REKLAMA

Sąd uchylił decyzję Morawieckiego w sprawie wyborów 10 maja

Wywiad Polityczny
Data emisji:
2020-09-15 17:20
Prowadzący:
Czas trwania:
14:46 min.
Udostępnij:

Z prof. Anną Rakowską-Trelą, adwokatką z Uniwersytetu Łódzkiego rozmawiamy o dzisiejszym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, który uchylił decyzję premiera Mateusza Morawieckiego w sprawie wyborów 10 maja. W dalszej części programu również o skierowaniu do Trybunału Konstytucyjnego przepisów, które dawały odszkodowania za ustawy covidowe.

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
jest z nami prof. Anna Rakowska Trela adwokatka adiunkt w katedrze prawa Konstytucyjnego zakład prawa Konstytucyjnego porównawczego Uniwersytetu łódzkiego dzień dobry pani profesor dzień dobry pani redaktor dzień dobry państwu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zresztą przed chwilą słyszeliśmy na antenie informacjach orzekł, że decyzja premiera Morawieckiego o wydaniu poczcie polskiej polecenia by ta przygotowała wybory korespondencyjne 10maja, do których ostatecznie, Rozwiń » gdyby nie doszło nie mogła zostać wydana, bo była wydana bez podstawy prawnej i z rażącym naruszeniem prawa jak rozumie pani nie jest zaskoczona nie absolutnie nie jestem zaskoczona takim rozstrzygnięciem oczywiście tak trochę przez łzy, ale można powiedzieć, że się z niego czasie, dlatego że okazuje się, że nie tylko przedstawiciele nauki prawa wskazywali na niekonstytucyjność ówczesnych faktycznych działań Prezesa Rady Ministrów, ale także takie zdanie podzielają praktycy, czyli m.in. sędziowie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego bardzo odważnym logicznymi słuszne może dzisiejszym orzeczeniu nie zaskakuje mnie to, dlatego że od dawna jak i moi koledzy konstytucjonaliści mówiliśmy o tym, że te decyzje są niezgodne z prawem są niezgodne z konstytucją zostały wydane bez podstawy prawnej, że władza wykonawcza premier nie mogą czy ministrowie nie mogą działać bez podstawy prawnej taka administracja działa na podstawie w granicach prawa w tym przypadku prawa wyborczego, którego wówczas nie było nie było takiego prawa, które upoważniałoby do wydawania decyzji co, do których dzisiaj został wydany wyrok sędzia Grzegorz Rudnicki mówił, że ani przepisy konstytucji ani ustawy o radzie ministrów nie przyznają Prezesowi Rady Ministrów żadnych uprawnień w zakresie zmierzającym do organizacji czy przygotowanie jakichkolwiek wyborów powszechnych, bo to był ten moment przypomnijmy, kiedy właściwie Anny rząd zawiesił na kołku działalność Państwowej Komisji Wyborczej tak to był ten moment, kiedy została uchwalona przez Sejm ustawa z 6kwietnia 2020 roku, ale jeszcze nie weszła w życie, bo toczyły się nad nią dalsze prace legislacyjne i tak trochę bokiem na podstawie ustaw antyków i nowych rzeczywiście rząd rząd zaczął przygotowywać te wybory, które ostatecznie 10maja nie odbyły i oczywiście sędziowie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie sędzia referent mają rację wskazując, że została złamana konstytucja zasada legalizmu, czyli zasada, która stanowi, że organy administracji działają na podstawie w granicach prawa został złamany kodeks wyborczy, który przecież wówczas w zakresie sedno tych czynności związanych z organizacją wyborów obowiązywał została złamana ustawa o radzie ministrów zostały złamane przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, więc tak te wszystkie przepisy w istocie wówczas zostały złamane natomiast na uwagi zgłaszane właśnie przez prawników, że tak nie można tutaj można powiedzieć, że Prezes Rady Ministrów ministrowie zachowywali się w sposób bardzo butny bardzo droga w związku z tym zrobią wszystko zgodnie z prawem nie było prawdą oczywiście i jako podstawę prawną podawano ustawy o przeciwdziałaniu KOV Witt 19 to bardzo pojemna ustawa okazuje się, że zawsze można się nią podeprzeć się i sąd też dzisiaj się do tego odniósł, twierdząc że w żadnym wypadku przepisy ustawy o przeciwdziałaniu kobiet 19 nie mogły być podstawą prawną dla premiera, żeby zlecać organizację wyborów poczcie polskiej tak tak tak właśnie było pamiętam nawet podstawę prawną pamięta się wtedy nad tym zastanawiałam i tak już na pierwszy rzut oka wtedy dla mnie dla prawnika nie tylko dla mnie było widać, że ustawa, która mówi o tym, że można podejmować pewne działania czynności w celu przeciwdziałania rozprzestrzenianiu się wirusa to nie jest ustawa, która pozwala organizować wybory obok kodeksu wyborczego, a organizacja wyborów to nie jest działanie zmierzające w kierunku przeciwdziałania wirusa w kierunku właśnie zorganizowania wyborów, tak więc tutaj też nadal obowiązywał kodeks wyborczy nadal obowiązywała konstytucja tutaj też sędziowie też słuchałam tego orzeczenia mówili, że takie wybory, jakie wówczas chciano zorganizować to nie byłyby wybory w rozumieniu konstytucyjnym nie byłyby powszechne równe bezpośrednie, tak więc trzeba było opierać się na tych przepisach, które dotyczą wyborów, a nie na tych, które dotyczą zapobiegania rozprzestrzenianiu się wirusa to jeszcze 1 wątek z tego uzasadnienia sędziego Grzegorza Rudnickiego pani profesor, bo też sędzia zwraca uwagę, że ta decyzja premiera Morawieckiego mogą wprowadzać wśród obywateli niepewność prawną i podważyć zaufanie do stabilności przepisów wiek rozumiem chodzi tutaj o to, że nagle obywatele dowiadują się, że nie Państwowa Komisja Wyborcza i krajowe biuro wyborcze tylko np. poczta Polska ani dlaczego nie wodociągi miejskie np. organizują wybory albo jeszcze ktoś inny prawda no tak ten, kto akurat ma jakieś możliwości techniczne tak to chyba na tym polegało poszukiwanie kogoś, kto może zorganizować wybory poczta ma listonoszy skrzynki no i minister aktywów państwowych, bo może sobie po drukować to chyba na takiej zasadzie szukano na organów osób, które mogą te w cudzysłowie tak naprawdę to nie byłyby tak jak mieli rację sędziowie nie mówiąc, że to nie byłyby wybory w sensie konstytucyjnym, ale tak szukano osób, które by to tego głosowania mogli zorganizować tak wiosną w istocie to co działo się w ogóle w marcu kwietniu maju z wyborami to jak aż takiego bałaganu legislacyjnego osoby nie przypominam żadnej sprawie w sprawach wyborczych, którzy w ogóle to dla mnie nabyło uzupełnienie do pojęcia czułam się jak jakieś wirtualnej rzeczywistości jednak niepewność co do prawa była ogromna przecież budziliśmy się w 1 rzeczywistości wyborczej zawsze byliśmy w 1, bo chcieliśmy się innego jakieś ustawy uchwalane w nocy przerzucanie się kompetencjami raz wybory korespondencyjne dla niektórych ras dla wszystkich no bałagan był straszny tak nie można organizować demokratycznych wyborów i niemal do ostatniego momentu Jacek Sasin zapewniał, że te wybory się odbędą nie ma jeszcze w przededniu tych wyborów tego weekendu wyborczego o tym mówił poczta Polska szybko zabrała się za organizację i wystąpiła do władz samorządowych o przekazanie jej spisu wyborców samorządowcy wtedy odmawia jak dzisiaj okazuje byli prawie słusznie zrobili, bo nie było żadnej podstawy prawnej o tym mówili prezydenci burmistrzowie, a była na nich potężna nagonka była nagonka była presja ja z może to, że współczuje, ale oczywiście będą z BZ umiem się jakoś wczuć w rolę samorządowców, jakiej czy sytuacje, jakie się wówczas znaleźli to nie jest łatwe odmówić przekazania danych no w szczytnym celu tak w celu realizacji wyborów jeszcze w sytuacji, gdy członkowie rady ministrów straszą ich konsekwencjami tak samo jak podejrzewam nie było łatwo sędziom Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na dzisiaj wydać takie rozstrzygnięcie, które opiera się naprawia opiera się na przepisach prawa uzasadnienie jest logiczne sensowne inne naprawdę dobrze że, że sędziowie i wówczas samorządowcy właśnie w ramach tych tego prawa przepisów prawa konstytucji ustaw się poruszają to jeszcze poproszę panią o ustosunkowanie się do tego co mówili przed sądem pełnomocnicy premiera Morawieckiego, że ta decyzja miała na celu stworzenie warunków do tego w trakcie aktu głosowania w wyborach wiadomo jakich nie dochodziło w ogóle lub dochodziło jak najmniejszym możliwym zakresie do przypadków, w których ludzie biorący udział w tym akcie głosowania będą się zakazali wirusem, a Sarsa Sobkowicz 2, czyli zrobiliśmy tak podjęliśmy taką decyzję, bo wirus Borkowicz, bo zagrożenie, bo dla dobra narodu w no tak w ten sposób można w ogóle zatrzymać na długi czas wszystkie funkcje państwa i mówiąc że państwo nie może funkcjonować bo, bo jest wirus oczywiście rozumiemy sytuację zagrożenia i rozumiem to mocno w jakiej nadzwyczajnymi wszystko sytuacji teraz jesteśmy, ale jednak o tym przypominamy pewnie po raz setny konstytucja przewiduje rozwiązania takie nadzwyczajne sytuacje wtedy w marcu w kwietniu trzeba było te rozwiązania sięgnąć te rozwiązania polegają na wprowadzeniu stanu nadzwyczajnego, jeżeli tego stanu nadzwyczajnego rządzący nie wprowadzają to należy rozumieć, że wg nich nadzwyczajnie nie jest skoro nie jest nadzwyczajnie to trzeba przeprowadzić wyborów wybory w sposób zgodny z konstytucją czy tak, żeby były to wybory powszechne równe bezpośrednie wybory, które miały polegać na tym, że ktoś nam wrzucić kopertę z do skrzynki z kartą do głosowania by ją później wrzucimy do jakiejś innej skrzynki, jeżeli w ogóle będziemy mieli na tyle szczęścia, że ta koperta na do nas dotrze to nie są żadne wybory to nie są konstytucyjne demokratyczne równe powszechne wybory, tak więc tak po prostu bawić się wyborami nie można to teraz zmienię temat i zapytam o wniosek premiera premiera Morawieckiego do Trybunału Konstytucyjnego wniosek został złożony po tym, jak ponad 160 firm złożyło wobec państwa roszczenia opiewający na ponad 180 000 000 chcą odszkodowań za ograniczenia wprowadzane rozporządzeniami tymi właśnie Kordowski mi tymczasem szef rządu chce by Trybunał zbadał konstytucyjność art. 417 kodeksu cywilnego odpowiedzialność odszkodowawczą od odszkodowawczych skarbu państwa w opinii kancelarii premiera o tej odpowiedzialności nie powinien decydować sąd powszechny nim decyzję o niezgodności tych rozporządzeń z konstytucją nie wyda Trybunał Konstytucyjny co ma na celu co chce osiągnąć premier Morawiecki rozumie, że chce albo odwlec w czasie rozpatrywania przez sąd tych spraw odszkodowawczych, żeby skarb państwa nie były obciążone ewentualnie takimi wypłatami no tak widzimy już zresztą od dawna taką tendencję w Trybunale Konstytucyjnym, że Trybunał na sprawach, w których jest takie oczekiwanie ze strony rządzących orzeczenia określonej treści to albo takie orzeczenia wydaje bardzo szybko albo no, jeżeli pojawiają się jakieś trudności to tych orzeczeń wydaje w ogóle ich tak wkłada do zamrażarki ustawę dezubekizacyjną tak świetny przykład tak od marca czekamy przecież jakieś orzeczenie co miesiąc ta rozprawa jest odraczana, więc do widać, że tutaj nie chce powiedzieć na zlecenie, ale Trybunał działa jednak zgodnie z oczekiwaniami czy członków rady ministrów czy prezydenta czy innych czynników politycznych i na pewno w tej sprawie oto chodzi, dlaczego dlatego, że tutaj, a we wniosku premiera jest takie oczekiwanie czy taka nadzieja, że powinno wyglądać tak, że skoro mamy rozporządzenie ktoś kwestionuje to najpierw powinien o tym, że to rozporządzenie jest niekonstytucyjne niezgodne z ustawą nawet orzec Trybunał Konstytucyjny dopiero później w perspektywie już samych skutkach tak naprawdę tej nielegalności niekonstytucyjności rozporządzenia w tym odszkodowania z tego tytułu może orzekać sąd powszechny, bo tak nie jest, dlatego że sama konstytucja stanowi, że sędziowie pod podlegają tylko konstytucją ustawą i nie ma mogą się zająć sądy powszechne rozporządzeniami Kordowski nie muszą nie muszą pytać o rozporządzenia czy są zgodne z konstytucją czy nie Trybunału oczywiście to było naturalne oczywiste do tej pory sędziowie bardzo często sięgali, żeby może nie bardzo często wtedy, kiedy była potrzeba sięgali do rozporządzenia oceniali ich zgodność tą ustawą czy to z konstytucją nikt nie miał wątpliwości co do istnienia takiej kompetencji po stronie sądu tutaj, gdyby pozbawić sędziów na takiej możliwości i sądy takiej możliwości to oni tak naprawdę straciliby swój atrybut bycia władzą sądowniczą oni muszą mieć możliwość oceny aktów władzy wykonawczej tak oczywiście podział ustawodawcza to jest to trudniejsza sprawa, ale jeśli chodzi o rozporządzenia, czyli akty wydawane przez administrację tak naprawdę to sądy jako władza te możliwości mieć muszą prof. Markiewicz prezes stowarzyszenia sędziów polskich Iustitia zwraca uwagę jeszcze 1 wątek że, gdyby ten wniosek został uwzględniony przez Trybunał to właściwie wielu obywateli będzie pozbawionych prawa do sądu, bo Trybunał się zajmie kiedyś, a właściwie łoża kalendarz Greka tę sprawę sądy powszechne będą miały związane ręce oczywiście, że tak to będzie naruszenie właśnie art. 45, czyli prawa do sądu poza tym, dlaczego te rozporządzenia mają być najpierw oceniane przez Trybunał, a inne nie na to pytanie też na odpowiedzi tak naprawdę brak, więc jest to rozwiązanie absolutnie kuriozalne naruszające właśnie prawo do sądu tam pojawi się też argument trzeba zapewnić jednolitość orzecznictwa tak z tak strasznie orzecznictwo sądów polega na tym że, choć czasem różni się między sobą, iż inaczej orzeknie sąd w Poznaniu inaczej orzeknie sąd w Łodzi czy Warszawie później, gdy to orzekają sądy rejonowe Okręgowe idziemy wyżej odwołujemy się do sądów apelacyjnych do Sądu Najwyższego i w ten sposób tak naprawdę trudnym procesie, gdzie ważą się argumenty, gdzie co toczone spory to wszystko się ściera no powstaje daje lepsze dla obywatela tak przynajmniej powinna być linia orzecznicza i tak też powinno być w tym przypadku tak jak chce mieć jednolite orzecznictwo dodajmy wszystkie sprawy Trybunałowi konstytucja wprowadziła instytucję precedensu tak na sam coś postanowi to cała reszta musi postanowić podobnie tylko w tym z przerwy przy takim sposobie myślenia trzeba by było jeszcze statystyk 1 właściwy sąd tak jak tutaj prawo ocenić premier Morawiecki prof. Anna Rakowska Trela adwokat konstytucjonalista Uniwersytet łódzki był naszym gościom bardzo dziękuję pani profesor dziękuję bardzo, dziękuję do usłyszenia informacja Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: WYWIAD POLITYCZNY

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj podcastów TOK FM bez reklam. Skorzystaj z 40% rabatu w jesiennej promocji. Wybierz pakiet "Aplikacja i WWW" i słuchaj wygodniej z telefonu!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA