REKLAMA

Myjesz się codziennie? "W średniowieczu to byłby szok!"

OFF Czarek
Data emisji:
2020-09-03 11:00
Audycja:
Prowadzący:
Czas trwania:
39:41 min.
Udostępnij:

Jak żył i czym oddychał średniowieczny człowiek? Czy więcej nas łączy czy dzieli z ludźmi tamtych czasów? O mitach i błędnych wyobrażeniach na temat wieków średnich mówił dr hab. Wiktor Szymborski

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
wczoraj wracamy do programu Owczarek Szanowni Państwo pan dr Wiktor Szymborski z Instytutu historii Uniwersytetu Jagiellońskiego jest państwa moim gościem dzień dobry witam serdecznie dzień dobry witam serdecznie państwa myślę, że teraźniejszość współczesność jest niezwykle interesująca, ale tanie nie trzeba by sięgać do podręczników ani książek ani badań, bo to się wszystko dzieje na naszych oczach, ale od czasu do czasu warto warto sięgnąć jednak do annałów Rozwiń » historii i zastanowić się czy coś ciekawego w międzyczasie się nie nie wydarzyło może nie wtedy, ale w kwestii lepszego zrozumienia życia dawno dawno dawno dawno temu i myślę sobie, że kiedy mówimy myślimy o życiu codziennym człowieka w średniowieczu coś samo sobie niebezpieczne właśnie dziś jest strasznie długi okres tam Niemcy 1000 lat, tak więc tak tak ze zmian jednak i tak około 1000 lat tak tak ale kiedy myślimy o życiu człowieka w średniowieczu myślimy że to by było brudne śmierdzące zacofane barbarzyńskie mroczne itd. itd. itd. a tymczasem potwierdza pan czasem zaprzecza nie różni się nie potwierdzam nie zaprzeczam, bo wszystko zależy, jaki aspekt weźmy pod uwagę oczywiście wersja mroków średniowiecza ciemnoty zacofania do tych taka potocznie przyjęta o tym można się też w internecie to jest wszędzie graliby wszyscy wszyscy naukowcy parający się przedmeczem od lat walczą z tym jakoś ta walka nie do końca nam wychodzi postaramy się zaś uwagę na bardzo ciekawsze pomysły którymi średnie Szuby mieli pomysł rewelacyjny jeśli chodzi o pewne eksperymenty wyjaśnienie rzeczywistości auto może się wydawać śmieszne groteskowe irracjonalne, ale oni próbowali oni próbowali jakoś sobie zobrazować tę rzeczywistość jest ona była troszkę dla nas ciekawsze takim się wydaje, że im więcej czytałem, bo po minionych epokach w tym tak prawdę mniej rozumiemy, ale wydaje nam, gdyby ta ich umysłowość bardziej złożona bardziej bardzo wielu wieloetapowe niż dziś na początek takie zacofanie mroki koniec takie potoczne mniemanie średnio 200 mamy mury kościoła mnichów chorał gregoriański wszyscy się modlą i koniec Aleksy weźmie pod uwagę np. taki niby detal, ale polecenie zakazu wstępu ze zwierzętami do chóru kościelnego nocą nagle okazuje się, że to troszkę inaczej wyglądała prawda, że trzeba było np. siostrom zakonnym zabrania wchodzić z kotkami pieskami, a nawet papugami do kościołów mamy takie rozporządzenia z terenów wysp brytyjskich czy Francji trzynastego wieku do już nam to troszkę ten obraz średniowiecza jakoś zatrzyma lekko chwiać się w posadach wizja takiej rozmowy lenia, bo to te papugi tak ciężko tak tak lubią mnie papuga była z 1 strony byłaby HOKEJ, bo to było zwierzę maryjne uważano, że papuga ma wrodzoną zdolność mówienia Ave Maria, więc tutaj, gdyby kontekst religijny był zachowany z drugiej strony jednak była wyjątkowo drogim zwierzęciem takim Zbyszkowi, więc samo posiadanie takich zwierząt przez siostry zakonne to już się nam kłóci z tym ubóstwem jest takich przykładów można by ciągnąć dalej, więc to Krzyżacy mieli zakaz wchodzenia do świątyń z psami tylko, że biorąc pod uwagę to zakon rycerski to dzisiejsze yorki to niebyły to raczej jakiś Gary myśliwska albo bojowe staną troszkę inaczej to wyglądało niż nam się na pierwszy rzut oka wydaje panie doktorze, kiedy dziś sobie odwiedzimy jakieś średniowieczne miasteczka szczególnie letni słoneczny dzień albo jesienny tak wdychamy te zapachy tego nie nagrzany nagranych murów jakiś owoców i waży może z pobliskiego marketu, a jak pachniało średniowieczne czy może jak wg pana partia musi, więc miast, ale lepiej lepiej nie wiedzieć jak to pachniało to jest niezaprzeczalny plus minus, bo plusem jest to, że nigdy nie otworzymy skali tego zapachu i to dobrze dla naszego zmysłu powonienia minusem, bo nie doświadczymy tego, ale tutaj kwestia zapachu miast no nie jest to element, który chciałby też odtwarzać i powąchać, bo problem jest np. kwestia ścieków płynących przez przez miasto czy rynsztoku z 1 strony mamy wzmianki, że były się ciekawy sieć kanalizacyjna były budowane sieci wodociągowe, że były specjalne kraty w sieciach wodociągowych aktualnie określano później, żeby plugastwa przyniosłyby taki element filtru powiedzmy był, ale później wszystko, więc to wylewanie, gdyby pomysł na na ulice środek, gdyż płynięcie, w którym takie też, gdy element standardowy mamy wzmianki, że taka jest zapiska pamiętam na studiach jedna z naszych pani profesor miał przytaczała nas szokowało pierwszym roku, kiedy procesował się kupiec, bo no koń musi w błocie utopił jak wjeżdżał do miasta tak wciągnęło rumaka, więc no to co już nam pokazuje, jaki był ten ten element otoczki higienicznej tutaj dookoła, jeżeli weźmie się pod uwagę jest kwestie zwierząt pomagających przez miasta, jeżeli kwestie przed świń, które sobie przy przechodziły swobodnie przez przez miasto bardziej spójna dzisiejsze dziki NATO to też, gdyby dodatkowo elementu czystości nie podnosiło jest zapewne musiał być musiał być koszmarne jeśli chodzi o fekalia o ten tt, gdyby odór, ale i tak ten odór średniowieczne to jest nic w porównaniu z odorem nowożytnym który, gdy będzie jeszcze większe jeśli chodzi o miasta to nie tylko chodzi o skalę, gdyby wzrostu gęstości zaludnienia i poszerzenia miast, ale przede wszystkim chodzi o np. dżuma i przeświadczenie, że dżuma przenika przez spory skórze, jeżeli ona przenika przez pole skórze na to brud tamtej pory idealnie zamyka stanowi warstwę ochronną biorąc pod uwagę śmiertelność zagrożenia ze strony dżumy doktor przy zdrowych zmysłach pozbawi się tej warstwy ochronnej, czyli przestajemy się mecz dodatkowo to nam to wszystko zwielokrotnia, jeżeli jeszcze się Doda taki przepis traktatów medycznych nowożytnych jako wypędzić zarazy z swojego mieszkania to znaczy trzeba trzymać w mieszkaniu kozła i spryskiwacz go moczem ściany no wtedy żadna szanująca się zaraza nie nie przybędzie naszego domu, bo tak śmierdzi żona nie wejdzie to no tak co zrobić, żeby mieć ładny zapach ZUS no tutaj jest jest w zależności od kraju raz pisał, że nam nie przystoi płukać usta własnym moczem tak jak Hiszpanom np. jest tutaj mamy karty na bazie swojego moczu, ale to tylko ponoć basen morza morza Śródziemnego były różne, gdyby rady jeśli chodzi o zapach ust co ciekawe to nie jest wyłącznie NSA który, gdyby postuluje, żeby tak higiena jamy ustnej była troszkę większa zapisy o specjalnych proszkach do wcierania w zęby mamy już trzynastego wieku często to były mamy jakiś olejki różane też do płukania jamy jamy ustnej, żeby to było, gdyby bardziej przyjemne dla dla otoczenia traktatach takich o wychowaniu czy taki trzeba powiedzieć podręcznika savoir-vivre ten element czystości higieny jamy ustnej się coraz częściej pojawia tak właśnie od szesnastego osób od szesnastego wieku na różne mieli pomysły tego proszę pamiętać, że w kontekście zapachu z usta nie tylko chodzi o to co myśmy jedni ale jaki był stan naszego uzębienia, jeżeli weźmie się pod uwagę ich pierwowzór szczoteczek do zębów czyli gdy idziemy np. żwir muszle kamienie w zależności od położenia w Europie centralnej to skorupiaki małże raczej nie są popularne, więc brane jakich żwirek warstwy wyższe i bardziej rody panujące nawet miały takie specjalne żelazne skrobaczki do zdobywania tych osadów zębów to powoduje, że nam na szkliwo nikt nie w oczach i badania antropologów pokazały, że Wagner był start nasze zęby starte do nerwów, więc to też, gdyby ten stan uzębienia też ładnie pachniał to wszystko jest wielokrotnie jest ten zapach był dosyć trudnym tematem wrócimy do smaków zapachów średniowiecza po informacjach Radia TOK FM państwa moim gościem jest pan dr Wiktor Szymborski z Instytutu historii Uniwersytetu Jagiellońskiego informacje już za kilka minut o godzinie jedenastej 20, a po informacjach wracamy do programu off czarek czarek państwa moim gościem jest pan dr Wiktor Szymborskiej z Instytutu historii Uniwersytetu Jagiellońskiego, który dzisiaj dla państwa rozprasza mroki średniowiecza przynajmniej panie doktorze, które z tych aspektów średniowiecznego życia są dzisiaj najbardziej powiedziałbym bardzo odbiegają od od rzeczywistości czy też może badań historyków od badania archeologów niektóre aspekty są dzisiaj bardziej witali MiTo Logi schowane, choć zupełnie nie właściwie niesłusznie generalnie rzecz biorąc trudno znaleźć taki aspekt, który nie jest mi te realizowane jeśli chodzi o średnio wiecie począwszy od chociażby medycynę, którą się twierdzi, że była na niskim poziomie okazuje się, że aż tak źle nie było przez wszelkie rodzaju lekarstwa, które stosowano część okazuje się być skuteczniejsza niż obecne antybiotyki część lekarstw okazało się, że przebadano to dopiero współcześnie potrafił wyleczyć pewne odmiany nowotworów, których współczesna medycyna nie miała pojęcia jak ja się do tego zabrać, więc tutaj chociażby 1 element braku ich pomysłowości na tej materii jest realizowane mit realizowany jest chociażby podejście do do jedzenia też no właśnie jakieś średniowiecze było takie asy generalnie rzecz biorąc jedzono różnie od techniki jedzenia, która była troszkę chemiczne nasza to znaczy no sztućców nieuznawaną przez bardzo długi okres czasu tam widelec oczywiście narzędzie diabelski jest powszechnie znana taka opowieść to używanie widelca śmierć szybko potem miała być karą boską za tak diabelskie narzędzie w kształcie widły widły widły odjadą taki skrót myślowy jest jedzono w sposób bardzo prosty dla nas, bo zmywarek nie było to co zmywać je na takim tzw. skład, że przy takim grubym lekko czerstwe kawałki chleba no troszkę nasionka, ale tak szybko nie przesiąknie więc, gdyby tutaj też mamy problem problem załatwione to też można rządzić nie wierzy w rolę zaczyna talerze są tak tak tak bardzo ekologiczne od szkolnych i ekologicznej też bardzo dobry ciekawy wymiar religijny, bo też do pobożnych uczynków należało do Quadry Quadry zależności od regionu to będziemy omawiali przekazać biedakom żebrakom studentom do nas z uboższym od nas też można było spełnić te dobre uczynki wachlarz smaków był niewiarygodny jeśli chodzi o średniowieczne jeśli chodzi o łączenie ostrego ze słodkim kwaśnym tak by nasz żołądek do tego nie przyjął pod żadną postacią, a szkody proszę pamiętać, że ich kuchnia kulinarna ich sztuka kulinarna to była prawdziwa sztuka, bo nie tylko chodziło, zwłaszcza w warstwach wyższych o estetyczny podanie tego pewnego rodzaju zaskoczenie widza uczestnika uczty, ale także dopasowanie nade wszystko dopasowanie potrawy do naszego naszego zdrowia naszego naszych cech charakteru to znaczy wierzono, że mamy różne cechy w zależności od tzw. równowagi moralnej galę nadchodził 4 składniki, jeżeli one są zaburzone popadamy w różne różne choroby i od tego sieć de Żurka nasz tak tak tak czarna żółć flegma to wszystko prawda nasze czarne aktorsko miało idealnie na nas na zmierzać, że tutaj była jakaś zaburzenia równowagi mamy pewnego rodzaju choroby trzeba było potrawy dobrać do naszej, gdyby temperamentu wynikającej z równowagi moralnym tutaj też jest niewiarygodnie skomplikowana sztuka kulinarna, jeżeli byśmy się pod uwagę to, o czym oni dysponowali to znaczy po prostu paleniska ruszty kociołki to podanie ryby w 3 wersjach jest 1 kawałek ryby, która jest upieczona ugotowana usmażona dla mnie przekracza moje zdolności kulinarne ich nie bez, gdyby to też kwestia kulinariów w Polsce jest aktualizowana, a propos koziołków koty ponoć były popularne tak tak tak to się to na szczęście nie w naszej nie w naszym regionie geograficznym to mamy przepisy mamy książki kucharskie jak się przyrządza kod tam trzeba Miastko parę godzin na parę naście godzin czasem nawet cała noc miała miały leżeć w ziemi odpowiednia skruszał, aczkolwiek trzeba uważać, bo też mięso kocie jest zabójczy szczególnie mózg dla mężczyzn od zależności od naszej jeszcze temperamentu itd. generalnie rozniesie dużo różnych dziwnych dziwnych rzeczy jeszcze w sposób też ciekawy jeśli chodzi o ucztę mamy przepiękne miniatury z godziny księcia byli, kiedy takie małe pieski sobie pomyka ją na stole nie pod stołem było, gdy w standardzie nasze Gary tam sobie leżą czekają już resztki mięsa to potem to potem, ale takie malutkie pieski sobie spacerują przy talerzu jak będą do podręczniki dobrego wychowania zakładają, że jeżeli się karmi z naszego talerza jest w miarę HOKEJ cudzego wtedy już kłopot jest, toteż ta forma też jest jest ciekawa, więc patrzymy w każdy aspekt życia codziennego dla nas budzi pewnego już zdziwieni za stanowienie prawa, więc różne rzeczy niektórzy badacze wywodzą np. to, że narzędzia żelazne upowszechniają się stosunkowo późno nie tylko kosztem produkcji, ale przede wszystkim z wiarą w to, że np. narzędzia drewniane są są cieplejsze są lepsze, bo drewno jest jednostką żywą zbliżoną do człowieka, a żelazo jest zimne wytwarzane w ogniu no to pokłosie, gdyby wszystkich reminiscencji diabelskich, więc mamy szereg różnych bardzo ciekawych pomysłów jak to w rzeczywistości wyglądało na to NATO nikt nie wie, bo mamy pewne szczątkowe elementy pewne dane, gdyby skrajne jeśli chodzi o te te fragmenty życia codziennego proszę pamiętać, że od wieków to co jest oczywiste naturalne o tym nie wzmiankuje tak samo jak z naszych czasów nikt nie będzie pisał o rzeczach tak oczywiste jak to, że wysyłam mail prawda, bo to jest to jest zrozumiałe tak samo w średniowieczu zapisujemy rzeczy wyjątkowe niespotykane albo nowe, więc tutaj też odtworzenie tej rzeczywistości jest dosyć dosyć problematyczne dlatego tak ciekawe czym dla mnie jeśli chodzi o dawną dawną kulturę i wielu wieloaspektowo świętych tych mitów spotkałem dziwnych pomysłów jest dużo Stopka z SMS o treści Hej, wysłałem do ciebie e-mail no to różne rzeczy są jeszcze czasem spotyka z pustym e-mailem, które jest praca studencka, ale to już zupełnie inna na rzecz no, więc różne różne są jakieś zadania, chociaż taka w ogóle przypadkowa ktoś panu w 100 lat kaz Zlata na miesiąc wcześniej, więc to i tak nie do końca widziałem, którą chodzi, więc to, ale jednostka trafiła w końcu adresata napisała, że pochwalić, więc zależy także niebycia tam też było dla naszej kolei to maili komunikacji nam też się średniowiecze kojarzy z takimi wiekami, które mają braki w przemieszczaniu się tak z jednej z tak, ale z drugiej strony czytamy raporty szpiegowskie Krzyżaków, które przemarsz wojsk odnotowują z dokładnością co do godziny znacznie naszej naszych godzin tylko oczywiście wedle godzin liturgicznych prawna, ale jest nie tylko dzień, ale konkretna godzina w miarę konkretna ona jest tutaj też, gdyby ta ich dokładność to też była dosyć dosyć dosyć ciekawa, gdyby wyobraźnia przestrzenna i próba ogarnięcia czasoprzestrzeni jest rzeczą dla nas całkowicie niespotykaną skoro współcześni ludzie potrafią się zgubić, używając Google Maps, bo piszą nie tę miejscowość wędrują do innego województwa, a w średniowieczu też nie zdarza Krzyżacy nie mieli Google Maps dlatego tak dobrze szło tak nasi też potrafili spotkać to co do dnia, budując przeprawę szybciej niż współcześnie prawda no, więc to to już zupełnie inna inna kwestia jak trwałe było ich ich pomysły i przemieszczanie się i wersję życia swoją drogą się, że nie trzeba sięgać do mroków średniowiecza, żeby pokazać, że ludzie mogli się świetnie komunikować bez internetu przecież wystarczy oświadczenie o 40 lat tak, kiedy nie wszyscy mieli telefony internetu nie było, a jakiś sposób niż więźnia spotyka tak spotykali, a jeszcze do tego przecież czasem coś wydarzyło, o czym nie można było informować drugiej osoby latem funkcjonowało, dlaczego takim fenomenem jest np. działalność konspiracyjną w czasie drugiej wojny światowej, kiedy to zgranie czasu, bo przecież elementem kluczowym teraz, kiedy wszyscy mają telefony komórkowe wiecznie spóźniają zaś służące SMS ze autobus mi uciekł odwołuje akcję pod Arsenałem tak tak np. np. np. dokładnie dokładnie to jest abstrahować od tej akcji, która była tak doskonale przygotowana stała się już jest analizowana w podczas szkolenia oddziałów antyterrorystycznych na całym świecie jest akurat tak się, którą pan redaktor z Jankowa w ten sposób majstersztyki szczyt doskonałości jeśli chodzi o organizacji, ale czas przestrzeń to się wszystko, gdyby inaczej inaczej odgrywało, ale kiedyś można było się łatwiej komunikować zamieszka z fenomenem są usługi AZS przepisy zwane ręcznie osiemnastym wieku prawda, a w ramach przepływu informacji dzisiejsze przepisuje posyła dalej i dzięki temu wszyscy są w miarę w miarę na bieżąco w średniowieczu niby nie było tej komunikacji nagle okazuje się, że jakiś tam pomysł heretyckich rozprzestrzenia się błyskawicznie i coś w odległości kilkuset kilometrów przebywa ten dystans błyskawicznie ta idea jest jak gdyby ta następuje na uczonych tak nie pasuje jak Tektura myślę szczególnie o architekturze która, bo w wydaje się oszałamiająca imponująca, a wydaje nam się słusznie lub nie, że przecież nie było narzędzi technicznych dla lekarzy, ale teraz mogą powstać raczej abstrahując od rozmiaru katedr gotyckich, bo to wydaje mi się pana redaktora tak mogłoby zastopować ich wielkość przytłacza do dzisiaj jako nie zostawiali, jakie były ich wyliczenia techniczne, żeby to im się kolejny z nich złożyło nie zawali złotego tego naprawdę nie wiemy obywatelskie osławione bractwa, na podstawie których później cały mit wolnomularstwa to tych sekretów jak wznosić budować przekazywane tego nie wiem pasję wraca jasne ludność, łącząc architekturę i zapach to prosiłbym zwrócić uwagę na na element zaprawy, która była stosowana, bo tam dorzucono wszelkiej maści białko, żeby to związać jako element łączący to białko było różne od części zwierząt po części ciała ludzkiego nawet gdyby nawet zaprawa pachniała odpowiednia jeśli chodzi o budowanie, ale architektura była była niebotyczna była niewiarygodna i jeszcze trzeba zwrócić uwagę na na kwestie symboliki tej architektury, którym tak do końca pytanie czy my rozumiemy czym my sobie nad interpretujemy czy jesteśmy na na poziomie 1 zrozumienia, o co im naprawdę chodziło jeśli chodzi np. nie tyle Biblii ubogich jeśli chodzi o przedstawienia w kościołach, ale całą złożoność przedstawień nawet czasami nawet barw czy takich drobnych elementów, które się pojawiają tam takim, jeżeli próbujesz zrozumieć my, gdy okazuje się, że nic nie jest przypadkowe, a prosta roślinka pojawiające się np. w obrazach babka polna no to niby detale nagle okazuje żona może symbolizować chrześcijaństwo, bo tak szybko się rozrasta ma wszędzie prawda dociera wszędzie tak jak chrześcijaństwo powinno dotrzeć wszędzie jest niby drobiazg, ale jak zaczniemy to dokładnie sobie próbować zrozumieć nagle na ukazuje żydowskie bardziej wieloaspektowe ciekawsze głębsze niż takie proste skojarzenie, że siedział w zamku było mu zimno i ganiał z mieczami i tyle wrócimy do naszej rozmowy średniowiecznej po informacjach Radia TOK FM państwa moim gościem pan dr Wiktor Szymborski z Instytutu historii Uniwersytetu Jagiellońskiego informacje już za kilka minut o godzinie jedenastej 40, a po informacjach wracamy do programu off czarek czarek państwa mają gości jest pan dr Wiktor Szymborski z Instytutu historii Uniwersytetu Jagiellońskiego rozmawiamy o średniowieczu w naszym pojęciu średniowiecza czy naszym obrazie średniowiecza, a tym co możemy wyczytać różnego rodzaju źródeł przed informacjami rozmawialiśmy o architekturze, która to może zadziwiać swoim rozmachem i także, skąd mieli pomysły w jaki sposób udawało się te piękne detale konstruować i co one właściwie znaczy myślę, że w ogóle zagadnienie korzystania z jakiej technologii, która pozwalała nie wiem np. na polowanie na wieloryby wyciąganie na brzeg bez aparatury sprzętu, który mamy dzisiaj może zastanawiać się w tym akurat konkretnym przypadku chodzi o te polowania na wieloryby to technika, którą stosowano w średniowieczu praktycznie oraz przez wieki była całkowicie niezmienna dopiero Harpun pneumatyczne, gdyby troszkę tej usprawni proces polowania niestety dla wielorybów więc, ale kwestia ich, gdyby techniki i ich pomysłów jak zastosować pewne pewne elementy jest jest bardzo bardzo ciekawa w kontekście tych polowań na wieloryby to przecież mamy bardzo ciekawe ryciny ukazujące jak nawet się buduje specjalne szałasy ze szkieletów później wielorybów niejednego znaczy kilku prawda czy to troszkę więcej się upolować, że od 7 w tym posługiwać materiał z wszelkich ssaków pływających też był bardzo ciekawie pozyskiwanej wykorzystywane później nie mówię tylko np. w tle na rywala ten, który powodował, że był to osławiony jednorożec średniowiecznej tak cenny materiał np. z firm gmin wielorybów wykonuje się bardzo ciekawe figurki szachowe kresu znajdywane w całej Europie jako takie eksport ziem w obejmowane przez przez wikingów też mamy taki błędne skojarzenie, że Viking brutalne palący mordujący Toni po części tak, ale z drugiej strony mamy tu oblicza też też handlowym, gdyby ich ich pomysły wykorzystanie materiału było było bardzo ciekawe detale jak proces zdobienia i przywiązywania wagi do szczegółu też jest znacznie większe niższe niż współcześnie, kiedy mamy zalew taki bylejakości masowości np. jakże cieszy dzisiaj przedstawienie romansu rycerskiego, który jest zawarte wyryte na drewnianym obcasie trzewik Adamskiego z czternastego wieku mamy takie takie świadectwa są też pokazujące ich i dbałość ich chęć ozdoby też niektórych niektórych przedmiotów na strych użytkowy wiadomo, że to nie jest powszechne są zarezerwowane dla warstw najwyższych najdroższe, ale jednak, ale jednak jest, więc nie tylko monumentalna potężna architektura, którą wznoszono przy użyciu tylko łącznie siły siły ludzkich mięśni oczywiście znaną kwestię jakiś dźwięków prostych systemów blokowego to wszystko było było znane chociażby przy mocowaniu dzwonów, kiedy one ważyły po kilka ton trzeba było jakoś to jakoś to podnieść przetransportować i i umocować niestety te elementy były były znane ta kwestia ich techniki ich pomysłów to jest bardzo bardzo ciekawa od pomysłów chociażby nie wiem na pokonywanie fosy w stroju płetwonurka o machiny latające, które próbowali natomiast kwot wolno nasi konkretnie nie wiemy, kto zastosował były mamy mamy ryciny ukazujące, gdyby taki bardziej gumowa strój tak jakby zamiast twarzy mamy taką maskę przypłynęło troszkę twarz słonia tak, gdyby trąbą dzięki temu miano oddychać i w ten sposób pokonywać fosy wiemy, że próbowano też nie udało się czy pod wodą no to inaczej będzie mógł chodzili, ale nie wychodzili, ale próbowali, a więc, gdyby no to to jest to jest, gdyby ten nacisk na próby jednak jest, że linie te nie tylko rejestrowano przed oblężeniem w różne rzeczy były no z terenów średniowiecza mamy nawet cały żywych pochodni dopuszczenia przeciwnika z osób traktaty bizantyjskie, kiedy specjalne kaftany specjalne, gdyby takie dni to pancerze są w czasie czymś łatwopalnym podpala delikwent ma biec w kierunku przeciwnika no jak odpowiednik dzisiaj taki druk wojennej Kompanii karnej, gdy wygrana no i ich pomysłowość była naprawdę bardzo bardzo duża, więc eksperymenty z tymi orkami no były no efekt żaden, ale przynajmniej pewna próba została podjęta noc ciśnienie pod wodą dla nich było zbyt zbyt abstrakcyjne jednakże, żeby móc to pojąć w epoce nowożytnej też też mieli z tym z tym duże problemy jeśli chodzi o wszelkich machiny pływające, ale latające już próbowali zmniejszyć lub większym skutkiem też wykonywać schyłek średniowiecza to też nasze bardzo ciekawe projekty, gdyby machin ruchomych z żelaza pewnych, który przedstawi nigdy zwierząt też wykonuje z żelaza co prawda próba latania takich ptaków żelaznych była żadna, ale no machali machał skrzydłami jakoś też gawiedź na pewno była zadowolone mogła coś takiego poglądu, więc to, gdyby pewne elementy urozmaicenia wydarzeń dnia codziennego jest nam się to ja jako taki bardziej zastygły, a to jest jednak proces średniej bardzo dynamiczne społeczeństwo z 1 strony jest jest jest mistyczne jest jest rozmach dla nas religia jest dla niej najważniejsza, a z drugiej strony nagle ma szokujące szokujące pomysły prawda ma też instytucje karnawału ma też instytucje, gdyby takich taki wentyl bezpieczeństwa, żeby móc odreagować bardzo ciekawe wówczas zapadły się też wymyśla czy to części czy dorośli w no dla mnie szokujące znaczka zakaz gry w piłkę na dachu kościoła w podsumowujące nowych nagrań z dnia no tak dla mnie prowadzenie rozgrywki piłkarskie jakikolwiek wydaje się trochę, a wykonalne w takiej wersji, a im się jakoś udawało no dla mnie też np. być może być może, że trochę drożej nie wiadomo tak, żeby się przyczepić no to niewiadomą intronizacja osła w kościele też trochę nie pasuje do religijności średniowieczna są z przemowę posła na NATO to już inna sprawa, ale nie wprowadza się oszukani ciągnie za za ogonek, żeby w ten sposób, wydając swoje dźwięki imitował się prawda takie rzeczy są usługi są niedopuszczalne oni potrafili, więc ich, gdyby wachlarz zachowań jest jest naprawdę bardzo duży wiadomo, że co było dopuszczalne w karnawale poza karnawałem mogą być karane śmiercią często też trzeba było uważać na to coś co kiedyś się wykonuje, ale ta rzeczywistość była, bo barwniejsze niż nam się nic nam się na pierwszy rzut oka wydaje ciekawsza, aczkolwiek bardzo złożona, bo za każdym razem trzeba pamiętać, że to, że ich irracjonalne zachowania się zaczyna czytać zaczyna być jakaś dziwna logika w tym w tym w tym jednak się układać plan nie nasza logika przyczynowo skutkowy, ale ich prawda i to zaczyna być jakąś miarę miarę układane z ich punktu widzenia myślę, że ważne jest to, o czym pan mówi na początku, kiedy myślimy czy mówimy o średniowieczu to jest prawie 1000 lat zaś od tego w którym miejscu Europy świat jesteśmy to trochę tak jakby powiedzieć jak się żyło w Polsce i spojrzeć na okres od chrztu Polski do teraźniejszości tak jacy byli Polacy na przestrzeni tych na przestrzeni ostatniego 1000 lat no prawda notowania jest jakakolwiek generalizacja zawsze jest zawsze jest szkodliwa, bo wiek 13 z rewolucją miejską w Europie zachodniej ma się tak do siódmego wieku jak pięść do nosa by jak śpiewał wysokim pasuje do Zachodu tak jak pierwszy do miotu prawda są na to nie możemy, czego porównywać to za każdym razem zapowiedź średniowiecza, ale kiedy w jakim kraju idzie nowym nigdzie średniowiecze Skandynawii religijnością wpływem ich mentalności religijności świat wikingów maści troszkę nijak do do średniej we włoszech no proste przełożenie zgromadzenia zakonne, które powstają przecież całemu Nasty z Egiptu później basen morza Śródziemnego troszkę ta reguła, która była pisana we włoszech nie do końca się sprawdza jeśli chodzi np. Szkocji mamy kwestię ubioru wiemy, że tam były specjalne takie, gdyby naczynia, żeby sobie zakonnice i mnisi mogli ogrzać ręce w czasie liturgii przerwały było tak zimy albo znaczka mogli mieć futrzane czapy Szkocji oczywiście za specjalną dyspensę co jest surowo zabronione ich reguła zakonna zabrania np. futer, ale jak mieli funkcjonować w w takich warunkach klimatycznych na miejscu za każdym razem, gdzie co, jaki krąg, bo to no nie można też zbyt zbyt upraszczać zbyt zbyt generalizować średnio jeszcze Polski jest troszkę inne niż średnia czy francuskie francuskie jeszcze inne niż nic niemieckiej tak dalej tak dalej, choć wiąże się to francuscy historycy mają taką manierę pisania jako taki trend, że oni piszą w średniowieczu w oparciu o swoje źródła troszkę z wysp brytyjskich trochę niemieckich i koniec to jest dla nich średniowiecze cała reszta tak jest jest jest gdzieś pewna co tam działo jak tam kultura wyglądała tego tego nie wie jak ten pomysł mówili koledzy obudzą się pan mówił no nam się u nas było spokojnie, gdyby no nie mamy wzmianek odnośnie tam wybitnych prób latania z takich naszych ciekawszych rzeczy to mamy chociażby nie wiem eksperymenty alchemiczne, a jest taki ciekawy zapis w jednym z klasztorów w wyniku nieudanego eksperymentu, ale chemicznego grzało pół Krakowa prawna jest taki zapis Długosza, więc coś kombinował jeden z zakonników, ale co konkretnie tego tego nie wiemy, więc mamy takie ciekawe pomysły też alchemiczne u nas z Marią u nas było troszkę troszkę nie aż tak powszechna powszechnie na jak z Europy zachodniej nie mamy tak ciekawych traktatów na żadne Gromadzki jak z Europy zachodniej heretykami trochę ich mieliśmy, ale też na taką taką skalę u nas, gdyby ten proces troszkę bardziej spokojny jeśli chodzi o ten rozwój rozwój kultury takich szokujących pomysłów to to tegoż niechętnie nieletni nie ma aż tyle prawda pewne wzorce jednak były powielane dokładnie ta niechęć do do mycia jako forma umartwienia mycie kąpanie w tej samej wodzie się co cały zgromadzenie zakonne np. żeby się martwić to, ale to jest, gdyby pewien to, po który przyszedł z Europy zachodniej np. do nas, więc takich szokujących eksperymentów u nas no może nasze zachowanie Jagiełły mogło mogło szokować przybyszy z Europy zachodniej, a zwłaszcza jego higiena bądź był nawet to z ich punktu widzenia za często to było nasze szokujące dla nich, że u nas, że nasze my za często Włochów codziennie o to to Uszok prawna biorąc pod uwagę, że z Europy zachodniej przeświadczenie, że raz miesiącu to i tak za często, a w siedemnastym wieku mamy wzmianki, że dno kąpiel tak osłabia organizm trzeba co najmniej 10 dni potem być w domu nie wychodzić, bo to rozluźnia nasze całe ciało mamy tutaj to to było to trzeba było bardzo bardzo uważać na na zagadnienia zagadnienia higieny przybysze z Europy zachodniej to też to w renesansie szczególnie uderzało to że, że Polacy są prawdą również np. zeznania w sądzie nie kłamią no to to dla nich było lekko szokujące np. że na dowód ze słowa jest to jest prawdziwy, więc to takie były różnice, gdyby kulturowe jeśli chodzi o nasze nasze nasze naszą rzeczywistość takich szokujących pomysłów nasi właśni przodkowie polowali zbliżony sposób ubierali się w zbliżony sposób trochę inne fryzur mieli co też co też jak wykazały badania prof. Tomasza Jurka ta fryzura średniowiecznego Polaka była troszkę inna niż nam się wydaje odbiegała od innych myśmy tym się wyróżniali więc, gdyby to było, ale nie była tak szokujące ubiór mniej więcej ten sam jedzenie takie samo no, więc mięsiwa piwo to samo co tak samo kiepskiej jakości co w Europie zachodniej innych alkoholi no u nas, gdyby mniejsza kultura picia wina niż w Europie zachodniej słodyczy też troszkę mniej, ale potem się pojawiają więc, gdyby no bierzemy ten jest ona na rzecz Europy jeżeli, jeżeli szukamy czegoś co nas dziś takich jak gdyby zaskakuje to w innych państwach właśnie nie tylko winnych nasze nas może dziwić, gdyby ich ogólny pogląd na świat, który był także u nas prawie psy myśmy przyjmowali nawet te fundusze cała kultura silniejsza jest w miarę w miarę spójna prawa są pewne regionalizm pewne pewne różnice ale gdyby ten uniwersalizm oni przeczytali zawsze to samo drewna ten kanon wiedzy mieć zbliżone kwestia różnic w interpretacji jesteś, ale aż tak wielkich różnic nie było myśmy troszkę z racji przyjęcia chrześcijaństwa tę parę wieków byliśmy do tych upraw, a wtedy, kiedy u nas się rozwija rozkwita średniowiecza w Europie zachodniej już upadł na renesans mówią jesteśmy troszkę, gdyby siłą rzeczy tyle nie byli zacofani, ale musieliśmy być kilku sytuacji nie nadgoni tak szybko bardzo dziękuję pan dr Wiktor Szymborski z Instytutu historii Uniwersytetu Jagiellońskiego był państwa moim gościem informacji dla czternastej dzisiejszy program przygotował Paweł Ziętara nad jakością czuwał Szymon waluta Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: OFF CZAREK

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj podcastów TOK FM bez reklam. Skorzystaj z 40% rabatu w jesiennej promocji. Wybierz pakiet "Aplikacja i WWW" i słuchaj wygodniej z telefonu!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA