REKLAMA

Antropocen, czyli Był Sobie Człowiek

Literacki Sopot
Data emisji:
2020-08-22 13:00
Audycja:
Czas trwania:
01h 10:42 min.
Udostępnij:

Rozmowa dziennikarza Gazety Wyborczej Tomasza Ulanowskiego z Dorotą Masłowską i Iloną Wiśniewską na temat wpływu człowieka na środowisko naturalne oraz skali zagrożenia jaka z niego płynie. Prof. Colin Waters z Kanady, dzięki połączeniu internetowemu, dodaje do rozmowy cząstkę naukowego podejścia do problemu, który wśród naukowców zyskał miano "antropocenu".

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
dzień dobry witam państwa serdecznie witam państwa serdecznie na debacie do tych w debacie rozmowy dotyczące oceny, którą zacytowaliśmy Byłsobie człowiek może państwo ani drugi taki film animowany debata odbyła się w ramach dziewiątej edycji festiwal literacki Sopot, która w tym roku jest poświęcona literaturze kulturze kanadyjskiej mamy wspaniałych gości ja się nazwą Tomasz Ulanowski dziennikarz naukowy gazety wyborczej, a naszymi gośćmi są dzisiaj Dorota Masłowska Rozwiń » pisarka która, która jak myślę próbuje tak powinny być łączone która próbuje przybliżyć nam prawdę o Polsce Polakach w swoich opowieściach dramatach i felietonach i te ostatnio nie wychodząc z domu jak rasowy Ilona Wiśniewska reportażystka fotografka pisze o ludziach mieszkających na dalekiej północy opisuje fakty ale, używając technik literackich i naszym trzecim gościem jest profesor kolejny okres geolog, który państwo widzą, którego państwo widzą tutaj na telewizorze panie profesorze czy pan widzi pan na tak widzi nas czy profesor kolejny Teresy z geologiem tak jak powiedziałem, czyli już zajmuje się poszukiwaniem nagich faktów za pomocą metody naukowej doczeka natury rzeczywistości swoją karierę naukową poświęcił brytyjskiej służby geologicznej obecnie sekretarzem grupy roboczej do spraw kontroli oceną powołanej przez międzynarodową komisję stratygrafii dla porządku powie, że międzynarodowa komisja chce wygrać to jest ta to ciało, dzięki któremu wiemy, jakiej epoce w jakim okresie w jakiej erze geologicznej żyjemy i wg jej oficjalnej oceny żyjemy obecnie w epoce choceńskiej, która zaczęła się jedności o mniej więcej wynosi 1000 lat temu nasze spotkanie będzie tu jest tłumaczone na język angielski Polski przez wspaniały tłumaczki pełne Goś lińską Małgorzatę Grabarczyk bardzo dziękuję za ciężką pracę, a także na Polski język migowy przez Martę Jaroń i Elżbietę Borowską również bardzo dziękujemy tłumaczenie na język migowy będzie się ukazywać na telewizorze, który jest naprawo od nazw uczestników na sali bardzo prosimy o przestrzeganie wszelkich wytycznych, które zostały przedstawione mam nadzieję, że wiedzą państwo, jakie to są etycznej ja niestety nie wiem również witamy internautów, którzy obserwują naszą nasze spotkanie na Facebooku wszelkie publikacje w mediach społecznościowych prosimy opatrywać hasztagiem literacki Sopot 2020 ostatnie kilkanaście minut spotkania poświęcimy na pytania z sali proszę podnosić rękę osoby, które będą zadawać pytania bardzo prosimy podchodziły do tego mikrofonu, który się znajduje po naszej prawej strony, a no niestety nie przewidują pisania książek jakiekolwiek książki były i po spotkaniu bardzo prosimy o wychodzenie z sali poczynając od ostatniego rządu, ponieważ organizatorzy muszą przygotować na kolejne na kolejne spotkanie tak się pomyślałem, że naszą rozmową w ocenie zaczniemy od Ilony Wiśniewskiej, ponieważ ona mieszka w tym rejonie świata, który relatywnie rzecz biorąc jest najmniej dotknięty przez przez człowieka czy ile znaczy czy czytam widać, że żyjemy w epoce człowieka czy tam, gdzie żyje w Arktyce widać żyjemy w epoce człowieka, a dzień dobry niestety widać coraz bardziej ja mieszkam w takim słowo za zaludnione jest słabo zaludnionej części Europy na najdalszej północy Norwegii, gdzie ludzi jest jest mało, ale tu to nie zmienia faktu, że bardzo dużo się tam dzieje właśnie bardzo duże rzeczy powodowanych przez człowieka, bo to jest miejsce, które od od wieków było właśnie zamieszkane przez garstkę ludzi i to, że krajobraz był pusty było wartością, a teraz w epoce, w której żyjemy, gdzie wszystko musi być przeliczane na jakąś ekonomia rządzi tym tym przeliczania okazało się, że to pustka, która jest na północy ona jest dużo Warta i teraz na północy która, która zawsze no właśnie wartością była złota to mała liczba ludzi teraz się buduje ogromne elektrownie wiatrowe Norwegia jest wysyła świat taki taką informację że, że chciała, by uratować świat jest, jeżeli państwo myślą sobie może w krajach, które mają politykę środowiskową na wysokim poziomie to z 1 strony tak, ale z drugiej Norwegia, ratując klimat niszczy własną przyrodę i teraz Norweg się odbywa na całym Wybrzeżu odbywa się bardzo dużo protestów mam nadzieję, że o tym, będzie na świecie też więcej wiadomo bo, bo po co się dzieje teraz, bo Norwegia wydała pozwolenie na budowanie ogromnych elektrowni wiatrowych takich które, których Niewiem czy są tak wysokie w Europie te maszty, bo to będą maszty 1 z wysokości 250m, a pałac kultury ma 237 mogą sobie państwo wyobrazić, jakie to są ogromne połacie ziemi to nie jest niczyja ziemia tam od tam historyczne tereny zamieszkują Samowi, czyli rdzenni północy to jest wydawanie zgody na budowanie takich elektrowni jest łamaniem ich praw, a Norwegia podpisała konwencji lub, która gwarantuje rdzennym możliwość kultywowania swojej tradycji oraz właśnie ich przyznaje im ziemi ziemia jest ich a, a elektrownie wiatrowe nie tylko turbina, która stoi ma ten ogromny zasięg tylko to są drogi to cała infrastruktura, która to kto, który ona wymaga, czyli czy coś co my postrzegamy jako postęp Norweg jest, bo postrzegane jest postrzegane jako jako łamanie, czyli praw coraz bardziej coraz bardziej jest postrzegane Norweg Norwegia to kraj, który nie ma nic innego poza tą przyrodą tam się nie jest, żeby przepraszam bardzo mają trochę ropy gazu tak, ale chodzi o to, że osoby, które przyjeżdżają do Norwegii one tam przyjeżdżają, żeby podziwiać dziedzictwo architektury tylko przyjeżdżają po to, żeby oglądać się przyroda, a jeżeli się zniszczy swoją tożsamość, bo przyroda jest tożsamością Norwegów no to zostanie zniczy, bo się zastanowią właśnie co jest najgorsze w tej sytuacji chyba chciwość, bo nigdy nie była bogata, więc nie wiem, gdzie jest granica chciwości niema granicy no właśnie ja mam nadzieję, że jest i że właśnie chciwość krótkowzroczność są są też tymi pojęciami, które dotarły również to Norwegia wydawałoby się, że to kraj, który inaczej myśli Dorotą w Polsce chciwość ograniczy chciwość granice nie ma tak, ale czy ma dla nas trochę dyskusja o norweskich wiatrakach abstrakcyjna, ponieważ w Polsce właściwie nie zmian w niezmienionej przyrody nie ma poza poza poza kratkami, więc 1% powierzchni Polski są parki narodowe, a tak tam też człowiek ingeruje jak swoje perspektywy wygląda epoka człowieka nie może może zacznę od wysokiego co uderza mnie tutaj w pocie gdzie dotyczy państwa zbiornik wodny zwany potocznie zbiorczo morzem Bałtyckim zresztą akurat przed przed przeciętnej czytam Ilony esej zmarszczki o Bałtyku w magazynie dwutygodnik i myślę, że to jest coś co mnie nawet bardzo uderza, bo jestem stąd i doświadczam tego morza od wczesnego dzieciństwa widziałam je bardzo różnych odsłonach miejsce, do którego jeżdżą po jeszcze niedawno było stosunkowo mało uczęszczane przez innych Polaków i mało zniszczone w tej chwili w w takim upiorne przyspieszonym tempie doświadczam jego czegoś to nazwa właśnie infrastruktury z racją to znaczy pojawiają się wszelkiego rodzaju budy nie nie takie u uzasadnienia, które mają umożliwić postawienie budy za podejrzewam za parę lat w tej chwili to po prostu jest doprowadzenie prądu wyprostowanie asfaltu, które również wiąże się np. wycięciem starych drzew i usunięciem ich korzeni i ich miejsce postawienie takich takich absurdalnych absurdalnych jakiegoś komedii horroru kikutów bardzo bardzo takich rachityczny łyse nieporadnych i gęsto właśnie nasadzonych można sobie tylko wyobrazić, że one nigdy nie będą piękne stare i jak jak jak złożone bio oświaty zostały zrujnowane wycięciem tamtych myślę, że ponad stuletnich lip które, które stały przed nimi i wydaje się, że każdy z nas widzi takie fragmenty świata, gdzie ta ruina nazywana nie wiem modernizacją po prostu dzieje się w takim bardzo bardzo taki bardzo namacalne przyspieszone sposób i trudno być spokojnym i trudno być obojętnym, bo o wiemy, że każde takie każdy krok ku modernizacji oznacza jeszcze przyspieszenie tego tempa, w którym się będzie zmieniać zazwyczaj takim 0101. krokiem do tego, żeby coś zaczęło się dziać naturalnym krajobrazem jest budowa drogi i naukowcy nawet policzyli, że ziemia jest obecnie pocięta na 600 000 kawałków drogami mniejszymi większymi w różnych częściach świata tutaj mam pytanie do prof. Colina Tersa jak pani proszę jak nauka definiuje to słowa tryb oceny czy sam procent wg nauki mimo zgodna z 2, a więc niedawno ustalono, że przez około 11 000 lat żyjemy na stosunkowo stabilnej planecie stosunkowo stabilnych warunkach temperaturowych i w efekcie tego cywilizacja człowieka może korzystać z tych umiarkowanych warunków i dokonywać postępu jako ludzie zmodyfikowaliśmy planetę do takiego stopnia, że nie żyjemy już w tym stabilnym świecie się proporcja ta nieznana jednostka, którą eksperymentujemy eksperymentujemy z chemią fizyką na świecie niewierzące tak naprawdę do czego to doprowadzi wspomniał pan z dnia pani Bałtyk to wspaniały przykład zmian, które zachodzą bardzo gwałtownie patrzymy nie na percepcję tego co widzimy wokół siebie, ale szczegóły patrzymy na kolejny osadów dna Morskiego Bałtyku 1 z obszarów nas interesuje to Gotlandii tam jeśli wiercimy się osady i spojrzymy na coraz starsze warstwy zobaczymy, że większość to szara glina, ale jest też takie przejście datowane na oko 1550, kiedy pojawia się materiału czarny bogaty węgiel pomocy dzięki temu jest taki, że 1 z wielu zmian jakich dokonaliśmy na planecie zaś właśnie około 1000 pięćdziesiątego roku nastąpiła rewolucja rolnicza, czyli odeszliśmy od ręcznego uprawiania roli, a używaliśmy wtedy siły koni do ciągnięcia maszyn i zaczęliśmy korzystać ze zdobyczy technologii, a także pestycydy po to, by pozbyć się nasza intelektu IT to był ten znany w osiemdziesiątym roku 2 Coma 4 tony tego nie zostały użyte w zaledwie w krótkim bardzo okresie to miało przełożenie na senatora to się wszystko osadza warstwach Bałtyku, dlaczego ta warstwa jest czarna, dlaczego ta organiczna od dawna jest czarna ma to związek z rolnictwem, gdyby utrzymać się na populację używamy coraz więcej nawozów po to, by zapewnić ciągłość upraw właściwie podwaja się ilość stosowanego, a z lotu i co jest źródłem tego, dlaczego coraz więcej gazu to środa jest tutaj działalności rolniczej polegająca na stosowaniu sztucznych nawozów i tysiące trzynastym roku było zadecydowano o konieczności dodawania substancji odżywczych do gleby dla bez reperkusji podważania tego zwiększania ilości takich substancji, by jeszcze są większe plony np. jeśli chodzi o ryż, a także spalane są paliwa kopalne mamy do czynienia z emisjami sen samochodów i tak da z wszystko to trafia do jezior do zasobów wodnych i w efekcie zakwitają glony sinice widzimy to napowietrznych zbiorników wodnych oczywiście wpływa też jakość życia człowieka w każdym razie, kiedy te glony obumierają gromadzą się na dnie to zwiększa to ilość tlenu w wodzie, a w efekcie nazywamy to taki sezonowymi obszarami śmierci nic nie może żyć z powodu tlenu, ponieważ nie ma zwierząt, które jadły, by te osady albo takich robaków no to mamy do czynienia z pozostawania tego nas tej czarnej warstwy i to się dzieje w tej centralnej części Bałtyku w tej chwili, ale także wielu innych częściach świata w obszarach przybrzeżnych po chwili są miliony takich czarnych metrów kwadratowych takich wybrzeży mocno widoczna, bo jak rozumiem dla osoby badające stan dentystki będzie widoczna granica wyznaczająca początek kontra oceną tylko ona musi się ujawnić właśnie uniwersalny na całym świecie o jakich jakichś sygnałach mówimy, które w które, które nam pokazują, że zaczął się zaczęła jakaś nowa epoka geologiczna mamy tutaj 4 różne komponenty po pierwsze to są nowe materiały tutaj przykładem aukcji będzie 4 przecinku ma materiały, które mają 4,6 miliardów lat, a Anny w ciągu 70 lat mamy ponad 3 dziś doszło do trzydziestokrotności tych materiał mam tutaj długa bytu ołówek i na końcu tego ołówka jeśli węgiel on to nie jest naturalna rzecz myśmy wynaleźli jest to długopis z plastiku tylko uwag jest plastiku te klasy znały materiał zbierany przez człowieka od lat pięćdziesiątych ubiegłego wieku mamy ponad 90 000 000 ton plastiku produkowane w co roku, czyli wynajem ziarnka procent rozpoczął się on 50 lat też produkowanych jest bardzo duże planowane są ogromne ilości plastiku większość z nich trafia na koniec do morza tworzą malutkie drobiny włókna, które są utrzymywane przez rzeki domo już i każda część w momencie, kiedy badam jakąkolwiek część może wszędzie tam znajdziemy te fragmenty plastiku one też trafiają do atmosfery czytam tu też także jest myślę bardzo szeroki sygnał, że te wszystkie osady w tej chwili morzach jeziorach pełne są materiału stworzonego przez człowieka czy dochodzimy do momentu do punktu i bo Niemcy w latach pięćdziesiątych wtedy wtedy widzimy takie sygnały, które tam się właśnie zaczęły i tutaj myślę też kwestie zmian klimatycznych to jest bardzo wyraźny sygnał, a propos cen w ciągu ostatnich 10 lat doszła, a doszło do podniesienia średniej temperatury 1 °C nas z PiS Bergen nie ta temperatura temperatura wzrosła jeszcze bardziej od 56 stopni nim w Polsce jest myślę już podobnie i uznajemy w związku z powyższym, że tak naprawdę hola cenie mamy szczytową temperaturę, a ona osiągnęła szczytową temperaturę 7000 lat temu, ale cały czas w tej chwili temperatura rośnie i wrócimy pewnie do tych najwyższych temperatur nie wiemy czy tak będzie wiem, że ziemia obraca się wokół własnej osi wiemy, że na aż się nachylenie też może się zmienić oznacza to, że słońce też i promienie słoneczne inaczej docierają na ziemię także myślę że, a też ma wpływ w związku z powyższym temperatura powinna też spokojnie opadać natomiast widzieliśmy, że temperatura jednak rośnie zamiast opadać nie ma żadnej wątpliwości, że to się odnosi do dwutlenku węgla, który emitujemy do atmosfery czy Pedro produkujemy Gazy cieplarniane wiemy, że naturalna, że plan, że dwutlenek węgla powinien naturalnie występować w atmosferze jednak nie powinien przekraczać pewnego pewnego poziomu natomiast wiemy, że w tej chwili te poziomy są znacznie przekroczona oczywiście powstają kontrowersje naukowe co na temat tego co się dzieje na planecie pyton transakcji sygnałem końca to jest zupełnie nowa skała, którą tworzymy na tak tak naprawdę to Rzymianie wynaleźli beton wiele tysięcy lat temu myśmy na nowo odnaleźli ten beton wraz z klatek czterdziestych dziewiętnastego wieku czują się pojawił w dziewiętnastym wieku i dopiero jednak od połowy dwudziestego wieku beton stał się takim istotnym elementem naszego krajobrazu tak bardzo zmienił przestrzeń miejską prąd od lat pięćdziesiątych wyprodukowaliśmy około 5001 000 000 biliona on pytano miliarda ton betonu i żebyście państwo rozumieli, jaka to jest skala, jeżeli weźmiemy wszystkie osady, które są przenoszone rzekami wodą lodowcem, które są przenoszone do do domów już też mniej więcej tyle ile człowiek ile trafia do mórz z postaci betonu, czyli rzeczy jest ogromna siła geologiczna rzeczywiście jest ogromnie istotne proces, który bardzo zmienia naszą planetę, czyli tworzenie betonu produkcja betonu wymaga również zużywania energii znowu ta energia zużywana do produkcji betonu i tutaj mamy bardzo dużo emisji dwutlenku węgla w samym procesie produkcyjnym naturalnie dzięki temu osiąga się ociepla dosyć niecodzienna sytuacja, bo po raz pierwszy określają jakąś epokę geologiczną w jej trakcie jesteśmy jesteśmy w środku procesu i w jaki sposób możemy zauważyć, że ten proces już zaczął uczyć czy miałyście takie Ilona czy miała taki moment, kiedy zdawać sprawę z tego, że żyję winnym świetnie się wydawało, że żyje tak mieszkałem przez przez 5 lat na Spitsbergenie, czyli w takim miejscu jest bardzo mało ludzi i gdzie zmiany, które te zmiany było tam widać w ciągu 10 ostatnich lat jak przeprowadziłam się w 2009 roku do teraz może z wyłączeniem tego roku oni specjalne, ale te zmiany na Spitsbergenie następują tak szybko właśnie ze względu na ludzi którzy, którzy do powodują, bo z 1 strony jest ona jest ogromny napływ turystów rejony arktyczne, więc przepływa dużo statków wycieczkowców dużych i ten i też ta wyspa, na której mieszkała wcześniej garstka ludzi gdzie, gdzie było dużo zwierząt te zwierzęta się też wynoszą inne miejsca, bo jest, bo jest po prostu za dużo ludzi często się to tam widać zmiany bardzo bardzo wyraźnie z 1 strony są to właśnie ludzie którzy, którzy w ogromnych masach przyjeżdżają do Arktyki, a z drugiej strony to są na to jest właśnie zmiana klimatu w tym roku odnotowano najwyższą temperaturę na szpicy organicznie latem to było 21,7 stopni i to nikogo nie cieszy, kto tam mieszka więc, więc też temperatura wzrasta też zimno jest życie tam dla zwierząt potoczy tam będą ludzie to niezwykle istotne, ale dla życia dla zwierząt w Arktyce będzie po prostu utrudnione to się to widać właśnie jak się rozmawia z ludźmi, którzy tam np. są od 20 lat oni wcześniej wiosną mogli po wyjściu z miasta wciąż na skuter albo na psi zaprzęg i od razu po lodzie pojechać dalej tylko do głodu nie było już od 10 lat osie zmiany, które ostatnio dzieją naukowcy określili wielkim przyspieszeniem tak ludzkość szybko zmienia świat, że nawet nawet powstał termin, który opisuje wielkie przyspieszenie zmiany dzieją się bardzo szybko na naszych oczach w Polsce jakoś czy też widzisz ze swojego okna wychodzą z domu myślę, że nie w ogóle interesuje jakość przyzwyczajanie się to znaczy wydaje mi się, że zaczynamy przyzwyczajać do anomalii, a one są na bardzo bardzo uderzające wydaje się, że nie taki moment przełamania tej świadomości, że sprawy wymknęły się spod kontroli oczywiście one się wymknęły spod kontroli gazetę tylko chodzi o pewne pewne nasze przebudzenie takie nawet jednostkowe no to myślę, że np. w zeszłe lato w Warszawie, kiedy doświadczamy temperatur tak ekstremalnych tak wysoki, że umierają drzewa beton nagrzewa się do takich do takiego stopnia, że w ogóle właściwa temperatura w ciągu dnia nie różnić od tych w nocy i nagle uświadamiamy sobie, że to jest jakieś po prostu piekło na ziemi i że to miasto po prostu zostało zbudowane w czasach, kiedy nie przewidziano, że ten beton będzie się w tym stopniu rozgrzewał i po prostu zabija ludzi swoją temperaturę, bo jeździła po prostu dzień w nocy jeździły karetki, które wywodziły po prostu szpitali np. starych ludzi, którzy nie wytrzymują temperatur, więc to ewidentnie miast został zbudowany w czasach, w których nie nie spodziewano się, że taki problem tak szybko nastąpi myślę też o tym, np. o momencie parę lat temu, kiedy zorientowaliśmy się, że mamy straszny smok oczywiście mieliśmy go od od bardzo wielu lat tylko nagle ta świadomość, że oddychamy trucizną myślę sobie też o tym, że 1106 w maseczkach też doświadczane w jaki sposób, a propos ceny to znaczy pandemia jest również efektem degradacji świata i jak jest jakąś taką no takim brakiem cywilizacji po prostu jakąś taką dziesiątkuje, sądząc cywilizacja chorobą, która wynikła również nadmiernego przemieszczania się jej tempo tempo rozwoju też wynikło z tego, że latamy samolotami powiem tutaj bardzo potocznie bez sensu i nie nie, ważąc tego nie zdają sobie sprawy, jakie koszta ponosi z tego powodu środa, jakie koszty ponosi ponosimy my i tu być w miejscu, w którym do, którego przyjeżdża przylatuje no ale tu argument, że taki pada czy mamy latać skoro nas na to stać właśnie to jest to jest argument który, który gdzieś tam próbuje badać, bo to wydaje się, że to jest kłopot, który w ogóle napotkany, próbując zmienić świat w tej chwili, bo ten świat wymaga takiej bardzo pospiesznej bardzo radykalne zmiany to, że bardzo wiele rzeczy robimy, bo możemy, bo nas na to stać, bo możemy, więc musimy, więc można, więc trzeba to jest moje jak ja wyczułem taką logikę, która w tenisie ekstremalnie niebezpieczna, bo jest właściwie nie do podważenia nie do wytłumaczenia nie do zatrzymania to znaczy bardzo trudno ludziom zabrać przywileje tak można nie dawać wtedy nie ma problemu, ale one zresztą coraz to zło rozdano już sprzedane one one są w obiegu, ponieważ świata będzie to to by jako osoby zajmujące zajmujący się opisywaniem czy czy uważacie, że jesteście z i żyli jeszcze można opisać da się go jeszcze opisać zrozumieć do mnie tak myślę że pisarze, którzy tak jak ja działają w języku i badają świadczy narzędziem napotykają na rozmaite nowe problemy takie jak np. rozproszenie tego języka tak jak np. co, że on nie nadąża za tempem zmian, że mutuje bardzo intensywnej bardzo szybko z powodu globalizacji z powodu do internetu z powodu takich prób nadążenie za technologią i myślę, że coraz trudniej jest oko złapać, bo on tak szybko zmienia, że wszystko co uchwyciły w nim można w nim właściwie zarejestrować wyłącznie zmianę, bo wszystko co uchwycił ne momentalnie jest nieaktualny, dlaczego to jest problem Iloną jak trochę inaczej pisze Dorota oczywiście, bo zajmuje się literaturą faktu i mnie się wydaje, że tak w obecnym świecie moim obowiązkiem jest pisanie o tym co się dzieje, że właśnie pisze o ludziach, którzy mają nie mają takiej możliwości wypowiedzenia się, bo piszą tych zmianach, które się dzieją na północy czy czy Norwegii czy na Grenlandii i to jest mój obowiązek, żeby właśnie opowiada historię tych ludzi w procesie zmian, bo już, jaki to będzie język nie będzie istotne ważne jest, żeby zachowywać w tej historii straty wszystkich ludzi, którzy znikają tak było, bo nie wiem czy to będzie słyszalne na na całym świecie pisze po polsku, ale jednak, jeżeli w Polsce ktoś uświadomi sobie z jakimi problemami spotykają się teraz grunt czy na zachodnim Wybrzeżu tej wyspy to też to nie jest tylko opowieść oglądam czeka to opowieść o nas wszystkich jest to jest opowieść o wykluczaniu opresji właśnie przemysł opresji deweloperów to jest test jest około 100 pisze o tych od północy, ale to jest historia uniwersalna to mój obowiązek no dobrze jak jest wg własnych tym 1 najważniejszy problem z tym, w którym obecnie się, że się ludzkości musi zmierzyć 200 miał wymienić 1 problem z brakiem ograniczania się, że trzeba ograniczyć jak nas 2 lata mówiliście o chciwości można różnie nazwać pieniądz albo nie logika zysku po prostu kapitalizm wiem, że niema, że policja nie widzimy dla niego alternatywy, ale myślę, że posiadają na pieniądze wydają się, że ludzie, że w moim pojęciu antropolog cię to moment w historii dzień, kiedy ludzie wyciągnęli ziemię ziemi i rozłożyli na części i sprzedali po prostu sprzedaje sobie nawzajem, więc jest to dość paradoksalna sytuacja i trudne do zatrzymania, bo w tej chwili nie rządzić nie ma za to jednostkowej odpowiedzialności nie rządzi tym nikt konkretny to korporacje które, które po prostu nie wycofają się ze swojej pazerności nie ma, bo nimi rządzi jakaś taka po prostu wydaje mi się nos to jest inercja to się jakaś taka siła, która jest nie nie do zatrzymania takim drobnym umorzenia, jakimi prowadzimy ją straszenie Mora wiec, ale panie profesorze czy to wszystko jest do zatrzymania czy czy czy jesteśmy w stanie jeszcze tym nad tym procesem, który się obecnie toczy na świecie spowodowanym przez człowieka zapanować zresztą to jest niesamowite no to, że od 20 lat znamy pojęcia o anty pod celą wiemy jak znacząco zwiększyła się nasza wiedza o planecie, kiedy byłem młodszy mina można było nas winić za zdawanie sobie sprawę z wielu rzeczy będą, gdybym bardzo młody mówiono, że natura jest tak wspaniała, że ludzie nie mogą mieć na nią żadnego wyżej większego wpływu teraz wiem, że to nieprawda mamy dane mamy teraz możliwości, by prowadzić ciągłą analizę zmieniające się sytuacji, więc może 1 pozytywna rzecz, którą można, by w sposób budzi fakt, że jesteśmy bardziej świadomi tego w jaki sposób zmieniamy planeta, choć może ci, którzy chcieliby się sprzeciwiać twierdzi, że tego nie robimy ich głosy w tej chwili są słabsze jest jasne są twarde dane, które wskazują na to, że jednak zmieniamy zielone, więc mamy dzięki temu możliwość decydowania o zmianie przyszłych wzorców wspomniano tutaj o inercji oczywiście przyzwyczailiśmy się do życia taki sposób w jaki żyliśmy do tej pory od kilku dekad takie życie prowadzi ma nieco ponad stan, ale te młodsze pokolenia to pewnego stopnia będą sobie zdawać sprawę, że osobie żyjemy będzie musiał się zmienić na jedno z kluczowych spraw jest spalanie paliw kopalnych nawet jeśli natychmiast zaprzestaniemy tej praktyki nie powstrzyma to proces podgrzewania planetę po to, zajęłoby kilka stuleci, a sytuacja się normowała, a potem na i tak otrzymywałby się na tysiące lat poziom powyżej naturalnego, więc ważne byśmy starali się próbować zredukować spalanie paliw musimy zaakceptować rzeczywiście zmieniamy plan da się do przyjęcia jest fakt coś z tym nie mówiliśmy już zmiany, jakie powodujemy gatunkach z listy duża liczba gatunków zwierząt szacuje się około 60% populacji niektórych zwierząt zmienia się na planecie zaledwie kilka dekad, więc mamy do czynienia z przyspieszonym wymieranie gatunków w ostatnim wieku np. kilkaset gatunków ptaków traciliśmy już, ale są oni ogromne populacje zwierząt po prostu nie ma zniknęły z powierzchni planety zmodyfikowaliśmy Planete te, których używamy zwierząt, których używam już kurczaki świnie czy bydło szacuje się, że około 60% tej masy to zwierząt to właściwie sąd to jest inwentarz żywy, więc jest radykalna zmiana proporcji liczby gatunków ziemi i jako geolog, który przydziela się przez dane wice, a w jak bardzo modernizujemy planet, czyli że wybieramy gatunki, które są dla nas przydatne np. wspomagają hodowle zwierząt lub innych roślin, a i transportujemy je między kontynentami, a drużyna one też po planecie za sprawą człowieka co zwiększa bio dywersyfikację i w tej chwili tam mam biuro lubią różnorodność podczas holu cena była widoczna teraz mamy taką postępującą unifikację będziemy jakimś Pendolino jakimś ekspresem w stronę ściany, więc tak, bo ile pan daje ludzkości czasu trudno powiedzieć w pewnym stopniu od antropolog and reprezentuje taki moment w życiu ziemi, kiedy 1 gatunek już wie jest takim mediatorem tego co się tutaj dzieje przyszłością szliśmy reagować na naturalne zmiany klimatyczne, czyli było więcej tak, że no to co nas czekało kilka tysięcy lat byłoby kolejnym zlodowacenie i jako gatunek musielibyśmy przystosować do życia w takiej na takiej planecie, którą w dużym stopniu pokryłby lód, ale my skręciliśmy w zupełnie przeciwną stronę, więc długofalową uzyskana przy obecnych poziomach emisji dwutlenku węgla, bo chcemy takie środowisko, które upiekł 3 000 000 lat temu, a było takie sytuacje, że wychowanego dwutlenek węgla w odpowiednim stopniu, ale poziom mórz rosły tak jak rosną teraz taki proces wzrostu temperatury i konsekwencji w postaci m.in. wzrostu poziomów murki z kolei przyczynia się także do zmiany temperatury to się dzieje, więc już wiemy jak to było kiedyś 300400 lat będziemy jasno wiedzieli, że ten cykl się powtarza, ale tego się już można przystosować jest też inteligentnym gatunkiem, więc jako taki możemy wprowadzać zmiany być może tropem jest tym momentem wżyciu planety, w którym jesteśmy tymi tymi, którzy sterują sterują tutaj klimatyzacją ogrzewaniem możemy stworzyć takie perfekcyjne środowisko do życia dla nas jest to oczywiście przerażająca odpowiedzialność rozumie optymistą sądzi pan się dostosujemy do zmian w jakimś stopniu przynajmniej przetrwamy jako gatunek może niejako cywilizacji, ale jako gatunek tak coś ma też taki etap przejściowy, choć zdajemy sobie sprawę z niektórych z przyczyn zmian, ale wciąż trudno nam przy stosować się, więc nawet spalamy paliwa kopalne zwiększają jeszcze ich ilości staramy się dywersyfikować źródła energii wciąż jesteśmy w stanie robimy to i spalamy paliwa kopalne ropa gaz wiedząc, że ma to niszczące efekt na plan nadzieję że, że jest to powodem zmian klimatu, ale też coraz większym stopniu zdajemy zaczynamy zdawać sobie sprawę, że trzeba wprowadzić konieczne zmiany, a podobnie ze zwierzętami gatunkami zwierząt oraz więcej uwagi poświęcamy na zachowanie gatunków czy to na lądzie może znów kontra docent świat, który to życie naturalne właściwie zostało ograniczone do pewnych parków rezerwatów, czyli trzymamy te zwierzęta jakiś ograniczonych zamkniętych obszarach miast pozwala się żyć w takiej grze być może uda nam się zachować się z gatunku przed wymarciem Inter z wizją pana bilion 8 000 000 gatunków jest zagrożony trzymamy w zoo ogrodach zoologicznych staramy się zahamować proces wymarcia, ale taka mała populacja gdzieś na świecie jest tym samym czym była 100 lat temu, gdzie można było dostrzec one wielką różnorodność gatunków na ziemi nie to nie powie, żebyśmy postawili w zasadzie piramidę troficznych biosfery na głowie to znaczy gatunki, które które, które stanowią podstawy znikają w zastraszającym tempie natomiast ludzi jest, którzy są na szczycie tej piramidy jest teraz więcej czy czy to w ogóle obserwuje się ten problem na Monciaku na pewno, ale czy czy czy zastanawiacie się na tym że, żeby może trochę za dużo ludzi czy czy nie to zazwyczaj dla wielu osób to jest szokujące, że co znaczy za dużo ludzi bo jaka powinna być odpowiednia liczba ludzi, jaka powinna być odpowiednia liczba ludzi na to pytanie trochę niefortunne i stawiamy myślę, że stawia nas wszystkich w takiej niezręcznej sytuacji, bo ktoś musi odejść albo ktoś musi pojawić i myślę że coraz więcej ludzi zajmuje takie stanowisko, że nie powinniśmy, że decyduje się na świadome nie rozmnażanie się, ale właściwie jest odrobinę niesprawiedliwe, bo z kolei inni obok nich rozmnażają się na potęgę, więc po zachęcani przez państwo, więc w ogóle za tym, żeby o od odwrotność 500 plus prowadzi co znaczy mniej dzieci tym więcej pieniędzy na tę 1 z właściwie pewny właśnie w mojej perspektywy to by to był naprawdę był korzystny program jedno dziecko i 2000 przydałoby 2000 minut czy jesteście optymistami pesymistami tak życiowo życiową optymistką, ale w tej sprawie tak widzę coraz widzę to coraz gorszych barwach to nawet jak się rozmawia właśnie ze starymi Norwegami to jest rozmowa z ludźmi, którzy właśnie wierzyli w swój kraj, a teraz często się słyszy to, że może lepiej, że już przeżyli większość życia, że nie będą widzieli tych zmian, które się, które odbywają kraj może być typowe dla starszych osób nie właśnie nie, bo norwescy emeryci to są bardzo pogodni ludzie, więc tutaj tu chodzi o autorze, że przestali wierzyć politykom to jest panią wiąże to w Polsce brzmi bardzo dziwne, że wierzy politykom, ale tak tam nadal jest to właśnie się teraz zmienia, bo rząd jest przedstawicielem przedsiębiorców, ale jest taki jednak nasiąka się smutkiem osiąga się takim właśnie negatywnym negatywną negatywnym myśleniem będąc tam będą tam, gdzie po prostu przyroda, która jest ona nam one dla nas jakąś nadzieją w ogóle przebywanie w przyrodzie szanowani rozumienie tego jak ona działa to to nam daje optymizm, jeżeli przyroda, która jest naszym oknem jest niszczona właśnie taki sposób jak jak tam, gdzie mieszka Noto też mam będziemy mieć z nią mniejszy kontakt nam mniej ukojenia Dorota mniejsze dodaje, że i, ponieważ tata świadomość katastrofy to jest kwestia ostatnich paru lat to nie dane nam było przeżyć no nie wiem naszym pokoleniu życia w zrozpaczona zaczyna dopiero teraz, ale np. już pokolenie naszych dzieci może przeżyć całe życie ze świadomością, że żyją umierającym świecie i wydają się, że to jest bardzo przykra perspektywa przykry przykry taki argument w życiu takie taki czynnik, który nie wpływa ja nie jestem optymistką, bo wydaje mi się, że sytuacja wymaga jakichś tak wielkich systemowych zmian, które ta na pazerność tego systemu właściwie wyklucza, a ty, a po drugie, wymaga bardzo wielu zmian na takim poziomie osobistym wymaga od nas i nawet pan, obserwując siebie obserwuje jak trudno się wycofać rozmaitych przywilejów rozmaitych przyzwyczajeń jak w ogóle trudno jest zmienić swoje myślenie, które jednak jest cały czas stymulowane i cały czas pobudzany jakiegoś takiego pożądania konsumpcji jak odnosić tak temu nie poddać odnosi z tego wycofać skoro całe życie żyło się w takiej ani innej w takim paradygmacie ich takim w tym pożądaniu, więc jest wręcz, że każdy w tej chwili nasz przeżywa to osobiście pewien dylemat albo szereg dylematów albo w ogóle jakąś taką zagadkę na ile chcemy się podjąć tej zmiany w swoim życiu nawet albo albo właśnie z bolesną świadomością, że to może nic nie przynieść, ale możemy wykonać taki gest woli, ale to może świadomość bolesną świadomość, że to może być wyłącznie gest, że po prostu być może nic nie uda, a musimy jesteśmy po prostu zobowiązanie wykonać ograniczenie, a albo wręcz po prostu całą cały zestaw ograniczeń rozmaitych coś ogranicza swoim życiu czy z czegoś na pewno zrezygnować prawda ta właśnie stąd małe kroki też nie można nie możemy wymagać od nas którzy, którzy przywykliśmy do wielu rzeczy, żebyśmy od razu się wielu rzeczy pozbywali się, dlaczego z, czego zrezygnował się Jan zrezygnowano z mięsa wiem, że to w ogóle nie ma właściwie się czym chwalić, bo to jest pewien moralny obowiązek w tym momencie, ale ale, jeżeli to były bardzo korzystne wielu względów także, dlatego że zmieniła moje myślenie o świecie to znaczy, kiedy wprowadza się 1 zmianę ona inspiruje do innych to po prostu pokazuje nam, że czegoś nie nie musimy robić, że po prostu pokazuje dobitnie, że to są wszystko przyzwyczajenia nawyki, które można zmienić ma z czego zrezygnować z takim więzieniem od dziecka także Otóż już może przysłuży się głos także tajnie dziennie to było niemal uchwali to było oczywiste od od zawsze ja na pewno mniej podróżuję, bo zawsze miał poczucie właśnie ogromnego zatruwania środowiska tym, że mieszkam w Tromso na północy Norwegii do Polski mogę przylecieć bezpośrednim samolotem tanimi liniami za np. 100zł prawda to jest też obciążające dla dla nowej osoby ostatnio przy pandemii przyjechałam samochodem i promem też nie wiem jak to się jeszcze go długo to 50 godzin, ale te są takie opcje można też pociągiem przyjechał, więc jeszcze starą teraz wszelkie przyjazdy do Polski, jeżeli to są spotkania z czytelnikami grupować, żeby to Bóg 1 przejazd trzeba, żeby nie nie rozwlekły tak, żeby się jak najmniej przemieszczenie jest samochodem uznać umiem Niemiec, ale nie jest po Polsce jest zawsze komunikacją zbiorową albo rowerem to są takie rzeczy, które są już teraz naturalne dla mnie tak samo Norwegia bardzo dba o segregację śmieci tutaj możemy Norwegii pochwalić wszystko jest, że wszelkie butelki są zwracane i one zaniesie dostaje zwrot kosztów wody pisze z kranu ja jestem w stanie teraz w Polsce np. pić wody z plastikowej butelki, bo tak już w ogóle nie ma to właśnie Norwegowie mówili oni byli zszokowani jak się okazało ileś lat temu nagle sprzedaje się wody w butelkach jak to przecież woda jest mamy wodę jest najczystsze może być, że nie będzie długo w Norwegii będzie Olza oraz w Polsce ta pani proszę pan z czego zrezygnował nie staram się natomiast działać bardziej umiarkowanie, ale to jest trudne, bo w mojej, a reali, ale widzę, że jest to ogromny problem dla planety nie mam zbyt wielu więzień na jednakowym poziomie pewnie nie zbadamy planeta, ale zdajemy sobie sprawę na podstawie tego co się dzieje teraz się ostatni miesiąc w związku z tym pandemią nagle przestaliśmy robić rzeczy, do których byliśmy przyzwyczajeni i zdajemy sobie sprawę, że nie mając dostęp do czegoś tak naprawdę być może nie musimy tego robić z, a zawiązana także no staram się tylko jak działać w sposób bardziej umiarkowanymi bardziej umiarkowaną konsumpcję natomiast takich dramatycznych zmian nie dokonywałem natomiast kiedy makiet, ale kwestia odpadów, kiedy pomyślimy sobie o odpadach, jakie generuje prawie 8 miliardów ludzi na planecie to rzeczywiście wydaje się, że to jest strasznie duża, ale wiemy, że w momencie, kiedy będzie, kiedy dojdzie do wzrostu ludności tych odpadów będzie jeszcze więcej kwestia recyklingu też nie rozwiązuje wszystkich problemu chodzi to, że kiedy byłem młodszy miał zawsze, kiedy mieliśmy np. kiedy słyszę jakieś rzeczy po prostu ktoś naprawia stary telewizor, a teraz wszystko trzeba stosować nowe tak się myśli o tym, że zostawimy po sobie geologa przyszłości, jeżeli będą zostawimy po sobie skały ze śmieci plastikowych i żelazo betonu czy tak MiTo to zaciekawiło teraz czy czy rok 2020 pandemii liczne jakoś osadach geologicznych znaczy na pewno tak będzie ciągle jeszcze za wcześnie, żeby ocenić, bo my robimy wiercenie my robimy wiercenia w glebie patrzymy jak się zmienia jak zmieniają osady z roku na rok i całą pewnością skład chemiczny osadę roku 2020 będzie zupełnie inne w porównaniu z poprzednimi latami na pewno na pewno będzie mniej węgla na pewno no choćby z tego powodu, że podróżujemy mniej na pewno atmosfera się znacznie oczyściła w związku z tym, że używamy mniej ropy naftowej 1, czyli te sygnały chemiczne na pewno do nas dotrą, ale nie mam nie ma też wątpliwości Dzięba też, że będzie to taki powrót troszkę w tym roku do epoki choceńskiej, ale tylko w tym roku na pewno będzie więcej plastiku, bo mamy bardzo duża jednorazowego plastiku w tym roku, ale nie zawsze jest, więc wiemy, że mamy jak by jak najczęściej używać jednorazowych maseczek jednorazowych rękawiczek, więc tutaj w niektórych w niektórych aspektach na pewno powrócimy do wszystkich tych złych sygnałów od 20202021 roku może odrobinę odrobiną odrobinę więcej plastików nie będzie, a potem znowu czarna masz Andropow ceną, a jeszcze jeszcze jeszcze takiej przygody kontrahent się zaciął i wyjść ustali, że zaczął się w latach pięćdziesiątych ubiegłego wieku na to musi się też skończyć prawda co będzie po nim my jestem naukowcem i jakby nie zajmuje się modelami przyszłościowym patrz tylko na to co się zdarzyło w przeszłości na tym polega moja naukę dla nas myślę, że wina, a my jesteśmy tylko gatunkiem mamy ograniczony czas na tej planecie poprzednie gatunki też ich zostawały tutaj tylko przez określony czas nie ma wątpliwości natomiast jeśli zrobimy coś źle to nasz czas na pamięć będzie bardzo krótki czas pewnie tego żałować żałować, ale planeta nie wróci do czasu przeszłego całą pewnością nie dojdzie do masowej na masowego wyginięcia gatunków tylko z naszego powodu natomiast planeta zacznie żyć na nowo, czyli w przeszłości rzeczywiście dochodziły do masowego wyginięcia jednych gatunków, ale potem pojawiły się inne gatunki, czyli masowe wyginięcie dinozaurów gry tysięcy lat temu dało początek do rozwoju ssaków czy pojawiły się inne gatunki, więc pewnie inne gatunki będą się rozwijały panują naszą planetę nie wiemy tylko jakie będą gatunki szansę na, ale to jest długi prognozowany na przyszłość ponad zająć miejsce dominującego gatunku pan jakieś pomysły może szczury te na dobrze wczoraj też dobry pomysł dla ani się udać się świetnie przeżywają na naszej planety dla trudnych warunkach Nowak karaluchy też jasne, ale prawdopodobnie będzie bardzo wiele możliwości wykreowania się nowych gatunków tak naprawdę te gatunki przejmą te gatunki przejmą te niższe, które mają opuszczane także MEN mogą to być gatunki, które w tej chwili mieszka w naszych miast takie one wejdą te nasze niższe, ale nie wiem tutaj filmy hollywoodzkie zajmują się tym, jakie gatunki mogą przejąć nasze miejsce my tak niestety nie możemy wiedzieć nawet naukowcem nas od z drugiej strony to jest pocieszające, że z 9099% gatunków, które kiedykolwiek żyły na ziemi już już tu nie ma jesteśmy w tym 1% gatunku, który jeszcze mają szansę trochę pożyć jako gatunek no i w zasadzie tym optymistycznym akcentem byśmy skończyli naszą rozmowę, a teraz zapraszam do zadawania pytań proszę podnosić ręce, kto pierwszy lepszy pan też podnosił od pół godziny, więc zapraszam pana do mikrofonu proszę mi powiedzieć do kogo jest pytanie a na jakiej są już samochody kody dyskach łącznie daje radę dyskusja podczas gali należne, a wraz ze z nich jest z nami zastanawiam się, kto przez więzienną chciałbym nie mamy na razie myśli wizji to nad kostek, a my możemy jako warunki, ale staram się tak jak wypada, więc aleja się zastanawiam się nami wraca uchwali rada musi ją kwestionuje nie fair mówi Lee, ale Instytut istnieją żadne zewnętrzne halą tym razem Bóg i napisał książkę o przyspieszeniu całą SN w Lesznie jakiś sposób jest przyznaje, iż dochodzi tego przyspieszenia społecznego punktu widzenia momencie wspomnieć Szcze pań znamy większe, że wszystko teraz jeszcze bardziej on zrobił pewne można, ale ją, czyli odmiana o syna ma od Radia do piwnic, a odbiornik stanęło 50 lat 7 telewizja 10 lat internet z 10 000 górników internetu minęło zaledwie 4 lata to są fakty z jego książek z opieki, bo od i on mówi o tym, nocą kino zrealizowano je, bo my jak sucha możesz mu mówią już aspołeczne spraw zajmują się swoim synu oznaczeń wizualnych amerykański jak ją zestawi się ubezpieczamy jako gatunek gęsty mówi o tym, że człowiek stara się walczyć dalej ja sam liczy, a my przyspieszenia on wart za pan również wnoszące o zieloną jest bardzo Evita mnie bardzo przemawia za tym żeby, żeby właśnie one dla każdego miejmy, więc można dzięki temu będzie czas, że wszyscy będą mieli swoje przychody będzie może szansa na to, żeby ratować planetę Dorota co o tym, myślisz myślę że, gdyby to miało szanse i wycofać nasz system logiki fałszywych potrzeb i sztucznie indukowanych nam pożądania i zaspokajających je sztucznie rozmaitych nowości wydają się tutaj nie zdążyliśmy poznać, że takim ciekawym zjawisku nowości rzeczy, które albo rzeczy albo zjawisk albo mód które które w jaki sposób mają bezustannie napędzać nakręcać nasze apetyty nasze pożądania więc, gdyby taki taka standaryzowane pensja obywatela ziemi miała zastopować ten też sztuczne sztucznie nadawane tempo naszej konsumpcji na to być może byłaby jakimś rozwiązaniem ja ostatnio takie myślenie, że właściwie koty domowe mają taką taką podstawową pensję prawda domu mimo to wychodząc w nocy, żeby poszaleć trochę zaczynają się jak to w ogóle oczywiście są to wszystko takie utopijne fantazja, ale likwidacja rywalizacji i hierarchizacji, którą konsumpcja przynosi to ruina społeczna rada powodzenia też nie wszelkie pomysły możemy zmienić naturę człowieka wydają się zupełnie nie niemożliwe do zrealizowania możemy również o nich możemy o nich jałową fantazjować wiąże się prawo oczywiście, kto państwa chcę zadać pytanie, proszę bardzo, panią z końca sami ja mam pytanie o samą nazwę ogólną ocenę to pytanie do wszystkich państwa, bo spotkam się też taką opinią, że ta nazwa jest nieadekwatna i też trochę niesprawiedliwa w takim sensie, że właściwie mniejszość ludzi odpowiada za zdecydowaną większość tych zmian, a większość tak naprawdę w nich swój bardzo niewielki udział i też kontekście tego czym pani przed wszystkim mówiły tej chciwości żądzy zysku w ogóle tej logiki zysku czy nie uważają państwo być może nazwa kapitał ocen byłoby bardziej adekwatna i bardziej pokazująca też źródło tych problemów to wasze pytania język do doradcy, ale w związku z powietrza, więc konieczne może Ilona w takim razie musi mieć zbiorową odpowiedzialność to, że ktoś za zdecyduje to na to zgodziliśmy, ale jesteśmy jako gatunek odpowiedzialni za to co coś się co się dzieje, bo się też w tym do dokładamy może nie właśnie, decydując o czym, ale też, podejmując codzienne decyzje też jesteśmy też jesteśmy elementem tych zmian wszystkich, które siedzą, więc niż my też do nas jest dobra w 2 jest dobra, ale niejako jako nazwa geologiczna tylko o, ale jako nazwa ekonomiczna jest perfekcyjne panie profesorze czy zastanawialiście się na jakąś nową nazwę dla oceny, a więc dziś jest popularne podejście do nazwy i owszem, rozmawiamy o tym, nim widzimy, że ma ogromne przełożenie jesteśmy takim gatunkiem, który jest skupiony na siebie na sobie, więc antropologia jest tej nazwy, więc się podoba to jest nazwa mamy wiele nas mamy różne dotyczące poszczególnych Air nie musimy dokładnie rozumieć, dlaczego coś jest nazwany w jaki sposób po prostu symbolizować jakiś przedział czasu, więc tak naprawdę nie ma ogromnego znaczenia na, a ale wydaje się, że ta nazwa wskazuje jasno, że to wpływ człowieka jest głównym motorem zmian po to, przejście w 1550 tych latach jest widoczne, kiedy przeszliśmy z takiego w takiej sytuacji, czyli mały procent ludzi miał wpływ przeszliśmy do globalnego wpływu ludzi to rewolucja przemysłowa Europie zachodniej zaczęły się rozprzestrzeniła się po całym świecie, ale w 1550 rok był tym, który widział początek globalizacji i podobne zmiany zachodziły w Chinach jak te zainicjowane w Europie, więc coraz większym stopniu to większość populacji świata jest odpowiedzialna za zmiany w porównaniu z poprzednimi stuleciami z poprzednimi czasami geologiczne obecności człowieka na ziemi między dużym stopniu, mimo że są tutaj różnice indywidualne wpływie człowieka my jako gatunek w tym punkcie staliśmy się no, a tym tym dominującym sterownikiem Geologicznego funkcjonowania w planach, bo próby przeforsowania jakiejś innej nazwy dla oceny i wolny rynek zdecyduje licznych ta cząstka cen tutaj też dobrze pracuje w jakim sensie na cen, a c akcenty pan profesor nie wiem czy czy pani ma już będzie trudne do sytuacji nie przekroczy ona dadzą radę, proszę bardzo, Putina w geologii mamy ten grecki wpływ na nazwę, więc syn to jest początek początek nowego życia od ostatniego dużego wymierania dziesiąt minut temu, kiedy mówiłem, że ssaki stały się dominującymi gatunkami w ostatnich 10 000 000 lat, czyli epoki dzielić, by kończąc właśnie cząstką cen, więc Holocher jest tutaj dobrym przykładem to znaczy całkiem nowej zawsze cen jest tą łacińską cząstką nazwy i a i tak się tego użyła geologicznym sieci, ale myślę, że antropolog cenę zaczęliśmy chyba też zwracać uwagę na to co poprzez tę cząstkę bez dawania sobie sprawę co ten cen w tej nazwie tak naprawdę oznacza SEK, a my mamy to chciał się podzielić pewną refleksją raczej niż zadać pytanie ja sobie myślę, że my wszyscy płyniemy na Titanicu absolutnie wszyscy nic z tym absolutnie nie robimy moja przyjaciółka pracowała przez kilka lat w misji humanitarnej na Bałkanach w czasie wojny po wojnie i Rick forma na imię gromi opowiedziała o minach dynamicznych 9 państwo wiecie są co są miny dynamiczne miną się egzaminu wuja, kiedy przejdzie pani 1 osoba nie reaguje, kiedy przejdzie pani 5 osób na nie reaguje, kiedy przejdzie przez 15 ton reaguje, bo 1 nie opłaca się zabić osoby 15 już jest to czystość zrobił na mnie ogromne wrażenie, bo sobie pomyślałem, że pomyślę sobie ile wydają kasę ludzie, którzy mają władzę tę kasę ile wydają na to, żeby taką minę skonstruować co robią, żeby zatrzymać ten ten nasz rejs Titanica no nie robimy nic pomyślę sobie państwo jest nas tutaj ile może 100 osób w tym kraju jest 40 000 000 w kraju, w którym mamy kryzys wiedzy wartości wzorców w kraju, który faszeruje w niesłychanym tempie osobiście ja Jan byłem wyznawcą do niedawna teorii, którą nazywam to wielki wielkiego Pierre doręcza polega na tym na tym, że myślę sobie wszystko wszystko jest, jaki jest jak naprawdę gwizdnie to się zacząć zbierać Wizny w tym roku oczywiście to nie jest tak spektakularny jak być powinno ludzi nie padają jak Kawki na na ulicach, ale wciąż nie zatrzymujemy to co chcę powiedzieć to, że to wciąż nie dla nas dość ważne no to to jest, jeżeli mogę panu jakoś pocieszyć to, że przy tych 100 osób są głównie kobiety jak wiadomo kobiety tak naprawdę rządzą światem i za mało dzwony na końcu zacząć rządzić dziewczyny ten świat no i zacznijcie rządzić może to rzeczywiście coś da 90, że pana wystąpienie było poruszające, dlatego że gdybyśmy chcieli być szczerze i postępować zgodnie z tym co wiemy o tym co dzieje się na pamięci ziemi, ale oczywiście my tego nie też wcześniej nie obejmuje umysłem gonienie może Tomaszowi starta i prof. Kolna wystarcza wiedzie, żeby to ogarnąć myślą, ale np. mnie nie natomiast można już gdzieś tam to muśnięcie, którym muśnięcie wiedzy, którym dysponujemy wszyscy powoduje, że właśnie powinniśmy stawać rano i zaczyna wstawać rano zaczynać dzień od podobnej od podobnego wyznania, że po prostu dzieje się bardzo źle, ale nie możemy tego zrobić, ponieważ próbujemy jednocześnie żyć swoje życie i żyć swój los i to się nawzajem co wyklucza to znaczy, żeby żyć musimy zapomnieć o tym, że żyjemy w katastrofie właściwe to są to jest rozłączne myśli jeśli mogę też mieć problematyczna, ale też tu akurat byłbym trochę optymistą wydaje się, że my wszyscy musimy wszystko robić wszyscy my musimy się na wszystkim znać tego za dużo już, ale każdy mógł robić swoje tyle tyle tylko kawałek, a roboty strasznie dużo, gdybyśmy wszyscy wiecie zaczęli orkiestra dalej gra pani dziecko mamy czas na jeszcze jedno pytanie czy to chciałbym zadać Pino pytanie nikt z 1 000 000 pytań, proszę bardzo, państwo są optymistami pesymistami w tej sytuacji niż ktoś widzimy państwo tworzy też zdarzyć, że no właśnie, dlaczego pani optymistką chyba Murray López taki amerykański pisarz pięknie opisuje przyrodę powiedział, że zostaje nam tylko zachwyt nad nad przyrodą do tego państwa zachęcam oczywiście, jeżeli nie ma więcej pytań to bardzo dziękujemy za spotkanie dziękuję bardzo, dziękuję bardzo w dziękuję panu profesorowi, który połączy się z nami dzięki Antonowi również bardzo prosimy o uporządkowanie opuszczanie naszego statku poczynając od tylnych rzędów no jesteśmy w miejscu, którego zastała może nie być także Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: LITERACKI SOPOT

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj podcastów TOK FM bez reklam. Wybierz pakiet "Aplikacja i WWW" i słuchaj wygodniej z telefonu!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA