REKLAMA

David Szalay o swojej najnowszej książce "Turbulencje"

Literacki Sopot
Data emisji:
2020-08-21 17:00
Audycja:
W studio:
Czas trwania:
01h 01:33 min.
Udostępnij:

David Szalay w rozmowie z Katarzyną Janowską opowiada o swojej najnowszej książce "Turbulencje" - symbolicznej w pandemicznym czasie. W czasie rozmowy nie zabrakło wątków emigracji i wielokulturowości - postrzeganej także w kategoriach tożsamości narodowej.

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
witam bardzo serdecznie spotykamy się podczas dziewiątej edycji festiwalu literacki Sopot, zanim powitam naszego gościa to przede wszystkim ukłony wielkie dla organizatorów organizatorek, czyli pani Joanny Cichockiej Gula wiceprezydent i jej współpracowników Słuchajcie to, że ta edycja się odbywa, że możemy się spotkać, że możemy patrzeć sobie oczy to jest naprawdę wielki triumf literatury kultury nad pandemią wielkie brawa dla organizatorów witam Davida Soja Witaj bardzo Rozwiń » serdecznie cieszę się, że jest z nami też właśnie, że możemy się spotykać także mogą poznać Czytelnicy i wielbiciele twoje literaturę, że przyjechały z Węgier, że jest też dzięki wielkie witamy panią ambasador Kanady panią leżeli skalą witam bardzo serdecznie jest jest macha do nas witamy tak tłumaczki tłumaczki na język angielski pani Paula Gorczyńska i Małgorzata Grabarczyk siedzą tam dzielnie będą pracować dla nas dziękujemy i tłumaczki na język migowy Karolina Bocian Elżbieta Żurawska też wielkie brawa, bo to jest ogromna praca no oczywiście mamy streamingu na Facebooku witamy bardzo serdecznie 11 wiadomość niezbyt dobra, ale nie będzie podpisywania książek zawsze było wielką tradycją tych spotkań, ale sytuacja jest, jaka jest nie możemy być za blisko siebie, ale za to nadal będzie można kupić najnowszą książkę Davida, a ja nazywam się Katarzyna Janowska wbrew tamtemu co napisano, ale nie przejmujmy się tym co piszą ważne co możemy usłyszeć Słuchajcie się zobaczyć bardzo się cieszy i muszę powiedzieć, że pamiętam ten pierwszy rok tego festiwalu, kiedy Joanna Cichocka Gula miasto Sopot zdecydowało się organizować w stolicy wakacyjnej kraju naszego pięknego festiwal literacki byłam wówczas dyrektorką TVP kultura Grzegorz Gauden literackiego Instytutu i wszyscy byliśmy pełni optymizmu, że właśnie tworzymy jakąś wielką wartość okazuje się, że wszystko się zmieniło, ale wartość została, czyli została dobra literatura i państwa uczestnictwo mimo wszystko w tych w tym święcie słowa na w Sopocie, a my dziś rozmawiamy o książce turbulencje to idealny tytuł dla czasu, którym się znaleźliśmy jak właśnie Joanna Cichocka Góra we wstępie do takiego programu festiwalowego napisała, że jesteśmy w kryzysie pandemii licznych politycznym medialnym no i wszystko się chwieje, ale jednak warto rozmawiać nie tylko polityce, ale warto rozmawiać o literaturze David, zanim książce to powiedz kim właściwie jest, bo tak urodziły się w Kanadzie mieszkałem przez wiele lat w Londynie teraz mieszka w Budapeszcie wiele osób nie wie jak wymawia się twoje nazwisko czy szaleńczy szalej czy olej z kim mamy do czynienia oraz wojny właśnie bardzo dobre pytanie jak zwisają tak jak powiedziałaś urodziłem się w Kanadzie oraz moja mama jest Kanadyjką i mam całą kanadyjską dużą rodzinę bardzo mały ale kiedy miałem 1 rok my rodzice wyjechali z Kanady, a jest, że będą przenieśli się najpierw do Bejrutu dla mam wodę do Londynu zazwyczaj tylko, że do Londynu, ale teraz jeszcze bardziej skomplikowane czy takie pojechaliśmy do PE torowiska tam przez rok potem rozpoczęła się wojna między przej, więc uciekliśmy do Londynu po prostu zostaliśmy tam na zawsze prawie na zawsze w Londynie, a USA z zawsze miałem takie poczucie chaosu malarz, że moje życie byłoby kompletnie inne, gdyby moi rodzice nie wyjechali z Kanady, kiedy byłem właściwie niemowlakiem jakiś sposób pewnie prościej byłoby wtedy powiedzieć kim jestem, bo teraz część jest taka sytuacja, że dorastałem w Anglii z kanadyjską mamą węgierskim tata z węgierskim nazwiskiem co można się domyślać, zwłaszcza w Anglii to bardzo komplikuje życie takie codzienne życie, a teraz mieszkam na Węgrzech, ale dzięki nie czujesz się bardzo szczególnie jak by jak też powrót do domu nie nauczyłem się tak naprawdę węgierskiego jako dziecka jest tak naprawdę nie wiem jak wymawiać to moje nazwiska panie aż 1 jedno, ponieważ w dobrym elementem emigracji do 2 na Węgry jest, że nie muszą kilka razy dziennie wyjaśniać jak wymawiać moje nazwisko na Węgrzech wiedzą jak wymawiać nazwisko też miłe, choć może powinienem iść na terapię związku z tym wymawianie mojego nazwiska ja komuś każe nam się też bardzo skomplikowany obraz tych wydaje mi się, że mamy szansę na sednem mojego bywa mojego obywatelstwa też moim miastem to jest brytyjska, bo tak naprawdę miejsce dorastania to jest takie miejsce, do którego będziemy zawsze czuli na silniejsze przywiązanie chipem jestem Brytyjczykiem integracji w mojej książce turbulencje na coś się turbulencje są taki sam nie wiem ile ilu państwa przeczytała moją książkę, ale ocena często ktoś mnie pyta czy jest turbulencji jakiś materiał autobiograficznej pewne czy nie z wyjątkiem 1 historii został też ostatnie opowiadanie taka postać, kto to jest osoba, która powraca do Londynu po długim okresie mieszkania, gdzie indziej i czuje taki brak związku z miastem, które kiedyś, bo jego miastem, czyli jestem pewna melancholia i pewien przez strach i doświadczam tego, kiedy teraz wracam do Londynu, w którym mieszkałem przez tyle lat teraz mieszkam ostatnie 10 lat czyli w jaki sposób jest zostaną rozłączone z tą wcześniejszą częścią mojego życia pani znów po prostu straciłem relacje w tym siecią związek z tym miejscem, czyli w tej chwili nie bardziej niż kiedykolwiek mam takie poczucie tego, że nie jestem pewien kim tak naprawdę jestem też inaczej, gdzie mój dom tak nie wiem, ale tak sobie myślę o piłkę tej de France, a tej daty Jurek Sampo, że twój przykład trwa twoich kłopotów z tożsamością jest jako znaczące dlatego czasu, w którym się znaleźliśmy nie jest też nie jest wyjątkiem, choć w pewnym sensie każdy z nas jest wyjątkiem ale, ale ludzi, którzy właśnie mieszkają w różnych miejscach, którzy zostawiają część swojego życia gdzieś idą dalej no to jest taka to jest taka jest taki wyznacznik tego romantycznego czasu nomadów współczesnego, który pisał np. Olga Tokarczuk myślę, że to jest wzbogacające czy to jest jednak rodzaj utraty, bo tak trochę zabrzmiało w swojej wypowiedzi, że jest jakaś nostalgia jakieś poczucie, że coś straciłeś, a słońce no tak w pewnym sensie jest to wzbogacające państwa Józef wydaje mi się niewielkie, że każdy, kto doświadcza tego rodzaju rzeczy no to wydaje się dla takich osób bardziej naturalne ME to jest też, że mogą czuć pewną pasję z różnymi punktami widzenia, jakby takie osoby rozumieją, że ludzie mogą podlegać ma 3 rzeczy inaczej czy z tego punktu widzenia to dobre, a dalej realizował znaną, ale jest też poczucie utratę nie mogę tego tak dokładnie nazwać, więc ITI ze jedno w myśl jest fakt, że nie mam takiego wyraźnego podziału życie mój dom teraz Budapeszt czy teraz, kiedy do Budapesztu to jak dodano do miejsca, gdzie teraz mieszkam, ale w tym my sami wejdą też takie mają mieć większy sposób, kiedy sobie myślę, gdzie jest mój dom nie wiem tak do końca życia mogę powiedzieć też, że ciągle pewnie może być Londyn jestem pewnie takim trochę spadłem chwilę mam takie poczucie zakładam, że pewnego razu wrócę do Londynu ale kiedy nastąpi czy w jaki sposób czy to będzie w ogóle finansowo możliwe nie wiem ja teraz drzwi, ale tak mam takie poczucie chcą, że zostałem odcięty od czegoś nie wie tak naprawdę jak to wyrazić dokładnie być może nawet nie chcę tego robić tak naprawdę nie chce tego wyraźnie nazywać bo kiedy wrócę do Londynu to nie jest tak, że wrócę tam po to, żeby tam zostać zazwyczaj lubię wyjeżdżać szybko Londyn takie sprzeczne uczucia szczęście masz rację ku no Comment i być może nie jest takie wyjątkowe jednak doświadczenie naszych dzisiejszych czasach, zwłaszcza w Europie IRA ludzie przemieszczają się o Europie bardzo intensywnie w ciągu ostatnich 20m bierzemy to za pewnik każde takie oczywiste, bo to jest to co się dzieje na bardzo dużą skalę jak, czyli no tak to w związku z powyższym jest są miliony ludzi, którzy są takie same sytuacje, a czy podobnej maja sytuacja nie tylko to jak ja, gdzie mieszkam jako rodzic, ale też to, że mam rodziców, którzy są czy pochodzą z różnych kultur z różnych miejsc na imprezy znika z nich wydaje mi się, że to też jest coraz powszechniejsze Urbana z żadnego stanowiący obwodnicę, a la zna są w tej chwili to wszystko jakby wstrzymała ich ludzie tak nie podróżują nie chodzi tylko o to, że teraz mamy pandemię decyzji właśnie pan jak ja się Europy w Ghanie o to czy Europa będzie dalszym ciągu taką Europą, którą zawsze braliśmy zapewni czy też ona zaginie gdzieś Niewiem ten cały proces zmiany Europy jest tak intensywny, że nie wiem czy rzeczywiście coś się z tym zmienić łączące nie wiem czy ludzie będą chcieli przestać żyć tak jak żyją jak Europejczycy, ale no tak to jest częścią naszego życia na to kilka słów na temat tej książki może teraz nową historię kilku osób, które spotykają się w podróży właściwie przekazują sobie pałeczkę historii one tę historię zapytają, choć nie do końca ściśle, ale jednak dziś ci ludzie się stykają ze sobą i powiem tak jeszcze rok temu powiedziałabym, że to jest niezwykle współczesna książka opisująca to jak żyjemy, że często jesteśmy w 3 miastach 1 dnia spotykamy ludzi na moment później oni znikają i wracają do swojego życia, a teraz myślę, że to jest jakiś, choć do świata, który może trochę wbrew temu co daje mi przed przed chwilą powiedział, ale jakoś przemija choćby sam fakt, że jesteśmy tu wszyscy w maskach próbujcie państwo oddycha głęboko, żeby wam się spać nie chciało zrobimy co możemy, ale jednak, że jesteśmy wszyscy w maskach, że rozmawiamy przez Skypea, że pracujemy zdalnie i mimo że chcielibyśmy, żeby tamten świat wrócił to on już nie wróci do swojej postaci nie podróże na pewno zostaną zredukowane ten medyczna wolność się zmieni David efekty teraz patrzeć na tę książkę to właśnie jak ją czy też jako zapis czasu, który minął takiego hołdu dla świata który, który się właśnie kończy na naszych oczach wbrew naszym chęcią tak jak powiedziałeś, a decyzję lokalizacyjną tak naprawdę to wysysa powtarza tam się kilka razy już zdarzyło z moimi książkami wcześniejszymi pierwsza książka, którą napisałem ona rozmywa się w Londynie opowiadała o marynarzu to było London and Salt jest to był to były tak i dużo działo się w takich zadymionych pubach Londynu i po podpisaniu umowy na publikację książki zakazano palenia w barwach, czyli natychmiast połowa książki stała się opisem przyszłości takim dramatem ludzi, którzy robili palić w pubach rok 2016 na początku moja książka AUD MEN jest była to książka o takiej zmienności naszego życia i potem kilka tygodni później doszło do brexitu czyli jakby nie mogliśmy podróżować, a teraz, kiedy opublikowałem książkę turbulencje w ciągu roku właśnie wszystkie samoloty na świecie zostały uziemione także powinien naprawdę bycia straży z co do tego co pisze o tym, zamierza napisać przygotujmy się jakoś od urody łączy rajdy innych spółek się od Pp być może powinniśmy się przygotować swoją kolejną książkę na niebie można przy czym strasznie złym i wtedy to zostanie zakończone zobaczymy co jest m.in. debata, czyli tak rzeczywiście masz rację ta książka w tej chwili ma teraz w tym konkretnym czasie może być odczytywana jako książka o świecie to, dla której już nie istnieje, a kraj oraz osobiście uważam, więc że, choć mowa, że świat rodzi w dużym zakresie do na swoje stare tory wcale nie wydaje mi się o radzie właściwie nie wiem trudno pewnie powiedzieć być może te może długo dystansowe podróże zostaną zredukowane może tak będzie emocji nawet nie wiem, dlaczego my, kiedy będą mogli znowu podróżować to właśnie, dlaczego mieliby przestać podróżować jest wczoraj po raz pierwszy w tym roku poleciałem samolotem i przykro mi się nimi powiedzieć, ale zastanawiam się wtedy jak będą wyglądały lotniska każda no i lotnisko w Budapeszcie Warszawie były dużo cichsze rzeczywiście niż normalnie, zwłaszcza o tej porze roku, ale nie był całkiem opuszczony, bo tam pełno ludzi lot samoloty startowały lądowały samo inni członkowie mojej rodziny podróżowali w maju zdejmowali uciekali sytuacji związanych z wirusem i w maju przemieszczali się wtedy, kiedy właściwie nie latały samoloty decyzja z doniesień wynika, że lotniska przypominały miasta widma tak jakby ich był jedynym jej nawet tak z tego punktu widzenia patrząc wracamy do czegoś co można, by nazwać dawniej znaną nam normalnością, a więc całe mam nadzieję, że ta książka utkana jest nie stanie się powieścią historyczną w krótkim czasie różnymi obecnie na rok, ale oczywiście, kiedy ją pisałem nie miała pojęcia, że sytuacja rozwinie się tak jak się rozwinęła wita płynność podróżowania po świecie była trzonem tej opowieści mamy, by było 1, bo nie była jedynym kontaktem sposób w jaki dochodzi do kontaktu między podróżnikami w przypadkowe spotkania także wysiadają to jak rozprzestrzenia się wirus książka jest na razie stacja tego jak wirus może przemieszczać się po świecie bardzo szybki sposób w tym faktem to jest oczywiście takie spojrzenie po fakcie próba znalezienia dodatkowego znaczenia, kiedy pisałem książkę wcale nie myślałem o tym w ten sposób nie spodziewałem się tak niezwykłych wydarzeń w zbliżającej się w przyszłości po prostu przedstawiają świat, w którym wówczas żyliśmy myśląc jak to by się mogło rozwinąć książka zaczyna się w Londynie 1 z bohaterek spotyka się w Londynie ze swoim takiego podium był Bode splot 1 z bohaterek spotyka się ze swoim synem który, który no cierpi na nieuleczalną chorobę przemieszcza się do Madrytu tam spotyka mężczyznę, który właśnie powodu po zakończeniu tego lotu dowiaduje się jakiś kolejny bardzo smutnej bardzo smutnym wydarzeniu w jego rodzinie właściwie wszyscy twoi bohaterowie naznaczeni są albo cierpieniem albo smutkiem albo jakąś tragiczną sytuacją miłość kiedyś podróżując przez stany Zjednoczone napisał, że widział wielu ludzi żyjących w Cichej rozpaczy czytając tę książkę miałam wrażenie, że twoi bohaterowie są tak głęboko wstrząśnięci swoich losach w swoim życiu właśnie żyją w tej Cichej rozpaczy nie potrafią tego przełamać tak się zastanawiam tym pochodzić z kraju, który jest symbolizuje utożsamiany jest jako raje niemalże z Kanady, choć z drugiej strony mieszka w Budapeszcie, który jest najbardziej smutnym miastem Europy to znacznie więcej samobójstw w Budapeszcie, więc rozumiem, że z tego skrzyżowania po po urodzili się twoi bohaterowie ja mocnej tak możliwe obecny był z UE zwróci się pewien sposób myślę, że 1 ze stron można dowiedzieć ile co ogromna wolność przemieszczania się, jaką mają do postaci przestrzeni fizycznej, która staje oczywistej sprzeczności z ich poczuciem bycia uwięzionym w sposób osobisty pewnie dotyczy większości tych postać barwna figura, który właśnie nie wiemy tak to ujął odpowiedział szef wszystkich, bo wszyscy, więc po co może być utknęliśmy samymi sobą niezależnie od tego, dokąd się udamy, więc może ta to jest najlepszy sposób opisania tego i to podróżowania w przestrzeni lot do innej części świata może stanowić dla nas pewną skocznie od tego stanu więc to jest 1 rzecz, którą staram się wyrazić poprzez książkę m.in. bardzo trochę tła adres dla książki rysuje wizję na początku napisami na zlecenie dla Radia BBC chcieli 12 połączonych związanych jednak odrębnych historii, z których każda mogłaby być audycją słuchano niezależnie no bo były pisane po to, by je usłyszeć nie być audycję radiową, ale w ten sposób miał jakoś stanowić razem 1 całość, a to oznacza, że zdeterminowała o długość po szczególnych historii bardzo krótkie normalnie nie napisałbym tak krótkich opowiadań nabywanie 12, które są dokładnie tej samej długości, ponieważ muszą zmieścić się ramy czasowe endecji, więc to oznacza, że ta ten format c jest też często mnie tutaj nie pociągnęło w tym zleceniu fakt, że to była bardzo duże wyzwanie, by utrzymać dyscyplinę stworzyć historię dokładnie tej samej długości dosyć krótkie biorąc pod uwagę, że jest to pisane na potrzeby Radia słuchać prawdopodobnie, słuchając będzie robić coś innego przygotowują posiłek prowadził samochód, więc historię muszą oddziaływać silnie na słuchacza na odbiorcę to poczucie tego właśnie oddziaływania było tym co mną kierowało, więc niektóre z tych wewnętrznymi mają taką niemal tragiczną intensywność, więc to właśnie poszukiwanie tego tego uderzenia tego oddziaływania, które starałem się ująć w ramy bardzo krótkiej formy, a nie było jednocześnie z tego samego powodu miejsca na zarysowania szerszego kontekstu tła, które mogą nam mówić więcej o tym co doprowadziło do wydarzenia, których słuchamy, więc ta forma, którą książka jest wynikiem zlecenia wpłynęła na naturę samych opowiadań oraz historię sądzę dotyczą także porażki relacji międzyludzkich, które są obarczone wieloma problemami się, że mam nadzieję, że książka też wybrzmiewa z możliwością zaciągania bardziej głębokich relacji międzyludzkich na niektóre z tych historii powinny dawać nadzieję, że takie relacje głębokie są możliwe i te badania nie są tak pesymistyczny w stanie mam nadzieję czy ma swoje ulubione spośród opowiada nie chyba nie i dziękujemy z sporym wyzwaniem napisać coś zjeść 1 powodu kolejny aspekt tego zlecenia radiowego to krótki czas na na stworzenie History musiał być napisane w mniej niż pół roku, więc proces pisania był także prezesem bardzo intensywnym musiałem napisać tych 12 odrębnych historii w stosunkowo krótkim czasie, więc czuje się związek z każdą z tych opowieści mamy dziś działają również jako całość pierwsza ostatnie 2 tworzą pewną jedność, ale nie nie mam ulubionej poprzedniej książce czym jest człowiek MP Kingę podjął próbę, by czym jest człowiek też opisywały kilka historii tom to byli mężczyźni, którzy w różnym wieku różnej sytuacji, którzy zdarzali się z takimi podstawowymi pytaniami życiowymi, jaki jest cel życie jest sens i przede wszystkim co znaczy być mężczyzną we współczesnym świecie no to jest też pytanie, które pewnie wielu z nas na tej sali nurtuje jest dużo kobiet Ney myślę przede wszystkim zastanawiają zastanawiamy co znaczy być mężczyzną współczesnym świecie ty masz odpowiedź na ten temat swoją wizję męskości wyznał w Brink man nieszczególnie obawiam się bawią się, że muszę rozczarować, niemniej nie ma odpowiedzi na to pytanie nie to prawda, że poprzednia książka o 2 man jest była serią historii jest zdarzających się bohaterach mężczyznach 1 z tematów tej książki męskość to są oznacza, ale nie ma odpowiedzi zawsze postrzegam pisanie jako zadawanie pytanie, a nie znajdowanie odpowiedzi na nią oczywiście co dawano mi to pytanie wielokrotnie, odkąd książka została wydana, ale nie SA dziś jest jakiś problem z pojęciem męskości w tej chwili w naszej kulturze to nie jest coś coś co stało się zagadnieniem ostatnio domysły pytanie, które pewnie zadawano przynajmniej stulecia te pytania się powtarzają, więc dlatego zainteresowała mnie jako wątek do poruszenia tej książki tej książce historii właśnie tego dotyczą też, że mogę powiedzieć, że jest pewna niepewność, ponieważ istnieje pytanie dotyczące sedna męskości czy ideału męskości jest taki ideał jak miałby wyglądać taki ideał pozbawiony wad, bo brak takiej koncepcji co mogłoby być tym bezbłędnym ideałem, a to powoduje, że jest poczucie niepewności towarzyszące być mężczyzną, więc myślę, że ta niepewność została wyrażona w tych historiach w całej tej książce, ale czy mam pozytywną jakość twierdząco odpowie nie nie sądzę o tym, czemu skoro Kanada jest jednak swoje Kanada jest no takim z punktu widzenia Europejskiego krajem idealnym pozdrawiamy panią ambasador krajem, który utożsamiany jest rajem, który rzeczywiście negocjuje co chwilę tą tą umowę społeczną zwaną państwem, gdzie szanuje się mniejszości rządzi fantastyczny premier młody uśmiechnięty otwarty rynek reagujący jak człowiek nie jak polityk, a z drugiej strony to w tym kraju po swoją stopień stworzyła Margaret atut do stopnia, które dziś jest tak aktualna tak silna tak mocno także poprzez popkulturę, czyli poprzez film, czyli to zderzenie raju poszanowania jednostki praw, a z drugiej strony właśnie tak opresyjna wizja rzeczywistości, które w wielu krajach nie jest oderwana od od od realności niestety nie nie spędza już tak dużo czasu w Kanadzie jak kiedyś nam się mam nadzieję, że pani ambasador mi wybaczyć, że to powiem, ale uważam, że Kanada jest wspaniałym krajem, ale myślę, że prawdopodobnie przesadą jest nazywania i rajem mam członków rodziny w Kanadzie krewnych, z którymi często mówię rozmawiamy o sytuacji w kraju i Kanada jest po prostu kraju jak każdy inny tak naprawdę ma swoje problemy premier Kanady teraz pewnie bardziej popularnym międzynarodowa niż samej Kanadzie coś z bardzo miłe wyobrazić sobie, że są kraje takie jak Kanada czy Szwecja, które poradziły sobie z problemami znalazły te receptury wszystko byłoby wspaniale, gdybyśmy Stali się tacy jak oni, ale ja to nie wierzę co dzisiaj Kanada i jest lepszej sytuacji niż wiele krajów tego nie podważa, ale co kilka lat w ten sam kilka dni zastanawiam się czy nie przeprowadzić się z Kanady myślę, że moje życie w tej chwili tak mocno zakorzenione w Europie, że to był jakiś kolejny bardzo trudne kroki przy przeprowadzić znów przerzucić się przez Atlantyk, więc nie sądzę, żeby Kanada posiada receptury kość na to, żeby odpowiedź na dniach stać krajem idealnym na pozytywny wizerunek, który musi na czymś się zasadzać, ale to nie znaczy, że nie boryka się z wieloma problemami współczesnego świata radzą sobie z tym pewnie pewnych aspektach lepiej niż wiele innych krajów, ale nie powinniśmy udawać, że znalazł odpowiedzi rozwiązania to są pewne procesy jest ciągła walka z negatywnymi siłami, kiedy mówię negatywne może to ujrzałem jest taka walka walka o jakąś formę spójności znaczącej wspólności taki sposób, który odpowiadałby wszystkim na tyle na ile to możliwe, więc tak tak bym odpowiedział tym programie skądinąd ciekawe bardzo wydrukowanym z okazji trackiego Sopotu jest taki cytat z nami Klein, który wydaje mi się niezwykle ważne polityka nie cierpi próżni jeśli nie jest wypełniona nadzieją ktoś napełni ją lękiem to są wydaje mi się bardzo bardzo mocny, ale też adekwatne to rzeczywistości słowa, które się znaleźliśmy ty mieszkasz na Węgrzech w kraju, który no gdzieś no jest jakby egzemplifikacją tych słów i to oczywiście nie tylko węgiel dotyczy, bo w czasie zagrożenia politycy od takich zakusy ach, powiedzmy dyktatorskich mają duże pole do popisu i trudno dzisiaj nadzieje, więc jest jest pole do lęku do wykorzystania tego rynku obawia się tego jak to widzisz właśnie z punktu widzenia osoby mieszkającej na Węgrzech wydają się, że to jest racja to co widzimy na Węgrzech to jest polityka strachu nazwisk i to jest smutne to jest depresyjne zgadza się nie wiem jak doszliśmy do tego na Węgrzech i wielu innych krajach też w Europie to jest tak naprawdę ogólnoświatowe zjawisko Filipiny Indie jest wiele krajów na całym świecie, które sprawują tego rodzaju właśnie politykę strachu Chiny np. to wszystko tak rozgrywane lęki rozgrywane wydają się tak to racja ten cytat Naomi Klein ma w sobie wiele prawnym tak rzeczywiście ten lęk należy odeprzeć, jaką wizję na dzień, ale wydaje się, że brakuje nam takiej wizji teraz ta co nie zawsze uderza na Węgrzech to sposób w jaki partie opozycyjne wobec rządu są absolutnie nie ma żadnej szansy na wyrażenie pozytywnej wizji one po prostu nie mają wydaje się, że nie mają nic dopowiedzenia, które co czegoś co miałby taki obraz nadziei dokładnie tak samo w Polsce niestety i dlaczego tak się dzieje dlaczego nie wiem no być może można było poszperać w historii, a tych krajów czy te kraje miały taki trudny dwudziesty wiek np. może dlatego kusi mnie tak KE odpowiedź być może dlatego one taką łatwością poddają się tego rodzaju politycy, ale z drugiej strony przez dokładnie tak samo nie to nie to samo dzieje się z Wielkiej Brytanii dokładnie tak samo w stanach Zjednoczonych w kraju kompletnie innej historii życia być może nie dobrze jest generalizować, ale nie wiem może jest i ja każ może jakiś punkt cywilizacyjny, który osiągnęliśmy, który oznacza, że wyrażanie pozytywnej wizji przyszłości z tą sprawą musi zostać stworzona od samego początku cera taki obraz będzie rezygnacji obraz Niewiem lat dziewięćdziesiątych dwudziestego wieku pod koniec zimnej wojny, kiedy liberalna demokracja i kapitalizm miał zapanować wcześnie czy wierzysz Libera nie do tego właśnie niedoszła ta wizja się nie zrealizowała, ale była taka pozytywna wizja 2030 lat temu to się nie zrealizowała w tej chwili taka wizja wydaje się niesłychanie naiwna i być może jakaś inna pozytywna wizja musi zostać nową na nowo wyrażona no, gdybym wiedział co z tym zrobić jak zrobić pewnie bym zrobił nie wiem też trudne nazwy zespołu wydaje mi się, że wszyscy patrzymy z lękiem i nadzieję to co się wydarzy w stanach Zjednoczonych za kilka miesięcy to będzie ważna i ulgi, ale osobiście Mucha, gdzie sam jako człowiek, gdzie może szukać nadziej, gdzie też każdy dzień już jest na tak dużą nadzieję wizja ta uwaga decydentów z bardzo to jest zły znak, bo ja szukam nadziei bardzo takich osobistych sferach bardzo, a też, że w pewnym sensie, jeżeli patrzymy na to z punktu widzenia społeczeństwa jako takiego, jeżeli ludzie szukają nadziei swoich swoi i taki bardzo indywidualnej perspektywie ta oznacza, że jest to rodzaj poddania się na 1 z poziomów zajmie w okresie sowieckim był taki ten taki dobrowolny wewnętrzna emigracja ludzie wyjechali np. nawieźć starali się ignorować co się dzieje w miastach i wydaje mi się, że moje własne podejście jest czymś w tym rodzaju usług, a ja jestem wyczerpany już polityką i tak naprawdę nie rozmawialiśmy jeszcze o zmianach klimatycznych to jest ta ogromna katastrofa, która czai się gdzieś za rogiem naprawdę może być bardzo przytłaczająca ale, odpowiadając na twoje pytanie ja szukam będzie bardzo małych indywidualnych sfera moich, czyli nie myślę w ogóle o zmianie świata wydaje się, że to jest zbyt trudne, że to się nie uda zapraszam do zadawania pytań i jeżeli ktoś ma ochotę zadać pytania to tutaj proszę do mikrofonu dobrze ja tak sobie myślę, że tak jak wszyscy siedzimy to z literatury kanadyjski wspomniana atut, a węgierski pewnie Sándor Márai są powszechnie znani, więc chciałam zapytać tak dosyć prywatnie personalnie co czyta pisarz, który jest pisarzem zawieszonym pomiędzy tymi krajami i dlaczego my powinniśmy też przeczytać co ja czytam i architektem willi szukam czytam teraz historię starożytnego Rzymu UE ma mój ulubiony węgierski pisarz na po pierwsze, mój węgierski jest za słaby, żeby w ogóle czytać węgierskie jednak jest to literatura w oryginale i jestem zdany na tłumaczenia Krasnej chór High ale ten słynny pisarz angielski, ale ja nie jestem nie czuje się kompetentny do rozmowy na temat literatury węgierskiej nie mam i jaki ukrytych prelekcji do literatury kanadyjskich nie umiem odpowiedzieć na to pytanie jak mówię czytam historię antycznego Rzymu w tej chwili kolejne pytanie zwłaszcza legiony były przesyłane jako pisarz organ weryfikuje zastanawiam się na zdjęciu pić sam raz, więc Orbán robi z wolnością zajął żadnego radnego czy pisarzy ma jakikolwiek sposób pomóc mojej moje drugie pytaniami źródło w momencie, kiedy jako nastolatek dorastał pan w Londynie, jaką miał pan bohaterów literackich jak zaczął pan interesować czytaniem pisaniem ma teraz młodzi ludzie oglądają Netfliksa i kraju gry komputerowe czytanie nie jest już Kol no pierwsze pytanie oczywiście jestem przerażony zniesmaczony tym co się dzieje na Węgrzech i brakiem czy też tłumieniem węgierskich mediów duszeniem węgierskich mediów do tego rzeczywiście dochodzi i toi to sprawia, że czuje się mocno sfrustrowany stanem węgiel, lecz ja mogę coś z tym zrobić nie tak naprawdę nie widzę co mógłbym z tym zrobić pewnie to jest jakaś wymijającą odpowiedź, ale nie wiem co mógłbym z tym zrobić pisarze mogliby z tym zrobić, ale zostaniesz na Węgrzech, a tak myślę, że tak jak czy urzędu mam dwójkę dzieci chodzą do szkoły na Węgrzech są pół Węgrami tak naprawdę tego rodzaju decyzja oznacza wykorzenienie całej rodziny na początku tego roku, kiedy parlament węgierski dał Orbánowi te specjalne uprawnienia da da to naprawdę było bardzo niepokojące w tej chwili, jakby zwrócił te swoje prerogatywy, ale zastanawiam się czy znowu może dostać te prerogatywy potem oddać tak w kółko, ale przejęcie przez niego uprawnień, jakby nic nie spowodowało złe, ale następnym razem no a potem co się będzie działo być może więcej czasu będzie miał między tym oddawaniem władzy na karę będzie w tym momencie na początku tego roku, kiedy sam sobie przyznał pełną zwierzchność nad parlamentem to się tak rzeczywiście wtedy myślałem sobie, że może rzeczywiście wyjadę jeśli będzie gorzej być może jakimś punkcie księcia będę musiał wyjechać, ale trudno w tej chwili powiedzieć, kiedy miał nastąpić w Cannes miłość, ale co może być gorsza nikt tak naprawdę Bytom po w tej chwili nie ma już wolnej prasy władze gminy Kęty może być gorzej tak aż na Rosjan np. nie wiem na Węgrzech w dalszym ciągu mogę publicznie powiedzieć co chce i nie lęka się, że trafi za to do więzienia no jest jakaś tam pewność teraz się zawsze może być gorzej, niemniej jednak nie sądzę, że powinniśmy jednak przesadzać np. Chiny na tę gorszą sytuację, czyli powinniśmy w jakimś sposób w jaki sposób zachować odpowiednią skalę tego co się dzieje, niemniej jednak rzeczywiście decyzja prezesa, więc bardzo jest to zła sytuacja, ale wcześniej mówiłem, że w zeszłym roku były wybory wybory na prezydentów większych węgierskich miast i opozycja oraz pierwszy wyłoniła wspólnych kandydatów, czyli wszystkie partie jak opozycyjne wystawiły po 1 kandydacie przeciw Fideszowi i Budapeszcie taki kandydat wygrał z decyzji no dobrze była z sobą walczyć sam fakt, że muszę to powiedzieć jest trochę dawniej frustrujące natomiast dobrze powiedzieć, że ciągle jednak zobaczyliśmy, że Fidesz może, by przegrać jakieś wybory, czyli sam system wyborczy jest na tyle spójne, że należy, że nie jest nieuczciwe nie np. w porównaniu z Białorusią już niedługo będą wybory do parlamentu partie opozycyjne mówią, że będą wystawiały pos po 1 swoim kandydacie, więc może nosić będzie bardziej skomplikować nam się one rzeczywiście to zrobią rozumieją się to wtedy Fidesz prawdopodobnie ani naprawdę ta najgorsza rzecz te największe niebezpieczeństwo polega na tym, że Fidesz ma więcej niż 23 w parlamencie co oznacza, że Fidesz może zmienić konstytucję zawsze, kiedy będą jednak ochotę i to będzie dyktatura taka elekcji na dyktaturę po prostu nie podobają się zasady to zmienia jednak ustalać, jeżeli w kolejnych wyborach ta większość spadnie pod ten próg to już będzie jakiś krok do przodu chodzi po prostu o to, że jakby nie skreśliłem jeszcze węgiel myślę, że demokracja węgierska może powrócić myślę, że w tej chwili High na kraj od wielu lat tak naprawdę przez wiele lat Węgry były pod pewnego rodzaju dyktaturą, a mimo to nie ten stan nie może być trzymany na zawsze także myślę, że jest to możliwe, że możemy być nie do końca panu, że dziś w tej części Europy rzeczy nie mają się dobrze, ale nie jestem jeszcze stuprocentowej rozpaczy, a teraz może drugie pytanie wysoka właśnie to tam jeszcze drugie pytanie pana tak, że wszyscy pisarze stają się pisarzami, ponieważ kochają czytać to jest bardzo ważne przynajmniej było prawdą w moim przypadku jego dziecko uwielbiałem czytać ci zaczyna się pisanie, starając się niejako naśladować się to co dostaliśmy jako Czytelnicy co się dzieje, kiedy ludzie czytają za młodu tak wygląda ten proces uczymy się pisać dzięki naszej miłości do czytania dzięki temu technicznie uczymy się pisać, kiedy czynimy pierwsze próby, więc zgadzam się, że czytanie czytelnictwo jest bardzo istotne, kiedy byłem nastolatkiem z dnia 1516 lat i rozpoczyna pan za fantazjować w stanie się pisarza któregoś dnia ustawy pod okiem wspaniałych modernistów Jamesa Jonesa idiota i tej chęć 2006. dwudziestego wieku jeśli chodzi literatury już latami cmentarz przeczytam tutaj się z tego programu to jest coś, czego pisarz nigdy na serio nie po nie powie może tylko się krygował jeśli to będzie mówił jestem bardziej dumny z tego co przeczytałem już z tego co napisałem proszę mi wierzyć żaden pisarz tak naprawdę nie myśli, ale bardzo dobrze to brzmi bardzo proszę dzięki tej wytwórni dziękuję panie z wyżej za dziękuję za święconej ani ci dziękuję za swoją ważność od opcji pytanie nie jest to co widziałeś nie to co przeczytałeś ani o to co napisałeś, ale się co zobaczyliśmy jak ja czytam, a swoją książkę dziękuję za nią była to bardzo przyjemna lektura, kiedy czytam miał takie poczucie, że obejrzałem film wydawało mi jak byś napisał scenariusz łan i poczułam się w 1 z filmów Kieślowskiego nie wiem czy widziałem się trylogię rond Mogilskiego, gdy w, której wszystkie te elementy łączą się 1 całość, więc moje pytanie dotyczy tego w jaki sposób film jest inspiracją dla swojego pisarstwa z bardzo ciekawe pytanie umowa myślę, że wszyscy współcześni pisarze inspirują się firmami wszyscy ci że, a piszą powieści to odnosi się również do mnie filmy Kieślowskiego, który pani wspomniała Dekalog również mają wpływ na pisarzy Dekalog był 1 z inspiracji 1 z wcześniejszych książek, które napisałem, więc to jest taka sekwencja tutaj połączone ze sobą ku opowiadań właściwe, więc tak wpływ filmu opowieści wizualnych ma przemożny wpływ na wszystkich piszących film telewizja można powiedzieć dominują są dominującą formą narracji naszych czasów nieunikniona jest także mają wpływ na pisarzy na sposób w jaki grze historie co prezentowane w książkach i to co widzimy w telewizji kinach przekłada się również na sposób pisania ta uwaga, którą pani się za podzieliła nasze jeziora tej książki na teren cmentarza przeczy temu co chwilę potem, a co będzie też, ponieważ firm i telewizja pewien sposób stanowią dominującą formę narracji w naszej kulturze, kiedy pisze książkę w morze to dotyczy tak bardzo tej książki innych niemalże staram się z robić rzeczy, które mam marzenie nie mogły być zrobione tak dobrze formie wizualnej staram się to zrobić na stronach książki myślę, że pisarz posługujący się słowem może osiągnąć to, czego nie osiągnie artysta posługujący się obrazem jest to pewien sposób patrzenia na postaci PiS pisana historia może uchwycić tę wyjątkowość postaci w sposób bardziej złożonej głębsze niż jest w stanie zaoferować film np. choć pewnie są jeszcze innym moc mocne punkty opowiadania historii na kartach powieści staram się pisać rzeczy które, którzy również wzmacniają samo medium w Polsce osiągnęliście miasta i u Wajdy od Madryt Kaka swej książce pisze w Madrycie on tak każe Hongkongu do Londynie zje tu blisko czy znasz wszystkie te miasta czy odwiedziło się nie wszystkie z nich, a poza tym musi, ale oczywiście wybrałem miejsca, w których byłem w dużej mierze na teren, ale to było możliwe, bo nie czuje się komfortowo, opisując miejsce, których nigdy nie widziałem takie osobiste odczucie, mówi że wszyscy powinni tak, że to ja odczułem po prostu niekomfortowa, więc byłem niemal wszystkich miejscach, do których nawiązuje, których nazwy pojawiają się w książce Hongkong jest miejsce w tym nie byłem sam, ale wszystkie inne odwiedziła często bardzo krótko u nas, ale jednak byłem zmęczony i państwa w, kiedy wspominasz inspiracji filmem teraz mieszkasz w Budapeszcie w artykule wspomniał, że książka ma możliwość wejścia głębiej w temat postać czy lata znasz czasem wiele szans oczywiście słyszałem, ale nie czytałem operat lata jubilata z Paulą firmy KFC oraz twórca wielogodzinnych filmów jest fajne, bo głos wideo ostatnie dzieło całej hossy swój głos trwa 2 dni 5 godzin jest film niczym film kiedyś taki przebłysk tego co może film zrobić jeśli chodzi o możliwość wejścia głębiej to co normalnie dzieje się tylko w książce większość twórców filmów nie idzie w tę stronę czy chciałem wiedzieć czy widziałaś nie widziałem żadnej z tych produkcji muszę przyznać, ale nie chcę sugerować, że firmy są gorsze od książek nie było moją intencją chciałem po prostu podkreślić, że mają swoje własne mocne strony wojnę np. film mogą być lepszym medium w pewnym sensie książek świat trudno opisać sekwencje jakiś akcji jakich wydarzeń film może to zrobić jest bardziej odpowiednim medium w wielu przypadkach odpowiednim środkiem wyrazu oczywiście to jest taka generalizacja, którą łatwo, by obalić, ale to tylko przykład są pewne po prostu typu materiały się ogólnie mówiąc z im bardziej zewnętrzna akcja, tym bardziej podatna na zaprezentowanie w sposób filmowy telewizyjny a tym bardziej mam do czynienia z czymś skierowanym do wewnątrz to pewnie sprawdziły się książka rzeczywiście można, by to zakwestionować filmie ta warstwa wewnętrzna tak naprawdę ne jest w rękach geniuszu świetnego aktora, który jest w stanie stworzyć poczucie wewnętrznego tego co skierowane wynikające z zewnątrz myślę, że powieść też może to robić może to zrobić lepiej od firm pomysł czy masz jakieś propozycje ze strony właśnie studiów filmowych czy ktoś się pojawił, kto chciałby sfilmować, bo to są napisałeś to dla Radia, ale może są jakieś przymiarki do tego, żeby przenieść, która jest swoich książek samo trwają rozmowy, żeby o man jest została przełożona na język telewizji filmu telewizji uważam, że Wysoka Izbo telewizja dzisiejszych czasach często gości lepszy działa nawet niż duże ekrany myślę, że także brat nadawała się do telewizji, ale z drugiej strony istnieje oczywiście chciałbym, żeby się stało byłoby to dla mnie korzystne pod wieloma względami, ale jest trudności spraw, które patrzyły na książkę producenci scenarzyści patrzeć na to jak bardzo poważnie nawet jak można, by zamienić na obraz telewizyjny historię opowiadania w tej nie w tej książce nie turbulencje, ale ksiądz od MEN jest większość z nich ma tę wewnętrzną ość w sobie ta akcja jest też rozgrywana dziś w środku, więc co trudno jest wyobrazić sobie jak można, by przełożyć się medium ekranu stół, ale książka ma też inny aspekt wizualny, więc pewnie o przyciągnęło uwagę producentów telewizyjnych, bo mieli to odczucie, że mogą książkę nie zobaczyć, ale przy bliższej bliższym Poznaniu okazuje się, że ta, kiedy patrzę na samą historię samą opowieść ona jest taka zewnętrzna tak zainteresowana trudno wyobrazić sobie przełożenie na ekran, ale jest to opcja w tej chwili rozważane co do książki dodawany jest, więc mam nadzieję znajdą sposób, żeby te sięgające co powiedział już, że twoje książki no jakoś wyprzedzały rzeczywistość, która nas dopada no to zdarzenie zadaje pytania, ale jednak ponawiam, o czym teraz myślisz nad czym pracujesz, jaka część naszej rzeczywistości przyciąga książkę, którą teraz pracuje nie chce zbyt wiele o tym, mówić, bo jestem gdzieś tam w środku tego procesu, ale jest książka, która ma ma wątki brytyjskiej i węgierskie i jest odzwierciedlanie też tego brytyjskiego węgierskiego aspekty mojego życia, więc staram się dziś w książce zbudować nad na tej waży racje rozmyślam Okaj wykonuje jako ogląda kultur jak wygląda kulturalny pan dymić na życie na Węgrzech czy są spotkania otwarte jak to jak to teraz przebiega byłbym zaskoczony, gdyby odbyło się takie wydarzenie w tej chwili jak to, w którym uczestniczymy właśnie na Węgrzech, bo życie jest więcej i normalne taki jest odczucie przynajmniej mówi w Budapeszcie potem, że wszyscy noszą maseczki dni sklep oczywiście działają szkoły mają zacząć uczyć 1września mogłem tutaj przyjechać na kilka dni będę mógł wrócić, więc stosunkowo normalnie żyjemy natomiast tak jak wszędzie sens jest to poczucie, że bardzo możemy wrócić do sytuacji oddalono w sytuacji zamknięcia realizowania ich państwo takie poczucie, które wszyscy mamy jeszcze nad nami wisi debaty Sikorski mówiliśmy o obawach własną firmę, jakie są twoje obsesję obawy jak swój obsesyjny strach Europy w leczeniu takie dosyć osobiste pytanie nie wiem nie ma 1 rzeczy, które się obawiać także przyszłaby na myśli interesy ze jest tyle rzeczy, których teraz można się bawić, ale i tak wiele obaw pandemia sytuacja polityczna zmiana klimatu wiele powodów do zmartwień mam dzieci dość małe więc oczywiście zastanawiam się z jakiego rodzaju świecie przedsięwzięć nie udawajmy, że wszystko wygląda w tej chwili wspaniale, ale jak powiedziałem możemy badać olejów bardzo czarne smutne nastroje, ale ja na co dzień nie czuje się przytłoczony wszystkimi tymi sprawami, które omawiane dziś tam oczywiście są w tle, kiedy jestem wywoływany do tablicy, bo o nich mówić to on to mogą urosnąć do rangi takich właśnie strachów, które przetwarzają, ale życie toczy się dalej wszyscy dziś szczęśliwa w swoim życiu tak tak sądzę tak szczęśliwy człowiek uznany David solą, a w takim razie dziękuję bardzo, chyba, że ktoś z państwa jeszcze, ale jeżeli nie zapraszamy do wydawnictwa pauza, które na dolne ma stoisko z książkami będziecie państwo mogli kupić David MO we mgle funkowe mać Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: LITERACKI SOPOT

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

TOK FM Premium teraz 40% taniej. Wybierz pakiet z aplikacją mobilną - podcasty, audycje i radio bez reklam zawsze pod ręką.

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA