REKLAMA

Bałtycki Łańcuch – solidarność Litwinów, Łotyszy i Estończyków w drodze do wolności

Weekendowy Poranek - Maciej Zakrocki
Data emisji:
2020-08-23 07:40
Prowadzący:
Czas trwania:
16:16 min.
Udostępnij:

W rocznicę podpisania paktu Ribbentrop-Mołotow, 23 sierpnia 1989 roku, Litwini, Łotysze i Estończycy wyszli na ulice we wspólnym proteście, tworząc żywy łańcuch łączący Wilno, Rygę i Tallinn. Rozwiń »

O tych wydarzeniach opowiadała gościni program dr Barbara Jundo-Kaliszewska historyczka z UŁ, autorka książki "Zakładnicy historii. Mniejszość polska w postradzieckiej Litwie". Zwiń «

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
tę piękną pieśń śpiewaną w 3 językach po litewsku też szkół po stanie szkół w tytułem kraje bałtyckie budzą się ze snu skomponował Borys re z nich kojarzy się to pieśń jest wydarzeniem, o którym teraz będziemy mówić zresztą anonsował już rozmowy wcześniej chodzi o 23sierpień 80 tego dziewiątego roku wieczór, kiedy mieszkańcy krajów bałtyckich paneli razem trzymali się za ręce i Stali takim żywym łańcuchu od placu katedralnego w Wilnie przez plac Rozwiń » okalający pomnik wolności w Rydze aż po wzgórze to Pa w Tallinie nieprawdopodobnie wzruszające wydarzenie szalenie ważne budujący właśnie ten nastrój ogromnej woli społeczeństw republik bałtyckich ponownie odzyskać niepodległość gości Anka jest pani dr Barbara judoka szewska historyczka z uniwersytetu łódzkiego autorka książki zakładnicy historii mniejszość Polska postradzieckich Litwie dzień dobry pani dzień dobry państwo dwudziesty 2 sierpnia 80 tego dziewiątego roku to jest czas, kiedy już w Polsce jest po wyborach czerwcowych rozpoczyna się czy rozgrzewa się ten proces wielkich przemian w Europie Środkowo-Wschodniej, ale chyba ogromnym zaskoczeniem dla świata było to, że właśnie w państwach, które co dużo mówić co jeszcze wtedy sowieckimi republikami właśnie dochodzi do tego niezwykłego wydarzenia czy to jest także my po prostu trochę za mało wiemy, że tam już wcześniej się, że tak powiem gotowało na rzecz oderwania się od związku sowieckiego i przywrócenia niepodległości naiwnością Republiki bałtyckie nigdy nie pogodzimy z korporacją związku Radzieckiego tylko możliwość zaprezentowania, a stosowania swoich dążeń pojawiła się realna możliwość sprawiły, że do końca dopiero w drugiej połowie lat osiemdziesiątych dwudziestego wieku oczywiście tutaj chciałem przede wszystkim wprowadzić od siebie jeszcze klimat tej bezprecedensowej, a i, jaka odbyła się w pięćdziesiątą rocznicę podpisania paktu Ribbentrop-Mołotow, więc na placu katedralnym nierzeczywiste mieszkańcy Litwy Łotwy i Estonii połączyły się uczyć żywym łańcuchu losy swojej drodze, która stała się drogą tak naprawdę dowolność pokojowa akcja wystawka sprzeciwu wobec tajnych protokołów faktury protokoły z samolotów na mocy, których m.in. Litwa Łotwa Estonia znalazła się w radzieckiej strefy wpływów finalnie połączyło opona w 2 000 000 osób na przestrzeni 6 km w akcji uczestniczyli mężczyźni kobiety dzieci nieśli flagi śpiewali pieśni patriotyczne, a na pieniądz też demonstracje demonstranci na 15 mimo niskiej renty do góry warto pamiętać, że na reakcję płatnika było długo czekać, bo 26sierpnia 19000605. roku KC KPZR wydało oświadczenie, w którym wezwano wałków do wycofania się tzw. sceptycznej polityki, ale fotografie i masowe bezprecedensowej akcji trzeba określić pokojowej już trafiły do gazet na całym świecie i ostatecznie 24grudnia tego samego roku Jan gotowanych ludowych związku Radzieckiego uchwalił rezolucję potępiającą pakt Ribbentrop Mołotow sposób, by do tej pory oficjalnie głównym negował no i negowano jego istnienie musimy też wiedzieć w 292009 roku bądź łańcuch Bałtycki został wpisany na list na listę UNESCO pani ja są co ważne informacje, których wydanie, które społeczeństwo polskie nie zawsze wie warto o tym, pamiętać przynajmniej w świetle dzisiejszych wydarzeń na Białorusi o książce podkreślam, że dlatego rozmawiamy, bo pamiętamy przynajmniej w TOK FM, a w nawiązaniu do lodu do tego co pan powiedział krótko krótko dodam, że dziś wieczorem odbędzie się taka akcja właśnie Solidarności żywy łańcuch od Wilna do granicy z Białorusią i to ma być nawiązanie do tego słynnego łańcucha Bałtyckiego 23sierpnia 80 tego dziewiątego roku skoro już o tym, mówimy ja zachęcam wszystkich do jedzenia na żywo tej akcji od godziny 11 na kanale YouTube Live jest wiecznie ligi wolność, ponieważ odbędzie się nie tylko ludzie nie tylko ustawią się żywym łańcuchu albo OJ, będzie też duży koncert zamków Michnika dziennikarz i granic, więc dla nich zaplanowano od placu katedralnego do przejścia granicznego po litewską białoruskiego Michnika jestem sama tak trudno jest ogromną te z udziałem największych gwiazd literki, ale także jako media donoszą z udziałem prezydenta Napolitano przybył prezydent Litwy Dalii Grybauskaite widać, że ta, że ta, a ja mam dosyć szeroki i rockiem ważna znaczeń, ale wracają lub książkę właśnie do tamtych czasów, bo to byłoby przepiękne wzruszające pani już powiedziała o tym, że 1 ze skutków tego tego pięknego pięknej demonstracji pokojowej było nie była decyzja o potępieniu i unieważnieniu tajnego protokołu paktu Ribbentrop-Mołotow ale, ale powiedzmy to nie był moment odzyskania niepodległości przez państwa bałtyckie, bo nawet jeśli tamta Gorbaczowa skoro najpierw po trzynastka Rosja była już inna niż związek sowiecki no to jednak nic tu dużo mówić no nie chciała oddać państw bałtyckich roztropnością trzeba pamiętać, że zapoczątkowane w drugiej połowie lat osiemdziesiątych występ jako przez Sejm Gorbaczowa przebudować pakiet reform, który miał, który doprowadził finalnie do poluzowania w góry i 6 hasłach własność mijamy wywołał dyskusję publiczną na temat dotąd zakazane Moskwie zależało przede wszystkim na głębokiej reformy gospodarcze to pan debaty dotyczy problemów, jakimi borykają Republiki ich w celu już w roku sądzą ów plan powołano jak dowodzą dokumenty archiwalne pod ścisłym nadzorem krajowe fronty narodowe tańce narodowe miały za mówimy dzisiaj przede wszystkim frontach jest członkiem loterii lite ma oczywiście, ale w innych republikach związku Radzieckiego, ale w narodowe nadbałtyckie miały zaangażować się proces wdrażania zaplanowanych na ten rok przemian społeczno-gospodarczych, a biegiem czasu ewoluowały i nie tylko liberalną opozycję, ale wręcz ruchy niepodległościowe na początku dawno litewskie łotewskie estońskie ruch Ruch Narodowy głosimy podobny postulat prawa publiczne autonomicznego rozwoju społecznego w ramach związku Radzieckiego żądano samodzielności ekonomicznej kulturalnej rehabilitacji ofiar stalinizmu ruchu tego samego początku początku uzyskały wsparcie lokalnych środowisk ekologicznych pamiętajmy, że to była wówczas jedyna kierowana forma działalności politycznej poza tą partią, więc zwracać uwagę na problemy poszczególnych republikach np. w przypadku Litwy brat budować tego euro o 1 ligi elektrowni atomowej w identycznej jak ta w Czarnobylu już w osiemdziesiątym ósmym roku nadal na agendę związku Radzieckiego pojawiła się kwestia swoje życie, czyli tzw. dwujęzyczność artykułowane propozycje wprowadzenia w republikach związkowych obok języka oficjalnego krępujące kursy języków narodowych temat ten oczywisty zrujnował ich pracę na bardzo podatne grunt swoją działalność zaczął rozwijać grupki dyskusyjne kluby dyskusyjne czy tak naprawdę obserwujemy to forma ani społeczeństwa obywatelskiego były to pierwsze po wojnie przypadek spontaniczne organizacji Obywatelskiej na taką skalę co czuje musimy też w ramach państwo mienia partię doszło czy Małkowski 21 deputowanych ludowych dopuszczono po raz pierwszy tak z kandydatów sporo od organizacji partyjnych w ten sposób np. dom pyta trafili członkowie tajemnicą litewskiego ruchu tak na rzecz Odrodzenia na na rzecz Odrodzenia niepodległości w praktyce oznaczało to nowe możliwości działania prawda co za próbowano również podział władz państwa i wykonawczą ustawodawczą i sądowniczą, a te rewolucje decyzja prowadzimy obecnie znany nawet konstytutywną zwoleńskiego i tak nie słyszał w tym samym roku 3 to otwierało drogę frontem Ludowym na do działalności pro niepodległościowej to z aleją w zakresie też powiedzmy, że ten cały proces oczywiście tak jak zresztą mówiłem dzisiaj składa się z tych wielu elementów co nie z faktu, że jak to zwykle bywało zwierzę Radzieckim nawet za Gorbaczowa właśnie jeśli coś poluzowane to nie znaczy, że zrezygnowano również ze swoich Nor tych imperialnych ciągle jednak racji, bo kiedy, gdy już przychodzi rok dziewięćdziesiąty chyba to jest na Litwie pierwszy wypadek, kiedy tylko uchwala rada najwyższa Sejmu restytucyjnego uchwala akt przywrócenia niepodległości państwa litewskiego to jest 11 marca 90 tego roku to Michaił Gorbaczow zaraz się zaczyna domagać unieważnienia aktu wprowadza sankcje gospodarcze przeciwko Litwie no a jak wiemy to wszystko ma swój tragiczny finał zbrojnej interwencji w styczniu 90 tego pierwszego roku, ale oczywiście Litwa jako pierwsza próbowała wyłamać spod jarzma Radzieckiego demograficzne w marcu 1910 roku nauczeni przykładem Litwy losowa jest koniec wojny na raty o niepodległość ogłosiły już od koniec lata 1900 tego pierwszego roku, czyli o puczu Janajewa de facto sankcje gospodarcze wycofanie się z Litwy starą deklarację niepodległości w roku 1990 pod naciskiem notabene pań również zachodnie, które jednak sugerowały próbę dogadania mocno jeszcze Tusk tutaj wanna warto przytoczyć wypowiedź Anatolija czy nawet doradcy Gorbaczowa do spraw technicznych, które po szlaku Bałtyckim powiedział powiedz tak jak pisze w swoich dziennikach, że opuszczenie związku Radzieckiego przez państwa bałtyckie mogą powstrzyma tylko ciągi jak mówi z roku 1989 radzieckie czołgi weszły do wina w styczniu 2900 pięćdziesiątego pierwszego roku następnie nie wiemy znamy tragiczne wypadki i nie potoczyły się w Rydze, ale tutaj się pomylił, bo nawet czołgi nawet te ofiary śmiertelne cywilów nie zdołały powstrzymać tej determinacji Narol narodów bałtyckich, które jednoznacznie nie zdążyli niepodległość i sektory również jeszcze jedno zdanie np. rada, że ta pokojowa akcja demonstrację sprzeciwu, bo musimy mówić, że zarówno zarówno istnienia napisze jestem przy jedno poprzestali na demonstracje pokojowe i przez to mogą świecić przykładem dzisiaj dla nowości stąd pewnie ta inicjatywa senacka inicjatywa poszerzenia Jakubowskiego, który w sposób symboliczny ma połączyć kraje bałtyckie Białoruś w no właśnie w 31 lat później no ale ale rzeczywiście przykład ten, który dzisiaj mówimy myślę, że myślę, że dla Białorusinów jest nie tylko, że ważny, ale jednocześnie taki dający dający nadzieję, bo bardzo ciekawy proces który, który potem ma miejsce, ale to oczywiście na inną rozmowę właśnie jak szybko państwa bałtyckie próbują się zintegrować z zachodnią Europą co jeszcze bardziej niepokoją oczywiście Moskwę bardzo szybko jak wstawił do Unii Europejskiej zdecydowały o przyjęciu euro np. więc też traktowane jako 1 z dodatkowych czynników właśnie takiego przywiązania się już do świata za niego zachodnich wartości to wszystko to piękna historia która, której takim symbolicznym wzruszający akcent właśnie miała ten ten Bałtycki łańcuch bardzo pani dziękuję za za przypomnienie tego wszystkiego pani dr Barbara dr Liszewski Uniwersytet łódzki autorka książki zakładnicy historii mniejszość Polska postradzieckich Litwie była gościem weekendowego opolanka zapewnia w związku z tym, o czym mówiliśmy wkrótce się znowu usłyszymy dziękuję bardzo, a teraz zapraszam na informacje Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: WEEKENDOWY PORANEK - MACIEJ ZAKROCKI

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj podcastów TOK FM bez reklam. Skorzystaj z 40% rabatu w jesiennej promocji. Wybierz pakiet "Aplikacja i WWW" i słuchaj wygodniej z telefonu!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA