REKLAMA

40-lecie podpisania Porozumień Sierpniowych

Popołudnie Radia TOK FM
Data emisji:
2020-08-31 14:20
Prowadzący:
Czas trwania:
13:06 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
prof. Cezary Albrecht Prądzyński z wydziału socjologii Uniwersytetu gdańskiego jest gościem programu dzień dobry inna 40 lat temu podpisano porozumienia tzw. rozumie gdańskie sierpniowe, czyli robotnicy podpisali je z władzą jak pan sądzi, dlaczego władza zdecydowała się ugiąć na wstecznym, że to może nie do końca robotnicze, ale strajkujące już wtedy strajkowała nie tylko stocznia strajkowała nie tylko zakłady przemysłowe, ale też wiele innych instytucji i w komitecie Rozwiń » między zakładem komitecie strajkują Sekułę, który przygotował porozumienia byli też ludzie reprezentujący różne środowiska w tym chyba była moc tego ruchu i częściowo odpowiedź, dlaczego władza się zdecydowała na ten krok na podpisanie porozumień to widziała już wtedy, że nie jest to 1 zakład pracy nie jest to jedno środowisko zawodowe tylko, że przybiera to już charakter znacznie znacznie szerszego ruchu społecznego dlatego wydaje mi się, że jak zdają sobie sprawę z tego, że już ustawienie tamy, która to zablokuje albo się jakoś rozmyje czy jak mówimy kolokwialnie rozejdzie po kościach i jest było wtedy niemożliwe, aczkolwiek nie będziemy naiwnie oczywiście władza liczyła na to, że po podpisaniu porozumień chodziło o to, żeby jak najszybciej zakończyć zakończy się protesty, a potem jakoś silną rozstrzygnąć tę sprawę na swoją korzyć wiemy, że przecież od samego początku przygotowywano się do tego, aby marzenie doprowadzi do konfrontacji, bo te pomysły pojawiają się później, ale jednak ograniczyć ten ruch no tak, ale można powiedzieć, że na wielu poziomach totalitarna władza, podpisując porozumienie szyła sobie sama śmiertelną koszulę no dość powiedzieć najpierw, ale to my wiemy po latach nota wtedy absolutnie nie było takiej świadomości co więcej wczoraj w czasie tych różnych debat dyskusji dzisiaj także wiele osób podkreślało, że wcale nie byliśmy pewni jak to się skończy jak to się rozstrzygnie nikt z nas, podejmując akcję bo, solidaryzując się za akcję idąc do stycznia nikt z nas nie wiedział, jaki przyjmie to obrót ludzie, zwłaszcza tu w Gdańsku mieli doświadczenie no dramatycznych przecież wydarzeń grudnia to było bardzo groźna na zaledwie 10 lat wcześniej słyszał zaledwie 10 lat wcześniej sprawę no rozwiązano w sposób niezwykle Blue dot brutalne drastyczne i właściwie irracjonalne, bo po zakończeniu protestów władza otworzyła ogień do ludzi to oczywiście nie wiem czy racjonalny racjonalne z punktu widzenia władzy, bo płacą tę władzę utrzymała przynajmniej na następne 10 lat, a de facto Alego, szukając stracił Gomułkę stracił po wydarzeniach grudnia 70 natomiast no też ekipa Gierka utraciła władze po porozumieniach sierpniowych Gierek był do końca przekonany, że to był jakiś wewnętrzny zamach, który przygotowali jego oponenci w elicie władzy, ale sądzę, że wszystko nie tylko ekipę rządząca czy też szeroko rozumiana nie tylko ten teren wokół Gierka w ogóle środowisko polityczne PZPR itd. ale także samo społeczeństwo było zaskoczone skalą dynamiką procesu, który został gdzieś uruchomione w wtedy w Gdańsku Gdyni Szczecinie wielu wielu innych miejscach do dzisiaj właściwie dyskutujemy na temat tego, dlaczego właściwie do tego doszło jak ja co się stało, zwłaszcza po doświadczeniach o nowych grudnia czy tego co się działo 10 lat wcześniej nowa, bo przypomnijmy, że 10 podpisanie tych porozumień sierpniowych narodziło 10 milionowy ruch w środku komunistyczne Europy w ruch, który tak naprawdę okazał się kołem zamachowym przemian i się takim pierwszym klockiem domina, które rozwalił mur właśnie jemu jakoś stało że, że z tych strajków, które przecież nie były czymś takim wyjątkowym polskiej Rzeczypospolitej ludowej narodził się tak niesamowity tak wielki tak wielostronny ruch no na tym to pewnie dyskutują cały czas wtedy już dyskutowali socjologowie dzisiaj debatują historycy politolodzy psychologowie społeczni i oczywiście także sami uczestnicy i chyba jeszcze do końca nie mamy takiej 1 spóźnionej diagnozy, o ile w ogóle nasze kiedyś pojawi taka jest dynamika zdarzeń społecznych, że nigdy nie przewidujemy, jaką one stoczy stronę potoczą się nawet wtedy, kiedy zapadła decyzja, że będą wolne związki zawodowe nikt na pewno nie miał wyobrażenie jak będzie wyglądał oparł nawet wtedy, kiedy udało się wreszcie, a nie były takie proste doprowadzić do rejestracji Solidarności to nadal jeszcze nie było świadomości jak szeroką skalę przybierze ten ruch i i co więcej jak szeroką jak szeroko się rozleje po najróżniejszych środowiskach tną, przeglądając ostatnio różnego rodzaju dokumenty widziałem małe zakłady pracy na Pomorzu poznanie najlepiej spółdzielnie produkcyjne PGR-y itd. gdzie uzwiązkowienie, czyli wstąpienie do Solidarności i wynosiło na poziomie 80, a spotykałem znajdowałem takie firmy, gdzie znajdowało się to procent osób następowało to związku jak one były zaangażowane jak aktywne jak w mikroskali czy Solidarność działała to jest kwestia dyskusji do zastanowienia do wpisywania takiego detalicznego, ale faktem jest, że objęło to absolutnie wszystkie najbardziej zróżnicowane środowiska zawodowe terytorialne różne pokolenia nawet milicja służba bezpieczeństwa była tam solidarną to jest zupełnie inna sprawa wojsko czy po czy tzw. służby tam po prostu były oczywiście zakazy, ale przecież my doskonale wiemy, że w tym środowisku nie brakowało osób, które były sympatykami ba które, ryzykując życiem oto trzeba wyraźnie powiedzieć współpracowały z Solidarnością zarówno wtedy, kiedy ona funkcjonowała legalnie jaki, zwłaszcza wtedy, kiedy ona została zdelegalizowana powstanie wojennymi to jest właściwie mogę dziś powiedzieć miara tego cichego bohaterstwa, bo rzeczywiście było to ryzyko życia swojego takich rzeczy absolutnie by nie darowano, więc realia były niezwykle złożoną ruch był bardzo szeroki i oczywiście nie oznacza, że po 10 000 000 to wszyscy byli również zaangażowanie aktywnie działające itd. tak dalej, ale było to niezwykle ważnym doświadczeniem biograficznym w bardzo wielu ludzi właśnie to chyba w takie niezwykle ważne przeżycie pokoleniowe dość powiedzieć, że te porozumienia sierpniowe rozpoczęły okres, który kolokwialnie nazywamy teraz historii karnawałem Solidarności jedni nazywali go balem na Titanicu, niemniej Polska była na ustach całego świata w jak ja jak ja właściwie można określić ten karnawał to rzeczywiście bal na Titanicu czy raczej tego dal ludzie nie wiedzieli też z perspektywy lat, kiedy już wiadomo, że został wprowadzony stan wojenny wszystkie, jakie były jego skutki nie tylko powiedziałbym polityczne, ale także społeczna czy ideowe czy moralne też na to z tej perspektywy można powiedzieć tak właściwie to był krótki czas, kiedy no właśnie świętowano tę wolność tak dalej, ale tutaj innych, żeby w Gdańsku w ostatnich dniach padało wielokrotnie, ale przestańcie karnawałem karnawał to jakby sugeruje, że czas takiego świętowania zabaw, a myśmy pracowali myśmy uczciwie wtedy pracowali nad budowaniem struktur na stworzeniem odpowiedniej postawy społeczne nad edukowaniem ludzi przyśpieszone edukowanie poprzez praktykę, bo Solidarność była jako edukację Obywatelską, jaką widzieliśmy edukacją do wolności albo praca, którą ktoś konkretnie realnie zawsze w tych strukturach związkowych na najniższym choćby szczeblu, ale ktoś, kto ją realnie wykonywał, więc z 1 strony rozumiem to pojęcie karnawału Solidarności jako właśnie bez takiego trwającego kilkanaście miesięcy święto wolności, które potem brutalnie zostało zakończone, ale z drugiej strony rozumiem też tych, którzy się okres trzymają na to mieć no no może to było święto wolności, ale nie karna w takim znaczeniu, że była to 1 wielka wszechogarniająca balanga, bo tak przecież tak to przecież nie było, chociaż wiele osób oczywiście zastanawiało się wtedy w auto za cały pytanie jak długo potrwa jak długo potrwa jak długo potrwa zawsze byli ludzie zdumieni jeszcze tyle jeszcze trochę jeszcze jeszcze Jeż no właśnie teraz pewnie w tą 40 rocznicę podpisania porozumień sierpniowych w wielu z nas zastanawia co z nas zostało z tego sierpnia niektóre wnioski są zresztą dosyć paradoksalnej zabawne nie tak dawno, bo kilkanaście lat temu młodzi przedstawiciele lewicy SLD wtedy twierdzi, że oni podpisują się wciąż pod postulatami strajku sierpniowego nie przeczytawszy ich do 1 punktów zgłosił domagał się wprowadzenia kartek na mięso w dzień wcześniej tego postulatu myślę by nie chciał, ale w jak pan sądzi panie profesorze co nas zostało z sierpnia 40 lat powiem panu znam nie tylko obniżyć punkt obserwacji spaceruje sobie teraz, żeby było ciszej europejskim centrum Solidarności, ale przecież dosłownie przed chwileczką czy okna przez szyby wicie co się dzieje pod pomnikiem poległych stoczniowców dzisiaj rano tutaj przy bramie 2 nr 2 otwierano bramy na czele z Lechem Wałęsą, a teraz zjeżdżają się poczty sztandarowe ustawiają się delegacje Solidarności właściwie całego kraju jest sporo ochrony policja za chwileczkę pojawią się tutaj zastępy rządowe pan prezydent podobno się pojawi i chodziłem się między 1 i drugi oglądając przysłuchując się debatą w wystąpieniu Lecha Wałęsy można powiedzieć, że nie ma innego się, że i byłem też tam chodziłem sobie myślę sobie, w czym właściwie uczestniczymy w ciągłości uczestniczą w tej osoby te, kiedy poszedłem pod 3 krzyże słyszałem nagrania archiwalne nagrania archiwalne m.in. z takiego spektaklu poezji romantycznej Wyspiańskiego, ale którzy, który zrobili aktorzy teatru Wybrzeże rzecz polega na tym i wrócić słuchali ci, którzy no dzisiaj zdecydowanie popierają to część Solidarności, która popiera dzisiejszy rząd, ale oni słuchali tych wystąpień zwracają uwagę wczoraj wieczorem w teatrze Wybrzeże była rekonstrukcja nie zachowało się nagranie rekonstrukcja i byli stać Wybrzeże ci aktorzy, którzy jeszcze żyją, którzy brali udział w tym w tym wydarzeniu stoczni nie ma tutaj można powiedzieć, że 2 sierpnia bardzo serdecznie dziękuję za tę rozmowę prof. Cezary obrad Prądzyński z wydziału socjologii Uniwersytetu gdańskiego był państwa i moim gościem i to wszystko co przygotowaliśmy dla państwa wraz z Bartłomiejem pogranicznym program realizowała Jana cech Mikołaj Lizut do usłyszenia Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: POPOŁUDNIE RADIA TOK FM

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj podcastów TOK FM bez reklam. Skorzystaj z 20% rabatu, wybierz pakiet i słuchaj wygodniej!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA