REKLAMA

Jak brytyjska kolonia stała się pionierką w kwestii praw kobiet?

Weekendowy Poranek - Maciej Zakrocki
Data emisji:
2020-09-19 07:20
Prowadzący:
Czas trwania:
18:08 min.
Udostępnij:

Nowa Zelandia 19 września 1893 r. przyznała czynne prawo wyborcze kobietom – uznaje się przy tym, że było to pierwsze państwo na świecie, które zrealizowało jeden z czołowych postulatów sufrażystek (należy pamiętać, że Nowa Zelandia w tamtym czasie wciąż jeszcze, mimo, że posiadała własny rząd, funkcjonowała w ramach brytyjskiej kolonii). Rozwiń »

O specyfice nowozelandzkiej historii społeczno-politycznej opowiadała dr Joanna Siekiera prawniczka międzynarodowa, doktor nauk społecznych z Uniwersytetu w Bergen. Zwiń «

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
Maciej Zakrocki dzień dobry ponownie 127 lat temu też właśnie 19września dwudziestego przecież jej Marek ma mnie to przez 196 zamieszanie mało się wkradło obywatelski nowej Zelandii zyskały prawo wyborcze tak daleko gdzieś tam na końcu świata, choć jest to pierwszy przypadek w dziejach właśnie ludzkości to jednak jest to dobra okazja, żeby zajrzeć do tamtego kraju przypomnieć tę historię no, tym bardziej że przecież dzisiaj na czele nowej Zelandii stoi kobieta to polityk Rozwiń » znana na całym świecie jest z nami pani Anna siekiera doktor nauk społecznych dzisiaj na Uniwersytecie w Bergen, ale ogromnym doświadczeniem w nowozelandzkim dzień dobry dzień dobry pan dzień dobry państwu jak to się stało, ale może za niewłaściwie ściema zapytam o to jak to się stało, że akurat tam jako chyba trzecim miejscu na ziemi kobiety uzyskały prawo wyborcze to może lepiej zapytam, bo to może nam łatwiej odpowiedzieć na pytanie, skąd się wzięła Nowa Zelandia jako państwo, które na dodatek no w końcu dziewiętnastego wieku wprowadzało tak rewolucyjne polityczną demokratyczne zmiany dziękuję za to pytanie bardzo się cieszę, że taka fermy porusza kwestie jak pan wspomniał zdecydowanie tak 47 lat temu wprowadzono lektura akt właśnie 19września 1800 dziewięćdziesiątego trzeciego roku, które wprowadzało dla Nowozelandczyk, ale też kobiet pochodzenia maoryskiego prawo wyborcze, ale też mało, kto wie, że Nowa Zelandia to pierwsza na świecie przyznała emerytury dla osób starszych 5 lat później to też związki zawodowe 1800 dziewięćdziesiątym czwartym roku i było to tak sprawnie funkcjonujące prawo pracy, że zmieniono je uwaga dopiero w 1990 pierwszym, a ja sama mieszkałam w nowej Zelandii najpierw dnia pan badania naukowe jako prawnik międzynarodowe następnie była na stypendium doktorskim, więc jeszcze przekonałam jak państwo funkcjonuje natomiast dla państwa wyobrażenia czym jest Nowa Zelandia Nowa Zelandia co też bardzo ciekawe ma 3 języki oficjalne angielski małe zyski, ale także od 2006 język migowy to jest bardzo ważne, dlatego że Nowa Zelandia naprawdę widzi ma świadomość jak społeczeństwo to jest róże na terytorium 44 000km, ale to mniejsze niż Polska zamieszkuje prawie 8× mniej ludności głównie są Europejczycy dalszej kolejności Morizona Maorysi oraz ludność azjatycka państwo to w języku maoryskim nazywa się otarła jest to równo prawna nazwa funkcjonująca w dokumentach prawnych co oznacza kraj długiej białej chmury, dlatego że ta oto chmurę zobaczyli Maorysi, którzy prawdopodobnie trzynastym wieku przypłynęli chce on line Azji do nowej Zambii to też bardzo ciekawe małe mają wysoką pozycję społeczeństwa, ale też prawie nowej Zelandii wszystkie ustawy muszą być zgodne z kulturą z prawem morskim co jest nietypowe jeśli popatrzymy na np. Indian, którzy zostali wyrzuceni z rezerwatów w Kanadzie też robią tam badania czy w stanach Zjednoczonych natomiast sama Nowa Zelandia przez Europejczyków została odkryta w 1600 czterdziestym drugi przez holenderskiego badacza Abla Tasmana to on nazwał też nie jest Pomian, a zatem zimą stanu w języku polskim płuca zwani Niderlandy Brytyjczycy przetłumaczyli nas będą z lat ma już ile właśnie co ostatecznie potwierdził żeńską okresu pierwszej wizycie w 1700 sześćdziesiątym dziewiątym roku jeśli chodzi o historię praworządności co też tutaj polecam państwu swoją książkę wprawdzie ta książka naukowa zatem niedostępna w księgarniach, ale na moich mediach społecznościowych bardzo chętnie się dziele państwowości nowej Zelandii, które tutaj do kin i było kilka stadionów prawnomiędzynarodowych najpierw Nowa Zelandia była kolonią w ramach kolonii brytyjskiej w Australii natomiast nigdy nie była ona kolonią Ghaną w przeciwieństwie do Australii i tutaj co ciekawe sami wodzowie Maurycy zabiegali o protekcję brytyjska uwagę w obawie przed Francuzami i to oni doprowadzili do deklaracji niepodległości nowej Zelandii 18003006. roku została ona pierwsza flaga natomiast miała deklaracja skutków prawnych podwaliny pod budowę państwa nowozelandzkiego pojawiło się w 1800 czterdziestym roku traktacie złej tęgi, które co ciekawe jest to źródło prawne łączone ze źródeł konstytucyjnych natomiast nie ma ono mocy obowiązującej to też jest bardzo kontrowersyjny dokument, który przez Brytyjczyków został celowo źle przetłumaczony z zagranicy tereny morskie UE natomiast co ciekawe później mamy wojnę między czasie w zasadzie wojny morskie wojny światowe obcym broni, która została el sprzedawane chodzą morskim co doprowadziło do 40 000 ofiar pozostałe 30 000 osób zostało zniewolonych i dochodzimy do stadium dominium 1907 formy pośredniej oraz wreszcie do niepodległości 1947 roku, ale też trwało to aż 16 lat, aby Nowozelandczycy przegłosowali swoją niepodległość mimo obowiązującego statutu własnych męskiego, który dawał możliwość swoim dominium brytyjskim na przegłosowanie tego statusu natomiast cały czas Nowozelandczycy trzymają się tego dorobku kulturowego co też funkcjonuje ich fladze, bo kilka referendów nawet od mego pobytu było to korespondencyjnie referendum, aby dosłownie wyrzucić tę brytyjską pieniądze ze swojej flagi natomiast całe dziedzictwo kulturowe udziału pierwszej drugiej wojnie, a także pochodzenie wielu Nowozelandczyków, czyli rodziców bezpośrednio z Wielkiej Brytanii no nie pozwala im się odciąć rzeczywiście się muszę zapytać o 1 rzecz, bo tak, śledząc właśnie tam pani opowieści kalendarium tych zdarzeń, które prowadzą do państwowości nowej Zelandii takiej suwerenność przeskoczyliśmy właściwie już wiek dwudziesty no po drodze właśnie pojawia się m.in. ten temat, który zachęcił nazywa się pisze spotkania, bo to oznacza jak rozumiem, że nawet, zanim jeszcze Nowa Zelandia staje się dominium no to już jest tam jakiś system właśnie wyborczy, czyli jak rozumiem również jest jakiś rodzaj władzy wybieralne przez ludzi rozumiem, że to się wszystko dzieje jest właśnie w okresie no no właśnie czy Nowa Zelandia wtedy, bo to jest jeszcze przed tą sytuacją Domino no właśnie jest konsolidowanie skoro nie jest kolonią jak najbardziej i tutaj znowu dziękuję za to pytanie, dlatego że wczesne wybory nowej Zelandii były zdecydowanie pełne kolorytu ja celowo używam tego sama, dlatego że całe miasteczka były dekorowane to były tygodnie wyborcze połączone z przyjęciami tańcami piciem alkoholu pierwsze wybory odbyły się w 1800 pięćdziesiątym trzecim roku natomiast trwały one nie 1 dzień aż tydzień miejscem głosowania były miejsca publiczne drewniane stanowiska zwane Hastings to jest brytyjskiego systemu jest to miejsce zgromadzeń celem wygłoszenia mowy dlatego o ciszy wyborczej nie mogło być mowy na gminnym czynnikiem była korupcja podczas tych pierwszych wyborów kupczenie alkoholem jedzeniem łapówkami dlatego dopiero w 1800 siedemdziesiątym wprowadzono obowiązek tajemnicy wyborczej rok później pojawiły sią zarachowane urny natomiast pierwsze wybory właśnie najpierw odbywały się my opchnąć jako, że to była pierwsza stolica dopiero później 1800 sześćdziesiąty szósty elitom zostaje stolicą nowej lekarzu słuchaczom potrzebny jest jeszcze jedno wyjaśnienie, bo mówimy o wyborach, ale właśnie do jakiego organu władzy na w jakim stopniu państwo, które jest kolonią no może mieć własne władze wybierane przez mieszkańców takiego kraju skoro jest kolonią one najczęściej kojarzy, że Kolonia to jest dyktat państwa w tym wypadku Wielkiej Brytanii, że wszystkim decyduje brytyjski król ewentualnie na miejsce wysyłani są jacyś gubernatorzy, którzy mając do dyspozycji siły zbrojne po prostu trzymają za lokalne z lokalną społeczność tu rozumiem, że jednak stworzono coś w rodzaju nawet jest to kolonialne państwo własnych władz, które ludzie mogli wybierać też ciekawe też w jakiej relacji były te władze wybierane wobec swojego brytyjskiego protektora zdecydowanie tak jak pan redaktor wspomniał tutaj mamy gubernatora, który funkcjonował jako władza wykonawcza ranił UE brytyjskiego monarchy natomiast kolonie miały pozwolenie de iure na funkcjonowanie swoich organów ustawodawczych była to rada legislacyjna potem też niższa izba izba reprezentantów tutaj możemy mówić o odpowiedniku Izby Lordów i to do niej funkcjonowały pierwsze pierwsze wybory natomiast oczywiście nie były one te normy stanowione przez te Izby nie były ważniejsze niższe niż te pochodzące z Londynu wszystkie normy w koloniach musiało być zgodne ze złym prawem stanowionym w Londynie natomiast możemy rzeczywiście mówić o coraz większej świadomości tych obywateli, bo to właśnie mówimy, że to liberalne aspiracje tych Brytyjczyków, że opuści Londyn, którzy zdecydowali się na przeprowadzkę do kolonii w tym do nowej Zelandii oni byli zmęczeni rewolucją przemysłową oni wyobrażali sobie demokrację w sposób inny niższy niż, która funkcjonowałaby Europie dlatego oni inaczej postrzegali wszelkie zmiany demokratyczne ustrojowe w tym system wyborczy i tutaj bardzo powoli właśnie dochodzimy do pana pierwszego pytania jak to się stało, że znane rozpoczęły się w nowej Zelandii, a nie innych koloniach przecież mieliśmy też nowe landy w Kanadzie unie południowo afrykańską mnie natomiast rzeczywiście ta demokracja odejście do systemu wyborczego i te oczekiwania były zupełnie inne były one szersze moglibyśmy teraz powiedzieć właśnie w nowej Zelandii i jest bardzo ciekawe, bo tutaj mogę na określi jak jak wyglądały właśnie te podłoże oczekiwania nowozelandzki minister, dlaczego właśnie tam tak bardzo ciekawe też warto wspomnieć, że Brytyjka i szefa, która jest, jakby uznawanego ikona ruchu na rzecz emancypacji widnieje na nowozelandzkim banknocie 10USDowe się symbolem tego ruchu co jest biała Kammel ja, która została wysyłana zwolennikom reform natomiast sufrażystki, bo pracowały przeciwników reform UE i tak sufrażystki proszę sobie wyobrazić mamy 19 wiek purytańskie społeczeństwo nosiły spodnie na siłę krótkie włosy zamiast długich spiętych warkoczy paliły papierosy słuchały głośnej muzyki i o zgrozo spędzały czas na przyjemnościach ani na czekaniu na powrót męża też oficjalnie prezentowały swoją orientację seksualną zachowania nie wina Arne, więc to tak patrząc tylko ona na okładkę natomiast wchodzących szczegóły, jakie były oczekiwania tych feministek nowozelandzki już pod koniec dziewiętnastego wieku przede wszystkim równa płaca następnie zapobieganie przemocy względem kobiet, która de facto była tolerowana w społeczeństwie natomiast de iure była scena pisana kolejna finansowa niezależność samo decydowania o sobie wreszcie emerytury także dla kobiet nie tylko dla pracujących mężczyzn i reforma zawierania oraz terminacji małżeństw tutaj zdrowie i edukacja w tym edukacja związana z regulacją zajściach ciąże, a zatem nie możemy mówić była to inna regulacja rewolucja seksualna, ale wyborcza jak też, dlaczego tej dojdę za chwilę natomiast no to już raz tak tak poziom zużycia przyspieszać, tym bardziej że miasto myślałem, że na koniec powiemy, że piękny finałem tego jest dzisiejsza pani premier, która jest dzielona na cały świat i przez wielu podziwia mamy wielu gier ani doktor niż dobrze, a zatem pani premier zdecydowanie nie jest trakcją chrześcijańską to związek chrześcijańskiej Unia umiarkowana między streszcza ten powinien zacząć tworzyć swoje nowe oddziały na terenie nowej Zelandii i tutaj ten czynnik jak mówi Krystyna handel są udało się we właściwym miejscu cię złapać ten moment tej zgody społecznej dla przykładu Wielkiej Brytanii John Stuart nie złożył podobną petycję w 1800 sześćdziesiątym, a jak wiemy Brytyjki zostały wygrały ten proces legislacyjny dopiero po zakończeniu pierwszej wojny światowej dodatkowy czynnik czas depresji spadku koniunktury ubóstwa, a zatem kobiety sufrażystki obiecywały oraz system degradujące same młodego nowozelandzkiego społeczeństwa i w końcu się udało w 1800 dziewięćdziesiątym trzecim roku no właśnie no a teraz już mamy tylko minutę proszę w takim razie z dokonać cudu i powiedzieć, dlaczego pani premier Arden jest tak popularna jest popularna mówimy o niej fenomenie, dlatego że rzeczywiście ona wychodzi do ludzi ona jest politykiem, ale jest takim ludzkim politykiem, który w przypadku np. tragedii strzelaniny w meczecie w kraj ciecz ona wychodzi do ludzi wtedy jakby występuje z tej roli premiera, ale jest między między ludźmi tak jak wcześniej rozmawialiśmy poza anteną ona też jest nominowana do pokojowej nagrody Nobla o plus grecki rząd bark i światowej organizacji zdrowia jestem ciekawa oczywiście część zostaje nie to to będzie zmiana okazja się dowiemy właśnie ponownie się usłyszeć pani premier ma dzisiaj prawie 80%owe poparcie wielu polityków pewnie tego zazdrości bardzo dziękuję pani Anna siekiera doktor nauk społecznych Uniwersytetu Bergen ba gościem poranka dziękuję za rozmowę za Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: WEEKENDOWY PORANEK - MACIEJ ZAKROCKI

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj podcastów TOK FM bez reklam. Skorzystaj z 40% rabatu w jesiennej promocji. Wybierz pakiet "Aplikacja i WWW" i słuchaj wygodniej z telefonu!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA