REKLAMA

Anna Kaszuba-Dębska o pracy nad biografią Schulza pt: "Bruno. Epoka genialna"

Kultura Osobista
Data emisji:
2020-09-11 19:00
Audycja:
Czas trwania:
24:18 min.
Udostępnij:

Gościem audycji jest Anna Kaszuba- Dębska malarka, graficzka, autorka biografii "Bruno. Epoka genialna" Rozwiń »

Anna Kaszuba- Dębska: "Pisanie biografii jest trochę jak malowanie obrazu. Małych odkryć w pisaniu tej biografii jest sporo, są to wątki rodzinne, informacje prostujące pochodzenie matki. Schulz jest postrzegany jako wycofany samotnik. Patrząc szerzej był to człowiek bardzo ciekawy świata do którego licznie wyjeżdżał, podróżował po Europie." Zwiń «

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
kultura osobista dobry wieczór przed mikrofonem Marta Perchuć-Burzyńska Anna Kaszuba-Dębska malarka graficzka ilustratorka i pisarka dzisiaj u nas z biografią z opasłym tomem 600 stronicową opowieścią o wybitnym malarzu proza ku grafiku Bruno Schulz Bruno epoka genialna witam serdecznie dzień dobry książkę wydało wydawnictwo znak po książce kobiety Schulz sprzed kilku lat Schulz znowu wraca wraca, bo nie daje spokoju tak to prawda wraca, bo rzeczywiście ta myśl jak Rozwiń » niedokończonej pracy nie dawała spokoju i też było sporo osób, które mnie dopingowały to tego, żeby dokończyć tę pracę myślę, że to, że chyba koniec koniec koniec mojej przygody z Schulzem opowieści o tym człowieku to jest taka opowieść, które się kończy to zapowiedź, która była mi w moim życiu obecnie ostatnie 10 lat czas, w którym wiele się wydarzyło, ponieważ ja też jestem zawodową malarką mogę powiedzieć i wśród inspirował się po prostu do różnych działań twórczych często pani mówi że, że pisanie biografii to trochę jak malowanie obrazu jako malarka wie pani, o czym pani mówi życie Schulza to był obraz trochę niedokończone trochę zacięty i i do niego też przez to pewnie chciała pani rodzina tak myślę, że na pewno był to trochę obraz niedokończone tak może jesteś tym, że pisanie biografii troszkę jak malowanie obrazu, choć powiem szczerze ten proces, który teraz odbywa, czyli proces promocji tej zupełnie coś odwrotnego, kiedy malarz maluje obraz przedstawia to po prostu pokazuje obraz i widz sam sobie interpretuje natomiast ja muszę cały czas tłumaczyć, dlaczego napisał biografię Schulza, dlaczego tak zaczęłam, dlaczego tak skończyłam no właśnie sama pani powiedział, dlaczego tak jak z takim zaczęłam biograf Schulza zaczyna pani od Paryża i od widoku kobiecych nóg milionowych pończochach początek nieoczywisty dla mnie zupełnie oczywisty, ponieważ ten nowy pończochy i damskie nogi to był jeden z głównych wątków twórczości graficznej Brunona Schulza antologie namiętnie rysował był jeden z głównych tematów jego obrazów graficznych rzeczywiście historia rozpoczyna w Paryżu z widokiem nóg ubranych w narodowe pończochy, bo to właśnie ten czas, kiedy rynki europejskie są zalewane przez ten nowy towar, którym są właśnie nylonowe pończochy, ale jest to pretekst do tego, żeby pospacerować trochę po Paryżu pospacerować po dzielnicy Montmartre Roux na Poznań troszeczkę ten świat polskich imigrantów, którzy tam wyjechali też Parnas Montparnasse, którzy tam właśnie stworzyli swoją taką niesamowitą komunę artystyczną enklawę tak opisuje pani ten epizod paryski nie do końca chyba udaną jednak wyprawa artysty do wielu niech w roku 3008. dopiero potem w książce wraca pani do korzeni Brunona Schulza trochę, a rebours trochę od środka ciekawa jestem czemu, dlatego że mecz w moim postrzeganiu biograf Schulza uważam, że są różne momenty w życiorysie, które należy wyprostować, która leży należy wyjaśnić, które nie są nie było do tej pory jakiś oczywisty sposób opowiadane myślę, że wiele mitów obalamy też Opara troszeczkę tym początkiem taką strukturę biografii, że biografia musi się zaczynać od urodzenia godzinę śmierci mnie biografia zaczyna się w momencie, kiedy mamy do czynienia z postacią już ukształtowanego artysty człowieka, który wydał ma samo wydanie 2 książek i całkiem udany debiut literacki, a nagle w wieku 40 kilku lat postanawia dalej jak realizować swoją wielką tęsknotę bycia wielkim uznanym twórcom za namową swoich przyjaciół jedzie do Paryża, że ich pomocy przy jej przy pomocy tak jedzie do Paryża ze swoimi rysunkami, żeby pokazać światu, żeby pokazać tutaj właśnie w tym centrum kultury sztuki prawda, więc no chyba było dosyć ważny moment w jego życiu, kiedy on ich do tego Paryża, ale tak jak mówimy wyprawa nieudana i udana nieudana, bo rzeczywiście wybiera się w okresie wakacji, a w tym czasie wiele osób no po prostu wyjeżdża z Paryża, ale na kilka ciekawych spotkań fascynują właśnie rozmówcy rozmówczynie przy kawiarnianych stolikach rozmawia Mar 1 marszandów spotyka się bardzo ważnym przecież krytykiem w tamtym czasie bestsellerem zresztą polskiego pochodzenia więc, jakby czerpie z tego Paryża wsłuchuje się rady innych osób i po powrocie on jednak ten ta różni cały czas jakby wybrzmiewa one na nowo rysować zaczyna się interesować nowymi terenami w sztuce, więc wydaje się, że udane nieudane, bo jednak, mimo że wystawa nie doszedł do skutku to sam Schulz na pewno są ze sobą przywieźć z tego Paryża może powinnam na początku zapytać panią o to jaki pani jako artystka malarka ma stosunek do Schulza bardziej fascynuje panią jego twórczość w sensie grafika jego malarstwo, którego droga nie ma nie ma właśnie czy czy 2 snują panie i panią jako pisarz początki były takie, że Schulz przede wszystkim kwestionowane jako pisarz tak było zawsze jeśli chodzi o jego grafiki np. z księgi, bo uchwalić po prostu zbiór rysunków, które zachowały to jakby to niebyły, które np. na etapie studiów na Akademi inspirowały w moim tworzenia ich np. nigdy nie kopiowała nigdy nie przemalował, bo to niebyły moi punkt zainteresowań natomiast teraz po napisaniu biografii myślę, że w innej sferze inaczej odbiera inaczej rozumiem no to ciekawe jak pisać malarzy, którego zostały zachowane tak naprawdę jedno jedyne malarskie, gdzie go tylko ono przetrwała wojenną zawieruchę można powiedzieć, że tak naprawdę twórczość malarska Schulza została przez zagłady unicestwiona tak jak on sam wielu innych niesamowitych wspaniałych artystów napisanie biografii Schulza zajęło pani 10 lat, ale nie spotka mechanik już nikogo, kto Schulza znał w jaki sposób przez Janinie i czyje wspomnienia dokumenty przede wszystkim odkrywała pani jego biografię wiem, że to pewnie nazwisko Jerzego i oczywiście troszkę sprostuje przygoda z rodzajami rzeczywiście 10 lat natomiast jak sam proces już tworzenia tej biografii sam proces pisania to oczywiście to są ostatnie miesiące książką dam druku właśnie 1,5 roku temu, więc korzysta też na jakimś innym etapie w moim życiu jak dochodziła tak jak szukałam oczywiście odpowiadam na to pytanie głównym źródłem informacji było oczywiście archiwum Jerzego Ficowskiego jak w każdym wywiadzie podkreślam i również przedmowę do tej książki pisze, że żadna współczesna biografia byłaby niemożliwa bez tego co zrobił Jerzy Ficowski natomiast pozwalam sobie na nieco więcej jak z perspektywy czasu innych czasów opowiedziałam nieco więcej o Schulzu być może wyciągnęłam na jaw rzeczy, których Ficowski po prostu nie chciał napisać nie mógł, bo on miał zupełnie inną rolą po prostu chciał przywrócić twórczość Brunona Schulza i zachować w pamięci prawda te inne wątki to m.in. choroba psychiczna tak to właśnie jest jeden z wątków, które w tej książce wybrzmiewają Bruno Schulz jako dorosły człowiek był świadomy pewnych problemów psychicznych, które pojawiają się pojawiają się cyklicznie w rodzinie, bo na tę chorobę zapadł ojciec na pewne stany neurotyczna cierpiała siostra czy też przestrzeń, ale też sam Bruno Schulz miał duże problemy z depresją o tym co nie chciał pisać czy nie co nie wiedział czy myślę, że wiedza absolutnie wiedział taktyką myślę, że może na tamte czasy nie było to potrzebne, żeby opowiadać ważne było po prostu opowiadać Schulza genialnym pisarzu do tych wątków przemilczanych przez Jerzego Ficowskiego, jeżeli mogę pozwolić na takie sformułowanie wrócimy za chwilę w drugiej części kultury osobistej, bo teraz w radiu TOK FM czas na informacje o dobry wieczór raz jeszcze przed mikrofonem Marta Perchuć Burzyńska Anna Kaszuba-Dębska malarka graficzka ilustratorka i pisarka autorka biografii Brunona Schulza Bruno epoka genialna książki wydanej przez wydawnictwo znak dzisiaj gościem kultury osobistej witam serdecznie raz jeszcze tak trochę będziemy wędrować po różnych tematach, które pani w tym obecnym tomie poruszyła powinnam zadać wcześniej pewnie pytanie czy udało się pani w trakcie tych poszukiwań natrafić na dziś wcześniej nieodkryty ślad Brunona Schulza jakiś dokument list może rysunek powiem tak nie jakiś takich inspektora, który spektakularnych odkryć, czyli odkrycie rysunku też listu przyznał się, że nie udało się takich rzeczy odkryć natomiast małych maleńkich odkryć, które mogę policzyć w dziesiątkach jest naprawdę dosyć sporo są to takie rzeczy które, jakby wyznaczą nowe tory w postrzeganiu tej biografii są to wątki dotyczące rodziny w związku z rodzin z biznesem są to informacje, które też prostują pochodzenie rodziny matki poza tym też jeden z takich wątków jest np. pobyt Schulza w Warszawie do tej pory wydaje mi się, że żaden z ojcowskich kalendarium tego nie znalazłam, czyli wątku, gdy Schulz podejmuje naukę w szkole Gersona w Warszawie, więc wydaje się, że takich wątków naprawdę możemy spotkać sporo sporo półprawd, z którymi musiała pani, że tak powiem walczyć trochę pisarską jako biograf, bo mamy świadomość pewnie taki utarty schemat biografii Brunona Schulza sama pani mówiła też w jednej z rozmów, że są obszary zupełnie nie poruszane z jego życia już wspomniałem metą chorobę psychiczną do tego wrócimy mam nadzieję inne obszary życia potraktowane jak pani mówi zbyt poetycko najwięcej półprawd dotyczących Schulza to są półprawdy na temat życia na temat śmierci myślę, że i na temat życia na temat śmierci Schulza jest postrzegany jako wycofany samotnik osoba z prowincji człowiek biedny wydają się, że to troszeczkę wpływają na to listy, które zachowały et ta część listów, które możemy czytać, gdzie wśród rzeczywiście bardzo często wspominał właśnie swoim de Press swojej depresji o tym, że nie może wyjechać z domu o tym, że sytuacja w domu jest niekomfortowa, ale też jak popatrzą szerzej wydają się, że był to też człowiek bardzo ciekawy świata, który z tego Drohobycza jednak wyjeżdżał, który próbował ten świat poznawać walczyć o siebie w tym świecie przecież wyjazdy były bardzo liczne wyjeżdżał do Wiednia do Berlina i do Sztokholmu do Warszawy do Lwowa do Krakowa każde wakacje każde święta spędza dziś poza Drohobycza, więc na pewno nie możemy mówić, że był to taki prowincji, który siedział tylko gdzieś tam na prowincji w Drohobyczu poza tym ten trochę być też nie był taką totalną prowincją, bo było to miasto rozwijające się miasto biznesu miasto, w którym rozkwitał przecież przemysł naftowy, więc no wydaje mi się, że inni jeśli chodzi o życie o śmierć Brunona Schulza to po poruszamy się pewnych prawdach dużo miejsca poświęca pani jego skłonność masochizm fetyszyzm i wyciąga pani na światło dzienne MSW jednak bardzo ważna konstrukt jego osobowość tak pisze o tym, bo nie są to rzeczy nam nieznane do tej pory o faszyzmie i masochizm powiedziano bardzo wiele w kontekście Schulza mnie np. poruszyło to, że masochizm to nie tylko to co przedstawia na tych rysunkach, które tak namiętnie rysuje czy grafika, które tworzył masowiec to nie tylko kobiety bytujące kobiety wniosły, ale Masaki to też jakaś taka pozycja i taka postawa do życia uległość wobec innych jakaś taka nadwrażliwość masowych równie również popadania w tak często depresja nic co smutne życie ludzkie nie było mu oszczędzone tak pisała do Jerzego Ficowskiego już o śmierci Schulza jego narzeczona swego czasu Józefina Szelińska stąd też ta tematyka okropności owa jak pani nazwała jeden z rozdziałów czy w ogóle doszła pani do źródeł tego smutku mogło być tym źródłem to co działo się w domu, czyli choroba psychiczna i ulica z 1 strony smutny epizod z drugiej strony jednak, inspirując niezaprzeczalna literacka Inspiro 200 siedliska pisała od domu, który był smutny, który poznała w dorosłym życiu Schulza w późnych latach trzydziestych to rzeczywiście ten rzeczywiście mógł być uważane za smutny był to dom, w którym 2 starsze kobiety pamiętaj Jasiu, bo wtedy już osobą po czterdziestym starszą ponad 20 lat siostry w tym domu mieszkała siostra z kuzynką kuzynka, która zajmowała się domem, więc był to jakiś dom Cichy smutny zamknięty chyba przed przed innymi, ale z kolei zachował się też relacje innych osób, które bardzo dobrze wspominały ten dom to siostry np. relacja Debory Vogel czy Nałkowskiej, więc wydaje się, że no chyba zależy od tego kto wniosek odczucia w tym czasie no właśnie Schulz kobiety wspomniała pani Debora Vogel pisarka filozofka krytyczka literacka i krytyczka sztuki, które pisała zarówno w języku polskim jakich języków dziś śmiem twierdzić, że mały najważniejsza kobieta jego żyć myślę, że ma pani rację sama, porównując te 2 postacie Józefina Zielińskiej Debory Vogel takie wewnętrzne przekonanie że małżeństwo, które planowane planowane było z zewnątrz nic nie mogą być do skutku, ponieważ Józefina nie akceptowała do końca całej tradycji związanej z Drohobycza z domem w Drohobyczu z rodziną natomiast Debora Vogel bardzo doceniła i szanowała poza tym wydają się, że doskonale do siebie pasowaliśmy Debora Vogel on świetnie dogadywali mieli po podobne poczucie humoru myślę też, że zajmie się inspirowali twórczo jeśli chodzi o pisanie, że możemy odnaleźć w twórczości Debory Vogel twórczości Schulza podobne nawet podobno nawet nazewnictwa jak np. kwadratura dnia pojawia się w 1 w drugiej prozie więcej dowiedział się pani o mesjaszu powraca w książce wątek powieści Brunona Schulza, który miał być jego Opus magnum, wyprzedzając pewien sposób nie wiem czy to jest dobre porównanie księgi Jakubowe Olgi Tokarczuk powieść eschatologiczne nawiązująca do tego właśnie z mitologii zwanego świata dzieciństwa również, kiedy Bruno nie był Bruna tylko bronią bronią tak myślę, że to jest ciekawy wątek Mesjasza bardzo popularny temat troszeczkę jest od sensacji o tym temacie dużo napisał Jerzy Ficowski nawet brał udział w poszukiwaniach Mesjasza i to nie jednych wszystkie te poszukiwania niestety nie zakończyły się dobrze, a nawet można mówić, że tragicznie, ponieważ osoby zaangażowane w poszukiwaniu jest też po prostu zmarły jeśli ma się odnaleźć Mesjasz to pewnie kiedyś odnajdzie natomiast ja postanowiłam nie zajmować tym tematem i uważam, że mogą odnaleźć też inne rzeczy, które w, jaki sposób mogą nowym badaczom nowości co mogą wskazać nowe tropy i w ostatnim czasie mamy tego dowód, ponieważ jakiś czas temu został odnaleziony esej Brunona Schulza ożywienie oraz całkiem niedawno został odkryty został odkryty opowiadanie młodzieńcze Brunona Schulza, więc wszystkie możliwe w dzieciństwie chciał trochę o dzieciństwie Brunona Schulza porozmawiać pisze pani że, że wkraczanie w ten utracony czas zarówno w sklepach cynamonowych, jaki senator pod Klepsydrą jest jakąś taką swoistą kreacją, ale z drugiej strony też autoterapii Schulza no właśnie bardziej było to auto terapią pani zdaniem pisanie czy jednak rysowaniem pisarzem przypomnijmy został dość późno, kiedy miał 41 lat był rok trzydziesty sieć to prawda, ale pamiętajmy o tym właśnie tego dowodem jest ostatnio odnaleziony ostatnio odnalezione opowiadanie, że przesuwa się ta w tym przesuwane w czasie ten moment, kiedy debiutował bo, choć pod pseudonimem jednak debiutował dekadę wcześniej natomiast tak już naprawdę mu można mówić o takim wspaniałym debiucie właśnie przy publikacji sklepów cynamonowych czy auto terapią było pisanie malowanie myślę, że jednak drugie na pewno rysunku wypowiadał się szczerzej, o czym zresztą sam wspominał, a pisanie wydają się, że było też takim pożegnaniem nie jak to nazwać wspomnieniem dawnej dawnych czasów, kiedy właśnie jeszcze żył ojciec pamiętajmy o tym, że kiedy ojciec umiera Bruno Schulz razem ze swoim rodzeństwem są w Wiedniu, bo trwa zawierucha wojenna pierwsza wojna światowa niestety dzieci nie mogą pożegnać swojego ojca prawda, jakby to na pewno też zaważyło na na twórczości Brunona Schulza w wersji śmierci Schulza przedstawia pani książce aż 13 tak to jest niezwykły też literacki zabieg dla mnie, ale muszę spytać czy doszła pani do tej prawdziwej i najbardziej prawdopodobnej wersji wydarzeń czy zostawia pani co ważne różne dlatego postanowiłam przytoczyć 13, choć wydaje się, że przeczytała mi znalazł więcej tych relacji dotyczących śmierci Schulza pomyślałam, że jest taki trochę symboliczne, że wiem oczywiście, że zmarł w Drohobyczu tego feralnego czwartku tysiące czterdziestego drugiego roku został pogrzebany czy też nie czy ciało leżało na bruku czy też nie taki znak czasu po prostu myślę, że nie dowiemy się tego naprawdę jak było, ale ta śmierć dla mnie jest symboliczną śmiercią wielu wielu artystów, którzy w gettach malarzy grafików pisarzy zginęło zupełnie bez pamięci pewnie wielu wielu nie dowiemy już prawda takiego biograficznego gdybania co by było, gdyby trochę jest też pani książce co biografowie zadawanie takiego pytania i przyznawanie się do niego całe było, gdyby np. wśród wyjechał do Paryża 1015 lat wcześniej właśnie co by było myślę, że miałby szansę na rozwój w Paryżu byli jego przecież znajomi w Paryżu był Roman Kramsztyk, który świetnie sobie ten poradził, który robił karierę nie tylko pary, ale też Warszawie przecież Paryżu był znakomity Mojżesz Kisling to jest przecież równolatek niemal równolatek Brunona Schulza, który teraz uważany jest jednego z najlepszych artystów tej epoki, więc myślę, że i Bruno Schulz miałby szansę rozwinąć skrzydła ta Drohobycz święto chciałam zapytać, bo to niezwykle ważne miejsce dla samego Schulza, gdzie odnajdywał też takie pani pisze w książce równowagę nie może być też w Krakowie Warszawie też ten epizod wiedeńskiej, którą pani wspomniała epizod paryski jak pani będąc tam na miejscu odczuł ten Drohobycz dzisiejszy, jaką wypadł w tej konfrontacji z tym trochę byciem z marzeń i ze wspomnień samego Schulza to jest zupełnie inne miasto i inny kraj pierwsze spotkanie z ruchu byciem nie napawał mnie jak by taką Schulza, skąd mylą, choć tak właśnie ale by bywając tam na festiwalu Brunona Schulza, spotykając ludzi, którzy się na szóstym zajmują, którzy rozmawiają oszuści, którzy tworzą, którzy inspirują twórczością Schulza myślę, że można tego ducha rzeczywiście troszeczkę poczuć przywrócić dzisiaj spotykamy się okazji biografii Brunona Schulza Bruno epoka genialna następnym razem w kulturze osobistej spotkamy się z okazji nie wiem może z okazji kolejnej książki tak właśnie się może pani zdradzić tak zaczęłam pracować nad nową postacią tym razem będzie to postać sprawnie kobieta właściwie 2 kobiet matki córki wspaniały malarki Anieli panią głównej i córki dramatopisarki Stanisławy Przybyszewskiej, kiedy książka ma szansę się okazać myślę, że trzeba poczekać rok to poczekamy w takim razie pani Anna bardzo bardzo dziękuję za to spotkanie dzisiejsze wokół Brunona Schulza na Kaszubach damska autorka biografii Bruno epoka genialna wydanej przez wydawnictwo znak była gościem kultury osobistej dziękuję bardzo, dziękuję bardzo do usłyszenia czas na informacje kultura osobista Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: KULTURA OSOBISTA

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj podcastów TOK FM bez reklam. Skorzystaj z 40% rabatu w jesiennej promocji. Wybierz pakiet "Aplikacja i WWW" i słuchaj wygodniej z telefonu!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA