina jesteśmy takim etapie, kiedy rzeczywiście nadal dużo osób zaprzecza staje się obojętna nieświadoma pierwsza rzecz trzeba pamiętać o tym, że my wpływamy na innych już samą swoją postawą zachowaniem nawet kiedy to nie jest intencjonalne naszej strony, kiedy to znaczy, kiedy ty działasz to już twoje działanie wpływa na innych ludzi siebie widzą zastanawiają się, dlaczego ty robisz nawet jak początkowo zaprzeczają to pewnie to skłania do refleksji, a może ma rację, kiedy demonstruje my to jest naturalny sygnał dla innych, że może jednak co się dzieje my jesteśmy jest taki mechanizm podążania za większością jak my widzimy tłum demonstrujący to zwykle jednak skłania do refleksji może trasie zostaną w tym jedno 2, jeżeli już mówimy o takich indywidualnych intencjonalne działania to chyba bardzo ważna rzecz, żeby pamiętać, żeby osób nie atak nie atakować nie zaczynaj rozmowę tego słuchaj ja nie rozumiem jak można jeszcze nie wierzyć, a już, tym bardziej nie ocenia go może takim motorem no bo jeżeli będziemy kogoś oceniać to to prowokuje my taką postawę obronną będzie się, tym bardziej wycofywał, aby można też zaatakuje i jest czy sami o tym, mówi, że chyba, kiedy próbujemy przekonać innych to po pierwsze nie zakłada z góry, że ten ktoś jest głupcem albo, że nie ma intencji zmiany nie ma intencji taki, żeby nie wiem czy coś zmienić spróbuj z podejrzanego człowieka napis ze zrozumieniem i bo być może, jeżeli tak spojrzeć na niego być może Zobacz zobaczysz tam takie ludzkie lęki ludzki strach przed zmianą ludzką obawę związaną z zagrożeniem, jakie wartości jak zobaczy tam człowieka przestraszonego, a nie głupca to sam znajdzie sposób jak jak przekonać jak mu pokazać, że to co się dzieje i to tak naprawdę jemy ma służyć także być może te jego lęki to są tzw. czasami określam ba boki w ciemnym pokoju, że boi się nie tego co powinieneś, ale ty musisz zobaczyć, czyli musisz zobaczyć człowieka musi próbować go zrozumieć wtedy znajdzie argumenty, które mogą przekonać, a jednocześnie nie będą dla niego zagrażające jeszcze bardziej no dobra i teraz jeszcze odwieczny problem wielu z nas, czyli zmiana i to jako swoisty zmianę, bo to bardzo ładnie łączy ze wszystkim co żeśmy wcześniej powiedziały czy zmiana którą, która jest problemem dla wielu z nas paradoksalnie coś, czego zapewne 1 z objawów jest rosnący odsetek osób cierpiących na jakiś stany depresyjne lękowe, bo ta zmiana dwudziesty pierwszym roku jest tak naprawdę czymś co jest i pojawia się w naszym życiu bardzo często, więc pytanie na ile jesteśmy w stanie adaptować zmiany i polubić na ile ma znaczenie w kontekście właśnie klimatu Ogar rzeczywiście zmiana może budzić lęk i to, że świat zmienia to nie znaczy, że zmiany tak dynamicznie to nie znaczy, że my zatraciliśmy taką podstawową potrzebę bezpieczeństwa, a teraz potrzeba bezpieczeństwa zasadza się na przewidywalności przewidywanych z kolei na czymś stałym, czyli my potrzebujemy albo potrzebujemy różnych norm reguł uporządkowania, ponieważ uporządkowany świat i pewnego rodzaju stałość daje przewidywalność potrzebujemy porządku, żeby świat buda przewidywalne tak jest przewidywalne to wiem jak się poruszać również jak się poruszać, żeby uniknąć zagrożenia, jeżeli przewidywalne to wzmacnia znaczy nasze poczucie bezpieczeństwa jest taki podstawowy mechanizm związany z lękiem przed zmianą, bo zmiana zawsze wnosi co jakiś zburzenie pewnego porządku po prawda czy jakąś jakiś jakąś zmianę reguł norm i dla niektórych ludzi to może jednocześnie być związane z tym ma on zawsze się zmienia to wszyscy to obok obecne reguły nie obowiązują to świat staje się mniej przewidywalny staje się nieprzewidywalna, jeżeli tak no to to jeszcze niebezpiecznie jak traktują swoje poczucie bezpieczeństwa no to naturalnie wzbudza lęk to jest taki podstawowy mechanizm oparty na lęku, czego my się tej zmiany obawiamy, a jesteśmy w stanie się z tą zmianą tak swoje, żeby się adaptować do niej z uśmiechem myślę sobie to nie jest nie wiem problem to jest wezwanie kolejna szansa powiedział pani bardzo ważnego wyzwanie czasami wystarczy lekka gorycz racja mówimy problemu, czyli nie widzieć tego jako zagrożenie tylko jako raczej wyzwanie, czyli dobrze różnych zmianach najpierw zadać sobie pytanie, a czy może tam jakaś korzyść dla mnie tak czy może ta zmiana wnosi coś jednak pozytywnego spróbuj spojrzeć na świat spokojnie zobaczyć czy to, czego się boisz to rzeczywiście jest czymś realnym to są właśnie tzw. boki ciemnym pokoju, jakie możesz mieć korzyści z tej zmiany, a w tej narracji też negacjonizmu TUW, a jest często odwołanie odwoływanie się do tradycji prawda, bo tradycja jest silnikiem właśnie pewnych reguł jest kojarzona z poczuciem bezpieczeństwa, bo pokazuje pewne działania stany, które trwały, które były realizowane przez naszych przodków jakoś sprawdzały przetrwaliśmy, więc tradycja związana z poczuciem bezpieczeństwa daje pewne reguły, a i odwoływanie się do rad do tradycji właśnie ma ma ten ten zamiar, by trzymać człowieka w pewnych regułach i wzmacniać jego poczucie bezpieczeństwa poprzez odwoływanie się czegoś co co było trwałe a, ale myślę, że w takich takim generalnym radzeniu sobie ze zmianą jest po pierwsze, zawsze zadanie sobie pytania czy mogę mieć z tego jakieś korzyści co dobrego dam dla mnie wnosi jakiś rodzaj wyzwania chyba uświadomienie sobie też jest bardzo ważne na takim zdarzeniu mówieniu o tradycji i w takim, a staniu przy tym, że że, że stabilność tak ważna musimy uświadomić sobie, że zmiana jest naturalnym elementem rozwoju świadczy rozwija warto sobie pomyśleć o tym, że, gdyby on się nie rozwijał trwa tkwili byśmy nadal jaskini mamy taką tendencję, żeby mieć okazję dobrze to się zmieniał, ale teraz teraz wyszliśmy z takiego etapu, gdzie warto byłoby zatrzymać nie jest naturalny proces być może, że warto sobie uświadomić, czyli w kontekście kryzysu klimatycznego możemy sobie pomyśleć, że świat, jaki znamy się kończy, owszem, ale my teraz, działając wedle pewnych reguł mamy szansę stworzyć inny może nawet lepszy świat dla naszych dzieci powiedziała jakaś 1 z możliwych postaci tego świata przemija, ale to nie jest jedyna możliwa istniejących, więc jest pytanie co możemy na tej zmianie zyskać musimy pamiętać o tym nie to nie świadczy kończy to pewna postać naszego życia świata się kończy 1 z możliwych dziękuję bardzo, dr Marzena cypryjska na znak psycholożka społeczna Uniwersytetu SWPS była dziś moimi państwa gościem do usłyszenia Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: KONIEC ŚWIATA

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj podcastów TOK FM bez reklam. Skorzystaj z 40% rabatu w jesiennej promocji. Wybierz pakiet "Aplikacja i WWW" i słuchaj wygodniej z telefonu!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA