REKLAMA

"Kundera non-fiction"? Czesi detronizują swojego największego żyjącego pisarza

A teraz na poważnie
Data emisji:
2020-09-02 12:00
Prowadzący:
Czas trwania:
27:38 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
jest 512 Mikołaj Lizut kłaniam się państwu, a moim gościem jest Mariusz Szczygieł pisarz witam bardzo serdecznie kłaniam i chciałbym, żebyśmy porozmawiali o tym jak Czesi detronizując swego największego żyjącego pisarza Milana Kundery niedawno ukazała się książka autorstwa Jana Nowaka, którą można by było porównać do książki Artura Domosławskiego o Kapuścińskim to jest książka, która de mitologii czuje słynnego czeskiego pisarza od 70 tego piątego roku na Rozwiń » emigracji ciekaw jestem jak jak czeska publiczność literacka w ogóle odbiera to zamieszanie wokół pisarza, który przypomnijmy ma 97 lat myślę, że trochę inaczej niż książkę Kapuściński non-fiction oczywiście publiczność czytająca Czesi czytają no pożera książkę znam takie opinie, że po prostu nie mogą się od niej oderwać kryzys, proszę bardzo, spójrz tutaj bardzo gruba jest wart prawie 1000 stronicowa cegła nie można się od niej oderwać jeśli ktoś żył w Czechosłowacji to tam odnajdzie książka lustro natomiast jeśli chodzi o krytyków to u nas krytycy byli podzieleni co do książki Kapuściński to eufemizm u nas była po prostu gigantyczna awantura była gigantyczna awantura wojna walka niektórzy dzisiaj ze sobą rozmawiają z tego powodu, a tam jeśli chodzi o krytyków to właściwie stanęli przeciwko Nowakowi, a zakon 0 co nie znaczy, że nie mają do kontry zastrzeżeń, ale sposób jak ta książka napisana, a mówi się o nim jako tabloidzie dla intelektualistów budzi budzi opory i to budzi opory w kraju, w którym przecież ja już nie od kilkunastu lat donoszę czytelnikom np. gazety wyborczej o tym, że i kochanki Havla napisał swoje książki i kochanki Karela Gotta napisał swoje książki i te to to o włamywanie się do życia prywatnego znanych postaci czy postaci świecznik owych postaci kultowych jest tam normalne i bardzo chętnie się dyskutuje o drobiazgach takich powiedział intymnych delikatność Ciach natomiast tutaj jest czeska domena myślę to znaczy to są historie które, która pewnie które, które pewnie interesują jest, więc wielu krajów, ale tutaj podobno tak twierdzą ci, których opinie czytają czytałem, że w książce Kundera czeski żywot doba, bo tak się nazywa, czyli chcemy, żeby czeskie życie i epoka Kundery, bo to tylko chodzi o okres czeski, że tutaj ta miara została już przed tej przyzwoitości przekroczona, ale to jest i jakby 1 część książki to są to jest życie prywatne i o tym możemy o tym bardzo chętnie chętnie mówię zresztą napisałem w ostatnim magazynie książki natomiast jest ta część powiedział polityczna, czyli to co jest wręcz łudząco podobne do tego co napisał Artur o Kapuścińskim, czyli to jest analiza postawy politycznej, z którą opisywany sam sobie nie mógł poradzić po latach albo ją całkowicie zamienić ciało, bo Kundera tak jak Ryszard Kapuściński nie wraca do tamtych czasów we Francji uchodzi tam zarzucają Nowak uchodzi za ofiary komunistycznych represji i poniekąd było ofiary, ale po praskiej wiośnie, czyli po zdławieniu tego wypowiedział wolnościowego ruchu w ramach komunistycznego systemu w ramach komunistycznej partii oczywiście stał się ofiarą nie podawano ręki na ulicy to były takie sytuacje, kiedy dosyć często mówią ludzie którzy, którzy byli tymi ofiarami mówią na mój widok przechodzili na drugą stronę ulicy też bardzo często powtarza w ogóle charakterystyka sześćdziesiątego ósmego roku całego pokolenia jak bardzo różnych doświadczeń prawda, bo innym doświadczeniem była Czechosłowacja praska wiosna jest złożenie innym był ten obrzydliwy Polski marzec inna my paryskiej jednak pokolenie jakoś w jakimś sensie coś łączy i to jest rzeczywiście bardzo ciekawe, ale potem się pojawia początek lat siedemdziesiątych Kundera wchodzi do dawnego swojego wydawnictwa i widzi, gdzie wydawał książki i gdzie spotyka redaktora naczelnego Iwana skalę poetę komunii komunia te, które wyrzuca, który wyrzuca wzywa dozorcę i dozorca mówi proszę pana osoby pana autoramentu nie mają prawa wchodzić do tego budynku na kontra jest załamany oczywiście ma pełne prawo być pod być wczuć się ofiarą represji tylko ze w całym jego tak powiem całego, a auto prezentacji esej styczną no nie powiem, że medialnej, bo media zawsze unikają też możemy powiedzieć jak to jak to jest jego ukrywaniem się, ale w całej jego auto prezentacji nie ma 1 drzewa tego, że on sam ten system budował popierał go był członkiem komunistycznej członkiem komunistycznej partii oraz by set do tej partii bardzo młody został wyrzucony przez jakiś tam detal 2× testowana w latach jego kolega jego kolega zrobił jakiś numer dowcipny i Kundery oskarżono ten numer tak powstała powieść żar tak, że moja ukochana zresztą pamięta co dostał bohater czy bohater wysłał kartkę koleżance, na której było napisane optymizm to opium dla mas niech żyje Trocki i od kartki co niestety zaczęło się nieszczęście, więc Kundera został wyrzucony z tej partii bardzo młodo i to Nowak świetnie opisuje jak on jest nieprawdopodobnie cierpiał, że jest odrzucony to trochę przypomina przepraszam, że nawiąże tego tematu, ale ja nie jestem w stanie zrozumieć wierzących gejów lesbijki bieżące, które się tak upominają o miłość kościoła katolickiego tak strasznie chcą być tym kościele jestem pewna perwersyjna skurcze załóż sobie swój kościół to tutaj to niewolnictwo mentalne tego nie rozumiem dziękuję bardzo, chciał wrócić do tej partii wrócił napisał ustali listy chyba wierszach sławił Stalina po jego śmierci napisał poemat na cześć Juliusza Chicka to był taki rewolucjonista komunista, którego gestapo zabiło i tutaj jest początek książki Nowaka mianowicie Jan Nowak autor opowiadań eseista autor wspaniałej książki non fiction biografii Miloš Forman biografii rockmana Lokiego, a także autach 2 świetnych filmów o handlu dokumentalnych przy tej książce kontra trochę głupio, ale też po drugiej części, więc Jan Nowak jechał test czekał na tramwaj i zobaczył 4 lata temu 5 lat temu na w antykwariacie na wystawie poemat kundel na cześć Juliusza Łucznika wszedł do antykwariatu się okazało, że to nie jest 50 drugi rok, kiedy on go napisał tylko to jest poprawiona wersja 602, czyli sześćdziesiątym trzecim, czyli już pomnik Stalina w Pradze, który opisów Hancock będzie on już był oburzony, a ten wydał ulepszoną wersję poematu Juliusza Hutnikowi to jak twierdzi Nowak spowodowało, że w nim zawrzała krew no tak, ale ta cegła Nowaka jak rozumiem ma 2 zasadnicze warstwy obowiązków uproszczeniu 1 to obyczajowa tak polityczne obyczaje, czyli to, że Milan Kundera w czasach czeskich czy czechosłowackich był bawić bankiem tak to nazwijmy to znaczy was zdradzał notorycznie swoją żonę wiele co więcej lubił być podsłuchiwany podglądamy, ponieważ jego kawalerkę, bo nasz PIT naszpikowana przez służby specjalne elektroniką nie tylko on też tak wynika z książki sam prowokował namawiał kolegów, żeby jeszcze w mecz oglądali natomiast ten opis, który znam tylko swojego tekstu w książkach, gdyż nie czytam po czesku wydaje mi się dosyć obrzydliwy i w ogóle takiej wydaje mi się dosyć podłym zabiegiem na żyjący artyście żyjącym pisarzu no cóż Milan Kundera to nie jest drapieżnik seksualne to nie jest ktoś kogo można by było podciągnąć pod słynną akcję mitu ta ktoś, kto krzywdził kobiety być może krzywdził swoimi radami natomiast wszystkie jego kochanki kochały się w nim po prostu jest bardziej i opisywanie tego wydania wydaje mi się z jest to proceder dość obrzydliwy i rodzi pytanie do czego właściwie jeśli chodzi o żyjącego artysty pisarza my jego Czytelnicy mamy prawo zaś takich szczegółów z jego życia biografii intymności czy to jest wszystko publiczne czy to jest taki intelektualny Big brother możemy sobie teraz oglądać Kundera jego genitalia jego jego sex jego seksualne wybory pozycję jęki, a jest on czyta jeszcze do tego żona jest są w sytuacji no już naprawdę jego żona 90 latach posunięty wieku staruszków ja może tej państwo po pomyślą sobie, aby sobie nieźle, ale ja wychodzę z założenia, że można to zrobić, kiedy człowiek już nie żyje to znaczy, żeby jemu nie robić jak Wolter czy niemieckiej FARC tak tak to i to i to do tego no chyba mamy prawo natomiast w momencie, kiedy człowiek żyje no to jeszcze obowiązuje chyba szacunek dla jakiegoś poczucia dla jego poczucia, że dla jego prawa go do intymności do godności prawa do tajemnicy, chociaż dam taki przykład anegdotyczny mam 2 koleżanki reporterki obie zdecydowały się w pewnym momencie pisać o Ewie Demarczyk Ewa Demarczyk można porównać Kundery w tym sensie, że była tajemnica przez całe życie nie udzielała wywiadów i nie życzyła sobie wejrzenia swoje życie, kiedy obie koleżanki wzięły się za jej żyć za rzeczy zaczęły opisywać rozmawiałem z obiema 1 powiedziała słuchaj no ja to mogę napisać tylko za życia, bo to byłoby świństwo, gdybym napisała to wszystko co oni chcą napisać po jej śmierci, a druga powiedziała słuchaj ja to mogę zrobić zrobić dopiero po jej śmierci, bo to byłoby świństwo, którym napisała za życia to są 22 szkoły 2, ale to czy nie są przypadkiem 2 szkoły tego samego to znaczy podglądania kogoś w ubikacji tak wrócimy do naszej rozmowy z informacji Radia TOK FM Mariusz Szczygieł pisarz jest państwa mój gość, a teraz na poważnie Mariusz Szczygieł czeski pisarz polskiego pochodzenia można powiedzieć nie gościem programu rozmawiamy o fundusze, czyli Fran francuskim zarzut czeskiego pochodzenia właśnie chciałem zrobić tę to porównanie rozmawiamy o Milanie kundel, że gigancie literatury wciąż żyjącym, którego właśnie Czesi detronizując przy pomocy książki Jana Nowaka, która jak powiedzieliśmy ma 2 warstwy 1 obyczajową dotyczącą życia erotycznego wybitnego pisarza, a druga warstwa jest warstwa lustracyjną, a jeszcze o tym życiu erotycznym Polski gigant literatury tak dużo są o seksie, bo jednak erotyka u Kundery jest nieprawdopodobnie ważna oczywiście, ale ważna jest wielu pisarzy także twoje literaturze, ale alei LPKiW już można by wymieniać godzinami pisarzy, dla których ta część ludzkiej egzystencji jest istotna i można oczywiście stosować ten zabieg, który jak rozumiem zastosował Nowak to znaczy przepisał bohaterów nieznośnej lekkości bytu czy księgi śmiechu za nas na biografie Kundery, czyli ZN Tomasz nie może zajęła się z jej, który zresztą to jest mój ulubiony cytat Kun dery nie wiem czy pamięta właśnie nieznośnej lekkości, gdy Tomasz odbywa stosunek ze swoją kochanką mówi potem właśnie w pierwszej osobie jak każdy czeski intelektualista po seksie oddałem się do umywalki tak to jest to Niewiem, dlaczego przepraszam państwa te szczegóły, ale właśnie to bardzo wiele osób pamięta, a ja jeśli chodzi o nieznośną lekkość bytu bardzo lubię taki podział, który Kundera Kundera Kundera, ale jego bohater czy też narrator książki stosuje na kochanków lirycznych i epicki ich Otóż kochankowie liryczny to zawsze jakieś pół sekundy na komisji kochankowie fizycznie pizzy przez byłby przypominają kochankowie lirycznie to są ci, którzy szukają ciągle tego samego ideału kobiety jeśli się podoba im wysoka subtelna blondynka to przez całe życie spotykają tę czy różne wersje tej samej kobiety i nigdy nie są zaspokojeni nigdy to nie jest właściwa natomiast kochankowie pizzy i tu bardziej popiera szukają różnego typu kobiet i młodszych starszych bardzo starszych i są ich po prostu ciekawi i przez to są mniej rozczarowani i szybciej znajdują zaspokojenie E-pit są bardziej otwarci nie mają tego 1 wyznaczonego ideału, ale dobrze Jan Nowak uznał, że skoro tyle tego seksu Kundery to on musi przeprowadzić śledztwo widzisz ta książka pisana gorzej niż książka Artura Domosławskiego znaczy Artur Domosławski umie pisać, a Jan Nowak umiał dotąd, ale teraz tak trochę mu kuleje to biuro i on traktuje tego kundelek takiego jak po autor kryminału jakiegoś swojego bohatera efektem takie zdanie, że przyjeżdża tam taka kochanka do Pragi no i założy się, że ten wieczór spędzają razem to są takie tak duży takiej dezynwoltury takiej po prostu lekkości w traktowaniu cudzego życia moja troska różne tezy insynuacji tak jednak wydawało się, że przez fikcyjną wydaje jednak w wymaga jednak jakiegoś jakiegoś serbskiego sprawdzenia, a tam dużo dużo z opozycji i na nie zauważyć, że to jest jakiś taki element jednak pluskania wybitnego artysty no bo nawet jeśli Milan Kundera był jak Tomasz nieznośnej lekkości bytu czy jak ten słynny bohater księgi śmiechu i zapomnienia, który odczuwał litość, czyli takie ataki takie uczucie, które właściwie nie ma nie ma polskiego odpowiednika takiego smutku zawodu no właśnie no ale co z tego, ale widzisz, bo to się bierze no niestety autorzy reporterzy autorzy non-fiction no też jesteśmy ludźmi mamy jakieś swoje uczucia emocje ja np. musi lubić swojego bohatera po prostu nie nie napisał o szkody nie polubił może nie życia, jaką przez jakiś powodów polubić i a w przypadku Novaka no to zachodzi coś zachodzi taki rodzaj może też Saddam frajdę zachodzi rodzaj takiego wkurzenie się na Wundera, bo wkurzony był przez lata cały establishment czeski wcześniej czechosłowacki jak powiedziała w księdze śmiechu zaporę z zapomnienia ona wyszła w roku siedemdziesiątym dziewiątym już we France we Francji, kiedy wyszła w Czechach zgodni myślę, że całkiem nie da 2017287 lat później, chociaż to jeszcze jest książka napisana podczas tak, ale mnóstwo książek z wieloma książkami kontry czescy Czytelnicy mogli obcować on zabrania wydawania zaczęły wychodzić już po osiemdziesiąty dziewiątym roku no w ogóle jest Milan Kundera jest tak jak Salim 0 to znaczy postać niezwykle tajemniczą nie daje się fotografować nie podpisuje książek swoim czytelnikom nie uczestniczy w spotkaniach autorskich trudno właściwie powiedzieć jak w tej chwili wygląda w wieku 91 dla nowo go śledził przez spotkał go przez przypadek na jego, a propos tej mistyfikacji takiej mistyfikacji to np. na furtce Kundery zaczyna tam na domofon, gdzie jest nazwisko nie ma nazwiska kundel tylko nazwisko jego agenta i takiego zagranicznego agenta dla zmyłki no tak doskonały jak Elena Ferrante to on nie jest, bo jednak wiemy w terminach lidera mężczyzna lat 91 wiemy, do której kawiarni dzięki Nowakowi wiemy chodzi w Paryżu, niemniej całe to od kiedy wyjechałem Salingera też w końcu jak zdaniem minister szykowała no także przy pomocy filmu no ale tylko kół rama Czechów gdzieś, że tak ładnie w razie po prostu się nim już przestał zajmować przestał pisać po czesku przestał tam udzielać wywiadów zgodził się na 1 radiowy 1005. roku dostał medal po Francuzach też nie udziela wywiadów, ale co ciekawe Niemcy pamiętasz, gdy pracowaliśmy razem w Gazecie wyborczej był taki specjalista którego, ale Kaczorowskiego nazwał stopnie z Lublina, który przyniósł wywiad zmianę Kundery ta oczywiście do mistyfikacji mamy poznać był z sfałszowano to były różne wypowiedzi Kundery łącznie z takim esejem o sztuce powieści tak skompilowany w każdym razie dnia wprawne oko mogło się nabrać, ale jeśli ktoś się tak ukrywa i taką takimi sobie wymyślił to bardzo pobudza wyobraźnię ciekawość szybkość wścibstwo i ich Kundera z tym liczył, bo bardzo wielu jego esejach znajdziemy cytaty z pisarzy, którzy twierdzili że, owszem, ich dzieło tak jest do analizy, ale od ich życia wara oto często powtarzał często ich cytuje no i taka osoba taka osoba ciekawi trudno się dziwić, ale w 2008 roku zdarzyło się coś takiego co podzielało bardzo na niekorzyść Milana Kundery w Czechach mianowicie 1 badacz czeskiego odpowiednika IPN-u znalazł dowód na to, że Kundera doniósł na pewnego człowieka rośnie jest to sprawa szpiegowska, który potem trafił za to siedział 1414 lat pracował w chińskiej kopalni uranu Otóż to była taka historia, której Kundera Sipiera, ale no niestety są dowody na to twarde, że zrobił on Otóż do akademika, który mieszka też Kundera do 1 koleżanki Kundery przyjechał jej dawny kolega ze szkoły średniej raczej nie tyle do niej ranga spotkała na ulicy on miał walizkę to był już emigrant nagle emigrant pojawia się w tej rzeczywistości lat stalinowskich skandal, bo wtedy student prawda tak po pojawia się ten chłopak rzeczywistość w Pradze lat stalinowskich i pyta tę koleżankę czy może zostawić walizkę ona mówi że, owszem, może zostawić w akademiku walizkę, ale spotyka ona innego kolegę, który mówi Jerzy przyjechał ten ten Dworaczyk i zostawił mnie w pokoju walizka on mówi uderza teraz tak Kundera zaprzysięgły 100%owo albo 1000% komunista mówi to służbom specjalnym, a służby specjalne nawet odnotowują, że postawa tego pani student UMK nawet nie uchwalą potem taki broszurkę 20 000 zdarza, ale są ja mam z tym straszny problem no bo ta ta druga warstwa książki Nowaka, czyli ta warstwa lustracyjna jest jeszcze bardziej chyba podła i i obrzydliwa, bo nie ma to wrażenie, że to jest po latach zemsta na wybitnym artyście grancie, który zostawił wszystko zemsta przy pomocy esbeckich teczek esbeckich papierów po prostu jest tam zaszyta jakaś taka trucizna, która działa po latach i nie działa ona wcale na tych, którzy ten reżim organizowali tylko na tych, którzy byli jego de facto ofiarą ani przypominać te książki Cenckiewicza o Wałęsie to trochę przypomina, że ten ta postawa co też jest po prostu wysokość obrzydliwości no Nowak Jan Nowak jak rozumiem nie był ofiarą ani stalinizmu ani reżimy środowiskowe sami do Ameryki tam sobie ją teraz z ulica Milana Kundery wzrost bez próby zrozumienia odniósł się lubuje w niezrozumiałym jest przechodzimy do głowy jest jedna z Odrą, czyli biografia polskiego najwybitniejszego pisarza Adama Mickiewicza po sprawie filomatów Filaretów Otóż no są dosyć precyzyjne dowody na to, że carska ochrona złamała Adama Mickiewicza w i tras i jak my Polacy mamy z tym żyć to znaczy w jaki sposób umniejsza to geniuszowi Mickiewicza, którego da się porównać nawet gdyby taki Mickiewicz pisał po niemiecku to byłby Get oczywiście no to jest, chyba że rywale nie umniejsza twórczości, ale widzisz no mnie uczono, że reporter Nowak jest jakimś sensie reporterem zbiorach, ale też reporterem należy starać się zrozumieć jak najwięcej i jeśli byśmy wzięli pod uwagę ze 50 tym roku wiedzieć znaczyło brać współudziału to jakoś to zachowanie tego bardzo młodego kundel jest zrozumiałe być może wynikało ze strachu, bo wiedzieć o tym, że AG potem okazało rzeczywiście był agent to był agent amerykańskiej udowodniono mu tę agenturę temu temu de facto Kundera wykrył amerykańskiego szpiega amerykańskiego szpiega w systemie, który sam popierał, ale jednocześnie w tym w tej sytuacji kiedy, kiedy jeszcze się osób wiedziało to było współudziałowcem no to jest tak jak nie wiem podczas okupacji jeśli wiedziałem, że ktoś przechowuje Żydów to dla Niemców były tym, który też przechowuje i za przechowywanie Żydów zabijali nie tylko tego, kto przechowywał, ale często mieszkańców całej kamienicy w związku z tym sąd jest takie ślady, które właśnie można jakoś porównać do historii opisywanej przez Artura Domosławskiego np. rozumiem, że bezpieka czechosłowacka pyta Kundera innych pisarzy artystów m.in. Václava Havla, a Kundera mówi, że jego nie obchodzi jest walka z Havlem nic my jeszcze mieć wspólne także Milos Forman, które już wtedy był za granicą mówi, że po prostu nie interesuje go Milosz Forman jego zdaniem to oszust tak, a ponieważ Mikołaj wrażenia, że ta generacja właśnie Kundery Kapuścińskiego Baumana, że ona popełniła pewien błąd nie mam do nich pretensji, bo każdy żyje jak uważa i należy zabrakło może z ich strony takie auto analizy, którą zrobili w pewnym momencie takiej auto psychoanalizy swoich historycznej bo gdyby sami o tym wcześniej napisali, gdyby sami nam wyjaśnili swoje motywacje swoją swoje nadzieje związane z komunizmem, o którym w pewnym momencie mieli prawo robić sobie marzenia, że to jest naprawdę sprawiedliwy ustrój zabrakło tej autorefleksji, gdyby zrobili sami tak potem ci atakujący nie mieli już nabojów wczoraj, że to czytałem Unii Milana Kundery właśnie i w księdze śmiechu i zapomnienia i nieznośna lekkość tak, ale przetworzone narażać na literaturę, a chodzi o taki atak taki tekst byłby jakimś sensie auto autobiograficzny to by ucięło to znaczy jeśli umiesz no właśnie JATO mam ja to w ogóle wywodzę z czeskiej literatury te w taką myśl jeśli czegoś nie może ukryć naucz się o tym mówić to w czeskiej literaturze jest trochę jest trochę tego kontra z czeską literaturą niewiele już dzisiaj chcę mieć wspólnego i muszę powiedział ZOZ w książce Nowaka nie ma swojej dawnej ojczyźnie zbyt przyjemne, ale może to jest tylko odosobniony taki incydent, a dla Śląska publiczność kocha Milana Kundery co mu krzyż zostanie różnie, ale Inter inteligencja czeska intelektualiści są zanim, więc mam nadzieję, że w tym 91 jedno letni w jego życiu jest dla niego jakieś pocieszenie i to do niego dociera, ale pewnie tak bardzo dziękuję za to spotkanie Mariusz Szczygieł pisarz był państwa i moim gościem teraz zapraszam na informacje, a po nich na raport gospodarczy w cieniu Tomasza sed program przygotował Bartłomiej Pograniczny realizował Szymon waluta Mikołaj Lizut do suszenia Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: A TERAZ NA POWAŻNIE

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA
REKLAMA