REKLAMA

"Pamięci pamięci". Rozmowa z Marią Stiepanową

Literacki Sopot
Data emisji:
2020-08-22 15:00
Audycja:
Czas trwania:
01h 17:00 min.
Udostępnij:

Rozmowa dziennikarki Radia TOK FM Marty Perchuć-Burzyńskiej rosyjską pisarką Marią Stiepanową. Spotkanie skupia się na niedawno przetłumaczonej książce Rosjanki "Pamięci pamięci". Tytuł i fabuła powieści staje się jednak dobrym punktem wyjścia do szerszych przemyśleń z dużym udziałem publiczności. Spotkanie poprzedza wręczenie nagrody Gazety Wyborczej dla festiwalu Literacki Sopot.

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
dzień dobry państwu nazywam się Marta Perchuć-Burzyńska z tą dziennikarką Radia TOK FM bardzo się cieszę, że państwa widzę tutaj w galerii sztuki w Sopocie na spotkaniu w ramach dziewiątej edycji festiwalu literacki Sopot edycji, która poświęcona jest w tym roku kulturze literaturze kanadyjskiej spotkanie, które za chwilę rozpocznie to spotkanie w ramach pasma niepamięć spotkamy się online na żywo z Marią Stepan nową rosyjską poetką i pisarką autorką słynnej Rozwiń » również już w Polsce książki pamięci pamięci witam wszystkich państw zgromadzonych tutaj w galerii sztuki w państwie, ale sztuki w Sopocie bardzo cieszę się, że wszyscy zachowujemy Korna wirusowe obostrzenia tak proszę było do końca tego spotkania witam również wszystkich państwa, którzy mogą śledzić nasze spotkanie dzięki streamingu Fina w Facebooku, zanim rozpocznie się spotkanie z Marią Stepan nową teraz ważna chwila bardzo ważna chwila dla Sopotu i dla festiwalu literacki Sopot mianowicie kilka miesięcy temu w plebiscycie Super miasta gazety wyborczej festiwal literacki Sopot został wybrany kluczowym osiągnięciem ostatnich 30 lat w Sopocie i właśnie teraz przyszedł moment na uroczyste wręczenie nagrody Grzegorz Kubicki zapraszam serdecznie redaktor naczelny GazetyWyborczej Trójmiasto wręczy to wyróżnienie Jan Cichocki uli dyrektorce festiwalu Jackowi Karnowskiemu prezydentowi Sopotu zapraszam w Szanowni Państwo może jeszcze zanim moment wręczenia wszystko zostało zdradzone chciałem tylko powiedzieć, że czymś czym była sama akcja Super miasta zależało nam bardzo na tym doskonale państwo wiecie w tym roku mija właściwie minęło 30 lat od pierwsze trzecie historycznej RP wyborów do rad gmin bardzo zależało, żeby tą ten moment w rocznicę jakoś godnie uczcić myśleliśmy w Gazecie wyborczej akcję Super miasta polegała ona na tym, że mieszkańcy także Sopotu wybierali największe osiągnięcie swojego miasta w ostatnich 3030 latach to, czego są najbardziej dumni co sprawiło im największą radość uważają za największe osiągnięcie finałowej dziewiątce w Sopocie były zarówno duże inwestycje czyli, Ergo Arena rewitalizacja opery leśnej rewitalizacja hipodromu bogactwo wyboru były też inne przedsięwzięcia często w skali mikro, ale Czytelnicy gazety wyborczej, do których należy ten ostateczny głos uznali, że najważniejszym osiągnięciem miasta w ostatnich 30 latach jest 1 z najważniejszych imprez kraju jedno z najważniejszych imprez w kraju w swojej dziedzinie, która już 2000 dwunastego roku sprawia, że nadmorski kurort szturmują fani literatury nie tylko z całej Polski największe osiągnięcie ostatnich 30 lat w Sopocie literacki Sopot jeżeli, jeżeli państwo chcą coś powiedzieć to prosimy tutaj są mikrofony proszę ten żony można ten czerwony może pani dyrektor dla pana prezydenta Colin, że państwa przepraszamy, że tak się tutaj wcisnęli my, ale wydawało nam się, że ta uroczystość powinna się, by wspólnie z panem redaktorem jak rozumiem odbyć właśnie momencie, kiedy trwa festiwal literacki Sopot, żebyśmy mogli państwu podziękować bardzo chciałam podziękować publiczności literackiego Sopotu jestem naprawdę poruszona tym, że pomimo pandemii państwo nas odwiedzają i to tak licznie chciałam powiedzieć, że ten rok trudny dla nas wszystkich pokazuje, że przede wszystkim chcemy być z innymi ludźmi wydają się to jest najważniejsze osiągnięcie tego festiwalu jesteśmy ze sobą nie tylko jeszcze parę 2 słowa to jest częściowo ekipa festiwalu okaże się jeszcze zawsze wzruszam, bo to są Super kobiety na szczęście się wzruszyła, więc ja mogę coś powiedzieć z państwa rzeczywiście może tak z tego nie wyglądam, ale od 30 lat mam przyjemność tych wyborów pracować dla Sopotu bowiem, że takie było hasło na początku lat dziewięćdziesiątych chcesz mieć przy wejściu dowody, choć to o kąpiel w morzu mniej więcej tak wyglądało, że nie można, bo się kąpać dach był dziurawy budżet pusty smogu to dużo no muszę powiedzieć, że o kulturze to można było pomarzyć, bo nawet festiwal, którego Kasia nie lubi zakaz prawda i jakby można powiedzieć jak to Kochanowicz nic nie było aż się okazało, że można było zrobić te wspaniałe inwestycje w tych pan redaktor na ten życzę państwu jak już ludzie wybierają nie inwestycje, a wysoką kulturę to można powiedzieć, że chyba żeśmy doszło do sufitu miejmy nadzieję, że przebijemy, bo nie dość, że największe czytelnictwo w Sopocie największe wydatki na kulturę na mieszkańca Super wyniki w edukacji to jest jeszcze będę mówił w pociągu psują, bo nie chodzi o politykę w końcu, ale taki miasto, które rzeczywiście miastem tolerancji to chyba przede wszystkim, dlatego że mamy tak wspaniałą kulturę chciałbym bardzo podziękować Kasi, która od początku tworzy ten festiwal razem z Martą Martą Agnieszką pewnie jeszcze innymi ruchami żadnego faceta nie dopuszczają dlatego jest taki tolerancyjny otwarty taki nowoczesny taki wspaniały, ale coś musimy przyjąć, że my tylko możemy potem posprząta pani redaktor i stać na lot także serdecznie gratuluję i przyjeżdżajcie do Sopotu, ale proszę przyjrzeć się na tym festiwalu Sopot Classic nasza pomoc w większym na itd. tak dalej do galerii sztuki polecam państwu świetna wystawa części z tych obrazów niedługo wyjedzie niestety Polski to jest wielka szkoda, ale warto zobaczyć i warto też przyjrzeć to państwo, ale sztuki do teatrów do wszystkiego na długo myślę, że to znamy pełnego nie chcę powiedzieć gazu, bo tytoniem wolno mówić, ale jak zobaczymy akcję inkubator na ulicy go taka się tak będzie ta noc wskazane także wszystkie bardzo dziękuję panie redaktorze dobrze żeście liczyliby jak mawiali nieważne, kto głosuje ważne, kto dziś tak dziękuję bardzo dziękujemy bardzo serdecznie gratulujemy raz jeszcze już teraz proszę państwa powinniśmy się połączyć już za momencik Marię Stepan nową na razie jeszcze o witam serdecznie wielkie brawa zdradza Maria Stiepanowa jest mieć miejsce dla państwa wciąż najlepszy czas pisze odwrócić się do kamer, które są tutaj za nami z tym sali i pomachać Maria Stiepanowa czy widzi publiczność literackiego Sopotu mam nadzieję, że tak Maria Stiepanowa, czyli poetka eseistka dziennikarka autorka 10 zbiorów poezji 3 zbiorów esejów, a także laureatka kilku rosyjskich międzynarodowych nagród literackich i książka, której dzisiaj będziemy rozmawiać to pamięci pamięci tłumaczona przez Agnieszkę Słowińską wydana przez wydawnictwo Prószyński i spółka ukazała się po rosyjsku w roku 2017 zdobyła nagrodę dalsza jak liga w roku 2018 książka została przetłumaczona na niemiecki holenderski szwedzki włoski Bułgarskiej Polski i przygotowaniu są kolejne tłumaczenia angielskich francuskich chińskiej inne języki jeśli chodzi o tłumaczenia czują się serdecznie przywitać nasze tłumaczki, które dzisiaj nam będą dzielni tłumaczy to spotkanie na język rosyjski Tatiana Kaganowicz Maria Polakiewicz wielkie brawa dla pań i tłumaczki na język migowy Marta Jaroń i Elżbieta Żurawska bardzo cieszymy się, że możemy się, chociaż online na żywo z Marią połączyć temat pamięci proszę państwa temat pamięci będzie oczywiście tematem przewodnim naszego dzisiejszego spotkania pamięci i niepamięci, bo to pasmo na festiwalu opolskim właśnie tak się nazywa spotykam się w takim trudnym czasie w trudnym czasie pandemii snem w czasie, w którym wielu z nas prze definiowała o sobie różne pojęcia przedefiniować również swoje spojrzenie na otaczającą nas nas rzeczywistość i moje pierwsze pytanie do Marii Stepan nowej, którą pozwolę sobie nazwać specjalistką od pamięci jest takie czy czy ten czas pandemii w jakim stopniu też przedefilował takie pojęcia jak pamięć i niepamięć, a dobrych win i dredy Marty serdeczne dzień dobre droga pani Marta bardzo dziękuję za to ciepłe słowa mojej książce bardzo się cieszę, że jest tutaj dzisiaj nawet tym dziwnym jak widmo formacie oczywiście chciałoby zobaczyć na żywo wydaje mi się wojną, że taki podwójny odbyły w rzeczywistości jest charakterystyczne dla czasów pandemii z 1 strony nagle otrzymaliśmy bardzo duże dodatkowego czasu, żeby się zastanawiać myśleć czasu, który tak, jakby niczym nie jest wypełniony i mogliśmy poświęcić go na refleksję nad przyszłością teraźniejszością, ale ciekawa jest to, że w obliczu braku przyszłości ta refleksja wydaje się niezupełnie konieczna ja mam wrażenie że teraźniejszość jest jak film, który przeglądamy spowolnionym tempie i możemy zobaczyć zupełnie tylko najbliżsi kadry i coś dziwnego dzieje się z odbiorem przeszłości wydaje mi się, że pandemia jest wystawiła barierę między przeszłością nami bariera jest o wiele większa niż w ciągu ostatnich dziesięcioleci, a w korkach, a jak pani się wydaje jak to się dzieje teraz z pamięcią jak się dzieje teraz na ja myślę, że pytanie jeśli chodzi o pamięć pandemii jest taka co z tego zapamiętamy a, a co najmocniej będziemy starali się zapomnieć i trochę, parafrazując osób pani napisała w książce, żeby zapomnieć trzeba będzie najpierw zapamiętać pani Maria i ile wiedziała pani pamięci, kiedy zaczynała pani pisać książka, a ile dowiedziała się i czy dowiedziała się więcej po jej zakończeniu o mocy całkowity chaos potem jak przestała skończyłam pisać książkę dowiedziałem się więcej niż się spodziewałam jest to bardzo dziwne doświadczenie bardzo dziwne efekty książka jak państwo wiedzą jest dosyć pesymistyczna i jest eksport co najmniej trzeźwo albo nawet rozpaczą odnosi się do możliwości konstruowania przeszłości zawsze się wydawało, iż smoka i kiedy nawet pisałam to wydawało mi się coraz bardziej, że są rzeczy, do których nie możemy sięgnąć nawet, gdybyśmy bardzo chcieli, ale możemy dążyć i w tym dążeniu i przechodzi całe nasze życie w Polsce w próbie zatrzymać się to coś, czego się już nie zobaczyć się, ale czasami życie okazuje się bardziej hojne, bo go rodzinie i bardziej szlachetne niż o nim myśleliśmy i potem jak już kończę książkę zdarzyło się kilka przypadków niewiarygodny cudownych choć, których nie mogą być, w których nie mogę wytłumaczyć inaczej niż tylko ma ogółem nagłą hojnością życia zresztą wątpliwości prawnych, aby przytoczyć przykład tym byłam Bułgarię prezydentową, gdzie również prezentował swą książkę prezent dla tych sesji była jednak prezentacji Safin Janki i opowiadałam o drugi, ale prawo o przyjacielu mojej prababci, który był w Bułgarii oni mieli bardzo krótki, ale bardzo znaczące romans na początku dwudziestego wieku 19091990 roku znany tylko jego imię i kiedy pisałam książkę oczywiście chciałem znaleźć jego ślady znaleźć zdjęcie dowiedzieć się z nim spało i ja się niczego nie dowiedziałem i opowiadam ze sceny o tym i nagle widzę, że jedno 1 prowadzących zachowuj się dosyć dziwnie zamiast rozmawiać ze mną zaczyna wysyłać jakieś SMS-y wstaje wychodzi z sali i widzę rząd dzwoni chatkę nad nimi jak rozumieć i kiedy wrócił na scenę powiedział przepraszam nie mogę powiedzieć dziękuję, bo ten Dmitrij, choć agencie, który mówi Maria to jest mój dziadek nie nie taki swej prostej linii tylko brat dziadka i ten cud, a i to jest cud, którym zaowocowała praca pamięci obóz wiele i przez to, że ta praca staje się widoczna się też, że próbujemy połączyć się niektóre momenty życia to jest cudowne zupełnie niezwykłe zdarzenie rzeczywiście, ale przejdźmy do początków jeszcze, bo książka o pamięć jest jednocześnie książką o rodzinie napisanie takiej książki było podobno pani celem życia od zawsze i wielokrotnie zresztą, o czym pani wspomina w książce zabierała się do napisania czym był ten impuls, który doprowadził do tego, że książkę ostatecznie czytamy, iż pamięci pamięci jest o jej dług dług długo myślałam o tę, dlatego że 1 z pierwszego impulsu chyba nie nie mogę ustalić to jest to jest książka, którą pisał całe życie mamy szkolne zeszyty zeszyt, kiedy zaczęłam pisać lat, kiedy miałem 1012 lat i tam jest kilka kartek książki dra ty tam jest draft brudnopis i tam już samo nawet pierwsze kartki książki o sobie, ale ja nie mogę odpowiedzieć na pytanie, dlaczego ja uważam, że powinnam to napisać, dlaczego chce przez całe życie zajmuje się jakimiś dziwnymi sprawami i dlaczego czułam ten potężny imperatyw, więc jeżeli mam sprawę życia to jest właśnie ta istniejąca, ale konieczna książka i dlatego dlatego wcześniej czy później doszłaby do tego do napisania książki, ale może najważniejszym impulsem była śmierć mojej cioci, która pozostawiła bardzo duża notatek zapisów życia wspomnień zeszyt zeszyt ponad 10 zeszytów, w których ze szczegółami była pisana było pisane jej życie i z których to zeszytów nie dało się wywnioskować nic to były szczegóły ile kosztują ogórki i jaka była pogoda wspólników uniewinniono ile czasu spędziła w kolejce w tego typu szczegóły bardzo dokładne precyzyjne ale, ale wydawało mi się wtedy, że zupełnie bezsensowne wpadki i pana przeszłość odtworzona w ten sposób, która daje nam pełen obraz, ale rozsypuje się na naszych oczach widzi wszystko, ale to jest widma życia to było impulsem w książce pisze pani o kwestii kolonizować Ania przeszłości to jest taka kwestia, która uważana jest no niesamowite i Warta podkreślenia w ogóle tam myślę że, że przeszłość jest bywa przez nas kolonizowane jak wielka jest potrzeba, żeby te przeszłość z kolonii Zobacz chodzi o to, że jak jak łatwo zawłaszczać historię innych tych, które już niema jak chętnie też interpretujemy ich życia poza wolą tak naprawdę wspominając swoje babcie swoich dziadków swoją ciotkę innych członków rodziny pani zwraca uwagę na to jednocześnie jak dwuznaczne jest to zajęcie, że wyciąganie na światło dzienne tych, którzy być może woleli zostać zawsze w cieniu być może zrobili z zażycia wszystko, żeby z tego cienia nie wychodzić nagle są wyciągani na światło dzienne, a może oni nie chcieli być wcale przez nikogo również przez panią odpowiedzialni zastanowią się jak pani się odnalazła jak GI Ela z długu znacznie bardziej ta określa ochronnej firma jest oczywiście bardzo obszerny temat idziemy ku życiu i zaczęłam tylko do nich podchodzić do tej niewielkiej książce sprawa zamyka się wtedy dziwne, że w ostatnim czasie przeszłość okazało się wypełniony takim oznaczeniem i nagle się okazało terytorium przeznaczoną dla użycia rozrabia jak, który był towarem, który każdy chce wziąć na siebie swojej stronie swojej misji każdy żyje swoim kraju swojej realności i wiedzieć jak idzie o przebiegach wojnę za przeszłość jak są różne polityczne socjalne syn siły, które starają się pokazywać tylko 1 wersję przeszłego, których nie chcieli uważa za akademik to raz na zawsze za zakazać omawianie przeszłości to jest oczywiście niemożliwe, ale próba kontrolowania przez przeszłości to jest realność, z którą mamy do czynienia obecnie, a szczególnie w czasie różnie w rodzaju postprawdy, kiedy duża liczba autorytetu stara się objaśnić nam, że praw jedynie, że 1 z przeszłości niemalże pewne ich liczba wersji i każdy musi mieć z tym do czynienia ja mówię o o oczy ostrowieckiej sowieckiej po sowieckiej doświadczenia pamiętam jak jedni w czasie mogły istnieć oficjalnej wersji historii i jaki do domowej temu inne wyobrażenie o historii, które absolutnie było zupełnie inna od tej oficjalną, a obecnie my staramy się właściciel jest uwolnić miejsce dla wersji nieoficjalnie, ale z drugiej strony mamy sami wkładu, a my za stworzenie tej wersji wkładamy bardzo wiele rzeczy intymnych personalne jak analizować przeszłość jak zastaw jak odbudować sprawiedliwość i prawa martwych i myślę, że będziemy musieli w pewnym momencie stworzyć deklaracje ich praw dlatego, że to milcząca większość to jest najmniej 6, który w lesie i z tym się nie liczą i trzeba po prostu bronić jeśli pani pozwoli do kwestii Rosji jeszcze wrócimy dzisiaj w czasie naszego spotkania tego co Rosjanie pamiętają, czego nie chcą pamiętać również, ale chciałabym jeszcze wrócić właśnie do tego wątku, który pani rozpoczęła pisze pani książce im bardziej teraźniejszość wkracza w przeszłość, tym bardziej wybrzmiewa rozmowa o tym, do kogo ona należy także zastanawiałam czy czy można w ogóle oddać cudzej przeszłości całkowitą wolność, a jeśli tak to w jaki sposób, a skoro coś próbuję, a tu o wybory ja myślę, że każde prawidłowa tendencja i straty jak pokazuje prawidłowo do pewnego punktu, a dalej ona przekształca się o absurdzie staje się absurdalną przekształca się już swoje przeciwieństwo ważnym jest rośliną to w stosunku do przeszłości, żeby zachować to co się nazywa zdrowym rozsądkiem, dlatego że obecnie jest swego rodzaju kurateli z religią sekularnej pani Moniki 1 z jednostek land reż Lee, który szczególnie może być bliska ludziom, którzy przeżyli dwudziesty wiek i którzy rozumieją jak mało zostało nam z tego świata, które istnieją w stanach temu co można zrobić jak można z 1 strony o ograbić terytorium przeszłości i przedstawić możliwość istnieje mija bez naszego w mieście wania się, a z drugiej strony niż przesadzić nie zdusić własnymi projekcjami jak pokazać to co było nie naruszy 3 tak wstydliwą rządzi, w którą Żydzi wiedzieli o odczuwają w stosunku do siebie i nocy, którą ogólne o martwych każdy może powiedzieć cokolwiek i to żywych po prostu nie niepokoi co tu można zrobić nie mam recepty oczywiście, ale mam mówi z pewną pewne przekonanie udał, że powinniśmy stale pamiętać o pewnej liczbie niemożliwych sytuacji stale myślami ustawiczne swoim na miejsce to jest jedyny co może nas w tej sytuacji po to nie to świadomość rozumie nie, z czym mamy do czynienia może również rozumienie tego, że nie ma niczego martwego na tym świecie wszystko jest żywa i wszyscy są żywi Szarmach myślę, że to co może być coś z głów główny 8 obecnie myślę rozmawiam jeszcze chwilę post pamięci, bo to też jest bardzo ważny temat w książce pamięci pamięci termin sformułowane przez Marian Hirsz post pamięć, czyli to jarzmo, które nas przytłacza kształtuje głównie dotyczy traumy Holokaustu, ale czym pani rozumienie jest post pamięć czy istnieje też poza holokaustowi kontekstem, bo pisze pani w pewnym momencie powietrzem post pamięci oddycha cały współczesny świat absolutną oczywiście myślę że, pomimo że typ rozumienia świata, które opisuje innych niż ona się okazała znacznie szerszą tej referenta grupy, którzy tych ludzi, których ona opisała w swojej książce pokolenie postawiliśmy książka jest wielka i ona objaśnia dla mnie bardzo Millera realiów współczesnych dnia ona opisuje tam jak odczuwają świat, a Serwa jest jak ludzi, którzy przeżyli Holokaust drugim lub trzecim pokoleniu to znaczy dzieci lub wnuki tych, którzy się uratował albo tych, którzy się po prostu nie udało uratować ona, mówi że dla tych ludzi przeszłość okazał się znacznie ważniejsze od obecnych czasów i post Memorial na sytuację, kiedy znacznie lepiej wiesz jak była zbudowana ta ulica w czasach swoich ojcach dzieci ze wszystkimi szyldami nazwiskami wszystkich miast i mieszkańców miasta jako anty miasto wyglądało 3005. gotowych i w ogóle nie interesujesz się zmianą witryn, które w 2 ma miejsce dzisiaj, dlatego że twoje życie jest znacznie mniejsze ona nie jest tak ważne całe zainteresowanie cała uwaga skierowana jest, a nie do przodu, a do tyłu, ale mnie każdy wydaje się, że ona opisuje nie tylko ludzi, o których ona mówi jest to uczucie, które ja znajduję w sobie przy czym wszyscy moi krewni to przeżyli i wyżej niż straszyć przez straszne wydarzenia dwudziestego wieku, ale wydaje mi się, że w dużym stopniu te dziś właśnie z uwagi ci, którzy byli to jesteśmy wszyscy my dlatego przeszłość jest dla nas niewiele jak na niesamowicie ważnym momentem to jest bardzo ciekawa sztuka, dlatego że całe życie człowieczeństwa, bo i cywilizacja Europejska minie od odnosiła się dostęp do przeszłości jako do źródła wzoru, a najlepszym przypadku raczej od osiemnastego wieku różne przeszłość już to można tak było tym co trzeba porzucić, czego się co nada odrzucić 6 swobód przeszłość była źródłem niedoskonałości całe 19 wieku nawet w leczeniu wad dwudziestego wieku cała teoria progresu mówi nam o tym, że przyszłość ma być lepsza niż w przeszłości nagle znajdujemy się przed bardzo bardzo stary ideałami Hiszpanii, kiedy politycy intelektualiści nagle widzą źródło zainteresowania się przyszłości nam proponują proponują, żebyśmy stworzyli Amerykę wielką znowu to znaczy w no wróć chęć do tego co było poprzednia to trzeba odbudować c będzie wszystko bardzo dobrze i polityczne ja widzę w polityce rosyjskiej jak i która stale kierunek operuje o pomoc do wykroczeń różne operuje czy dobrze tak piękną przeszłością, która nie mówiąc konkretnie nie chętnie o czasie nie mówi o stalinowskich represjach i mówią, że trzeba było bardzo się wrócić do tamtych czasów jest bardzo niebezpieczny i myślę, że nasza ja pamiętam pierwsze dni, a na imię ma różne strony, a różne oblicza ma swoją mroczną stronę, która coraz wiec coraz bardziej staje się realnością polityczną, czyli rozumiem przeszłość w kontekście jak pani teraz wspomina to taka przeszłość, która staje się w rękach niektórych bardzo niebezpieczną bronią niebezpiecznym działem konieczność tak w pewnym sensie tak jest ten, kto włada przeszłością obecnie włada narracją, opisując są w świat to jest bardzo ważne przeszłość to nie tylko to o filmu do czego czego próbujemy dotknąć czy gdzie próbuje się znaleźć również przeszłość to jest jakiś wzór dla dla fantazji wania dla pewnego rodzaju projekcji politycznych społecznych i to bardzo najbardziej mnie przeraża, bo wydaje mi się, że odtworzyć przeszłość otworzyć przeszłości się nie da, ale można zbudować utopie, ale to może być bardzo straszna utopie i nie chciałabym się w niej znaleźć no właśnie mówiłam, że nawiążemy do Rosji pani pani też oczywiście Rosji mówi Rosjanką będąc w pamięci pamięci ta książka została tak jak już mówiłam ogłoszona najważniejszą książką ostatniego dziesięciolecia w Rosji i właśnie czytając ją też myślałam o tych ciągłych zmaganiach Rosji z pamięcią trochę o tym, pani powiedziała też z pamięcią zbiorową pamięć to temat w Rosji szczególnie tak mi się wydaje wyjątkowo szeroki, ale też naszpikowany wieloma pułapkami i jakby tak mogła pani powiedzieć odpowiedzieć na pytanie, które może zabrzmi trywialnie ale, a może wprost przeciwnie, o czym, o czym nie pamiętają Rosjanie o coś ruszy jeszcze bardzo dobre pytanie i interes próbuje znaczy ma kilka odpowiedzi jak to zazwyczaj bywa z dobrymi pytaniami jak próbuje mu oko robur, formując próbuje sformułować jednak na odpowiedź z co najmniej wydaje mi się, że bardzo ważnym tutaj jest tryb poprawne sformułowanie pytania, o czym mnie chcą pamiętać Rosjanie albo, o czym nie pamięta, o czym nie pamiętają Rosjanie różni się od pytania np. później, czego nie chce pamiętać państwo rosyjskie i co próbuje albo gdy zmusza do zapomnienia, czego i tak jest rozróżnienie, na który na, którym nalega wydaje mi się, że Rosjanie i dość unikalne maszyny i to co jawi się, bo machina państwowości państwowości rosyjskiej wydaje się, że te 2 byty tak jakby odsuwają się od siebie są różne różne zjawiska różne pojęcia różne schematy i każde z tych schematów należy opisywać oddzielnie i zawsze tak trochę denerwuje się, kiedy mówią Rosjanie tam, gdzie trzeba mówić kremem, ale wodne w 1 z Wiednia powieści Nabokova jest opis sarny profesor panie hasło, które w jego treść widzi Rosję jako całoroczne jako całość, czyli jedności, gdzie nie ma różnicy między kraty zwrotne między czerwonymi gwiazdami złotymi kopułami portretem puszki na trójkę i konieczną trójką koni na białym śniegu prowadź kraju i jeszcze jakiś tam ilość rakiet to ta wizja, a wizja Rosji jako rezultat 4 jako wyniku procesu historycznego, który składa się wyłącznie ze zwycięstwa jakoś świata, w którym prawie nigdy nie zdarzało się nic złego i który na pewno nie jest winny niczego złego to jest ta narracja, którą lokator, w którym w, którym nas próbują, w którą który nas próbują zjednoczyć przez ostatnie 20 lat jest świat, gdzie nie było rewolucji, gdzie nie było zabójstwa cara Mikołaja drugiego, gdzie nie było nie było agresji adresem sąsiednich państw, gdzie nie było represji czystek wielomilionowych ofiar, czyli ten świat, w którym zawsze wszystko było dobrze była jednak wojna druga wojna światowa i nawet w tej wojnie zwyciężaliśmy jest taka za lakierowane taki obrazek, która powinna wzbudzać w nas uczucia dumy zwycięsko kości jak w praktyce nie wiemy, bo to napisać i opisać i oczywiście ten obrazek główna wskazać, a podjęte tam blisko nie powiedzieć jest takie angielskie wyrazy oddech emerytowi medialny tak jak wypłat to narysowano rzeczywistością znajdowało się znajdował się jakiś mechanizm zegarka owe z nazw, bo każdy z nas wie, że część przynajmniej część tej generacji odpowiada rzeczywistości ca niego i wydaje mi się, że ludzie, którzy żyją w Rosji pamiętają wiedzą o wiele więcej niż niż to chce uznać państwa czy przyznać duży projekt kultura to co się dzieje w Rosji to jest wynik męczącej tragedia tragedia w historii kontrowersyjnej, która uratuje przymierza kuźnię i które jeszcze nie skończyła się i każe, że znajdujemy się wewnątrz procesu historycznego może dawać nam nadzieję, a może dawać, a może właśnie wzbudzać lęk, a z drugiej strony rozumie rozumieją państwo, że my tutaj w jakim sensie, a winę to dzielimy te fabuły i Chem te męczące stosunki z pamięcią historyczną w Rosji, gdzie i fabułę, gdzie inteligencja intelektualiści się muszą być powinni powinni powinni bronić to co wiemy i tych faktów którymi składamy przed próbami zagłady historia albo nowego opowiedzenia historii wyboru jest swego rodzaju partyzantka i ona trwa na dobrze myśli pani że, że istnieje rzeczywiście coś takiego jak pamięć zbiorowa i gdzie w tej pamięci zbiorowej jest miejsce na pamięć indywidualną czy pamięć zbiorowa to zbiór pamięci indywidualnych czy właśnie taka narzucona narracja, której pani przed chwilą mówiła w leczeniu Maria wie pani co ja nie bardzo wiesz, że w pamięć zbiorową albo w to, że pamięć zbiorowa to jest przede wszystkim nauczyć powinniśmy brać pod uwagę różnice pomiędzy pamięcią historia, ponieważ pamięć to jest rzecz indywidualna emocjonalna, bo błąd w Bośni i Szczecinie i po i w bardzo dużym stopniu pamięć operuje faktami tylko przy wyobrażeniami o faktach, więc każda rozmowa o pamięci powinny kończyć zaczynać tym, że pamięć jest niedoskonała i że nasza zdolność do wspominania czy proces wspomnienia mówi ona więcej niż to co próbujemy przypomnieć sobie, a to, że w naszej kulturze Europejskiej kulturze przez ostatnie 20 lat rozmawiamy o przeszłości przesłania rozmowy o historii jest zdrowy z 1 strony ważne to znaczy, że pamięć jest indywidualnym indywidualną sprawą staje się analiza i staje się czymś ważnym zamiast monolitu le kierowane historii i otrzymujemy jakąś ilość prywatnych indywidualnych historii, które kształtują inną całość, ale cały czas musi przywoływać do porządku, przypominając sobie, że mimo, że to jest tylko pamięć, o której bardzo wiele jest i której bardzo wiele jest naszych własnych emocji życzeń naszego naszej chęci opowiedzieć historię tak, żeby nie była zbyt męcząca i niewątpliwie ja jestem zatem, żeby było wiele narracji i za tym, żeby wszystkie historie były opowiedziane i usłyszane jest dla mnie bardzo ważna fabuła i jest to 1 z ważnych tematów w książce zazwyczaj historię podaje się albo jako fabuły o zwycięzcach albo o in stronę, bo krzyż jako narzędzie uogólnienia wydaje mi się ważnym nie ogólnie nie, ale opowiedzenie możliwość zobaczenia w każdą historię każdą fabułę każdą każdy, ale życie jako oddzielny byt zasługujące na uwagę chciałbym przy, by zwrócić uwagę na historie, w których nie było nic szczególnego na ludzi, którzy po prostu żyli umarli albo to na to co widzieli wydaje mi się, że naszą w naszym życiu brakuje właśnie takich historii no dobrze, ale jeszcze wrócę w takim razie, bo tak krążymy po po wielu tematów tematach zresztą no książkę pamięci pamięci jest też jest też książką tak bardzo gęstą i nasyconą że, że trudno tak naprawdę ją przeczytać też na 1 raz jak ja czytam fragmentami potem do niektórych wracałam cały czas ta książka leży koło mojego łóżka zresztą myślę, że warto do niej sięgać z różnych powodów, ale powiedział pani tych zwyczajnych ludziach, których warto też przypominać mówić o tych zwyczajnych życie ach, i wrócę trochę do tej kwestii, o których rozmawialiśmy na początku, bo pani pisze w książce ja też już o tym, mówiłam, że pani jednak przodkowie chcieli zostać niezauważeni czy czy niema pani takiego poczucia, że te rozważania trochę na ich temat jednak poczyniła pani trochę wbrew swojej rodzinie nie tyle samo łucznicy to chyba był najbardziej męczące dla mnie pytanie i jedno znają i nie wiem do chwili obecnej tak pan to sama sobie na to odpowiedzieć chociażby z tego względu, że opowiadam historię 1 człowieka, a historii rodziny nie mam możliwości każdego z nich zapytać wyższa szkoła ich co oni chcieli, by opowiedzieć nie chodzi czego by nie chcieli opowiedzieć pisać tę książkę to był dla mnie sposób zrozumienia próby zrozumienia, bo starali być fraki stać i nimi jest takich wiele części, gdzie ja po prostu skarby komentarze, które drukują ich list Kotor jak dziś, w których nie ma niczego co jest związane z literaturą tam nic szczególnego nie dzieje są to po prostu listy napis od kiedy bardzo długie niektóre nie o niczym nie mówią a kiedy zaczynałem pisać jeszcze przed tym, kiedy chciałam zacząć pisać tę książkę i ja położyłem przed sobą wtedy wszystkie te listy ich i ich i przypisywała kilka tygodni po prostu ma wpisywać do komputera i wydaje mi się, że jak trusia rękę stara stanął stała się nim, dlatego że gdy ty mu, iż ich językiem to zaczynasz nagle rozumieć coś rozumieć odtwarzacz coś odtwarzać zaczynać myśleć tak jak tak jak oni myśli co ich sposób myślenia lat trzydziestych czy nawet 60 ja troszeczkę byłam kimś to nie pozbawiło mnie odczucia windy, które pozostaje chyba do ze mną na zawsze miała dobry panie nie ważne było, żeby ich zrozumieć, aby ich zrozumieć muszę pisać opuszczone tak jest jestem zbudowana w osiągnięciu lutowa trzymający się jak był po prostu każda zaczynam myśleć pisać co po prostu myślę o procesie w jakimś sensie dopisanie tej książki było czy już do takiego do tego dołożyłam konie tam jest pewna bariera 1 zainkasują, czego ja nie zrobiła mi wielu umie pytany nigdy nie, dlaczego w książce nie ma ilustracji mundurową jak fajnie byłoby, żeby jeśli był tam fotografie prawa pisze np. albo dziadka lub mamy być aktora nie dostaje, a i to jest to, czego ja nie byłaby w stanie zrobić nie byłabym w stanie połączyć tną tekstu i z wizualizacją póki są też się moim zdaniem nie są obnażenia, gdyby była jeszcze fotografie byłoby to po prostu moim zdaniem było niecelowe jest dla tych dlatego tam rozdział widzi ja zamiast pokazać fotografie te po prostu fotografię opisuje piszą zgodnie z UTP pracuje na marne sposób jest to po prostu sposób pozostawić ich widzianymi uprzedziła pani moje pytanie, a propos fotografii jest zupełnie niezwykły zabieg to, że czytamy zdjęcia pani książce nie ani oglądamy jest oczywiście na końcu jedno zdjęcie chyba symboliczne, dlaczego to ani inne i specjalnie państwo nie opisuje, jakie zdjęcie, chociaż widzę, że niektórzy sięgają do książek, a jednak także się już naszą chemii innowacje dla IAI może być z naszego archiwum rodzinnego chyba od początku wiedziałam, że jest 1 fotografia, którą chciałabym pcha ich pokazać okryty idealnej ostra myślę, że to jest jakaś idealna ilustracja swój dług to tego co myślę o pamięć ta fotografia, na której, o ile ja wiem oczywiście jest tam moja prababcia nie wydaje się, że mogę umorzenie po tym, jak one się za porusza jak ona ubrana była jak trzymała głowę myślę, że mogę ją tam poznać, ale ta w mojej twarzy one zwrócone do mnie plecami nigdy nie dowiemy się za sprawą co to za fotografie nigdy nie dowiem się czy to one rzeczywiście była czy nie przechodzi jest fotografia symbol nadziei na wzrost jej winę, które zważywszy, który nie zawsze jest może zaspokoić, w które nigdzie bo, żeby zaspokoić dobrze to kwestia w ogóle, a fotografii często przewija się w książce to znaczy ten cały rozdział jest oczywiście najważniejszy pisze pani np. że fotografia nie ocala, bo każda nowa twarz kasuje tę poprzednią odnosi się tutaj pani też do tej całej mody fotografowania się wszędzie chociażby słynne selfie pani się przeciwko temu też bardzo buntuje Piła 2, odnosząc oraz oczywiście, że odnosi się źle dostał, ale tutaj mam telefon, w którym mam zobaczyłam, że mam chyba około 9003 tysięcy zdjęć na szczęście te nie są wszystkie Sanofi no jak padły, ale jeżeli zastanowimy się o tym ile czasu marnujemy możemy zmarnować na to, żeby po prostu przejrzeć te 9000 zdjęć to jest po prostu niekończące się niekończące się dokumentami dokumentowanie naszej naszego istnienie dokumentowania i zachowywanie jednak to musi być jakiś cel, ale ja tego celu nie widzę trudno mi sobie wyobrazić jakąś osobę, która w przyszłości będzie marnowała swoje życie na to, żeby przeglądać te miliony świadectw cudzych, że coś jak cudzego życia i dalej, tym bardziej mam wrażenie, że potrzebujemy jakiejś ekologii widzialności, zwłaszcza kiedy myślę o internet w bloku o chmurach internetowych, w których gromadzi się tę całą informację, która nikomu niepotrzebna to jest czy są ogromne magazyny wizualnej informacji czy i większość tego są obrazy świadectwa cudzego życia, który nikt nie zdoła ogarnąć ani rozszyfrować wydaje się, że jest jakaś zasadnicza różnica pomiędzy zachowywanie siebie w tekście wyliczyć w sposób opisany pomiędzy pismem, a jak sposób go sposobem zapamiętywania tym automatycznym klikaniem od kliki zadaniem w Modlinie, które na sekundę zachowują się w postaci zdjęcia później uchodzą do archiwum, a my się spodziewamy, że kiedyś wrócimy do tego zawsze, kiedy jednak wszyscy pewnie byliśmy na wystawach, gdzie ludzie zamiast podziwiać obrazy ani robią zdjęcia tym obrazom tylko, iż fotografują i przechodzą 1 obrazu do drugiego widocznie, kiedy przyjdą do domu usiądą i pewnie będą wtedy dopiero oglądać obrazy, a może nie, a może to jest idea odwoła od rocznego życia może to jest zachowywanie chwili, żeby później do niej wrócić, ale nigdy nie wracamy i w tym jest coś ze trwającego w książce również mnóstwo nawiązań do wybitnych twórców wspomina pani Osipa Mandelsztama czy mariny Cwietajewej tak się zastanawiałam, kto z nich być może tych, których jeszcze nie wymieniła był był pani najlepszym przewodnikiem właśnie po pamięci po jej mechanizmach w gminie hity dla mnie jest to niemiecki pisarz Sebalda, który w, które niejako wydaje mi się zrobił w literaturze bardzo ważną rzecz, a mianowicie tak czy inaczej my wszyscy jesteśmy wychowani Pragi w tradycji, która interes tu rolę kieruje kategoria zainteresowania ZUS, jeżeli coś nas interesuje to my dążymy do tego punktu mamy specjalne narzędzie do tego, żeby np. przy pomocy pilot przewinąć film, jeżeli jest nudne, kiedy czytam biografie mijamy np. pierwsze 2 części, gdzie się opowiada o życiu rodziców bohatera, bo to nie interesują nas rodzice bohatera chcemy czytać coś co jest dla nas interesujące i w ten właśnie w zadziwiający sposób ten niemiecki pisarz anulował odrzucił piranie tej ciekawości jego książki zawierają szczegółowe opisy różnych przeróżnych rzeczy historia rybołówstwa we wschodniej Anglii jakieś dziwne widmowe błądzenia po europejskich miastach nieskończona ilość historii twarze ludzi, którzy źle w związku, którzy zostaliby zapomnienie, gdyby nie on, więc jak on pracuje jak pracuje trzeba to, jaką widzi świat i przeszłość biuro jak zmienią to eliminuje różnice pomiędzy ciekawym nieciekawe i to jest dla mnie przykładem jest dla mnie ogromne zwycięstwo etyki etyczne zwycięzcy czegoś, czego w ogóle nie było w literaturze wcześniej zwykły bohater literacki np. powieści od 2 dwudziestym na pewno koniecznie dużą powinien być część sią, że częścią fabuły, ale się częścią oprócz legitymacji część pewnej nic pewnego schematu narracyjnego, która każe nam, ale ze wstrzymaniem tłuszcz, lecz właśnie go uważamy, że tego wystarczy, że ten bohater symbolizuje Sową łączy wszystkich, o których zapomniano wszystkie wszystkich, którzy zginęli, w których zastrzelono, a ta druga od tyka taki, gdy zmienia się usług Sebalda to jest historia wielości i właśnie dzięki temu ona jest o wiele bardziej ważna dla mnie pomimo tego, że on pomimo tego jak on zachowuje się z prozą jako gatunkiem pomimo tego no ale tego jego ulubionego gatunku, którego wymyślił to gatunek powieści dokumentalnej to jest nowe spojrzenie widzieć w niezwykła też postać kompani przywołuje Charlotty Salomon niemieckiej Żydówki ofiary Auschwitz, która stworzyła imponujące dzieło łączące literaturę muzykę malarstwo, które przetrwały czas zagłady jak pani trafiła na tę postać później poście uczeń przypadkowo na kultura to pewien znajomy kurator powiedział mi, że po chwili była były ciekawe prace, która malarki, która nazywa Charlotte Salomon żona pracuje po naszym i kilka dobrych kilka chwil kilka słów ojej rodzinie żona miała taką serię gwasz ja poszłam zobaczyć zrozumiałam, że źle jak my się wydaje, że mamy do czynienia w Miliczu z wielkim dziełem z 1 może z największych dzieł, które widział dwudziesty wiek, które dotychczas pozostaje zupełnie nie odnotowano niezauważane to jest też dziwnego, bo to jest dziwna rzecz można o tym, wiele mówić już o ogólnie można dużo mówić ona staje się coraz bardziej widoczna, a także i o jej historię wpisuje się w narrację ofiary albo wszyscy wpisują narracji ofiary i to przeszkadza tak naprawdę poprawnie odbierać to co ona zrobiła i ja jestem prawie pewna, że chodzi o to żonę kobieta i pewnie może chodzi o to, że ona umarła ba bardzo młodo i wydają się, że to jest taka kanoniczne historia nieszczęśliwej ofiary malarki, która zginęła, kiedy miała tam 20 parę lat i historia takich całkowicie przesłania ogromną wartość pracy, którą Charlotte Salomon wykonała wraz z kim mowa jest to powieść graficzna do powstała do momentu jeszcze kiedy powieść graficzna została wynaleziona jest to pos w razie klub, który wyraża siebie przy pomocy środków wizualnych jest to w pewnym sensie pierwsze dzieło postmodernistyczne ponieważ, a nawet post konceptualne, ponieważ Szarotek Salomon pracuje z różnymi stylami w różnych stylistykach do prawa te, doprowadzając je do jakiegoś jakieś meta jedności jest wielkie dzieło powtórzę, które nadal pozostaje prawie niezauważone, ponieważ o wiele prościej jest litować się nad 1 dziewczynką niż litować się są tak naprawdę trzeba dokonała, czego i wydaje mi się, że prawdziwe zrozumienie to jest jeszcze sprawa przyszłości powinno się jej przedstawiać niejako ofiara procesu historycznego tylko jako malarka amatorka wizjonerka oczywiście, ale między nimi nie muzeum historycznym Żydów tylko w Luwrze, czyli tak jak pani powiedziała stała się ofiarą pewnej narracji, czyli można powiedzieć stała się ofiarą pamięć nazwy dosłowne, a na tak niewątpliwie jest ona ofiarą pamięci jako instrumentu pamięci budżetowo czasach 1 z Radziejowa i taki dar lat chodzi, o którym rozmawialiśmy, który w narracji, która przeszkadza widzieć poszczególne fabuły wątki wisi u tych jest tylko 6 od prywatnego do ogólnego szkoła dla tego uczono w szkole w Uniwersytecie ustawowo 3 dawna sztuka uogólnienia myślę, że obecnie trzeba poruszać się we wsi w przeciwną stronę od ogólnego do prawa do świata głów indywidualnych i wtedy jest mamy możemy coś rzeczywiście zauważyć zobaczyć chciałem jeszcze już powoli kończąc naszą rozmowę spytać o taką rzecz trochę warsztatową i konceptualną przychodziło mi to często do głowy jak jak przemierzała pamięci pamięci czytałam pamięci pamięci na początku linearnie później tak jak powiedziałem wracam do pewnych fragmentów i czytałam na wyrywki jestem ciekawa jak pani tworzyła książkę jak pisała pisała ją fragmentami czy, które potem skleja oczywiście całość czy właśnie linearnie od rozdziału rozdział jest człowiek kościoła na początku się o ochronie roślin, a starajcie druga część była dla mnie trudniejszą i nie pisała mi mówił fragmentami pisała rozdziałami i rozwoju portu, a o współpracy kandydatury, ale w procesie redakcyjnymi rozdziały, żeby miały ministrami obecną Krzos roku ja widziałbym książkę się tylko jako rozstania jako instalację przestrzenną jest to taki tekst, który w, który lub wójtów czy można i tak na dobrą sprawę w każdym momencie zacząć czytać Macieją unijnych ale niemniej i wzrost jest bardzo taka wyraźna ostra konkurencja kompost schemat kompozycyjny, który zbudowany jest jako tych ze skonta jako ta wstępuje jakaś teza pierwszej części jest pewna ilość argumentów drugiej części, która jest jako prawnie jako przykład Ant lub antyteza linii body idzie już na bezpośrednim, a nie opowiadanie o przyszłość, a nie wyszedł z 2 linia jeżeliby terenie równa ta grupa przykładów skażone dobrać do tego, że co tam rzeczywiście było najbardziej skomplikowanych było dla mnie to precyzować z drugą częścią, dlatego że uczelnie mogły widzieć mnie bardzo żyję Annę Haag ludzi osądza historie, których chciałabym o to po powinni wypowiedzieć umowę ich było zbyt wiele jak mogła się chce mieć wszystkiego to jest może najbardziej męczący moment, kiedy rozumiesz, że jakiś człowiek ich jakiś wątek jakiś list powinien tu być, ale nie może tam umieścili, dlatego że jest po prostu jest objętość dziś jest jakiś uczciwość oraz chodniki dyszą i funkcjonalne i tak często pojawia się problem jak wybrać Chin i czy mamy prawo do wyboru, ale nie mam na to odpowiedzi niestety zakończyła pani książką swoje zmagania z pamięcią to dopiero początek, a mnicha ośrodka wydawało mi się, że zakończyłam Kogut miał takie odczucia silny ból w ogóle pomiaru pokój w 1 tak, iż miał takie uczucie że, że poświęci chodziłam z taką ciężką walizką czy trzecie plecakiem pewnie i chcę się już tego plecaka czy walizki pozbyć ale kiedy minęło kilka lat tak ja zrozumiałam, że tak czy inaczej można liczyć, że od tego odejść, więc jest możliwość wszystkim pracuje to jest pamięć można to różnie rozumieć, ale tak mąci inaczej wszystko związane z przeszłością, a tym jak jak tam w przeszłości mówi do nas jak przypomina nam o sobie ja myślę bardzo się, żeby się zna historię dla mnie będzie kontynuowana bardzo dziękuję Maria Stiepanowa jest cały czas, ale jakością naszego spotkania, jeżeli państwo mają jakieś pytania do autorki to bardzo proszę, żeby podchodzili państwo tutaj jest zdezynfekowane mikrofon także zapraszam bardzo proszę podać do mikrofonu dobry dzień, jeżeli państwo pozwolą jak chciał przeczytać wiersz pani Maria Stiepanowa mogę prosić tomu wojna bestii zwierząt wydany przez wydawnictwo wolno tłumaczenie Zbigniew administracji, który zresztą, którego zresztą znam osobiście i pozdrawiamy mój brat powiedział o was faszyści zaimponuje pociągnę dalej wrócimy, gdy rozwiną się liście, lecz ja przy swoim obstaje wtedy w lesie rozwinął się liście i Jeleń przejdzie po ścieżce i zagwizdał antyfaszyści Ala porusza się jeszcze słowa sądzę związane z rzeczami zwykłymi sznureczkiem jedynie ludzie zaś w ziemi z warzywami kładą się na spoczynek, a ci chodzą od domu do domu z ołówkiem i z listą i okienne ramy po kryjomu gnijących językiem zbliżał faszysta my szans my szaty u szaty asysty wysoki i wypaść ściany powietrze wie jednak, że nie jest faszystą nikt z waszej ni z naszej strony zdaje myśl córeczki ze słów i po prostu odłóż je do konta i las odwoła swoich posłów i nie umrę do końca bardzo dziękuję za wiersze i za powieść, a my też gratulujemy pani tłumaczy dziękuję, że poezja na żywo jest w stanie tłumaczyć w tych jest wyzwanie konkretne czy ktoś się z państwa ma pytania pani prof. Monika Płatek witamy serdecznie nie bywam na czele starczała tylko wskazać swoje pasje chciałabym najpierw pani podziękować, ale ze, bo później musi przejść na język Polski Polski, bo to jest takie prawo, że mówimy o polską 2 i mam 2 pytania pierwsze pytanie dotyczy jednostki i kiedy padło pytanie czy pani przodkowie godzili się na to, żeby o nich mówić, że właściwie nie chcieli się obruszył oczywiście po to, się nam kojarzy od razu takim przysłowiem rosyjskim ciszy budzi też dalszy widzisz i myślę sobie, że ta niechęć ma swoje korzenie w pewnej rosyjskiej rzeczywistości i pytanie, jaki z tym się wiąże to jest do jakiego stopnia pani książka świadomie przeciwstawiała się wizji Majakowskiego, w której jednostka zerem jednostka bzdurą i być może to jest właśnie ten element rewolucyjny pani książce w społeczeństwie rosyjskim pokazującym, że jednostka nie jest zerem jednostka nie jest bzdurą to jest pierwsze pytanie drugie pytanie dotyczy współpracy z tłumaczem tłumaczką przepraszam nie pamiętam, kto tłumaczył książkę już Agnieszka Sowińska, ponieważ nie czytam książki po rosyjsku czytam tylko Polski przekład i książka Polski przepiękna, ale niezwykle poetycka jest zwykle literacka jak wygląda współpraca z tłumaczką w takim razie dziękuję dziękuję bardzo dziękuję za pytania i za mniej za takie niezwykłe nie nie nieoczekiwane myślenie o Majakowski ja w ogóle nie miała namyśli tej fabuły 3 czy tego przykładu, ale tutaj rzeczywiście miało być mnogość upadł rzeczywiście jest na czym się zastanowić, ponieważ oczywiście włos się wszystko, a propos, chociaż można o niej jedynie, ponieważ jednostka czy jedynie w 3 czy wszyscy czy zbiór jednostek własnością mówi to jest to co może przeciwstawić się 0 nas zarówno zerowe jak i prawidłowości wielkich liczb, a jeżeli chodzi o tłumaczenie to niż jasne ani euro to jest niezwykłe szczęście i jestem bardzo głęboko wdzięczna pani Agnieszce Sowiński za ten czyn bohaterski, który ona wykonała, że taką miłością i takim trudem wykonała tłumaczenie, ponieważ to rzeczywiście jak ja starałem wiele jest starałam się robić wszystko co mogłam atrapa próbowałam udzielić wpłynęły odpowiedzi na na wiele pytań, ale tak naprawdę cała cały ciężar ca wdzięczności cała idea tego tłumaczenia to wszystko na wszystko należy pani Agnieszki i to ona da pracę, kiedy ona przeczytała książkę pokochała ją i pozostałości zapoznała się zaocznie ze mną mam nadzieję, że kiedyś się oczy niesie zobaczymy mam nadzieje NATO i właśnie zrobiła z tej książki zrobiła przepiękna cudowną polską wersję, której niestety nie mogę sama ocenić, ale wszyscy kogo znam mówią że, że jest to prawdziwy cud, że takie nałożenie się wzorów dziękuję bardzo, ktoś jeszcze jakieś pytania bardzo prosimy o nas, że ja chciałem pani bardzo podziękować, że napisała pani książkę niezwykłą książkę, której Marcin Wicha ten od rzeczy, których nie wyrzuciłem napisał, że to jest taka książka, która powinna być na prywatnej spółce a jakby się tworzy jak ktoś pożycza ze znajomych to trzeba nie pożyczaj spełnia de ja się z tym zgadza jak jeszcze wrócić do takiej historii czułości, którą pani dla przedmiotów drobiazgów zdjęć figury, jaki starych gazet listów i z tej i pochyla się pani na tym wszystkim taką ogromną kobiecą czułością i potem z tej czułości buduje historię swoich bliskich tak to jest, więc coś o tym, bo przyszło mi przed laty porządkować dom po moich rodzicach moim bracie po moim synu po wszystkich, którzy odeszli pamiętam mały zegarek pomogli mamie, który do dzisiaj mamy w swojej szufladzie i który jakby były dla mnie przypomnieniem właśnie pamięcią mojej mamy jeszcze jej słów, które mówiły o tym, mają zegary szkół jeszcze w dodatku próbowałem przypomnieć cały dzień z mamą spędzony wtedy jego kolory jego zapach jego godziny, które wtedy, jakby poświęca mamie tak to jest pani Marii tak to jest dlatego ta książka jest taka niesłychanie prawdziwe Itaka po ludzku piękne dziękuję pani ogromnie tę książkę będę ją miała u siebie przy tapczanie, żeby panie często sięgać tak jak trzymam obok mojego ukochanego Jerzego Pilcha dziękuję bardzo bardzo dziękujemy ogromne ogromne spaść liczba bardzo wielki dzień Niki Niki rzeczywiście wydaje mi się, iż w pewnym sensie głód mylisz się między 6 i myślę, że może kupić przykład myślę, że rzeczywiście przedmioty drobiazgi ułomność nóż kuchenny było jasne znaki SA zmienił moje imię mamy Lola z wygrawerowanym na nadano uliczce dlatego, choć mieszkali na nas na rodzinom takim mieszkaniu, gdzie mieszkało komunał cywile rodzi to szczegół odejdą do mostu jednocześnie jest dla mnie, bo trochę też otwarcie ogrodu niekiedy myślę, że staliśmy się, że przed otyli stają się w jak widać od kilku tygodni mają cechy człowieka jest to taka konstrukcja niesiemy niekiedy rodzi dłuższy, niż kiedy trudno oczywiście wiec niekiedy odczuwam także przedmioty mają jakąś dłuższe jest takie uczucie wręcz dziecięcy bohater, bo jeżeli linii, kiedy trafimy do realiów chciałoby się zbyta byli nie tylko ukochani ludzie, ale i przedmioty kultury były związane z nimi Maria Stiepanowa bardzo bardzo dziękujemy musimy kończyć powoli nasze spotkanie dziękujemy wielkie brawa możemy się odwrócić do kamer, żeby Maria Stiepanowa zobaczyła dziękujemy bardzo za niezwykłą książkę pamięci pamięci i oczywiście za to wszystko co dzisiaj padło bezpośrednio od Marii Stiepanowa podczas tego spotkania bardzo dziękujemy im mamy nadzieję do zobaczenia na żywo i i że i, że kiedyś, jaki spotkanie uda się również na festiwalu literacki Sopot zorganizować już jak to wszystko minie dziękujemy bardzo ja muszę państwa poinformować jeszcze, dziękując również za uwagę, że wychodzimy z tej sali od ostatniego rzędu takie są przepisy bezpieczeństwa muszą o tym, powiedzieć bardzo państwu jeszcze raz dziękuję niestety nie ma możliwości zostania na spotkaniu kolejnym takie też są obostrzenia, ale do zobaczenia do usłyszenia Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: LITERACKI SOPOT

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj podcastów TOK FM bez reklam. Wybierz pakiet "Aplikacja i WWW" i słuchaj wygodniej z telefonu!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA