REKLAMA

Upały na Arktyce

Homo Science
Data emisji:
2020-08-15 13:00
Audycja:
Czas trwania:
25:03 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
dzień dobry państwu witamy w audycji Homo science przy mikrofonie Aleksandra Stanisławska Piotr Stanisławski kryzys na kapel i nas goście z nami zdalnie dr Jakub Małecki dla dialog ze stacji górnej Uniwersytetu imienia Adama Mickiewicza w Poznaniu autor bloga dla blogi ja dzień dobry części dajcie witam państwa wszystkich serdecznie mamy taką sytuację, że jest początek sierpnia natomiast pod koniec lipca w Arktyce, z którą wiele wspólnego ma nasz gość pojawiła się fala Rozwiń » upałów oczywiście fala upałów znaczeniu etyczne mnie z naszych szerokości geograficznych, a fala upałów Arktyka oznacza ponad 20 °C przez kilka dni czy to była Syria bezprecedensowa czy też takie takie sytuacje wcześniej w okresie, w którym były dokonywane pomiary w Arktyce w tym miejscu, w którym mówimy na Svalbard czy to wcześniej mogło mieć miejsce może zacznę od tego gdzie leży Svalbard tak, żeby wszyscy słuchacze wiedzieli, jaki kraj świata mówimy Svalbard jest taki niewielki archipelag wysp położonych między Norwegią, a biegunem północnym i tam nas bardziej znajduje się bardzo dużo m.in. polskich stacji badawczej, ponieważ Svalbard stać światowym HBO światowym centrum badań nad zmianami klimatu w Arktyce, ponieważ tam o udzielenie zachodzi wtedy powiedziałbym nawet galopujący i tak jak mówicie pod koniec Lisa nic Albert nawiedziła niesamowita fala ciepła temperatury przez 4 lub 5 dni z rzędu te przekraczały centralnej części wyspy 20 °C i to jest coś bez precedensu 40 lat temu w nawet nieco więcej w 1969 roku, a zażyła się tam temperatura powyżej 21 stopni natomiast teraz mieliśmy ciąg kilku bardzo bardzo ciepłe dni z rzędu czegoś takiego wcześniej było zatem naprawdę nie powinno być, a średnie aparatura dla lipca dlatego miejsce to jest około 567 °C to ogromna różnica na kilkanaście Romney anomalia wyniosła kilkanaście stopni, więc nie nieprawdopodobne na tę chwilę ciepłego powietrza, który zapewne nie było tam niestety dlatego jest pewne zapewne oni spowodował gigantyczne topnieniem lodowca nie ma potwierdzenia od kolegów przez różnych miejscach bardziej, że faktycznie lodowce, które pokrywają 60% opadu topniały na potęgę i jaki był tego skutek czy tam pojawiły się np. powodzie w pewnym sensie można, by to tak nazwać oczywiście najbardziej czka zbyt wiele osób cała populacja wyspy to jest może 3 może 4000 ludzi rozsianych na obszarze wielkości powiedzmy Belgii, a gęstość zaludnienia jestem bardzo niewielu w zasadzie skupiona tylko 34 może osobach, a więc po, jeżeli następują tam powodzi nie mają one takiego charakteru powiedzmy niszczącego dla ludzkiej infrastruktury tylko, dlatego że infrastruktury są ekstra natomiast, ponieważ rzeki na formacie już nic na ogromnej części Arktyki zasilane są właśnie topniejące lodowce od każdej wzmożone topienie lodu powoduje, że poziom drastycznie się podnosi, że mogą wychodzić ze swoich koryt i rozlewać się na ogromnych obszarach na szczęście człowiek nie ma takiego katastrofalnego wpływu na, a na obecność człowieka w tych miejscach, a pewno przekraczanie, że nie ma mostów no staną na pewno niesamowite wyzwanie dla i dla turystów, których jest pan całkiem sporo i dla lokalnej społeczności, która albo nie mogła przechodzić przez rzeki albo musiała zrobić się z zachowaniem bardzo duże środki ostrożności, żeby tak wielkiej ilości wody nietrwały może to czy wiemy właściwie to spowodowało taką sytuację to znaczy, skąd takie ocieplenie tak nagłe w sumie stosunkowo krótko trwające co tam się działo z punktu widzenia nie Meteorologii i ta fala ciepła przybyła z północnej Rosji niż generalnie o obszary północnej Rosji w tym obszary na syberyjskie obywają się bardzo kim tempie i nawet w tym roku gdzieś tam Piechociński notowano nawet w tym prawie 38 °C, a i takich epizodów kiedy, kiedy w północnej Rosji jest niesamowicie ciepło jak też ma szerokość geograficzną i widać, że jest coraz więcej jednak właśnie taki, a jednak takich mas bardzo ciepłego powietrza znad Syberii dotarło właśnie pod koniec lipca na Svalbard te niesamowicie wysokie temperatury, a co sprawiło, że ona mogła dotrzeć tam masa powietrza na Svalbard w tym okresie czy użyje takiego określenia leńskiego jakaś bramka otworzyła, która wcześniej przy nich temperatura przy innych układach meteorologicznych nie mogła mieć miejsca nie chciałbym tutaj wchodzić w kompetencje moich kolegów meteorologów klimatologów, którzy znają się na regulacji powietrza zdecydowanie lepiej od natomiast z nic mogę powiedzieć w ten sposób ME wraz z ocierającym się klimat, kiedy z nim w całej atmosferze trwa wielkie wielkie przemeblowanie te będą zdarzały się coraz częściej sytuacje bardzo takich intensywnych napływów ciepłego powietrza północ jak również napływu bardzo zimnego powietrza na południe tak jak czasami podczas zimy to w Kanadzie w stanach Zjednoczonych, kiedy stają się pan okres rekordowo niskich temperatur i tak samo północy będą zdarzały się rekordowo wysokie temperatury jest to prawdopodobnie związane właśnie zakrzywienia mi prądu strumieniowego, a więc i pośrednio pośrednio i dyskutowali wszystko co się dzieje w związku z globalnym ociepleniem natomiast jeśli chodzi o konkretną, ale ciepła na Spitsbergenie nas bardziej pod koniec lipca póki co nie jestem w stanie stwierdzić, że jest to ewidentny ewidentne działanie ocieplenia klimatu powinniśmy sprawić tego typu analizy klimatologów, którzy rzecz się bardzo dokładnie kierunku napływu powietrza wszelkim aspektom cyrkulacji powietrza w ogóle, a zatem myślę, że jeszcze za wcześnie, ale obwiniać ocieplenie klimatu właśnie o to co działo się o swobodzie 2 tygodnie temu bardziej, że Svalbard jest takim miejscem, który jest no w czołówce miejsc, w których się bada zmiany klimatu, bo właśnie te rejony szczególnie szybko ocieplają właściwie, dlaczego coś co co co tam jest takiego szczególnego w tych obszarach, że zmiany klimatu Globo poza tak jak powiedział spowolnienie nie da się w tej chwili jednoznacznie powiązać zmianami klimatu ma jednak trend widać co mieć takiego szczególnego, że tam się tak ciepło robi i że tamte zmiany są silniejsze generalnie cała taktyka ociepla się zdecydowanie szybciej niż świata mato związek obecnością oczywiście lot no tak ludzie ze swojej natury bardzo jasny i światło pada na Jasną powierzchnię ogromna część tego światła tak tego czwartej energii słonecznej odbili jest od tej powierzchni przestrzeń kosmiczną, a więc, kiedy w Arktyce mamy ogrom płaszcz białego lodu i na Grenlandii w postaci lądolodu inna Wyspach arktyczny postaci lodowców czap lodowych, ale wszystkim na oceanie Arktycznym, który pokrywa ogromna płyta kry lodu Morskiego no to wtedy Arktyka odbija przestrzeń bardzo duże promieniowania co nie pozwala ziemi przez nie nagrzewać, ale teraz, kiedy mamy ocieplenie klimatu robi się coraz cieplej ten lód topnieje, a więc pokrywa tego płaszcza tego ty tutaj, bo jasnego lustra, którego Promień słoneczne odbijają kurczy się chęć planeta robi się coraz silniejsza, a 3 artykuł robi się coraz ciemniejsze, więc po raz więcej energii ocenia się przez to nagrzewa nagrzewa się ocean nagrzewa się również obiecał, że cała atmosfera i mówimy w tym przypadku tzw. wzmocnieniu Arktycznym, czyli właśnie na tym ubezpieczony ociepleniu klimatu w związku z zanikiem okolicznej Okręgowe i tam właśnie to osiedle nie widać najszybciej zachodzi najszybszy właśnie przez to, że tego rodu jest coraz mniej i będzie niestety tak dalej się działo, bo w lipcu tego roku notowaliśmy najniższe zasięg pokrywy lodu Morskiego historii natomiast, jeżeli chodzi o sam Svalbard, który znajduje się w wyjątkowym miejscu w Arktyce, a no to tam tam to ocieplenie zachodzi jeszcze szybciej i pozostałych częściach artykuł, dlaczego dlatego, że z bardzo jest tuż obok stałego prądu Morskiego od Zachodu Svalbard jest obecnie barw tzw. prąd zachodni Spitsbergen, który niesie wielkie ilości ciepłej wody z niższą niż szerokości geograficznej do właśnie panu arktycznego i przez to obecność tego prądu Morskiego farba jest środkową bardzo wrażliwe zmiany nie tylko klimatyczne, ale też oceaniczne i temperatura odnosi się na fali będzie niesamowicie szybko to są rzędu 1 °C na 10 lat, a więc co w ciągu ostatniego pół wieku temperatura odniósł się tam jak i 45 °C co dlatego bardzo wrażliwego Ludowego ekosystemu stanowi no to podobnie wyrok śmierci przynajmniej dla wielu lodowców przynajmniej dla ogromnej części wieloletni zmarł, czyli tego wiecznie, a myślę raczej niewielki, ale zamarzniętego tu dla wielu organizmów, które miejsce zamieszkują dlatego właśnie tak ciekawe dla badaczy mamy obserwować z wyprzedzeniem to co będzie się działo w innych częściach taktyki, kiedy ocieplenie w innych częściach dogoni toczy, ale najbardziej od wielu lat są tam również obecnie w Polsce inaczej nasze projekty polskie projekty naukowe mówią no bardzo dużą część w ogólnej ilości projektów tam właśnie realizowane, a więc przeczuwać, jaką dla dialog bada właściwie ginący świat tych lodowców Svalbard ich powiedz jak ze swojej perspektywy kilkunastu lat podczas, których jej i latem latem jeździło się do Arktyki oceniasz ubytek lodu w tamtym na Svalbard jeździ od 2007 roku pierwszy raz się zabrałem się jako jako nieopierzony student geografii i pierwsze spotkanie z lodem było było no absolutnie czymś wymarzonym to było coś magicznego 12 do graficznych słyszy się na bardzo wielu różnych średniorocznie o działalności lodowców lądolodu pierwszy kontakt z żywym lodem obok są rzędu one wpłyną one one mruczą one odejmują od siebie różne różne tam lodowe być większa mniejsza nawet góry lodowe no to postawienie stopy na żywym lodzie było było dla mnie niezapomnianym przeżyciem i bardzo dobrze zapamiętałem cieszą z prawej doskonale pamiętam jak wtedy naście lat temu lodowce wyglądały w tym roku nie udało mi jeszcze pojechać na Svalbard w związku z pandemią, ale jeżeli porównałbym do tych wspomnień z 2007 roku po co zobaczyłem rok temu 2019 no to musi wiedzieć, że w niektórych przypadkach róż jest drastyczna i bardzo nieprzyjemna dla oka mniejsze lodowce, które są bardziej delikatnej bardziej krucha niż dziś wielkie niektóre z nich praktycznie umarły mogę tak powiedzieć, że zostały w nich tylko resztki bardzo brudnego bar od takiego, jakiego i pokrytego gruzem i widok widok nawet dla postronnego turysty może być czasami dosyć smutne wystarczy porównać sobie zdjęcia sprzed kilkunastu lat czy zdjęcia sprzed nawet 5 w tym co obecnie można można w przypadku malutkich lodowców znaczyć i naprawdę pewnie bardzo przygnębiające, ale dodam tylko dla sprawiedliwości, że niektóre lodowce radzą sobie lepiej są leniem klimatu i wycofują się kurczą się nieco wolniej, a więc wszystko zależy od rozmiarów i ogólnej jakiś charakterystyki lista ogólnego stanu zdrowia no w drugiej części audycji będziemy chcieli zabić, lecz inne religie świata, ale też o to co właściwie te zmiany oznaczają dla nas, bo Stalowa Wola Lotnik daleko, a jednak to dla nas rzecz również ważne, a naszym gościem jest dzisiaj dr Jakub Małecki dialog ze stacji polarnej Uniwersytetu Adama Mickiewicza w Poznaniu autor bloga dla zdrowia teraz ruszamy na informację Radia TOK FM, a o nich druga część noszę witamy ponownie druga część audycji Homo science i ponownie przy mikrofonie Aleksandra Stanisławska Piotr Stanisławski kredyt na kapel i zdania jest na dr Jakub Małecki dla dialog stacji polarnej Uniwersytetu imienia Mickiewicza w Poznaniu autor bloga relacja loggia i rozdamy dzisiaj o tym co się dzieje w Arktyce w związku z ociepleniem klimatu i w związku z falą upałów ponad dwudziesto stopniowych, która pod koniec lipca dotknęła Svalbard, czyli archipelag wysp pomiędzy Norwega biegunem północnym rozmawiamy o tym od topnienia lodu Morskiego topnienie lodowców w Arktyce i dochodzimy do tego momentu, w którym warto sobie powiedzieć, dlaczego właściwie nas mieszkających tutaj w Polsce powinno obchodzić to co się dzieje nadal z fal bardziej to co się dzieje gdzieś w okolicach bieguna Północnego czy to ma jakiś bezpośredni wpływ na nas jakieś przełożenie na naszą sytuację budżetu państwa uczuciem dla mieszkańców osoba to, że mają problem z przekraczaniem rzek nie jest rzeczą, która prawdopodobnie jakoś gwałtownie poruszy serca, więc czym się właściwie powinniśmy martwić powiedzmy sobie szczerze, że Arktyka jest miejscem, gdzie wykuwa się klimat północnej ból, a wszystko co dzieje się walce rozrastanie lodu Morskiego na zimę zanik lodu Morskiego lato potem znowu zostanie, zanim tak dalej pulsowanie en mas powietrza zimnego Morskiego jakiegoś chłodnego Kontynentalnego potem wędrówki różnych wyż niżu nad Arktyką Szkotom ma wpływ na klimat całej północnej półkuli, a więc to co dzieje się w Arktyce nie zostaje w Arktyce i trafia również Rico ciemne już dawno jakoś bardziej bezpośrednio lub bardziej pośrednio również czas, a więc wszelkie zawirowania i jakiś i anormalne i normalny przebieg gry w Arktyce również może spowodować pewne pewne anomalie na naszych kości geograficznych, dlatego że jest strasznie ważna jest straszna dla wszystkich nas bardzo powinno zależeć, żeby z lud Arktyce pozostawał w stanie stabilnym myślę tutaj ludzie morskim, czyli tej wielkiej lodowej Krze unoszące się na powierzchni Sanu arktycznego chroni północą u w zasadzie cały świat przed przesadnym nagrzewaniem niestety bardzo ją tracimy, ale myślę tutaj też lodowcach lądolodu, czyli tym, które trzeba na lądach i który dolę swoją wodę roztop ową do oceanu coraz szybszym tempie, a w związku z tym poziom morza na całym świecie rośnie również rośnie również poziom Bałtyku i oczywiście widzimy dając raz na rok na wakacje ten rok jest powolny liczonego w metrach rocznym, a mm mm 4mm, ale chodzi jest mierzalny wiemy co się i wiemy za to odpowiada właśnie przede wszystkim Dolecka wody roztopowe z lodu lądowego, ale również rozszerzalność termiczną wody, kiedy właśnie nagrzewa przez ocieplenie klimatu aktorzy ku, a więc zabiera nieco większą objętość ustawy, a więc wszyscy dostajemy rykoszetem od od arktycznego lodu, który jest coraz gorszej kondycji, a w takim razie co się dzieje bliżej nas, bo ostatnio pojawiły się na co zwykle w mediach dość alarmistycznym tonie, ale jednak informacja, że sobie mógł dla nastąpiło pęknięcie części lodowca i związanym ewakuacja, bo ten lodowce właśnie pod wpływem wysokich temperatur no teoretycznie może się odsunąć co tam się dzieje w tych rejonach no już takich Europy właściwie Południowej bardziej realnej Południowej no oczywiście Europy też one od lodu nie jest tego oczywiście tak duże jak w Arktyce, ale mamy lód w Alpach lub Skandynawii na Kaukazie w Pirenejach jakieś resztki i ten lód, kiedy jest zdestabilizowanie już jest, kiedy lodowce i takie długie ruchome pływające w dół jęzory lodu i zaczynają się wycofać górne części swojej woli od reguły wycofują się od tych fragmentów do bardzo stromych na kiedy mamy właśnie takie lodowce, które wycofały się z barometru partie partie gór, kiedy są do tego nękany intensywnie topnieją no to bardzo ułatwia wodzie dostęp, choć w topowej dostęp poprzez pęknięcia szczeliny do podłoża lodowca, a jeśli mamy taki lodowiec strony popękany jeszcze bardzo tak lub szykowany wodą od NATO mamy przepis na na na katastrofę i właśnie niedawno 1 z lodowców we włoskiej stronie masywu modlą Dolinie Aosty noc bardzo zaniepokoił i badawczej wolną społeczność, ponieważ groził odsunięciem około 500 000m lodu byt swojej Doliny, która jest zamieszkana przez przez lokalny mieszkańców również są jakieś pola kempingowe infrastruktura turystyczna, więc kolei jak poglądach oczywiście ten lodowiec po prostu pękł nie będziemy lawina lodowa jak ja, kto realnie myśleć jak to się zdarza zdarza się w innych obszarach całe lodowca pękają zsuwają się tu swoich norm w przypadku tego konkretnego lodowca walką i raczej o obsunięcie pewnego małego fragmentu stosunkowo niedługiego fragmentu koła, czyli tej niższej części w dół Doliny, więc podjęto podjęto środki na trudności ewakuowano osób kilkadziesiąt osób, a częściowo co nic się na razie nie stało mieszkańcy mogli wrócić do swojej sieci natomiast w tym samym czasie nie nieopodal Schwarza 1 z lodowców lodowiec Thurman właśnie w ten sposób odłamał od swojego czoła ogromną ilość lodu i można zobaczyć na różnych filmach inka jak wygląda taka lodowa na następujące lodu nie chciałbym znaleźć na jej drodze, gdy turysta zdaje się, że ogromne ryzyko psów obsuwanie się w górskich lodowców istnieje w Himalajach Karakorum tam już zagrożenie dla ludzi jest naprawdę wielkie były tam różne ciekawe przypadki, kiedy lodowcem już nawet nie mówiąc Himalaje Karakorum, ale całym ty fragment soki górskiej Azji i kiedy całe lodowce obsuwa się gwałtownie do swojej roli zbijając, zabijając lokalnych pasterzy i mieszkańców, a więc ryzyko jest dodatkowo topniejący lód powoduje, że stoki górskie, z którymi ten wobec sąsiadował dawniej ulegają stabilizacji zaczynają odpadać od nich różne skały zaczynają zaczyna się teren usuwać, a więc dodatkowe ryzyko związane z ociepleniem klimatu temu to jeszcze inne inne kwestie związane z różną tematykę bezpieczeństwa takie, że lodowce często przewodniczyłem, kiedy się wycofują budują taką wielką pannę, która wypełnia się wodą powoli powstaje przed ludowcami wielkiej i jeziora też często są stabilne, które pewnie może wyschnąć jak do niego wie, dlaczego nie może być tak, ponieważ takie jezioro jest otoczone lodową grudniowej lub nową grupą samo no i lód i grup oczywiście nie są najlepszymi najlepszym materiałem budowlanym, więc czasami się zdarza, że tam zostanie przerwana i wielki ogromnych z każdym rokiem coraz większe było coraz szybciej się wysypuje może pchnąć i zalać wielkie części Doliny i niestety bardzo często zdarza się, że coś takiego coś takiego następuje w sądach mogą liczyć, ale rozumiem co to w tej chwili jest sensacją i czymś wyjątkowym w ciągu najbliższych lat dziesięcioleci pewnie będzie dość typowym zdarzeniem myślę, że tak, ponieważ lodowce są coraz gorszej kondycji obiecywał pan bardzo szybko się wycofują będą jednymi z największych przegranych zmian klimatu, jeżeli nieograniczonego ocieplenia i emisji dwutlenku węgla, a więc tego typu i z katastrofy lodowcowe będą się zdarzały on się zdarzały dawniej oczywiście, ale będą się zdarzać zdarzały z nasilającą intensywnością niestety rozumiem bardzo dziękujemy niestety tym razem wyszło nam zakończenie bardzo optymistyczne, ale może czasami dobre są takie zagrania dający domyślenia Otóż właśnie a, ale na temat Arktyki sytuacji lodowców w tamtym regionie rozmawialiśmy z dr Jakub Małecki inflacji logiem stacji polarnej Uniwersytetu imienia Adama Mickiewicza Poznań autorem bloga dla obrony bardzo dziękujemy za rozmowę dziękuję również pozdrawiam serdecznie dziękujemy zapraszamy jak zawsze za tydzień na naszą audycję zawsze na okres nauki PL ma teraz czas na informacje Radia TOK FM Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: HOMO SCIENCE

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj podcastów TOK FM bez reklam. Skorzystaj z 40% rabatu w jesiennej promocji. Wybierz pakiet "Aplikacja i WWW" i słuchaj wygodniej z telefonu!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA