REKLAMA

Pandemia hiszpanki u progu niepodległej Polski

A teraz na poważnie
Data emisji:
2020-09-01 12:00
Prowadzący:
Czas trwania:
25:47 min.
Udostępnij:

O pandemii hiszpanki mówi Łukasz Mieszkowski z Instytutu Historii Polskiej Akademii Nauk, autor książki "Największa. Pandemia hiszpanki u progu niepodległej Polski".

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
Mikołaj Lizut mają państwo się temu minęło południe, a gościem dzisiejszego programu jest Łukasz Mieszkowski Instytutu historii Polskiej Akademii Nauk witam cie bardzo serdecznie dzień dobry prawie dokładnie 100 lat przed pandemią KOV 19 świat spustoszyła Hiszpanka i właśnie książce największa pandemia Hiszpan Hiszpanki u progu niepodległej Polski będziemy rozmawiali książka się właśnie ukazała nakładem wydawnictwa polityki najprościej zapytać o samą nazwę tej Rozwiń » pandemii sprzed stulecia, dlaczego Hiszpanka ach, pandemia oczywiście pandemia grypy nie zaczęły się w Hiszpanii, choć Hiszpania była krajem bardzo mocno dotkniętym przez pandemię z powodu zacofania cywilizacyjnego sporu tego głębokiego kryzysu, w którym tkwiła właściwie od kilkuset lat spędzona w niego przez swoją ekspansję kolonialną to Hiszpan to i za okres do Hiszpanii brał udział w pierwszej wojnie właśnie Hiszpania neutralne neutralna mimo tego, że pandemia zacięła się znacznie wcześniej w krajach, które toczyły wojnę i geneza pandemii jest ściśle związana z przebiegiem pierwszej wojny światowej to w tych krajach mówimy tu Stanach Zjednoczonych Wielkiej Brytanii o Niemczech Francji obowiązywały zasady cenzury wojennej zarówno narzucane odgórnie przez instytucje państwowe wojskowe, jaki takiej oddolnej Obywatelskiej to znaczy dziennikarze nie chcieli bardzo pisać, a wymęczeni wojną istotnymi obywatele ofiarami obywatele nie chcieli znowu czytać jakiś kolejnych tragicznych wydarzeniach, które by osłabiały ich morale i niosło zapowiedź nowych śmierci nowych tragedii Hiszpani takiej sytuacji nie było prasa hiszpańska obficie rozpisywała się na temat nowej nowej modnej choroby ktoś na początku takim lekkim tonie dosyć mówiło, a dziennikarze korespondenci różnych redakcji zagranicznych także dzięki kablowi telegraficzne, który był całkiem niedawno położony łączącym Hiszpanię wielką Brytanią dużo chętniej też pisali o chorobie, która pustoszy Półwysep Iberyjski i stąd w całej Europie później na świecie przyjęła się nazwa Hiszpanka, choć oczywiście choroba funkcjonowała pod wieloma wieloma innymi nazwami w Polsce była zwana wołyńską chorobą ukraińską, bo chorobą bolszewicką spotkałem się także przy duma Japonka ta pandemia, czyli rok 19181919, choć niektórzy twierdzą, że zaczęły rok wcześniej w roku siedemnastym, a skończyło aż w 1920 trudno oszacować ile ofiar pochłonęła mówi się od 50 do 100 000 000 ofiar czy rzeczywiście jest największa pandemia w czasach nowożytnych, ale w tej książce znalazłem bardzo ciekawą informację Otóż wtedy właściwie medycyna była kompletnie bezradne jeśli chodzi o wirus tak lekarze tylko intuicyjnie postulowali istnienie takiego drobnoustroju nie wiedzieli wtedy ani żywy czy tak jak wirus jest raczej częścią świata no materii nieożywionej imponującej ekscytujące jest faktycznie czytanie o o poszukiwaniach wirusa z początku dwudziestego wieku, szczególnie że że sprawy mikrobiologii wydają się bardzo skomplikowane w tamtych czasach były to sprawy dosyć proste, ale wirus grypy jak czytam właśnie w tej książce dopiero 3003. rok trzeci sukces to jest dostrzeżenie wirusa grypy, który jest bardzo trudny do zobaczenia, ponieważ mniejszy od najkrótszych fal światła nowa wiedza leczono Hiszpanka czy nie było czasem tak, że lekarstwo było znacznie gorszy od choroby zupełnie tak jak wielu twierdzi w przypadku pandy mi koronę wirusa takiego widzę 19 zacznie mówić o logo, ale taka najbardziej skuteczny i powszechnie dostępna metoda walki z pandemią, czyli los dał jest dla wielu lekarstwem bardziej niebezpiecznymi gorszy od samej choroby ja bardzo nas bardzo chce, kiedy mówi Hiszpan tym tematem zajmuje się już od wielu lat oczywiście powodem, dla którego zacząłem robić było zbliżają się setnej rocznicy pandemii tego, że wtedy był to temat takim mocno mocno z nieznany zapomniany bardzo Lubie temat Hiszpanki aktualizować i wyciągać z niego te informacje, które mogą się przydawać do jakiegoś próby oceny sytuacji tego tego w tej sytuacji tej trasy znajdujemy naszego naszej nasuwa się, dlaczego zasobny we zapomnieliśmy Hiszpan, która pochłonęła więcej ofiar niż front drugiej pierwszej wojny światowej pierwszy w światowej drugi też drugie, a z tego co z tego samego powodu, którego zapominamy już koronę wirusie mimo tego, że 4 miesiące temu inność dzienna zachorowali to w tym będzie już cytuję dosłownie ekspertów, którzy od kilku dni mówią dokładnie to samo na na falach TOK FM i innych stacji tak czy 4 miesiące 5 miesięcy temu liczba zachorowań była 3× mniejsza, a dzieci siedziały w domach dzisiaj poszły do szkoły z tego samego powodu w gruncie rzeczy tak to znaczy okazuje się że, że tak dramatyczne wydarzenia jak pandemia szczególnie pandemia chorób wirusowych, o których ciągle współczesna medycyna wie znacznie mniej niż o chorobach bakteryjnych np. nie ma oczywiście ogromnych postępów, jakie dokonały na tym polu w ostatnich kilkudziesięciu latach głównie za sprawą kolejnej pandemii, które cały czas trwa zbiera krwawe żniwo w różnych częściach świata, który zapominamy, czyli pandemii Chin i AIDS pana, dlatego że dlatego że, że ciężko z nią walczyć metody walki są albo nieskuteczne albo właśnie jeszcze bardziej niebezpieczne niż sama choroba jakoś trzeba polityka polityka polityką ciężko tę chorobę wpisywać jakiś taki użyteczny to wydarzenie wpisywać jakiś taki użyteczny z punktu widzenia politycznego kontekst w odróżnieniu np. od wydarzeń tak jak wojna, która jest jakoś tam do pandemii zbliżona, ale zupełnie inna każda tym przegrywa tak przegrywa gospodarka przegrywa w tym polityka w jakim stopniu na krótką na krótką w krótkiej perspektywie przegrywa także medycyna, ponieważ po raz kolejny okazuje się w mniejszym lub większym stopniu bezsilna im tego, że różnica pomiędzy Hiszpanką Macrona wirusem jest gigantyczna jako Polski nie mieszajmy tak m.in. działającą jako widz będzie witany wielu skoro czas tak, ale metody zwalczania tego co w tych wirusa najniebezpieczniejszego, czyli wszystkich powikłań, które mogą wystąpić są nieporównywalne, ale w gruncie rzeczy tak jak 100 lat temu na Crohna wirusa nie ma skutecznej szczepionki jak również nie ma skutecznego leku, który by już był w stanie atakować choroby bądź ktoś się wykluje jeszcze jest, ale podobnie sprawa wróciła gospodarstwa Hiszpan w sprawie grypy także na grypę od kilkudziesięciu od lat sześćdziesiątych z tego pamiętam mamy szczepionki te szczepionki są coraz bardziej efektywne, ale ciągle bardzo mało skuteczna czy sezonowa szczepionka, która będzie miała skuteczność powyżej 60% ogromny sukces natomiast leku, który by uderzał konkretnie grypa w momencie, w którym dostaniemy PiS objawi chcemy się źle ciągle nie ma nowa, ale cofając się do czasów sprzed 100 lat opisujesz, że wśród tych nieskutecznych metod leczenia Hiszpanki najprzyjemniejszy to był alkohol, ale były też groźne metody no np. część pacjentów mogło umrzeć przez przedawkowania Spirit czy tak no to rzeczywiście chcesz chcesz nas to nasz rozwój społeczny takie pole właśnie Zidane anegdot trochę taki krwawy związanych właśnie związanych z takimi reliktami medycyny Hipokrates niskiej wydają się ryzyka heroicznej ego teraz słyszymy z koleją o chorobach współistniejących natomiast no i 100 lat temu tę chorobę współistniejącą wywoływali sami lekarze najróżniejsze rodzaje te taką dla no dla mnie wciąż znaczy, wydając wciąż najbardziej brutalną metodą leczenia i banki nasienia, gdyby krzywdzić innych kar byłoby było oczywiście była oczywiście puszczanie krwi natomiast no to co może być symptomatyczna to że, że w obliczu tego w niepewności co do źródeł choroby całkowitego braku wiedzy, doświadczając tego jak ją zwalcza się też nie jest prawda bardzo wielu lekarzy mówiło, że w przypadku w przypadku takiego nie powikłane ego nie po skomplikowane przebiegu choroby po prostu siedzieć w domu trzymać ciepło i pić dużo płynów tak, czyli też nic się zmienił natomiast mnóstwo lekarzy, których taka prosta prosta kuracja z polskich lekarzy osiemnastym roku powołano go satysfakcjonować nie będę się rozmowy tuż po informacjach Radia TOK FM Łukasz Mieszkowski Instytutu historii Polskiej Akademii Nauk jest gościem programu rozmawiamy w jego najnowszej książce największa pandemia Hiszpanki progu niepodległej Polski, a teraz na poważnie Łukasz Mieszkowski Instytutu historii Polskiej Akademii Nauk jest państwa i moim gościom rozmawiamy o jednej z najnowszej książce największa pandemia Hiszpanki u progu niepodległej Polski, która już ukazała się w księgarniach jest to historia niezwykle wstrząsające i pouczająca szczególnie w dobie kolejnej pandemii tym razem KOV 19 po 100 latach Hiszpanka jak się szacuje na Hiszpankę zachorowała 13 ludzkości ówczesnej populacji ziemi z czego śmiertelność tej odmiany grypy wynosiła od 5 do 10% tak przynajmniej szacują wojskowi ale kiedy tak naprawdę naukowcy rozwikłali zagadkę Hiszpanki, bo to jest bardzo skomplikowane procesy trwające niemal 100 lat tak sami zauważą sami znaczy podczas trwania epidemii w wyniku kilku prostych eksperymentów, które opisuje część biologów bakteriologii podejrzewała, że istnieją choroby roznoszone przez drobnoustroje znacznie mniejsze od bakterii w latach trzydziestych dzięki wynalazkom wiele mikroskopu elektronowego udało się wirusa grypy po raz pierwszy dostrzec i następne kilkadziesiąt lat to było poszukiwanie konkretnie tego wirusa grypy tego wielu za to odpowiedzialny był za za pandemię Hiszpanki zwany wirusem Hiszpanki jest to wirus grypy Hayden 1 i dopiero pod koniec dwudziestego wieku w organizmach ofiar Hiszpanki, które były zamarznięte i pochowane wiecznej zmarzlinie działa się, więc Parker Nicolas Games z dnia laski udało się ich tkanki płucnej wyizolować wirusa Hiszpanki na początku dwudziestego wieku w pełni rozszyfrować jego dna czy tak dokładnie 100 lat zajęło poznanie tej te dokładnie odmiany tego szczepu grypy, który takie spustoszenie poczyni na całym świecie no i co kilka lat dochodzą do nas takie elektryzujące teraz z racji tego, że to tematem dnia skoro na wirus dochodzą aktywujące informację, że gdzieś na nie w stanach albo bardzo daleko albo dla zmiany na Pomorzu zachodnim odkryto właśnie przypadek wirusa Hiszpanki ta pandemia 100 lat temu przebiegła w 3 falach mógłby się opisać jak to wyglądało 3 właściwe miały miały przede wszystkim skupił się na na 2, czyli była fala jesienna wiosenna z 1900 była była taka taka taka zwiastujące nadejście pandemii fala zachorowań w latach 19171006 państw przez przez rok siedemnasty do początku osiemnastego i załóżmy, że teraz możemy, stawiając jakiś jakieś porównania mówić też od tych wczesnych wybuchach Korona wirusa tak epidemii Sarsa epidemii MERS, które w ostatnich 10 latach czy nawet za ich 20 latach tak, bo Ars 2006 roku co pamiętam wybuchały w różnych częściach świata tak by ten wirus krążył szukał swojej szansy szukał możliwości ewoluować do tego najbardziej niebezpiecznego szczepu, który miałby potencjał pandemii sny i tak faktycznie się stało wczesną wiosną 1000 osiemnastego roku i wiosenna fala zachorowań dotknęła przede wszystkim żołnierzy to znaczy jesteśmy w stanie określić bezpośrednio czy cywile nie chorowali pochować tak samo, ale polityczne militarne efekty każą nam skutki tego każda wskazywać na na armię na szczególnie żołnierzy walczących na armię France stać sprzymierzonych armię niemiecką walczącą ważący zachodnich tysiące trzynastym roku, po czym jesienią 1000 osiemnastego roku przechodzi druga fala pandemii ta jesienna uważana za najbardziej krwawą i ona faktycznie odróżnia od wiosennej, która była łagodniejsza zbiera straszne żniwo i niektórzy autorzy piszą o tym, że 3 tygodniach pomiędzy połową października, a połową listopada 1000 osiemnastego roku pierwszym tygodniu listopada 2 trzynastego roku zmarł najwięcej ludzi w tak krótkim okresie historii wódkę no właśnie, bo kobiet 19 rozległ niż my sami przez samoloty masową turystykę przemieszczanie się charakterystyczne dla pierwszej połowy 2001. wieku o tyle tak naprawdę sukces pandemia Hiszpanki wynika z działań wojennych z masowej turystyki, bo jest masowej turystyki wojennej to żołnierze rozwlekle Hiszpankę po świecie przy pomocy pociągów statków tak tak szczególnie interesująca jest teoria łącząca Silesii, czyli Czarni, lecz tylko, czyli takiej armii Ochotniczej armii pracy składającej się z robotników chińskich rekrutowanych północnych prowincjach Chin w 1917 roku właśnie, którzy przewożeni byli do Europy do Francji na zaplecze frontu, żeby obejmować stanowiska pracy zwolnione przez francuskich mężczyzn powołanych do do armii czy znowu Chin znowu Chiny zwracam cały czas uwagę na to, że z powodu prawdopodobnie tego co wydarzyło się w stanach Zjednoczonych podczas pandemii Hiszpanki tego, że stany Zjednoczone znowu po względem liczbowym nie były najdotkliwiej dotknie najdotkliwiej nie przeżyły pandemii w stanach Zjednoczonych w Indiach mówi się o dziesiątkach milionach milionach dziesiątkach dziesiątkach milionów ofiar w stanach Zjednoczonych liczba ofiar sięgnęła 650 być może 700 000 ofiar ciągle przekracza liczbę ofiar najtwardszej wojnie toczonej przez stany Zjednoczone, ale Impresaryjny zakazują one dystansu prawda to znaczy te miejsca, które dawały szansę na sosie dystans były były statystycznie bezpieczniejsze nie niezgody jest to niezgodnie z taką tezą myślimy o tym, że np. najbardziej oddalone natomiast dokończymy są przednie oraz od China rozmawialiśmy o tym, że Amerykanie głównie ustami Donalda trampa cały czas oskarżają Chiny oto nie tylko o to że, że było to miejsce w tym narodziła się widzę jak na wirusa pandę jako widzą tylko, że oni wręcz wynaleźli podrasować-li sami produkować prąd z wyprodukowali tego wirusa czy go podrasować tak zabójcze formy natomiast śledzi Hiszpankę Amerykanie bardzo silnie przypisują sobie autorstwo Hiszpanki twierdzą, że ta epidemia narodziła się wczesną wiosną 1000 osiemnastego roku gdzieś Wda opuszczonych wielkich preriach stanu Kansas związek z Kansas przepraszam w związku z tym być może kilkadziesiąt lat Amerykanie będą twierdzić, że w Korei dostać narodził się też narodził się w stanach nie w Chinach wcale natomiast chodzi o ten sąsiad dystans nikt na to jeśli wyobraźmy sobie takie miejsca jak wyspy południowego Pacyfiku albo albo Alaska chińską tundrę no to są miejsca, w którym łatwo znaleźć dystans społeczny to te miejsca były prawdopodobnie najsilniej dotknięte przez pandemii na całym świecie tak, ale zaraz referat nosił się wraz z przez metodą kropelkową, czyli notował myślę, że właśnie ten zaś dystans powinien być najbardziej skute są Amerykanie hamowania rozwoju pan tak oczywiście 100 lat temu pomimo pewnych braków albo ogromny braku wiedzy medycznej ludzie myśleli lub chemiczne nikt teraz myśleć trzeźwo i czas na stosie dystans biegu była stosowana dokładnie tak samo jak teraz w Polsce na ziemiach polskich w tych upadających 3 zaborach zamykano szkoły zamykano kina zamykano teatry stają się właśnie namawiać do tego, żeby żeby, żeby pozostawali w domu, ale podobnie jak wtedy taki dziś trudno było ich do tego przekonać tak wtedy była wojna dzisiaj jest rozpędzona gospodarka kapitalistyczna oba fenomeny w bardzo skuteczny sposób przeszkadzają zwalczania epidemii jak Hiszpanka Hiszpanka wygasła trwająca 2 lata pandemia, która zaraziła od 50 do 100 000 000 ludzi zaraziła znacznie więcej armia zabiła, a zaraziła 13 ludzkości zniknęła w jaki sposób leciała, bo i szukać na Spitsbergen dzisiaj na nas w Gazecie wyborczej wczoraj jeden z wielu teologów tłumaczył fakt, że jeśli coś pomyślałem to to przepraszam ciebie słuchaczy, że Korona wirus zbiera co przy coraz mniej ludzi umiera na kolana wirusa tłumaczy o tym, że ci, którzy mieli umrzeć umarli tak to brzmi oczywiście przerażająco nieludzko co jest cynicznie natomiast tak dokładnie było grypą tak nie została wymyślona szczepionka nie zostało wymyślone cudowne jakież jakieś lekarstwo na to tylko po prostu ci, którzy ci, którzy ci, którzy ci, którzy mieli szczęście zachorować dostać powikłaniom życiu Marley, a ci, którzy przeszli wypracowali tą znaną nam w kontekście Wielkiej Brytanii z początku tego roku czytam wiosną tego roku jak to się nazywa odporności populacyjnej ciekaw jestem no bo w, jakie skutki społeczne tej epidemii sprzed 100 lat pandemii Hiszpanka tak jak mówiliśmy to np. nie jest jakimś ważnym wykładem historii na poziomie szkoły szkoły średniej uczymy się oczywiście pierwszej wojnie światowej frontach o aliansach pierwszej wojny światowej adresu Hiszpan jest bardzo mało natomiast taka taki pomór musiał wywołać skutki społeczne na bardzo szeroką skalę nie tylko w Europie ale, ale na świecie ciekaw jestem jest większa wymienia kilka takich skutków, które oczywiście mają zupełnie inny zasieki rozgrywają się czy tak wydać rozgrywają się na różnych płaszczyznach przestrzeniach życia społecznego czy politycznego naukowego oraz opinii autorka pisząca też grypie są hipotezy np. windach wybuch grypy Hiszpanki przyczynił się ogromnym stopniu do emancypacji narodu społeczeństwa indyjskiego do tego, że im duszę poczuli się jeszcze mocniej pozostawieni przez swoich brytyjskich władców na pastwę losu i że dramat Hiszpanki przyczynił się do wzrostu popularności indyjskiego Kongresu Narodowego i do tego, że Indie odzyskały niepodległość wcześniej niż, gdyby nie wybucha ciekawa czytanka dla odmiany w RPA grypa i zasady właśnie społecznego czy wręcz rasowego dystansu pogłębiła ten proces segregacji rasowej społeczeństwa dla odmiany przyczyniła się do zostania, a potem ustalił apartheidu z pewnością na całym świecie czy były z pewnością w krajach w świecie północną sieci Atlantyckim Hiszpanka jednak przyczyniła się do wzrostu zainteresowania chorobami wirusowymi i do tego, że że, że tajemnica wirusa tajemnica grypy została rozwiązana natomiast jasne książce dużo uwagi poświęcam tej przestrzeni bardzo bliskiej na intymnej rodzinnej dzięki temu, że że, że w każdej z morzem o tym nie myśleć ale, ale różnie każdego z nas na poziomie naszych pradziadków czy pradziadków, a ich pradziadków to mamy kilkudziesięciu z pewnością zdarzały się przypadki grypy z pewnością zdarzają się przypadki śmiertelne grypy każdy taki przypadek śmiertelnej grypy to były osierocone dzieci to byli pozostawieni małżonkowie pozostawieni narzeczeni pogrążeni w bólu rodzice to wszystko oczywiście odkładały się później na doświadczenia rodzinne na kompozycję rodzin na to że, że że, że te dużo poświęcam tutaj uwagi także mojemu mojemu przypadkowi rodzinnemu czy temu, że pradziadek stracił mój pradziadek stracił pierwszą żonę i w związku z tym rodzina zorganizowała mu drugą, a ta druga wcale nie była zadowolona z tego powodu, że musiała wychodzić za mąż za mężczyznę ktoś nawet powiedzieć, że dzięki bardzo się urodziłeś bardzo dziękuję za tę rozmowę Łukasz Mieszkowski z Instytutu historii Polskiej Akademii Nauk był państwem moim gościem państwu gorąco polecam książkę największa pandemia Hiszpanki u progu niepodległej Polski autorstwa Łukasza Mieszkowskiego państwa zapraszam teraz na informacje o nich na raport gospodarczy program przygotował Bartłomiej Pograniczny realizował się waluta Mikołaj Lizut do usłyszenia Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: A TERAZ NA POWAŻNIE

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Podcasty TOK FM oraz internetowe radio TOK+Muzyka teraz 40% taniej. Wybierz pakiet Standardowy i słuchaj gdziekolwiek jesteś

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA