REKLAMA

Anna Walentynowicz - kobieta legenda

Światopodgląd
Data emisji:
2020-08-27 16:00
Audycja:
Prowadzący:
Czas trwania:
24:02 min.
Udostępnij:

W rocznicę porozumień sierpniowych rozmawiamy z dziennikarzami i autorami książki "Walentynowicz. Anna szuka raju" w rocznice porozumień sierpniowych. Rozwiń »
"Jako kobieta miała tych wyzwań dużo więcej niż mężczyźni, którzy byli zaangażowani" - mówił na antenie Marek Sterlingow komentując rozmowy z jej synem. Zwiń «

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
świat podgląd Agnieszka Lichnerowicz zbliża się rocznica okrągła czterdziesta podpisania porozumień sierpniowych 30sierpnia 80 tego roku w Szczecinie 3001. w Gdańsku potem w Jastrzębiu Zdroju i Hucie Katowice porozumień sierpniowych, które doprowadziły umożliwił legalizację Solidarności który, która była ruchem no wyjątkowe nadzwyczajnym i fascynującym po dziś nie tylko nas samych, ale również wielu badaczy czy ludzi poza granicami naszego kraju i pomyślałem, że w Rozwiń » związku z tym światopoglądzie warto sięgnąć po biografie też osoby fascynującej mojej perspektywy, czyli Anny Walentynowicz Anna szuka raju to jest tytuł tejże biografii, którą wydało wydawnictwo znak, której autorami są Dorota Karaś i Marek Sterlingow, z którym się światopoglądzie teraz połączyliśmy dzień dobry dzień dobry jest Marek czyń dobro dzień dobry Dorota Karaś jest dziennikarką gazety wyborczej Marek Ringo, kiedy z gazetą wyborczą był związany i zastanawiam się od czego zacząć te opowieści i chyba zacznę od mało oryginalnej myśli, która była podnoszona, że Anna Walentynowicz czy Tomasz biografia też jest wyjątkowo fascynująca, dlatego że przez te 40 lat szczególnie przez te ostatnie lata ona została z 1 strony z mitologii Giovanna z drugiej strony jak to powiedzieć no została opowieść o nich bardzo uproszczona to znaczy takie są 1 bardzo wymiarowi te wyobrażenia na jej temat wydaje mi się u wielu Polaków tymczasem to nawet osoba, której ja szukałam słów, których powinnam użyć poza tym, że była wyjątkowo odważna uparta i bardzo zaangażowana bardzo aktywna społecznie to brakowało mi słów, żeby też zrozumieć z czego wyniknął potem ten spór to, że ona znalazła się na obrzeżach ruchu to, że potem pewnie była zgorzkniała tym, że tak bardzo została zapomniana, więc wydawało się, że to jest największa wartość tej waszej opowieści i chciałam się was zapytać jak byście w tych kilku słychać ze swoją kilkuset opowieść stronicową podsumowali to znaczy jako pisać Annę Walentynowicz tak krótko to ja tak krótko powiem, że 500 stron składa się z grubsza na 3 części to co było przed sierpień sierpień to potraktowaliśmy bardzo poważnie i to co się z tym sierpniem stało co zostało co zostało bohaterami natomiast jeśli chodzi o samo Anne to jest także ktoś zauważył pamiętam to, że w Polsce czy gdziekolwiek indziej również jest bardzo mało grafik i osób pracujących fizycznie tak się jakoś składa, że zazwyczaj to ci intelektualiści ludzi, którzy w policji dokonali jakiś rzeczy ze spraw nauki kultury mają swoje biografie natomiast ludzie pracujący fizycznie fizycznie jakoś nie zawsze im się zdarzało, a tyle znaleźć w historii, dlaczego Anna znalazło się historii tu myślę, że jakoś tej odpowiedzi dzieci uczyć u dzieliliśmy Anna była osobą, która miała już pod prąd poszła pod prąd, łącząc się i zaczynają działalność opozycji Demokratycznej przed sierpniem można powiedzieć, że tutaj nie ma sensu chyba się za bardzo rozwodzić nad tym, kto miał rację w tym konflikcie z Lechem Wałęsą np. ale też można powiedzieć, że poszło pod prąd, bo na szóstym Wałęsa skonfliktował wtedy, kiedy był na szczycie kiedy, kiedy właściwie nie utonęła w morzu pochlebców, którzy na pewno były otaczali zawsze i kiedyś może bardziej niż teraz, a kiedyś kiedyś było ich może nawet za dużo do KRS jak tam jak ta może tylko od siebie, że mnie od początku zbieranie materiałów do książki zafascynowało to a to jak bardzo łatwo było uchwycić uchwycić już przygotowują konspekty zastanawiając się jak ta książka będzie wyglądało, że Annę Walentynowicz urodzona w bardzo małej miejscowości ukraińskiej rodzinie na Wołyniu była świadkiem najważniejszych wydarzeń w historii Polski, a niektóre z tych nikt z niektórych z tych wydarzeń uczestniczyła, jakby nie tylko biernie, ale czynnie tak tak jak taka działalność WZZ czy one związki czy strajk tak czy wolne związki zawodowe Wybrzeża czy strajk sierpniowy, czyli historia zaczyna się na Wołyniu w dzieciństwie przeżywa rzeź wołyńską jako ukraińska służąca pracującą polskiej rodziny, która ucieka przed przed napadami UP później są kolejne kolejne etapy kolejne wydarzenia historyczne odbudowa Gdańska, który ona, jakby nie bierze udział w odbudowie taka jest w Gdańsku zaraz po wojnie budowaniu socjalistycznego państwa przodownicy pracy później opozycja później sierpień itd. itd. do samego końca i aż taki też symboliczną śmierć do katastrofy smoleńskiej to było to było dla mnie fascynujące w tym w tym życiorysie tak w pewnym w co może banalne, ale znów w pewnym sensie to jest opowieść też bardzo o Polsce właśnie to towar to na co zwróciła Dorota Karaś to, że w pewnym sensie osoba, która nie w pewnym sensie, jaki taką pewność siebie zatrudnienia, jaki status zawdzięcza tamtemu systemowi, który dawał możliwość awansu robotnikom ludziom, którzy nie mieli dużych zasobów, a jeżeli się angażowali mogli awansować, ale też potem była 1 z pierwszych, które się zaangażowały z kolei ten ruch opozycyjny jeszcze bym tu 1 wątek dorzuciła, zanim rozwiniemy może trochę historię różne polityczne to, jakiego słowa użyć współcześnie chyba bym użyła słowa feministka absolutnie nie, próbując zasugerować, że ona, by o sobie tak powiedziała, ale kobieta niezwykle silna, która ciężko pracowała angażował się społecznie i jeszcze długo sama wychowywała syna wydaje się, że to też taka konieczna postać kobiety to może Doroty Karaś tutaj za dom pyta już od w ogóle okazało się w trakcie pisania i jego poznawania życiorysu Andy Walentynowicz to jest taka też trochę opowieść o emancypacji tak można może feminizm to w przypadku Anny Walentynowicz dużo powiedziane, ale one rzeczywiście, jakby za sprawą cech charakteru determinacji uporu takiego też czarnobiałego widzenia widzenie świata, który czasem się przydaje się solidnie, ale czasami jak pozwala iść do przodu nie oglądać siebie ona jakby zdobywa kolejne kolejne stopnie kolejny punkt swoim swoim życiu udaje się wyrwać z rodzinnej wsi wyjechać udaje się zmienić pracę odejść od ludzi którzy, którzy ją prześladują, których bardzo pracuje bardzo złych warunkach udaje się zdobyć pracę w stoczni gdańskiej udaje się zdobyć mieszkanie samotnie wychować syna to są wszystko takie rzeczywiście taka historia emancypacji dla Dorota została wezwana, ale ja też wprost przechodziliśmy bardzo bardzo, ale są też emancypację w ogóle bardzo by punkt tak to to prawda ja ja jak niebo, jakby chciał powiedzieć, że mężczyźni też mogą się czegoś dowiedzieć się nie tylko tak jak kobiety może popychać czy ciężkim losem, ale może właśnie zobaczyć jak wygląda angażowanie się kobiet w jakiś ważne sprawy czasami dla Niewiem organizacji związkowej czy czy partii czy tej czy innej funkcji społecznej, bo kobiety w tym samym czasie i mówię to tak z punktu widzenia mężczyzny mężczyźni angażują się nie przyjmują o tym co się dzieje w domu Anna Walentynowicz przez długi czas jako samotna matka i martwiła się wszystkie rzeczy oszczędzała pieniądze, żeby synowi kupić rower który, żeby nie był gorszy od rówieśników, żeby mu pomagać w nauce to nie zawsze było proste, więc tylko goniła do tej nauki przyłączył, więc jako kobieta miała tych wyzwań dużo więcej niż zazwyczaj bez mężczyzn, którzy są zaangażowani i to to to było bardzo widać nam się udało spędzić dużo czasu z jej synem Janusza Walentynowicza mi właściwie o tym, swoim dzieciństwie powiedział nam wszystko w pewnym sensie tak jak wiele innych kobiet trochę została zapomniana przez historię Solidarności to właśnie od protestu niezgody na zwolnienie Anny Walentynowicz zaczął się strajk, który z kolei doprowadził wymusił tzw. porozumienia sierpniowe, które z kolei otworzyły m.in. właśnie drogę do tegoż 10 000 000 jego jak się mniej szacuje więcej ruchu Solidarności, który z kolei został zdławiony w dużej mierze przez stan wojenny państwa gośćmi są Dorota Karaś Marek Sterlingow autorzy współautorzy biografii Anny Walentynowicz Anna szuka raju to jest tytuł tej biografii wrócimy za kilka minut po informacjach do tej rozmowy światopogląd Agnieszka Lichnerowicz tuż przed czterdziestą rocznicą porozumień sierpniowych światopoglądzie rozmawiamy wspominamy Annę, która szuka raju Anna szuka raju to jest po prostu tytułu biografii Anny Walentynowicz bohaterki tamtych wydarzeń bohaterki sierpnia w roku 1980 i później oczywiście też, a nawet wcześniej, gdy jeszcze do ruchu tego opozycyjnego sprzeciwiającego się niesprawiedliwością systemu należała zaledwie garstka ludzi państwa gośćmi są Dorota Karaś Marek Sterlingow, czyli współautorzy tejże biografii to morze dla porządku historycznego zapytam was jak się stało, że ona stała się bohaterką naszej stała się Iskrą stała się powodem, dla którego wybuchł strajk dokładnie jej zwolnienie tak poruszyło ludzi, że zaprotestowali od zwolnienia Anny Walentynowicz z pracy do wybuchu strajku minął tydzień i to był taki tydzień bardzo brzemienne w różne różne wydarzenia Ano oczywiście działa w opozycji działa wolnych związkach zawodowych, ale jej zwolnienie z dnia na dzień nie zatrzymało stoczni tę historię, bo też nie wszyscy znali suwnicowa tak stopnie w tym czasie pracowało 16 000 ludzi ten fakt zwolnienia postanowił wykorzystać Bogdan Borusewicz, który przygotował ulotkę, w której opisał historię Anny Walentynowicz zatrudniony w stoczni po 30 latach pracy, które straci kobiety, która straciła zdrowie, która ciężko pracowała była znaczona krzyżami zasługi i została zwolniona, dlatego że walczyła oprawa prawa robotników oczywiście nie było tam mowy o tym, że walczyła w nielegalnych komunistycznej Polsce organizacji, ale tak ta historia rzeczywiście miała poruszyć miał poruszyć stoczniowców i wydrukowana na ulotce, którą kolportowano 14sierpnia rano w kolejkach dowożących robotników do pracy jak wzbudziła w nich takie takie nastroje, które spowodowały, że łatwiej było później łatwo było rozpocząć strajk oczywiście teraz mam taką ochotę zapytać jak to się stało, że tak bardzo skłóciła się z Lechem Wałęsą, a potem, gdy nowo właśnie Wałęsy konsolidował się protest konsolidował się władza władza skupiła się dużą częścią tego środowiska opozycyjnego, ale nie wiem czy się podważyć odpowiedzieć w tym w długiej rozmowie na to pytanie kilku zdań można tak hasłowo na rynku zaznaczyć tak po pierwsze jest to tak samo było z Beatlesami i teraz, gdy osiągnęli sukcesji byli wspaniali cały świat kocha się rozpadli co się tak Solidarnością byli oni ani w momencie, kiedy po sierpniu 80 zapełnia cały stadion jak Bitelsi przyjeżdżali do jakiś małe miejscowości czy dużej i na spotkanie z nimi przychodziły całe miasto każdy chciał słuchać każdy chciał zobaczyć każdy chciał dotknąć ta ten sukces trochę, jakby zawsze powoduje pewne niesnaski zazdrości tak dalej tak też jednak, że druga rzecz tam były rzeczywiście takie spory troszeczkę ideologiczne, bo Solidarność w momencie, kiedy zaczynała sierpniu to właściwie pod tą parasolką Solidarności byli wszyscy z prawicy lewicy i różnych ludzi różnych charakterach, toteż siłą rzeczy mógł powiedzieć w tej trzeci element, który by go absolutnie nie lekceważył to były bardzo skuteczne działania służb bezpieczeństwa, które w, które zmierzały do tego, żeby ten ruch rozbić te i wzajemne problemy nagłośnić pod kręcić, żeby skłócić no i rzeczywiście patrzymy oczywiście do dokumentów służb bezpieczeństwa trzeba podchodzić tak trochę czasami można z niesmakiem, ale jest to jest to jest to jest dobre źródło, bo widać jak i intryg ile ich działań operacyjnych polegało na tym, żeby 1 osobę nastawić przeciwko drugiej osobie Jana Lech Wałęsa, by obiektem np. takiej operacji była agentka, której jedynym zadaniem tak naprawdę był kursować między nimi i podkręcać te animozje to była wieloletnia prawie, że operacja pewniej, a takich agentów takich zadań było, więc w sumie tak się zastanawiałam też to jest dosyć gorzka i chyba smutna historia tak ostatecznie historia Anny Walentynowicz, ale potem się zbuntował coś we mnie, żeby tak mówić, bo w, jakim sensie też jest to historia niezwykle inspirująca pokazująca jak wiele może też 1 człowiek jak jest też tak myśli niesamowity właśnie tam zapytać jak teraz istnieje w po tylu miesiącach czy latach zgłębiania tego tematu szczytu ocenili to Marek Sterlingow jeszcze dopytać o to, choć tak jakoś tak myślę się zgadzam z tą z tą myślą taką, że Anna Walentynowicz ludzie tacy jak ona, którzy potrafią walczyć o swoje to dzisiaj też może widzimy tematy są inne problemy są inne, ale zasada jest sama nie można być cicho, gdy się myśli inaczej nie należy się bać trzeba umieć publicznie trzeba się zgodzić i trzeba walczyć o swoje Anna Walentynowicz doskonałym przykładem tego, że jako robotnica nie dawała sobą pomiatać dzisiaj też jesteśmy sytuacji, w których są ludzie no mamy kapitalizm inny ustrój, ale może tym ważniejsza jest taka postawa pracowników, którzy potrafią wobec pracodawcy stanąć razem i wyrazić swoje oczekiwania inna sprawa jest też nowa walka o wolność wolności tutaj tu tu tak szumnie brzmi, ale8 roku to była też walka o wolność słowa Anna Walentynowicz co też jest może mniej znane były redaktor ku była dziennikarką można powiedzieć naszą koleżanką pisał artykuły do robotnika Wybrzeże i one były niezłe oczywiście Bogdan Borusewicz trochę redagował tak dalej, ale tu były dobre szczere uczciwe artykuły, więc każdy może każdy może stanąć ze swoją sprawą i oni walczyć o drogach przesłali też i wygrać tak, bo Anna Walentynowicz oczywiście no no ale życia śmierć katastrofy smoleńskiej odpowiedzialność, bo liczna i obserwowalnych zakończenia też stoi w latach trzeciej RP nie były łatwe i w sensie finansowym takiego uznania, które pewniejsze należał jestem też mitologii izolować, bo są tak skomplikowane relacje też właśnie rachunki krzywd i win tych ludzi, którzy walczyli i współpracowali, ale te gorzkie też jednak Dorota Karaś to może teraz tych jak powinna już odpowiedź NATO NATO pytanie co w ocenie tak różni się podoba moim w naszej bohaterce to w dużej mierze zgadzam się z Markiem, że to jest ta walka walka o swoje ta umiejętność nie tylko ze swoja, ale też za innych jej upór, ale też jak patrzy na nią jako kobiety, zwłaszcza w tych latach pięćdziesiątych sześćdziesiątych, kiedy ona była przecież nikomu nieznaną spawacz szkoła później suwnica ową, zanim jeszcze poznała w stoczni swojego męża Kazimierza Walentynowicza, kiedy była tą samotną matką, która spędzała wiele godzin stoczni pracy jednocześnie próbowała zorganizować nowi opiekę przy pomocy sąsiadów próbowała pewnie ugotować zawsze ciepły obiad nam się wydaje wydaje mi się, że nam się udało przedstawić też taką nieznaną prywatną historię Anny Walentynowicz czy taki taki taką Walentynowicz, której wcześniej wcześniej nie znaliśmy, dlatego że poznamy postać pomnika tak legendarna suwnicowa symbol strajku osoby, która określała to właśnie cały czas jednak dodał jak bardzo często, że osoby, która tam wiele osób od oceniania kontrowersyjnie taki wiele osób jedni cenią za za to co opowiadał Wałęsie drudzy ją z tego powodu bardzo nie lubią, ale właśnie to jest 1 część naszej naszej książki druga część jest cała sfera prywatna i wydaje mi się, że dzięki bardzo szczerej opowieści Janusza Walentynowicza dzięki wielu listą materiałów, do których dotarliśmy np. dla mnie ogromne wrażenie zrobił Lis, który ona wysłała do Janusza, kiedy siedział w areszcie więzieniu w latach w latach osiemdziesiątych i można, by się spodziewać takiego listu od matki no synku trzymaj się jak sobie dasz rady tak dalej ona tam pisze po prostu mówi nie nie poddawaj się nie przyznawał się do niczego też sobie radę ona jego matka wspiera go wspiera go jako więźnia, żeby zachował godność upór, żeby nie przyznawał się do tego co mu co mu zarzucają moim zdaniem niesłusznie oskarżony, więc takie też takie cechy, które wcześniej chyba nie były znane Anny Walentynowicz, a ja to jest moim zdaniem, jaka o mecze i gdyby napisał wszy to miała poczucie, że napisałem opowieść gorzką mówić, o co o całej ta w książce tak sobie gorzką w sumie gorzką dlatego, że to ten nasz po tytuł Anna szuka raju on pokazuje czas niedokonany Anna cały czas tego kraju szuka do końca życia do końca życia można powiedzieć być może pod koniec życia znajduje taką stabilizację spokój ducha spokój materialny, ale z kolei pojawia się stara się pojawiają się choroby, ale na całe życie jest w ruchu już naprawdę jako wiekowa pani cały czas podróżuje organizuje sympozja seminaria wysyła listy pisze do papieża, bo cały czas chcę coś zmienić cały czas nie jest zadowolona z tego z tego świata w i z tego kraju, w którym żyje chciałaby, żeby był lepiej zorganizowany inaczej wyglądał też miasto sobie gorzej też miał taką myśl nawiązuje do tego, o czym wspomniał Marek Sterlingow, że to jest ta wasza opowieść oczywiście i po i portretem tamtych czasów też opowieścią taką loty o ruchu o ludziach, którzy byli w tym ruchu i w jakim się też z taką przestrogą na dziś to znaczy jak jaki to jest trudne jak szybko pojawiają się jakieś żale urazy jak trudno dzisiaj na początku miałam ochotę je zrozumieć ten spór i dziś pewnie stanąć po Krystynie, a potem to znaczy, że to w zasadzie dla mnie dziś osoby, które tutaj teraz w tym miejscu jest to jest w zasadzie niemożliwe, że to po prostu trzeba bardzo uważać w takich ruchach nie wiem Marek tak to religia też bym ja nie wiem jakoś, który chodzi o to, że tego sporu nie można zrozumieć ale bo można bardziej chodzi o to, że może nie trzeba do tego wszystkiego przywiązywać aż takiej wielkiej wagi Anna Walentynowicz Lech Wałęsa mieli swoje batalie i taki był czas myślę, że ta wielokrotnie już pod koniec przynajmniej raz Anna Walentynowicz napisała znajdzie się taki list do papieża, który po wizycie po po ślubie ich wczesnej córki Lecha Wałęsy, mówi że może się pogodzą pisze pani papieżowi nie pogodzili się ale jakby to jest tak, żeby nie musimy wybierać dzisiaj między nimi wręcz przeciwnie my musimy pamiętać, że jedno bez drugiego nie istnieje nie możemy opowiadać takie nie więcej minister Gliński się gdzieś pojawiło opowiadał o sierpniu nie wymienia nazwisko Wałęsa co jest sensem on może nie lubić, ale nie może zmieniać historii ta historia tych ludzi jest, choć oni się potem ze sobą poróżnili w roku osiemdziesiątym oni byli razem mieli razem przeszli do historii można pamiętać o Lechu Wałęsie bez Anny Walentynowicz na odwrót nie można mówić Anna Walentynowicz była najtrudniejsza, ale w USA istnieje, ale myślę, że też takiej perspektywy uznanie środowego to jednak są w największych Polek Anna Walentynowicz bohaterkę nie tylko sierpnia 80 tego roku była bohaterką naszej rozmowy Anna szuka raju to jest tytuł biografii Walentynowicz właśnie, której autorami są Dorota Karaś Marek Sterlingow, którzy byli państwa gośćmi i bardzo za te rozmowę dziękuję myślę, że to dobry czas właśnie w związku z okrągłą rocznicą, by potem biografie sięgnąć po przypominać sobie albo pouczyć się o tym co się wtedy działo światopoglądzie to już wszystko tyle dla państwa przygotowałyśmy z Martyną Osiecką, która program wydawała realizował go Adam wczoraj informację, a ponieważ więcej sportu Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: ŚWIATOPODGLĄD

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj podcastów TOK FM bez reklam. Skorzystaj z 40% rabatu w jesiennej promocji. Wybierz pakiet "Aplikacja i WWW" i słuchaj wygodniej z telefonu!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA