REKLAMA

Zmarł "Duch" - jeden z niewielu, których udało się skazać za zbrodnie reżimu Czerwonych Khmerów

Popołudnie Radia TOK FM
Data emisji:
2020-09-03 14:00
Prowadzący:
Czas trwania:
13:09 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
146 przed mikrofonem Adam Ozga Ministerstwo Zdrowia rozpoczęło przedstawienie planu planu na walkę z epidemią w tej drugiej jesiennej fali więcej na ten temat w informacjach my po południu Radia TOK FM przygotowaliśmy dla państwa powtórkę historii mam nadzieję, że nie stracimy też kontaktu ze współczesnością Damian Wnukowski Polski Instytut Spraw Międzynarodowych jest z nami dzień dobry dzień dobry w Kambodży w wieku 77 lat zmarł proszę mnie poprawić, jeżeli wymowa nie Rozwiń » będzie tak pewnie nie będzie Kaim górek, a w, ale duch były naczelnik więzienia Tuol Seng, który odsiadywał dożywocie za zbrodnie wojenne zbrodnie przeciwko ludzkości jako członek reżimu czerwonych Khmerów z lat 7579 ubiegłego wieku czy wypowiedziałem to przed to może jest zasadnicze pytanie oczywiście dla polskiego obywatela posługiwać językiem polskim rzeczywiście wymowa tych azjatyckich imion nazwisk jest dość dość trudna rzeczywiście też przyznać, że to samo z tym problem natomiast Kaję Godek jest to zależy oczywiście też od formy, jaką żyjemy czy miejscowej czy bardziej z ustabilizowanym zorganizowanej, ale tak ta wymowa pana była stosunkowo dobra wydaje mi się, więc wiemy wiemy kogo chodzi tutaj, jeżeli chodzi o jego pseudonim on tutaj może też wzbudzać pewne wątpliwości jak wypowiadać, bo sam spotkałem z 2 formami 1 to jest Dong, a druga to jest dusz, więc to jest tak naszego ducha natomiast wymowa w języku perskim jest trochę inna i tak po takim zadaniem było znane w reżimie czerwonych Khmerów później w czasie naszego sukcesu za zbrodnie, które popełnił okresie panowania czerwona kartka, bo znaczy to spolszczenie w tym naszym znaczeniu jest bliskie temu znaczeniu właściwego w sumie w sumie to określenie do tak jak się nad tym zastanowić to pasuje z 1 strony pasuje, ponieważ był rzeczywiście wiemy dobrze dokument do udokumentowania źródeł bardzo ważnym funkcjonariuszem reżimu czerwonych Khmerów natomiast nie obejmował tych no to owych funkcji wrażenie było wysoko natomiast nie był tym tymi górami na samej górze natomiast zresztą on się tak tłumaczył później w czasie swojego procesu właściwie apelacji od wyroku, że on wykonywał rozkazy wyżej postawionych notabli rządu właściwie takim trybikiem w całej machinie śmierci przygotowanej przez czerwonych Khmerów tym uzasadniał swoją rolę w tym w tym procederze w tych tych ogromnych zbrodni, które minister w latach siedemdziesiątych natomiast no on był niestety dobrze znane mieszkańcom Kambodży cały czas oczywiście jest znany szczególnie tym starszym, bo to jest się, że może tu też będziemy rozmawiać jak teraz to ludobójstwo jest odbierane, jaka jest w nim, że za starsi obywatele starsi ludzie pamiętają co zrobić rolnik może pamiętają wiedzą, jaką rolę odegrał właśnie do w tym procederze, jakie winy na nim ciążą był nadzorcą pan powiedział więzienia taki najgorszego więzienia w tym okresie panowania czerwonych Khmerów, którzy slang musi znajduje stolicy Phnom Penh szacuje się, że przynajmniej 14 000 ludzi zginęło w tym więzieniu, które byli przedtem torturowani i gdyby uznać, że są wrogami ludu wrogami systemu, który budowali czerwoni Khmerzy za zbrodnie od tych zbrodniach kandydatce pamiętają, więc sąd uznany w Kambodży jest znana była jego funkcja też tych, którzy tam przebywali no wiadomo było, że o tym wiedzieli zarządza tutaj relacji ocalałych z tego więzienia jest niewiele, bo tylko kilkanaście osób proszę sobie wyobrazić przeżyło tortury i pobyt w więzieniu, ale dla starszych obywateli Kambodży jest ono bardzo jest znaną postacią oczywiście te jak najgorszej strony to sam stwierdził, że każdy wróg reżimu, który trafiał w praktyce trafił do tego więzienia w praktyce był uważany za zmarłego był pierwszym wysokiej rangi funkcjonariuszem reżimu skazanym przez Trybunał działający pod egidą ONZ 1 rzecz też go różniło od pozostałych przywódców oznaczone częściowo wziął na siebie odpowiedzialność za zbrodnia tak to znaczy wyraził skruchę na procesie, że żałuje tego co się działo wtedy w tamtym czasie prosił też rodziny o wybaczenia natomiast no nie wiemy tak do końca jak szczere było to wyznanie i rzeczywiście czy tak sądził to jako taką ciekawostkę można powiedzieć, że w czasie procesu był taki nowo nawrócony chrześcijanin mi trochę może nie wiadomo na ile szczera szczera była to zmiana na ile szczere były też to wyznania, ale niektórzy podejrzewają, że to myśmy nawet takie wypowiedzi bardzo uczyli Tarnów potraktowanie takiej zmiany, że wyrażenie skruchy i poddanie się ten proces wybaczenia przez osoby pokrzywdzonej rodziny to jako chrześcijaninowi może mu jakoś pomóc powiedz mu no po śmierci, ale nie wiemy dokładnie, jakie były jego motywacje czy rzeczywiście to co mówił było szczere, ale rzeczywiście ten żal wyraził natomiast są też podkreśla on cały czas twierdził, że był jednym z tych takich nie znaczących wykonywał tylko rozkazy tych, którzy byli na liczbę ofiar reżimu ludobójstwa jak pan powiedział czerwonych Khmerów i lat 7579 Kambodży szacuje się na ponad 1 700 000 ludzi to jest 14 ówczesnej ludności Kambodży ten Trybunał, który miał wspomnianą zaczął działać dopiero w 2006 roku w praktyce, więc już po śmierci Pol Pota, który był przywódcą reżimu ponad ćwierć wieku po jego upadku na ile możemy w Kambodży mówić o rozliczeniu no to jest dość skomplikowany temat trudny zależy jak podejdziemy do tematu należy wziąć pod uwagę oczywiście w 2006 dopiero działa ten Trybunał to były dość długie negocjacje też na temat jego mandatu między ZZM Kambodżą tutejsza pamiętać, że dla funkcjonowania tego Trybunału jest bardzo istotna onych trybunach mieszaną tutaj są zarówno sędziowie zagraniczni specjaliści międzynarodowi, ale też znaczną jego część o połowę nawet stanowią sędziowie z Kambodży którzy, o czym oczywiście mają powiązania są zależni od tego co się dzieje w Kambodży, gdzie rządzi obecnie aż się obecnie 35 lat rządzi premier, choć SN, który sam był przez no dość długi okres kilku lat sam był czerwonym kamerę na początku reżimu był w strukturach czerwonych Khmerów może nie bardzo ważna, ale dość istotną postacią jednej z prowincji później on uciekł do Wietnamu, skąd powrócił razem z wietnamskim wojskami, które obaliły Pol Pota tamtej pory jest już Wierchu chce łatkę gdańskich po osiemdziesiątego piątego roku jest jest przywódcą Kambodży, więc interesy Kambodży tego, żeby te szczególne te procesy one były, ale w ograniczonym stopniu, żeby były tylko ograniczone do tych, którzy właśnie byli na tych najwyższych stanowiskach tych najbardziej są sami no tak powszechną odczuciu odpowiedzialni za zbrodnie za ludobójstwo Ormian w latach siedemdziesiątych to ograniczenie mandatu i te interesy wpływy polityczne ze strony Kambodży ograniczają niestety bez możliwości działania Trybunału dlatego w ciągu 14 lat działalności wskazał on właśnie za zaledwie 3 funkcjonariuszy reżimu czerwonych Khmerów poza domkiem był to jeszcze prezydent czy przywódca ówczesnej kampus, czego się w tym cała Kambodża, jakie sam pan i był jeszcze tak główny ideolog czerwonych Khmerów 3 osoby właśnie zostały wskazane jest ważne postacie zmarłych w trakcie procesu nie doczekał wyroku, ale też w ostatnim czasie widać, że osoby, które miały być oskarżane procesy wobec nich są umarzane czy wobec braku dowodów czy braku udowodnienia, że oni byli tak owymi postaciami jak założone w mandacie procesy wobec osób, które też odpowiedzialne prawdopodobnie to jest bardzo duże prawdopodobieństwo dałoby się też dowodów zbrodni ludobójstwa zbrodni przeciwko ludzkości te wnioski są oddalane zazwyczaj blokują to właśnie sędziowie w Kambodży, więc proces rozliczenia takiego prawnego oficjalnego jest symboliczny pan widzi jedynie kilka osób, choć rzeczywiście tych bardzo liczących się Pol Pota ominęła kara rzeczywiście zmarłą pod koniec lat dziewięćdziesiątych nie doczekawszy rozliczenia, więc ciężko powiedzieć jak bardzo jest rozliczanie rzeczywiście na sam do 20 lat przesiedział w więzieniu jeszcze 10 lat przed procesem 10 lat propos proces się, ale czy ta skala tych 3 funkcjonariuszy jedynie może oddać sprawiedliwość temu co robili śmieć to pan połączeniami 800 000 ludzi te szacunki są bardzo różne to około 2 000 000 zapewne ludzi zostało wtedy zamordowanych zginęło z powodu chorób braku jedzenia wycieńczenia czy 14 więcej ludności uczestnik Kambodży ciężko uznać, że to jest rozliczenie pełne natomiast symboliczne nastąpi rozliczenie roczne w postaci kilku skazanie nastąpiło został bardzo mało czasu, ale chce jeszcze zapytać nie tylko poprawne rozliczenie, a na pewien ciężar społeczny, jaki ciąży nad mieszkańcami Kambodży 45 lat po upadku reżimu wspomniał pan o tym, że do ich kaci najstarsi mieszkańcy Kambodży pamiętają i to bardzo dobrze tak pamiętam wiele osób wiele rodzin w różnym stopniu dotknie ten reżim czerwonych Khmerów dotknął właśnie cały kraj był 1 wielkim więzieniem i obozach pracy czy właśnie w więzieniach, gdzie ludzie byli torturowani mordowani także na polach śmierci minęło przez setki tysięcy ludzi także jedną z nich znajduje się, skąd przywożono ludzi torturowanych więźniów, którym zarząd do znajduje się bardzo duże pole śmierci na przedmieściach Phnom Penh też takim miejscem pamięci, więc ludzie o tym pamiętają szczególnie ci starsi i latem trzeba powiedzieć, że prawie połowa mieszkańców Kambodży to są ludzie młodzi poniżej 2004. roku życia w wielu z nich chce iść do przodu znaczy to co było w przyszłości gdzieś do nich dociera oczywiście relacji w rodzinach jakiś wspomnień natomiast dużo z nich tych młodszych raczej coś do przodu ten rozdział zamknąć nie nie nie być by nie był takim ciężarem na ich przyszłości to jest oczywiście taka ambiwalencja w tym jak jak ta jak ludobójstwo pamięta starsze pokolenie przechowuje pamięć młodszych mniej tutaj tutaj będzie bardzo ważna w przekazaniu właśnie tu młodemu pokoleniu przez starsze pojęcia, że tata to cały czas powinno się o tym pamiętać o tych ofiarach na to musimy wcześniej świetne jeszcze jedno z politycznego punktu widzenia partia rządząca przedstawi jako ta rocznica wyzwolenia o właśnie rządach czerwonych Khmerów, że wielu z nich było czerwonymi numerami jest też będą starali się pokazywać, że wszelkie ruchy przeciwko nim korzystać będą politycznie część reżim czerwonych Khmerów tamten czas, że wszelkie ruchy przeciwko nim mogą właśnie być ruchem przeciwko temu wyzwolenie sprzed lat i zaprowadzeniu porządku więcej społecznej politycznej nic się ze sobą splatają bardzo dziękuję Damian Wnukowski z Polskiego Instytutu Spraw Międzynarodowych ciasne spóźniony odrobinę informacji Radia TOK FM Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: POPOŁUDNIE RADIA TOK FM

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj podcastów TOK FM bez reklam. Skorzystaj z 40% rabatu, wybierz pakiet "Aplikacja i WWW" i słuchaj wygodniej z telefonu!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA