REKLAMA

Rosz ha-Szana - żydowski Nowy Rok

Weekendowy Poranek - Maciej Zakrocki
Data emisji:
2020-09-20 08:40
Prowadzący:
Czas trwania:
16:30 min.
Udostępnij:

O tradycjach związanych z obchodzeniem żydowskiego Nowego Roku mówi prof. Paweł Śpiewak, dyrektor Żydowskiego Instytutu Historycznego.

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
Maciej Rakowski dzień dobry zapraszam na ostatnią część piątkowego poranka zaczynają od przywołania fragmentu komunikatu, jaki został opublikowany przez kancelarię prezydenta w języku polskim angielskim okazji Rosz ha-Szana, przekazując społeczności żydowskiej zamieszkującej w Polsce życzenia najlepszego zdrowia pokoju i wszelkiej pomyślności niech wspólna celebracja tego święta państwa rodzinach w gronie przyjaciół bliskich dostarczy dużo szczęścia, przenosząc Rozwiń » duchową harmonię dobro i pocieszenie niech radość, która w trakcie świętowania nowego roku jest obecna w państwa domach towarzyszy państwu na co dzień promienieje na wszystkie kolejne poczynania z pożytkiem dla całej Rzeczypospolitej tak napisał prezydent właśnie opublikowane zostało Toma stronie kancelarii o jakie to święto chodzi czemu prezydent zwrócił na mnie uwagę jest z nami pan prof. Paweł Śpiewak socjolog historyk idei publicysta dyrektor żydowskiego Instytutu historycznego dzień dobry dzień dobry nie będę komentował może tego oświadczenia prezydenta, ale całą pewnością święto Rosz ha-Szana, czyli święto nowego roku u to jest ważne w kalendarzu ludności mamy rok 5700 osiemdziesiąty pierwszy jest to mierzone od momentu, w którym powstała czy ukształtowana została i pierwsze istoty, czyli Adam drzewa i od tego czasu jest, że czas i jak twierdzą niektórzy świat skończy się, kiedy w Lublinie to 6 tysięcznego roku minie cały tydzień, tak więc od Boga wtedy nastąpi trzeba Isia będzie zarazem końcem świata, ale Legia natomiast o adres rzecz w tym, że święto nowego roku jest świętem, który jest początkiem czasem, w którym dokonuje się sądu i też chyba najważniejsze znaczy święta do roku inaczej niż w tradycji chrześcijańskiej niż czas do końca wesoły taki do zysku dziś skłania do igraszek zawarta jako osoba, ale raczej czasach bardzo pogłębionej refleksji myślenia o sobie myśleć o wszystkim w swoich zaniedbaniach w Chinach zobowiązaniach, których nie dopełniliśmy, a przede wszystkim chodzi o wybaczenie wybaczenie, którego chce by powinniśmy udzielić tym, którzy proszą mnie tu do tych, którzy tego chyba, którego do zobaczenia jest okres, w którym Bóg wedle takiej mocnej tradycji zapisuje poszczególne osoby księga życia i ten 0101. dzień nowego roku, czyli ten pierwszy tej chwili teraz właśnie zaczynamy ten ich dzisiaj też się ten moment, w którym dusze zostają zapisane po tym, okresie, czyli po nowym roku UE jest zastępuje tzw. 10 strasznych i te 10 strasznych dni, które są między nowym rokiem świętym wielki Tour tak strasznych, że jak powiadają ryba teraz macie to jest ten moment, w którym oczyszczamy się ze swoich grzechów oczyszczamy ze swoich win i stajemy przed Bogiem właśnie święto pojednania, czyli święto Jom Kippur w święta żaby prosimy o wybaczenie wszystkich grzechów i Bóg ostatecznie pieczętuje księga życia, czyli te 10 ten nowy rok i figur tworzy pewien bardzo ścisły cykl powiedziałbym takiego okresu okrutnego z roku w roku żydowskim, a poświęcił ją Hypo następuje święto namiotów święto szałasów Witos układ, gdyż święto poświęcone wędrówce Żydów przez pustynie po zmianie po wyjściu ekip, a duże całkiem osobna osobna historia i z tego, że następuje tzw. czas wielkich ja oczywiście nie tyle spodziewałem się pana komentarze jeśli chodzi o komunikat ze strony kancelarii prezydenta raczej tak chciałem tylko zwrócić uwagę, że to święto zostało odnotowane przez głowę państwa co rozumiem, że jednak podkreślają jego znaczenie, bo pewnie nie przy okazji każdego święta każdej społeczności Kancelaria tego typu komunikat zamieszcza się proces by wyjaśnić czy powiedzieć kilka słów o o tym, bo pan już opisał, że to jest trochę inaczej niż chrześcijańskiej, kiedy właśnie powitanie nowego roku kojarzony jest w sylwestrową i radosną zabawą, ale co jest taki charakterystyczny niż, gdyby chcieć opisać w jaki sposób obchodzone jest to święto to takie elementy kulinarne, bo część kuchnia jest takim dobrą miarą prawda tak jak wigilia ma swoje bardzo takie dosyć mocne takie wskazanie celu należy jeść zgrzytem w willi nie ma niczego co przypominało wieczysta jak mówią najzdrowsze posiłek w ciągu roku natomiast na nowy rok są takie po charakterystycznych tradycji Europejskiej tradycji Żydów polskich taka, jakie potrawy to pierwsze to jest jako miodem na wykresie WIG jak ty się z miodem specjalnie na ten cel błogosławieństwa i symbolizuje ten, gdyby ten rok słodki chyba taki przyjemny drugi element taki charakterystyczny też, że podaje chałkę, ale chałkę nie jest tak jak w sklepie widzimy taka podłużne tylko chałkę okrągła, że każda taka, żeby był okrągły, żeby im do końca w pewnym sensie taki był dobry rok trzeci element to bardzo ważny tylko ryba ryba, która też głową powinna być teraz trudno kupić głowę reprezentował mianowicie powinna być w galarecie i ona z kolei symbolizuje obfitość Olsztynie do tego bardzo często nie zawsze można to kupić albo nie jest to ludzie wszyscy zarobią to są ziarnka grana data, czyli krajach jako taki zresztą sporo czystości i bogatych to są elementy kulinarne bardzo ważna z tym związane błogosławieństwo dekoracja rodzina, a że nowy rok trwa 2 dni to ten zaczął się w piątek wieczorem dziś jest trwa to 0201. dnia w sobotę trzeba zawsze na tym, że nie zawsze wypada trzeba oczywiście to jest taki zwyczaj, że idzie nad rzekę i cieszą się wyrzuca okruchy ciasta okruchy chleba i te ruchy symbolizują nasze grzechy to się w ten sposób obniżamy oczyszczamy z grzechów być może wiele naszych słuchaczy na obraz Aleksandra Gierymskiego, które się tym święto trąbek obrazy tak przystań właśnie taką listę tych nad rzeką każdy czas w ręku modlitewnik i narzekać tutaj takim symbolem powiedziałbym oczyszczenia my tak jak powiedziałbym Doda też tradycji żydowskiej jest taki bardzo mocnym znakiem mu symbolem religijnym a dlaczego święto trąbek święto trąbek, dlatego że od ważne pytanie dobre pytanie każdy tak przypomniał mianowicie, że jest święto trąbek właściwie święto sofa szansa to jest taki róg barani, na którym tym największym wrogu z tego najwyższym i elemencie ustnika tego roku nasze tak proszę tego będą melodie się trudno nawet melodie trudno na tym progu wygrać 8 lat nie tylko jako taką sygnały rynkowe raczej powiedział i ten szofer dokładnie kształcie roku Palikota to ważne bardzo, że jest takim znakiem porozumienia między linami ja nigdy sami je i i dźwięk to właśnie nazywane często też określana ta Pa ten sofa nazywany jest kropkami, czyli wszystko ma takie pewne święta jak zwykle bardzo symbolicznych symbolicznych zachowań oczywiście odnosimy się tutaj do tego jak społeczność żydowska w Polsce świętuje nowy rok no ale nie sposób dzisiaj przy tych wszystkich informacjach, które docierają do nas Izraela nie wspomnieć jak to ważne święto może przebiegać w warunkach, kiedy ten kraj na razie chyba jako jedyny na świecie po raz drugi wprowadził ten tzw. Logi związane to było m.in. z tym, że wg tego zestawienia liczby zachorowań na 100 000 mieszkańców tam przekroczono tę liczbę 300 zachorowań no i zdecydowaną, że należy ten ogrom ponownie wprowadzić tak na marginesie dla porównania ta liczba 300 na 100 000 jest dwukrotnie wyższa niż wskaźniki, jakie mamy w Hiszpanii, której niemal codziennie w mediach słyszymy, że jest w tej chwili ponownie uderzona wzrostem zachorowań zresztą też jak Polska mamy też no no notujemy rekordy co oznacza blokadą dla obchodów tego święta w celu czy samo święto noworoczne to jest święto rodzinne w dużej mierze nie wymaga ono powiedziałbym dużej ilości osób kilogramy silników, czyli na tym będzie się kłóciła i poważnie święto Jom Kippur świętem takim wspólnotowym ten wchodzi się synagogi jak mówią niektórzy też 1 dzień, w którym nawet ci, którzy zapomnieli o tym, że dla rodzin, że są Żydami średnio do słynnego tej duży problem wykryto na tle nie mam na to nie ma metody prawda tutaj będzie być może ten nabożeństw będą odbywały się podzielone dawniej każda wspólnota będzie musiał swoje to rozwiąże, ale handlu wyrok jest się wielki krok i choć muszę powiedzieć, kiedy dostałem wiele od wydawcy pan prezes pozwoli, bo tu właśnie pojawił się taki tekst którymi podrzucił Szcze pan marszałek z New York Timesa, który opowiada o uznaniu w oczach zalet jak swego jak to określono prezydenta przewodniczącego wielkiej synagogi który, który właśnie mówi, że no przez pół wieku nigdy nie było takiej sytuacji, że trzeba było zamknąć drzwi do wielkiej synagogi w Jerozolimie przywołuje nawet zdarzenie z dziewięćdziesiątego pierwszego roku, kiedy doszło do irackiego ataku rakietowego na na Izrael, a on jak mówi biegu z domu, żeby otworzyć drzwi synagogi na poranne modlitwy no a teraz niestety synagoga jest zamknięta, więc jakimś sensie rozumiem, że przeżywają fakt, że do osoby te jedno ja uważam, że tutaj ważniejszy jest Sobieski świętach jeszcze raz znaczy to nie 1 tylko rytualnym chciałbym porządek jestem odliczy oczywiście ważne ważne są poszczególne gesty, ale najważniejsze jest to co się nazywa po hebrajsku czuwa to jest określenie na słowo, które uznane za 80 także, jakby takie oczyszczenie wewnętrzna prawda, gdzie to jest taki moment nie ma wspólnoty i politycznej wspólnoty religijnej przede wszystkim z tym nie ma elementu wybaczania to jest niezbędne musimy mieć taki moment oczyszczenia pogodzenia się wzajemne prawda to jest dla mnie najważniejsze to takie Bora takie u odbudowa takiego ma moralnego poczucia kim jesteśmy też jako zrobiliśmy to wybaczanie tutaj, żeby centralnym punkcie widać tysiące zwalczanie u Żydów skoro inne niż 6 inaczej skonstruowane inna inny tego modus operandi wcześniejsze to jeden z katolickiej tradycji też jest spowiedź odejść pośrednictwo kryzys kapłana jest potrzebne urzędów niska powiedział, jeżeli popełnił jakiś grzech, bo nie wobec kogoś coś złego nie muszę pójść do tej osoby, których uczyniłem butą wystawie dla sieci rodzaj śmieszności trudności itd. to bardzo trudna wiele trudniej jest pójść do konkretnej osoby wyznać swoje swoje grzechy swoje swoje zaniechania aniżeli tak powiedzieć ogólnie na zrobię kiepsko no to wymaga by taka sytuacja wymaga odwagi ja mam wrażenie sztucznie ważniejsze niż do tego nowy rok jest takim ważnym rokiem podkreśla jeszcze jedno wszyscy się w kręgielni pełni, że nowy rok tradycji żydowskiej dokonuje się chyba siódmym miesiącu roku u nas nowy rok zaczyna cykl rocznego inwestycje roczne liczenia miesięcy zupełnie inne to jest miesiąc niż szanty więcej wczesna wiosna prawda także te różne różne widziałem wyliczenia, ale do siana jak i punkty właśnie te święta sądu osądzania postrzegania przez nas samych czy potrafimy się oczyścić tej płyty pat, bo w lesie tylko powiedzieć bardzo dziękuję za te wszystkie wyjaśnienia pan przez rów Paweł Śpiewak socjolog historyk dyrektor żydowskiego Instytutu historycznego był gościem poranka bardzo dziękuję rzeczy się wszystkiego dobrego nowym rokiem czy aktów reakcja też po obejściu urzędu sanatorium medyka dobrego dobrego słodkiego roku to brak jest kilku dziękuję teraz już chyba rewident podziękowania równie dziękuję podziękowania dla pana Jarka, który przygotował audycję Krzysztofa Woźniaka, który realizował ja się państwo słyszą o dziewiętnastej edycji historię Polski zapraszam serdecznie bohaterem audycji będzie Jerzy Giedroyć wspomnienia Jerzy Giedroyc ma za chwilę wybór Kaczyńskiego audycja świadczeń Hej, ale to oczywiście po informacjach do usłyszenia 19 Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: WEEKENDOWY PORANEK - MACIEJ ZAKROCKI

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj podcastów TOK FM bez reklam. Skorzystaj z 40% rabatu w jesiennej promocji. Wybierz pakiet "Aplikacja i WWW" i słuchaj wygodniej z telefonu!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA