REKLAMA

Nie obchodzi cię zeszłoroczny śnieg i lód? Posłuchaj, dlaczego powinien

OFF Czarek
Data emisji:
2020-08-25 11:00
Audycja:
Prowadzący:
Czas trwania:
43:07 min.
Udostępnij:

Co żyje na lodowcach i dlaczego jest ważne nie tylko dla naukowców? Wyjaśnia dr Krzysztof Zawierucha

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
wczoraj państwa moim gościem jest pan dr Krzysztof zawierucha zakład taksonomii i ekologii zwierząt Kolegium biologii cum Uniwersytet imienia Adama Mickiewicza w Poznaniu dzień dobry witam serdecznie panie doktorze dzień dobry witam pana witam słuchaczy czy wciąż pan śledzi niesporczaki wciąż jedzenie kurczaki, ale śledzę to niesporczaki właściwie narodowca, więc ostatnim razem, kiedy pana byłem dużo mówiliśmy kart Grada, czyli za Ruciaka, ale właściwie mówiliśmy o ich Rozwiń » przystosowania fizjologicznych w niesprzyjających warunkach ich życiu w tundrze, a teraz właściwie na śledzę ich losy na lodowcach i zastanawiam się ile ich tam jest co robią, jaką odgrywają funkcje, jaką pełnią rolę itd. tak dalej, a pozostał jeszcze dziś ludowcy jeszcze trochę tych chłopców jest wbrew pozorom, aczkolwiek niestety topnieją w zastraszającym tempie właśnie wróciłem z Włoch kilka dni temu z lodowca Ford tam w ramach współpracy z naukowcami Uniwersytetu Milanowi Coca prowadzimy wspólne badania już od 3 lat i co roku robiłem zdjęcie czoła lodowca fornir niestety jestem przerażony bo kiedy byłem tam w 2018 roku ten ludowy wydawał się duży rok później wydawał się mniejszy w tym roku właściwie naprawdę strasznie zmalał widać to po zdjęciach widać to objętości rodu widać po i ilości skał, które odsłoniły w związku z tym jest to pewien problem zarówno problem dla dla funkcjonowania ekosystemów problem dla ekosystemu zlokalizowanych w dolinach dla organizmu, które żyją na tych lodowca my też problem ekonomiczny bagnie patrzeć właściwie tam na północy Włochy istnieje kilka elektrowni, które są zasilane wodą wodą, która pochodzi bezpośrednio z ludowców i to rozumiem, że zmiany klimatyczne, które są częściowo wywołane przez człowieka sprawiają, że lodowce są coraz mniejsze aż w końcu być może znikną niedługo Dianie odpowiem na pytanie czy wszystkie znikną, bo prawdopodobnie za życia naszego gatunku wszystkie nie znikną, aczkolwiek znaczna ich części kluczowe dla funkcjonowania ekosystemów po prostu zniknął z naszej planety myślę, że świetnym przykładem są tutaj lodowce równikowe już kiedyś o nich wspominam nawet kolegom ze Stanów zjednoczonych napisaliśmy 1 esej na temat lodowców równikowych one są świetnym przykładem jest ich mało one znikają w zastraszającym tempie nie wiemy o nich nic mimo tego rządu na równiku jest gorąco też sądzą ludowcy tak mamy na Kilimandżaro mamy lodowce na Mont Kenya mamy lodowce na nowej Gwinei na szczycie Kończak Czaja mamy lodowce w Ekwadorze szkoda, że mało, że wielu z nich właściwie tak mało szkoda, że właściwie, zanim poznamy prawdopodobnie stopnieją chociażby lodowce, które są w Ugandzie na szczycie Mont staną one znikną w ciągu 5 lat smutna informacja no te lodowce topnieją no i ma to pewne konsekwencje konsekwencje zarówno dotykają ekosystemów, jakie dotykają bezpośrednio człowieka nie możemy zapominać, że lodowce właściwie co pan powiedzieć przepełnienie słucham bardzo uważnie przepraszam ja też mogło się pojawią to to może to może jakiś nie sportowej w łączeniu to spełnione, gdyż tutaj buszują w tej lodówce, bo muszą też rodziców muszą być niskiej temperaturze, bo inaczej sobie nie radzą jednak w każdym razie lodowce właściwie są ważnym elementem dla życia na ziemi mianowicie ważnym elementem biosfery też ważnym elementem dla człowieka musimy pamiętać, że ponad miliard ludzi na naszej planecie wykorzystuje wodę z lodowców w swoich gospodarstwach domowych do nawadniania pól są to regiony centralnej Azji jest Ameryka Południowa należy pamiętać, że woda z ludowców jest wykorzystywana także do produkcji energii mam tutaj namyśli albo mam namyśli Skandynawia znowu centralną Azję oczywiście czy Amerykę południową jest pewien element krajobrazu dość istotne jest to pewna pewna pewien element podtrzymujący poszczególne gałęzie branży turystycznej to dla mnie jako biologa jest to dom dla wyjątkowych organizmów na lodówce pełnią ważną rolę w utrzymywaniu powiedzmy pewnej równowagi na naszej planecie lodowca do innych systemów dostarczają chociażby, kiedy się topią dostarczają dużą ilość żelaza ekosystemów morskich to żelazo i Krzemionkach, która wypływa spod ludowców jest właściwie wykorzystywana przez mikroskopijne roślinki w wodzie, które nazywają się okrzykami no i które odpowiadają w znacznym stopniu za konsumpcję dwutlenku węgla na naszej planecie te lodowce m.in. dostarczają wodę do ubogich składniki odżywcze pustym polarnych, a mikroorganizmy, które żyją na powierzchni lodowców wręcz wpływają na to, że ziaren mineralnych, które są zlokalizowane na powierzchni lodu uwalniane są składniki odżywcze no one też transportowane są do innych systemów w związku z tym tak bardzo przykro patrzeć to lodowce topnieją, bo moglibyśmy się od nich jeszcze wiele nauczyć oni wiele nauczyć no i przede wszystkim jest to pewien element który, który wspiera różne branże od tych od tych turystycznych poprzez te związane z z gospodarką no i z punktu widzenia systemowego funkcjonowania ekosystemów jest lodowce są niezwykle niezwykle ważne, a co znaczy poznać lodowych spełnia pan, że niektóre znikną, zanim poznamy, ale co to co właściwie znaczy poznać lodowiec dla mnie jako biologa poznać lodowiec to oznacza, że można poznać jego mieszkańców można dowiedzieć się co żyje na tych hodowca, jaką rolę pełni ze funkcjonowanie takiego ekosystemu nową patrzymy generalnie większość ludzi patrzy Narodowy za taką bryłę zmarzniętej wody no poniekąd jest to prawda, ale ta bryła to jest co sieć się bardzo ciekawych ekosystemów powierzchnia lodu jest zam. przez różne organizmy wnętrze lodu jest zam. przez różne organizmy, a nawet te strefy beztlenowe zimnej ciemnej, które znajdują się pod lodowcami też żyją tam organizmy w związku, z czym lodowiec ludowe właściwie żyje lodowe jest przechowalnią życia lodowiec też żyje najbardziej interesująca jest powierzchnia lodowca dla mnie, która jest najbardziej produktywne to znaczy, że mamy tam producentów pierwotnych są nimi głównie mikroskopijne roślinki takie jak algi oraz mikroskopijne bakterie takie jak sinice, które poniekąd odpowiadają za produkcję pierwotną, czyli produkcję materii organicznej na powierzchni lodowców jest to strefa żyzna jest to strefa bujna generalnie turysta, przechadzając się przez lodowiec patrzy na jego powierzchni myśli o kurczę to jakiś brud na drodze raczej widzimy tam bujne życie w tym brudzie, a za tą ciemną barwę odpowiada nie tylko omawiany był, ale też pigment w organizmach w związku z tym mówiąc poznać ludowiec myślę o tym, że należy poznać to co tam żyje od wieków dosłownie od wieków człowieka zawsze też taka specyficzna cecha naszego gatunku, którą bardzo bardzo lubię mianowicie chcemy poznać to co nas otaczali chcemy zrozumieć przyrodę wokół nas w związku, z czym od dawien dawna staramy się opisać to co żyje wokół nas, jaką pełni rolę, dlaczego jest właściwie ważne i co się stanie, kiedy poszczególne elementy tego życia znikną z naszej planety Arystoteles już opisywał, czyli ojciec nauki właściwie opisywał nowe gatunki opisywał życie, a wokół niego no i poznać ludowiec oznacza dla mnie poznać to co na nim żyje poznać jego mieszkańców i przyjrzeć im bliżej zastanowić się, jaką pełnią funkcję w jaki sposób mogą się nam przydać, a nawet w obecnych czasach zwraca się uwagę to coraz częściej na produkcję biologiczną na lodowcach, która wręcz wpływa przyspiesza topnienie lodu, bo organizmy, które żyją na powierzchni lodu mają pigmentu, którym wspominałem ten pigment może pochłaniać promieniowanie słoneczne w związku, z czym powierzchnia lodowców może nagrzewać się szybciej w związku, z czym powierzchnia znowu topnieje, czyli to mieszkańcy lodowca są dla niego największym zagrożeniem ojej tak, by nie aż tak daleko to stronę myślę, że nie możemy dziś nie są największym zagrożeniem, aczkolwiek są w jakim stopniu faktycznie fakt w jakim stopniu faktycznie wpływają na topnienie powierzchni lodu kilka tutaj takich myślę spektakularnych przykładów tym roku o opublikowaną prace z lodowców w walkach, w których pokazano, że algi, które posiadają swoich komórkach czerwony pigment, który pełni różne funkcje może chronić przed wysokimi dawkami promieniowania uv, ale też pomaga nagrzewać tą powierzchnią lodu, aby z tego lodu uwalniał się składniki odżywcze, żeby te organizmy na lodzie mogły z tych składników odżywczych i z tej wody wykupionej korzysta w związku z tym ten pigment wpływa na topnienie powierzchni lodu, ale mówimy cały czas o powierzchni lodu tak nie mówimy o tym w skali globalnej czy nie mówimy o tym, że rzezie generalnie objętość lodu jego czoło oczy czy czy generalnie jego czoło czy inne części się wygłupiają najbardziej biologicznie aktywna część lodowca znajduje się powiedzmy w cudzysłowie na jego założenie jest tzw. strefa ablacji, czyli strefa intensywnego topnienia, w której dochodzi do innej naj intensywniejszych procesów biologicznych i wracając teraz do tych, ale do tych organizmów do tego pigmentu do tego topnienia wygląda to w ten sposób, że organizm pochłaniają promieniowanie słoneczne podgrzewają ten lud faktycznie mogą to robić w istotnym stopniu np. na Grenlandii na południowo-zachodnim brzegu czapy lodowej widzimy ciemny pył, ale myśmy wybrali ten ciemny pył wrzucili go pod mikroskop tobyśmy ta znaleźli tam ludowe algi, które żyją tylko na lodowcach są kolorowe głównie są czerwone znaleźlibyśmy też niewielkie granulki te granulki właściwie stworzone są przez sinice i granulki są ciemne są poprzerastane sinicami tego nie widzimy spacerując po lodowcu trzeba po prostu wrzucić materiał pod mikroskop, żeby dostrzec to wszystko no tak między tymi rachunkami oraz między milionami przechadzają się m.in. niesporczaki, które nawiasem mówiąc też mogą być dokumentowane żyją tam też grzyby, które też posiadają piękne w związku, z czym ta cała produkcja biologiczna mam namyśli produkcję materii organicznej oraz aktywność mikroorganizmów, które są poniekąd kolorowe wpływają na przyspieszenie topnienia i tak właśnie na tym południowo zachodnim Wybrzeżu czapy lodowej Grenlandii obserwuje się znacznie obserwuje się, że więcej wody trafia do oceanu poprzez aktywność biologiczną na powierzchni lodowców niż poprzez bezpośrednie dzielenie się lodowca, czyli odrywanie tych olbrzymich góry lodowej, ale nie wszędzie działa tak samo akurat Grenlandia ten odcinek Grenlandię wyjątkowy nawet naukowcy nazywają to ciemne pasmo bardzo aktywne biologiczne tzw. ciemną strefą Dark Zone no faktycznie prowadzi się tam od lat badania nad tym fenomenem walka również obserwujemy za kwity na powierzchni lodu również mogą wpływać na topnienie, ale w każdym regionie ten efekt jest nieco inny związany jest uwarunkowaniom geologicznym związany jest wielkością tych lodowców związany jest z ilością materii mineralnej dostarczanej narodowcy, więc jest to bardziej skomplikowane nie możemy tego generalizować 1 obserwacji na całą naszą planetę dobrze wrócimy do mieszkańców lodowców po informacjach Radia TOK FM informacje o 1120 państwa i moim gościem jest pan dr Krzysztof zawierucha zakład taksonomii i ekologii zwierząt Kolegium botaników Uniwersytetu imienia Adama Mickiewicza w Poznaniu które wracamy na lodowce Szanowni Państwo państwo moim gościem jest pan dr Krzysztof zawierucha zakład taksonomii i ekologii zwierząt Kolegium biologii Uniwersytetu imienia Adama Mickiewicza w Poznaniu w jaki sposób te wszystkie żyjątka przy stosował ją się do jednakowoż ekstremalnych warunków i punkt widzenia zależy od punktu siedzenia z 1 strony faktycznie warunki narodowca są bardzo ekstremalne dlaczego, bo te wszystkie organizmy, które żyją na powierzchni lodu są narażone na, a niskie temperatury, bo właściwie, jakbyśmy położyli bloger, który mierzył nam temperaturę powierzchni lodu to okazałoby się żona nie przekracza 1 °C i bez różnicy mamy jakiś zbiornik wodny na powierzchni lodu gdzie, gdzie jest trochę osadu mikro fazy różnego rodzaju mikroorganizmami materię organiczną, jakbyśmy wsadzili tam termometr to temperatura jest stabilna bez różnicy czy będziemy w T-shircie na spacerować po lodowcu czy będzie podczas lata bardzo zimno temperatura jest stabilna dlaczego, bo jest bufor lodowy, który cały czas tam temperatura utrzymuje mamy do tego wysokie dawki promieniowania uv no bo i tak naprawdę wysokich partiach gór to organizmy będąc na powierzchni lodu są narażone na ME to niebezpieczne i wręczy śmiertelne dla nich promieniowanie no możemy powiedzieć szczerze przecież lodowiec topi w związku z tym w Arktyce, a także walkach w Norwegii obserwowaliśmy na lodowcach wręczy spółki vanie cały siedliska z powierzchni lodu podczas deszczu, a także podczas intensywnego topnienia powierzchni związanego chociażby silnym słońcem, kiedy nagle otworzył się Strumień i i w miejscach, gdzie tak jak mówiłem w małych zbiornikach wodnych, które nazywają się otworami końcowymi ich mieszkańcy oraz osad właściwie cały ten zbiornik wodny, czyli cały mały jako system wielkości szklanki zostaje wypłukany, więc no tak faktycznie te warunki są bardzo niesprzyjające, ale z drugiej strony wyobraźmy sobie, że nie jest tak źle no bo mamy stabilną temperaturę, czyli tańsza termalna jest stała już doniesie przystosowaliśmy właściwie nic nie zmienia cały czas oscyluje to życie wokół 1 °C mamy posiadamy w swojej budowie swoich komórkach różnego rodzaju pigmenty mogłoby to być karetą idee mogą to być od prok Aliny mogą to być różne melaniny, która po prostu pomagają chronić nam się przed wysokimi dawkami promieniowania słonecznego dodatkowo posiadamy w swoich strukturach biała tt tt barwniki także pomagają chronić nam się przed zimnem chroni tam się przed mrozem, a także posiadamy jeszcze różnego rodzaju białka, które też nam w tym pomagają w związku z tym jeśli byśmy żyli na takim śladzie to z 1 strony faktycznie te warunki są ekstremalne zimno słońce zajdzie to powierzchnia lodu, czyli nasz dom zamarł za słońce wyjdzie zaraz rozmach za okres wegetacyjny krótki, bo właściwie 2 miesiące, więc mamy 2 miesiące, żeby się najeść rozmnożyć itd. jeśli nas woda z tej powierzchni po prostu nie wypłucze z drugiej strony formalnie jest stabilnie mamy dość sporo jedzenia no bo jesteśmy mikroskopijny zwierzakiem, który żyje na powierzchni lodu właściwie nie mamy żadnej większej konkurencji ze strony innych zwierzątek jest produkowana materia organiczna są producenci są też inne organizmy tzw. chociażby bakterie to logiczne czy pierwotniaki, które możemy zjeść w związku z tym z 1 strony jest ekosystem ekstremalny z drugiej strony punkt widzenia zależy od punktu siedzenia, bo wcale nie muszą być tak ekstremalne dla organizmu, które tam żyją co więcej warto podkreślić, że one są bardzo wrażliwe na wyższe temperatury chociażby niesporczaki, które znane są ze swoich swojego przystosowania do przeżywania skrajnie skrajnych warunków bardzo niesprzyjających warunków życia ona narodowca, kiedy zdejmiemy z lodowca wymiany ich domu i będziemy trzymać chociażby w temperaturze pokojowej on nie dość, że nie będą się rozmnażać to część z nich po prostu umrze i ale z kolei one Super radzą sobie z z mnożeniem doskonale wchodzą stany Krobia muzycznie możemy je zamrażać rozmrażać zamrażać rozmrażać ba nawet okazuje się, że są zdolne przeżyć przesuszenie czy pomimo tego, że bezpośrednio żyją cały czas filmie wody właściwie nie potrzebowałyby w żaden sposób po takiej zdolności no to jednak ponad 60% badanych osobników radzi sobie można zasuszyć można z powrotem nawodnić ma istnieje taka hipoteza, że one właściwie poprzez to, że mogą wysychać, kiedy są wypłukane powiedzmy z powierzchni lodu i trafią dziś jakiś kamień na jakiś kawałek gleby mogą wyschnąć mogą z wiatrem być przeniesione zasiedlić nowe ekosystemy, ale też zupełnie nowe lodowe oczywiście ekosystem, ale też już zupełnie inny tam ze względu na te NATO wrażliwe dość takim świecie biologów racjonalnych biologów lodowych, czyli ludzi, którzy zajmują się biologią i ekologią ekosystemów na lodowcach niestety wspólnie wszyscy zauważamy, że razem z tym topniejącym lodem topnieją pewne unikatowe gatunki, które są przystosowane do zimna, których być może nie poznamy, która obecnie pełnią ważną funkcję wy wy regionach górskich oraz w regionach polarnych jest to pewien taki wybryk kilku z natury powiedzmy, który nas o chyba kolejny przykład natury się wydarzy w czasie połączenia to niesporczaki szaleją sieci spróbujemy Szanowni Państwo o tak teraz chyba się troszeczkę lepiej panie no fantastycznie to możemy rozmawiać dalej możemy panie doktorze jak bada, bo rozumiem, że nie da się tego nie tej pracy nie da się zdalnie prowadzić część pracy właściwie możemy wszystko zależy w nauce wszystko zależy od pytania, jakie chcemy zadać i coraz właściwie interesuje jeśli interesują nas zmiany, jakie zachodzą na powierzchni lodu chcemy obserwować co faktycznie badać coś się in situ no to niewątpliwie musimy odwiedzać te lodowce musimy być na ich powierzchni musimy obserwować świetny przykład teraz albo po prostu to była to był naprawdę olbrzymi wysiłek, ponieważ wspólnie ze współpracownikami badaliśmy aktywność mikroorganizmów na powierzchni lodu w cyklu dobowym, czyli przez 24 godziny w związku z tym właściwy spaliśmy tylko 3 godziny i spędziliśmy cały ten czasy na lodowcu bez namiotu z jakimś małym Thermo Kingiem ba nie zbieraliśmy materiał, żeby sprawdzać, jakie mikroorganizmy są aktywne o konkretnych godzinach dodatkowo jeszcze leżeliśmy na lodzie mieliśmy takie małe sądy, które mierzyły nam koncentrację tlenu w wodzie nalot na wodzie bez tych utworach końcowych, o których wspominałem co był dla nas informacją ile tak naprawdę te mikroorganizmy produkują tlenu, w jakich godzinach, kiedy stają się aktywne, więc wszystko zależy od tego jaki chcemy zadać pytanie wcześnie chcieliśmy zadać takie pytanie czy faktycznie otwory kominowe, które przez długie długie lata były w literaturze uważane za stabilne ekosystemy mikro ekosystemu na powierzchni lodowców one faktycznie są stabilne to należy tak naprawdę dużej obserwować niż podczas 1 pojedynczej wyprawy w związku, z czym znowu kosztowało bardzo dużo wysiłku, bo trzeba było chodzić codzienna lodowiec dzień fotografować się przez 2 tygodnie dzień fotografować się otwory końcowe patrzeć kolesie zmieniają albo np. pewnego dnia pójść po deszczu zorientować się, że 80% utworów, które oglądaliśmy właściwie zostały zmyte osad z ich dna został wypłukany na powierzchni lodu ten ciemny osad znowu zaczął skupiać promieniowanie słoneczne, aby znowu topiły się nowe utwory kroniką, więc panuje bardzo silna dynamika wszystko zależy od zadanego pytania możemy zrobić w laboratorium pewnie teraz np. m.in. fotografujemy i obserwujemy te granulki, o których wspominałem już wcześniej ze względu nie tylko Grenlandii, ale całego świata w ramach współpracy międzynarodowej udało się nam pozyskać materiał ponad 20 się dokładnie z dokładnie 26 lodowców no i ten materiał właściwie porównujemy badamy ilość materii organicznej w tym materiale szacujemy jego kolory będziemy szacować jak może wpływać na topnienie powierzchni lodu badamy także mikroorganizmy w tych w tych w tych osadach w związku z tym nie zawsze musimy być narodowców wszystko zależy od pytania, jakie chcemy zadać i tego co nas naprawdę interesuje kogo jest najwięcej tych lodowca, gdyby pan miał stworzyć taką taką listę Top 10, czyli organizmy, których jest najwięcej w mniej mniej i im najmniej to jakby realista przedstawiała no bardzo ciekawe w nie czuje się w 100% kompetentny, aby robić taką listę bardziej prezentować się słuchaczom, ale powiedzmy, że za wspólną zgodą mogę spróbować dobra w związku z tym, że w związku, z czym wg to wszystko zależy od systemu, który badamy no bo kiedy spojrzymy na to powierzchni lodowca znajdziemy w nim tak chropowatą powierzchnią lodu, która nazywa się w literaturze catering ciast i tam głównie spotkamy lodowe algi, które należą do takiej grupy sięgnęła po Afryce no one właściwe będą dominować w trakcie sezonu letniego na powierzchni lodu czy mamy organizmy eukariotyczne z kolei jeśli spojrzymy do tego utworu kry końcowego, którym wspominałem, czyli do tego mikro ekosystemu to zobaczymy na jego dnie bardzo dużo osadu kraju końcowego on się ten osad ciemny narodowców nazywa się samym tylko Nikodem właściwie clio konikiem i on z kolei będzie bogaty w materię organiczną i tam spotkamy już różne grupy właściwe będzie zależało to od od wieku tego otworu kominowego zdeponowanej ilości materii organicznej musi to będzie właściwie bardzo cienka warstwa kry koniku to może okazać się, że dominują tam sinice, bo z kolei w utworach kredytowych dominują sinice czyli fotograficzne bakterie z kolei będzie dużo tej materii organicznej to będą dominowały bakterie hetero troficznych przede wszystkim bakterie na pierwszym miejscu potem będą to będą to gdzieś ciężko powiedzieć ja mam wyniki właściwie tego typu z 2 lodowców, więc nie chciałbym tego generalizować, ale co możemy obserwować to mamy bakterię na pierwszym miejscu potem powiedzmy, że będą to tak już bardzo generalizować będą to również, żeby lodowe ze z algami oraz Ambani no i na końcu, gdy będą te zwierzaczki które, które wszystko zjadają, ale to są to są to są liczby mówimy tutaj o ilości organizmów, czyli normalne tutaj normalne bakterii będzie najwięcej z kolei, żeby lodowe biomasy co Tower stworzenia grzyby lodowe i są pojazdy są pytamy to są to są te same stworzenia, które właściwie dominują w ekosystemach glebowych na całym świecie tylko to są akurat gatunki, które przystosowały się do życia ludzie głównie są to różnego rodzaju drożdżaki na z 1 strony one pełnią ważną funkcję, ponieważ wpływają na ten obieg węgla na powierzchni lodowców, czyli właściwie pełnią ważną funkcję w tym nowym ekosystemie z drugiej strony są też znane takie, które mogą być ściśle związane, a nawet być pasożytami tych alkoholowych potencjalnie z kolei one są niewidoczne gołym okiem nie wiem czy są smaczne, bo nie wiem ile trzeba było ich tak naprawdę zebrać, żeby można było spróbować tych tych Marut malutkich elementów tych małych komórek z kolei w ostatnim czasie padło sporo zainteresowania na lodowe, żeby ze względu na ich potencjalny negatywny wpływ na inne ekosystemy oraz na chociażby zdrowie człowieka myślę, że tutaj ciekawym przykładem są drożdże na taki taki sławny ostatnio krypto Hokus który, który może negatywnie wpływać na na system immunologiczny zwierząt może wydawać się z lodu mamy tzw. czarne drożdże, które są bardzo plastyczne, które mogą być niebezpieczne zarówno dla zwierząt roślin na część z nich żyje na lodowcach, ale jako zostaną uwolnione z lodu nie oznacza żonę umrą wręcz przeciwnie ona doskonale sobie poradzą mamy też mamy stwierdzono kilka pasożytów rośnie w związku z tym w literaturze naukowej pojawia się coraz więcej hipotez dotyczących zagrożeń wynikających właśnie z ze zdeponowanych lub też żyjących na lodzie grzybów fascynujące to w takim razie proponuję byśmy do tych różnych dziwnych stworów powrócili to informacja Radia TOK FM informacja 1140 już za kilka minut pan dr Krzysztof zawierucha zakładu taksonomii i ekologii zwierząt Kolegium biologii Uniwersytetu imienia Adama Mickiewicza w Poznaniu z państwa moim gościem wracamy po informacje wcale państwa moim gościem pan dr Krzysztof zawierucha zakład taksonomii i ekologii zwierząt kolegi biologii cum Uniwersytetu imienia Adama Mickiewicza w Poznaniu życie na lodzie w lodzie pod lodem z po pomiędzy lodem, ale właściwie zostałem się po co to wszystko badać to tylko jakaś ciekawostka biologiczną przyrodnicza czy Toma jakiś realny wpływ na nasze życie albo to co nas otacza już odpowiadam na to pytanie, ale są pytania z całej serii i ostatnio usłyszałem 1 ciekawą i choć na podstawowe ostatnio usłyszałem dość ciekawą odpowiedź na tego typu pytanie weszli pierwsi inżynierowie właściwie, którzy jeszcze nie wiedzieli co chcą zbudować chcieli coś budować zastanawiali się po co nam to no to dzisiaj nie oglądalibyśmy tego co oglądamy, gdyby nie naukowcy zajmujący się naukami podstawowymi nie było ostatecznie szczepionek i wielu innych rzeczy, które jak nie patrzeć zbadają ludzkość w związku, z czym rzadko staram się zadawać pytanie po co wszędzie się dostrzec sens i wszędzie można ująć pewien w każdym przypadku można znaleźć pewien aspekty nie tylko lokalne, ale też globalny, więc przejdźmy do tych lodowców jeśli chodzi o aktywność biologiczną na lodowcach i to, jakie żyją tam organizmy przede wszystkim tak jak już wspominałem one produkują materię organiczną materia organiczna jest transportowana z powierzchni lodowców chociażby na przedpola lodów w związku, z czym dochodzi tam do pierwszych procesów formowania jego decyzji bardzo ważny z punktu widzenia funkcjonowania naszej planety dodatkowo pokazano, że pierwsi imigranci, czyli pierwsze bakterie, które zasiedlają przedpole lodowca czy to miejsce wolne od lodu, które pozostaje po cofającym się lodowcu okazuje się, że organizmy właściwie pochodzą z powierzchni lodowca, czyli on, więc nie jest tak w jaki sposób użyźnia ten ekosystem lądowy dodatkowo jeśli chodzi o ekosystemy morskie tak jak już wspominałem lodowce same sobie są bardzo ważne ponieważ, przesuwając się po podłożu one one nie są stabilne on się ruszają więc, posuwając się po podłożu one wpływają na erozja tych skał na ich bez wietrzenia raczej i przez to uwalnia się spod lodu bardzo duża ilość tego żelaza krzemionki, która wpływa chociażby na zakwit w oceanach, które z kolei przekładają się na na całokształt produkcji m.in. na to ile pożywienia będą miały skorupiaki, które następnie zostaną zjedzone przez ryby itd. jeśli chodzi o kolejny sen z badania chociażby w wielu miejscach lodowce i woda pochodząca z ludowców wręcz kształtuje ekosystemy zlokalizowane w dolinach to co widzimy, przechadzając się wy Dolina jest w jaki sposób ukształtowane przez działalność lodowców wysokich górach w związku, z czym te organizmy, które nie także przyspieszają topnienia lodowca one także potrafią uwalniać składniki odżywcze z ziaren mineralnych, które są zlokalizowane na powierzchni lodowców ludowca też ziarna mogą zostać nawiązane mogą powoli jakiegoś odległego źródła jak chociażby Sahara mogą pochodzić z pobliskich źródeł jak chociażby pobliskie zbocza górskie są ukryte składniki odżywcze, które mikroorganizmy uwalniają dla swojej własnej korzyści tak czyniono przyczepiają się do tych ziarenek wpływają na uwalnianie tych składników odżywczych, ale jednocześnie składniki dostają się do wody spływają do innych systemów poza tym nie możemy zapominać, że jest pewne dziedzictwo przyrodnicze jest to pewien element naszej planety, który powinien zostać rozpoznane i powinien zostać opisany w coraz więcej prac naukowych pojawia się, które omawiają dyskutują potencjalne biotechnologiczne medyczne wykorzystanie tych zimno lub innych organizmów, bo tak naprawdę wróćmy do alimentów rozmawiali już jakiś czas jakiś czas temu mamy pewne ostatnio ukazały się pani prace, które mówią o pewnym medycznym wykorzystaniu tych pigmentów, ponieważ one doskonale zabijają wszystkie bakterie, które dane, które zbierają się wokół komórek tych Alka dodatkowo pełnią pewne funkcje on antyoksydanty unijne organizmów na lodowcach pojawiło się prace, które dyskutują wykorzystanie zimno lub innych, ale czy zimno lub innych grzybów wy w przemyśle chodzi tu konkretnie o barwniki, które są wszyscy lubimy naturalne barwniki prawda są Eko trendy są biodegradowalne w związku, z czym w związku z tym dobrze brzmi dobrze się z tego korzysta przede wszystkim, choć bezpośrednio z natury tak samo jeśli chodzi o barwniki wy pożywieniu w pewnych pracach podkreśla się także wartość tych organizmów w wykorzystaniu ich przy produkcji różnego rodzaju kremów chroniących przed promieniowaniem, więc to jest właściwie taki malutki na parytecie tego wszystkiego, czego możemy korzystać dodatkowo śledzenie tych organizmów procesów biologicznych na lodowcach jest bardzo ważne, ponieważ tak jak wspominałem te organizmy wpływają mogą wpływać na topnienie powierzchni ludowca, więc się jeśli chcemy tak naprawdę dobrze z modelować chcemy tak naprawdę dobrze przewidywać przyszłość ekosystemów górskich ekosystemów polarnych musimy wiedzieć w jakim stopniu ten lud będzie topniał i ile właściwie czynników wpływa na topnienie tych tych brył zamarzniętej wody w związku, z czym jest to bardzo ważne, aby wiedzieć ile jest tych organizmów w jaki sposób wpływają na topnienie jak możemy to wykorzystać wszystko, by różnego rodzaju modelach i kiedy będziemy wiedzieć my cały czas badamy tak naprawdę wiemy coraz coraz więcej podałem bodajże na początku audycji audycji świetny przykład z czapy lodowej Grenlandii dałem przykład z Alp, gdzie właściwie procesy biologiczne, które zachodzą na lodowcach odgrywają bardzo bardzo ważną rolę nie tylko w funkcjonowaniu ekosystemu lądowego nie tylko funkcjonowaniu ekosystemów sąsiadujących z lodem, ale też generalnie są ważne z punktu widzenia przeciętnego podatnika w obserwacji topnienia powierzchni lodowców no i chyba sam koniec uważam, że to jest bardzo ważne sam aspekt poznawczy mój kolega, który zajmuje się opisywaniem nowych gatunków stwierdził kiedyś, że jest tyle na naszej planecie i właściwie jest tak mało opisanych wiele czeka na odkrycie jak przyleciał ktoś z innej planety to by zastanawiał się, dlaczego nie wiemy nic o swojej planecie skoro pilotuje jeszcze wszystkiego i nie wiemy do końca, jaką rolę pełnią poszczególne organizmy, więc jest wiele powodów, dla których warto badać lodowca, dla których lodowce są ważne w ostatnim czasie pojawiło się również kilka prac dotyczących dotyczących chociażby niebezpieczeństw, które są ukryte w lodowcach są to biologiczne niebezpieczeństwa takie jak wirusy bakterie czy wspomniane już grzyby, ale mamy też innego rodzaju niebezpieczeństwa lodowca chociażby są świetnym te mikroorganizmy narodowca to materia organiczna wspomniany już kryją koniec one są świetną matrycą do badania zanieczyszczeń w regionach górskich polarnych, a dlaczego, ponieważ one pochłaniają 10 są skuteczniejsze 10× bardziej pochłanianie zanieczyszczeń kumulacji zanieczyszczeń trzeba też dyrektorzy mierzone rzekła 10×, bo tak taka krajobrazowa to to są świetne badania przeprowadzone przez moich kolegów po i leżankę prof. Edyty Łukasz Instytutu fizyki jądrowej z Krakowa, a wspólnie zajmujemy się m.in. zawartością pierwiastków sztucznych ramion klinów na powierzchni lodowców, czyli pozostałości po testach broni jądrowej po dezintegracja apeli o awariach w elektrowniach atomowych wszystkim dobrze znany c brutto no i okazuje się, że tego celu plutonu na powierzchni lodowców w posadach, a tych organicznych, czyli tych materię organiczną jest znacznie więcej po prostu porównuje się koncentrację danego pierwiastka w wy osadzie porównuje się z danymi literaturą niż innych miejsc lub też samemu prowadzić tego typu badania porównawcze prosta sprawa, by sypał pan do kilku szklanek cukru różnej ilości i następnie porównywał rzeczy faktycznie tyle samo panna pocznie tak to tak robię to fakt, a ja nigdy tak nie robią, a te każdy każdy na swój sposób wykorzystuje wolny czas, czyli tak byśmy zaczęli grozić rzeczy to one lepiej pochłaniały inne rzeczy niedobre dla mnie nie o to nie o to absolutnie, choć chodzi o ten bogaty mikrofirm, którego nie widzimy gołym okiem, ale który istnieje na powierzchni lodowców tam chociażby jest bardzo dużo sinic te sinice one produkują takie substancje na zewnątrz swoich komórek, które nazywają się z zewnątrz komórkowymi substancjami polimery im to są to są polisacharydy w literaturze angielskiej to się nazywa ekstra celu polimer substancje no one mają za zadanie, a chronić przed wysokimi dawkami promieniowania UVB mają za zadanie chronić komórki przed Chinami niskimi temperaturami, ale jednocześnie one działają jak klej w związku z tym akumulują zlecają wszystko im bogatszy jest ten film na powierzchni lodu im więcej w tej materii organicznej, która pochłania jak gąbka wszystko w tym po prostu jednocześnie więcej pochłaniane jest tych zanieczyszczeń i było pochłaniane także w przyszłości, więc człowiek właściwie odgrywa tu całkiem niezłą rolę zanieczyszczaniu lodu dobrze nie można zmusić ich, żeby ten film produkowały poza ludowcami wykorzystać to jakoś sprytnie jako indykator myślę, że w tym wypadają różne, że teraz to by było bardzo sprytna tak jak już wspominałem nie różnią się martwić lodowce one mogą topnieć, gdybyśmy wykorzystali to co najlepsze lodowców, czyli te zwierzęta tylko niemożliwym było usunięcie wszystkiego wszystkich organizmów żywych powierzchni lodu wręcz właściwie uważam, że byłoby to ani poważna bez nich bylibyśmy jakiś unikatowe jako system w ogóle mówimy o skorzystanie z większym jest to po prostu niemożliwe tak jak mielibyśmy teraz skuć wszystko co jest na powierzchni lodu i gdzieś w workach przecież im kupować w niskich temperaturach i prowadzić na tym badania z całego świata to jest raczej niewykonalne zaplanować no tak tylko gdy właściwie większość organizmu, które rozmnażają się na lodzie partyjną genetycznie ono rzut oponą swoimi ta poniekąd są swoimi klonami prawda w związku z tym to już tylko zachodzi w naturze zachodzi na powierzchni bakterie, które się dzielą i nie do końca nie do końca widzę po prostu z może nie tyle nie do końca i USA zresztą liczba tłumaczy pani o to, że chodzi o to, że jeszcze, że wadium, jeżeli te wszystkie organizmy, które żyją na powierzchni lodu mają tak kie pozytywne czy potencjalnie pod pozbyły pozytywne znaczenie czy możliwości no to, jeżeli tracimy lodowce to tym samym tracimy organizmy więc, gdyby je chodzi o to, że wszystkie, bo to nie jest kucie jakiś Stanik nawiązujemy do pana rozumiem pana ja pana źle zrozumiałem jak należy zasada ta zmienia, choć to, żeby zagospodarować ich możliwości właściwości w razie, kiedy jeśli lodowce stopnieją, żebyśmy nie płakali po lodowcach tylko, jeżeli dobra ludowców nie ma, ale zagospodarowaliśmy możliwości tych różnych organizmów i możemy je wykorzystywać w bardzo dobre pytanie dziękuję za to pytania te bardzo dobry plan to jest nie tylko pana plan wręcz powiedział, że ten plan obecnie realizuje jeszcze wiele grup badawczych na całym świecie mianowicie istnieją już banki rdzenie lodowe, których przechowywane są rdzenie razem z ich zawartością dodatkowo na wielu uniwersytetach wręczy hoduje się ludowe algi stara się hodować lodowe śnieżne algi, ponieważ one produkują bardzo dużo lipidów, czyli tłuszczyku no widzisz w tym także pewien potencjał biotechnologiczny zresztą hodowla organizmów niższych temperaturach jest mniej kosztowna, więc znowu możemy wykorzystywać wiedzę, by pomysł nie jest nowy pomysł bardzo trafione bardzo dobre pytanie i cały czas prowadzi się badania i optymalizuje tę hodowlę, aby faktycznie można było pewnego dnia wykorzystać, a także przechowuje się ten materiał zresztą pomysł na przechowanie materiału obecnie jest dość modne sami sugerowaliśmy wspólnie właśnie ze współpracownikiem Danielem Sejmem, aby taki materiał z lodowców równikowych, które właściwie bardzo szybko topnieją nie do końca jesteśmy w stanie przewidzieć co tam żyje czy są gatunki unikatowe, które żyją tylko w tym miejscu czy może są jakieś pospolici, które latają razem z wiatrem przenoszą się lodowca narodowe i właściwie to co na biegunie to na równiku, bo nie możemy oczywiście tego wykluczyć w związku z tym dobrze by było przynajmniej mieć rdzenie ten materiał biologiczny przechowywany w jakimś miejscu, w jakich bankach rdzeni lodowych jakiś komercyjnych jednostkach, które przechowują materiał biologiczny czy na uniwersytetach, więc co się dzieje na całym świecie jak najbardziej jest trafiony pomysł, aczkolwiek oczywiście wszyscy, którzy dbają o naszą planetę dbają o pewne zachowanie równowagi no i o pewien pewien raczej by woleli aby, aby te zmiany zachodziły znacznie wolniej no wszyscy byśmy woleli, żeby jednak te lodowce, a tak szybko jak obecnie topnieją nie topniały w no dobrze trzymam kciuki w takim razie zawodowcy jednocześnie mając nadzieję, że uda nam się jakoś zawsze do roboty te wszystkie organizmy, które tam sobie się przechadzają albo relaksują bardzo panu dziękuję panie doktorze dr Krzysztof zawierucha zakładu taksonomii i ekologii zwierząt Kolegium biologii cum Uniwersytetu imienia Adama Mickiewicza w Poznaniu był państwa i moim gościem to doprawdy fascynujące, że aż tyle dzieliło się w lodzie pod lodem na lodzie któż, by przypuszczał no z pewnością pan albo leżał mały to był mały wycinek całej historii prawdę mówiąc znacznie więcej jest teraz realizowane m.in. Niewiem czy mam czasu nie mam czasu jak nie mam czasu to skończymy ma pan 15 sekund mam 15 sekund w związku, z czym przez 15 sekund mogę powiedzieć, że m.in. realizujemy obecnie badania ile materii organicznej jest produkowane lodowca jak zwierzątka wpływają na to produkcję, jakie są relacje ekologiczne między tymi wszystkimi organizmami, aby w pełni zrozumieć jak funkcjonuje ten ekosystem, więc jeszcze dużo dużo do badania przed nami to był raptem mały wycinek dziękuję bardzo, za uwagę wysłuchanie bardzo dziękuję panie doktorze mam nadziej, że w przyszłości też będziemy mogli do tych tematów wrócić tak, żeby także nasi słuchacze wiedzieli co się dzieje nie tylko w Polsce i formalną nadzieję do widzenia dopuszczenie do usłyszenia panie doktorze informacji Radia TOK FM już za kilka minut o godzinie dwunastej po informacjach Mikołaj Lizut i jego program dzisiejszy program przygotował Paweł Ziętara, a nad jakością naszych połączeń czuwał Krzysztof Woźniak Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: OFF CZAREK

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Podcasty TOK FM oraz internetowe radio TOK+Muzyka teraz 40% taniej. Wybierz pakiet Standardowy i słuchaj gdziekolwiek jesteś

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA