REKLAMA

Sylwia Chwedorczuk o swojej książce "Kowalska, ta od Dąbrowskiej"

Kultura Osobista
Data emisji:
2020-09-28 19:00
Audycja:
Czas trwania:
20:33 min.
Udostępnij:

Gościem audycji jest Sylwia Chwedorczuk, autorka książki "Kowalska, ta od Dąbrowskiej" Rozwiń »

Sylwia Chwedorczuk: To Anna Kowalska walczyła o uczucie Marii Dąbrowskiej Zwiń «

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
kultura osobista dobry wieczór przed mikrofonem Marta Perchuć-Burzyńska Sylwia Fedorczuk badaczka literatury autorka i pasjonatka listów Anny Kowalskiej i Marii dąbrowskiej autorka książki Kowalska ta od dąbrowskiej jest dzisiaj gościem kultury osobistej witam serdecznie dobry wieczór na początek o te pasje do listu w 2 Pisarek chciałabym panią zapytać 2400 listów wszystkie udało się pani przeczytać tak wszystko wszystkie udało mi się przeczytać to była karkołomna praca Rozwiń » rzeczywiście nie dość, że sama liczba pokazuje, że to jest ogromny zbiór to jeszcze ten list są wielo stronicowe niektóre tylko niekiedy, jaka cenzura przeszkadzała wypłacili listy to były wysyłane kartki pocztowe to rzadko generalnie pisarki piszą dużo więcej pisze Maria Dąbrowska, ale to jest 1000 stron czemu ta, która jest, kwestionując ona jest pasjonująca z różnych powodów, ale taki pierwszy, po które nie zresztą zainteresował bardzo, gdy po raz pierwszy działam list do ręki to był taki, że te listy układają się przepiękną opowieść o taką pełną opowieść, bo pisarki i przez wiele lat mieszkają oddzielnie pierwszy zostaje wysłana w 1940 roku i Kowalska wtedy mieszka we Lwowie Dąbrowska w Warszawie i przez teraz podlicza szybko przez 14 lat, ale mieszkają oddzielenia, czyli możemy śledzić to jest fascynujące w tych listach możemy śledzić jak się nawiązuje bliskość i jak się potem pogłębia to jest to jest następująca rzeczywiście jak bliskość potem przeżywa różne kryzysy także tak tak tak oczywiście Nacional zarejestrował wszystkie kryzysy możemy odczytać jako Czytelnicy miejmy nadzieję, że niedługo wszyscy będą mogli te listy przeczytać to jest też niesamowite oczywiście zastanawiała, w którym momencie piszą pisarki, zwłaszcza Maria Dąbrowska znaną pisarką już oczywiście przed wojną i czy to nie jest jakiś projekt literacki listy ta wymiana listów, ale tak nie jest wydaje mi się że, o ile na początku Anna może nie tyle bardziej się stara ile chce zainteresować się autorka nocy dni sobą tak potem jej obie kobiety są bardzo stara w tych listach nie ma czasu na udawanie, bo te listy wysyłane są codzienne to jest dla nich po prostu spotkanie z tą drugą osobą z fragmentów listów składa się również pani książkę, której dzisiaj chcemy porozmawiać również fragmentów dzienników zarówno Kowalskiej, jaki dąbrowskiej, kiedy Anna Kowalska wówczas jeszcze Chrzanowska pisała dziennik, bo z tego co wiadomo jest to jeden z niewielu w ogóle znanych młodzieżowych dzienników polskich Pisarek tak jest to jest też bardzo ciekawe ciekawe zjawisko, że Maria Anna zachowała ten dziennik mimo wojny prawda i mimo tego tego, że musiała przeprowadzać ze Lwowa do Warszawy potem do Wrocławia ona ten dziennik te zaszczyty nie pamiętam w tej chwili to się układa 2 czy 3 zaszyte na ten dzień wozi ze sobą ona o niego dba ma wówczas 13 lat, kiedy zaczyna pisać i też jest to dawna opowieść, ponieważ to też jest pełna opowieść Anna jest zawsze świadomą pisarką, nawet jeżeli prowadzi dziennik ten dziennik rozpoczyna słowami jak ja kocham nie potrzeba mówić to jest zwrot do wychowawczyni, ale się zakochuje nauczycielce i kończy się właściwie w momencie, kiedy ta miłość jako zostaje przerwana takim fascynacja wieża już nic tutaj nie może się wydarzyć zresztą nic nie wydarzy to właśnie dziennikach Kowarski pisze pani książce tak dziewczynka żyje pomiędzy pomiędzy 2 domami 2 językami kulturami pomiędzy dzieciństwem, a stawianiem się nastolatką, a także pomiędzy tym co uznawane jest za stosowne tym co zakazane poruszyła pani ten wątek Anna Kowalska miała poczucie, że jeszcze wtedy Chrzanowska, że zakochują się jako nastolatka nauczycielce sięga po owoc zakazany nie ukrywam, że pisanie tego tego fragmentu opisywanie tego fragmentu życia Annę Chrzanowski był dla mnie trudne, bo mamy do czynienia z zauroczenie trzynastolatki dwudziestopięcioletni kobietą, gdyby to zauroczenie poszło w drugą stronę to o widzielibyśmy jak nazwać ona jest skierowana od dziewczynki do do kobiet te jednak świadomy dosyć to znaczy ona wie, że ta jest nie tylko zauroczenie nauczycielką, ale jednak zauroczenie kobietą osobą i nawet jeżeli w swoim Dzienniku stara się tego żaden sposób nie nazywać to dorośli też bardzo szybko nazywają z tego powodu zostaje przeniesiona do innej szkoły bardzo niesprawiedliwie potraktowane dziecko, które tak naprawdę niczym nie zawiniło tak oczywiście, że tak ona ona po prostu też uwielbia to nauczycielka i dziś jest interesujący ten wątek, że pani nauczycielka polskiego uczy geografii myślę, że w ogóle była wspaniałą osobą na powojnie zostaje Maria Jaroszewicz po wojnie zostaje we Lwowie i tam czytałam wspomnienia uczniów tych powojennych wszyscy bardzo ją chwalą to była osoba bardzo zaangażowana w nauczaniu myślę, że daje po prostu uczniom taką furtkę do spotkania jest otwarta i Anna z tej furtki po prostu korzystają na potrzebuje tego Maria Jaroszewicz zauważa Anna lubi pisać, że ma do tego talent i namawiają do pisania być może ona zresztą namawiają do prowadzenia tego Dziennika i prowadzenia pierwszej grupy nad prób literackich to jest po z atakiem to jest inicjatywa Marii Jarosiewicz w te pierwsze próby literackie, które lądują w piecu wrzucone przez matkę Anny historię też pani opisuje w książce tak się zastanawiam co ją głównie napędzało do do życia do dobycia pisarstwo jak zawsze jej towarzyszyła chęć pisania, ale chyba bardziej jednak ten brak pewności, że jest się kochaną to całe życie opisane przez panią Anny Kowalskiej, które jest takim dążeniem do samostanowienia o sobie, ale nigdy tak naprawdę tego celu ona nie osiąga ona zawsze była, bo był ktoś tak pięknie pani o tym powiedziała tak to tam myślę, że tak właśnie było i że zastanawiam się nie uchwyciła chyba tego momentu to znaczy ja się zastanawiam ciągle na to Anną Kowalską, ale starałem się, w którym momencie ona powiedział odpowiedziała sobie, że ona już zawsze będzie to od kogoś to znaczy że, że dziś jej uwagę jest też bardzo rzadkie tak myślę na to na drugą osobę atuty i chociaż ona walczy o siebie, bo pisze najpierw się zjeść ze swoim mężem potem pisze sama to jednak dziś ustępuje tym najbliższym bardzo potrzebuje tej miłości potrzebuje bliskości swojego męża potem bliskości Marii nie wiem czy czy w takim pełnym kształcie to dostaje Niewiem na ile była to jej decyzja może może ona, gdy bierze ona chce to jest taka ofiara z tej miłości ona tak bardzo potrzebuje TW miłości, że sama siebie na ten drugi plan dziś z PiS-u, ale tam dać na to małżeństwo z Jerzym Kowalskim wspomniane przez panią historia zajmuje dużą część książki ta historia 22 ludzi, którzy tak naprawdę stworzyli to pani napisała małżeństwo, które było czymś innym niż małżeństwa tak i różne są szczegóły dotyczące tego małżeństwa przecież Anną Kowalską interesował się inne badaczki literatury jest jej uważnie śledziła też czytałam taki takie uwagi, że żona się w tym małżeńskich głównie męczyła ja myślę, że nie żona bardzo kochała Jerzego Jerzy kochał Annę i oni próbowali być świadomym małżeństwu ani próbowali stworzyć mimo wszystko partnerskie małżeństwo i rozmawiali o swoich kłopotach oczywiście Anna była tutaj w trudniejszej sytuacji była 10 lat młodsza Jerzego i on był drugi wykładowcą, czyli starcy miała bardzo nierówna, ale to był partner w 21 partnerstwo oni ona dużo Jerzemu zawdzięczała wiele szczęścia i na nauczył, ale oni też coś zawdzięczał myślę, że taką właśnie pewną taką odwagę Anna była bardzo ważna pani pisze o Jerzym, że był takim dużym wyzwaniem dla dla Kowalskiej mimo wszystko pani mówi, czego potrzebowała żony dużo dawał, ale też tworzą wokół siebie i to sformułowanie sobie zapisałem samotności niepodzielną bardzo trudno było jednak żyć mimo wszystko z takim człowiekiem zgoda to i też tam w tym ma w tym pamiętam ten fragment książki to to jest także mniejsze wydaje, że nie było przeciwko Annie żona rozumiała w ogóle miała umiejętność rozumienia ludzi fantastyczną umiejętność obserwowania ludzi i ich rozumienia to obarczają ogromną odpowiedzialnością też taki był osobno, ale ona wiedziała, że to, że jego po prostu cecha cecha ona też szybko orientuje się, że Maria jest podobna, że samo ją czeka, ale dziś takie osoby ją fascynowało Annie Kowalskiej rozmawiamy dzisiaj w kulturze osobistej Sylwia Fedorczuk autorka książki Kowalska to dąbrowskiej dzisiaj gościem kultury osobistej książkę wydało wydawnictwo marginesy za chwilę wracamy do naszej rozmowy teraz czas na informacje o dobry wieczór raz jeszcze przed mikrofonem Marta Perchuć-Burzyńska Sylwia Fedorczuk badaczka literatury autorka podkreśla to raz jeszcze pasjonatka listów Anny Kowalskiej i Marii dąbrowskiej autorka książki Kowalska ta od dąbrowskiej wydanej przez wydawnictwo marginesy dzisiaj gościem kultury osobistej witam raz jeszcze rozmawiał śmiesznych pisarstwie Anny Kowalskiej pisarstwu pisanie ją napędzało to pragnienie pisania, ale nie doczekała się sławy chwały i entuzjastycznych recenzji czemu w ogóle Kowalska pisała początkowo z mężem Jerzym Kowalskim w duecie czy to było także na nie wierzyła we własne pisarskie siły było tak myślę, że nie wierzyła we własne siły ja nie wiem czy Jerzy tak bardzo wierzył we własne, bo on jednak wybiera cały czas tę drogę naukową to jest główna jego ścieżka może zwyczajnie nie miał czasu na realizację siebie jako w tym w tej drodze pisarskiej, chociaż w którymś momencie oni, bo im, a oboje podejmują samodzielnie to droga, ale też wydaje się że wybrali sobie taki taki sposób na życie małżeństwo wspólne pisanie to jednak coś niebywałego nie wiem czy historii literatury polskiej mamy takie taką drugą parę małżeńską, która pisze wspólnie Ataka jeśli chodzi o nią to ona jest pełna nieśmiałości w tym pisaniu tej to jej towarzyszył do końca jak to myślenie jak pisał Jan Kowalski oceniła Maria Dąbrowska, bo tak bardzo znaczące są te fragmenty w książce kiedy, kiedy opisuje pani jak już obie pisarki były w związku, kiedy Dąbrowska chciała się zemścić na Kowalskiej uderzała właśnie wpisanie wyrzucała jej złe pisanie i boleśnie wtedy raniła no bo ten związek był w ogóle oprócz wszystkich uniesień oddania czułości boleśnie raniące, ale odpisano chciałam się dopytać tak ja myślę, że w ogóle na początku było także, że Maria nie jest specjalnie zainteresowana tym pisaniem Kowalski, kiedy się poznają to to Anna zna tekst Marii prosi oni nie książki Maria przesyła do Lwowa, a nie wiem czy drugą stronę to działa i rzeczywiście tu jest zawsze taka ta nierówność, a potem, kiedy Maria czyta to co, ale i wysyła to jak już jest bardzo źle między nimi to rzeczywiście to jest ten moment, kiedy Maria ten zarzut wobec Anny jest wysuwa jest taka niezainteresowane albo przemilcza albo mówi bardzo protekcjonalnie do not opisaniu Annę podoba się książka zresztą uważam, żebyśmy nie da na Rogatce tak o tej książce mówi dobrze i też ma takie rady, żeby napisała może bardziej reportaże artykuły myślę, że nie lubiła nic nie była jako wielce zatem w tym domu rzeczywiście Maria się czuła to jedno jedno pisarką tę miłość relacje Anny Kowalskiej z Marią Dąbrowską się poznały w czasie wojny we Lwowie i się zakochały to uczucie tak jak wynika z tej historii przez panią opisanej uczucie Anny było bardziej gwałtowne od samego początku potem się trochę zmieniło to Anna mówiła kochać będę jak chcesz i jak pozwolisz Maria Dąbrowska sprawia wrażenie takiej bardziej zdystansowane jednak do do tego uczucia do tej relacji to się zmienia też później oczywiście tak to prawda to Anna zabiega on Maria bardzo się podoba postawa Marii, dlatego że Maria orientując się, że Anna jest zakochana zauroczona na początku ona i w pełni odrzucane dziś otwarta i nabył pełną taki empatii i wrażliwości wobec tego uczucia takiej ciekawości też bym powiedziała tak ciekawości też zaskoczona to jest jednak kobieta druga kobieta, która się kocha Marii dąbrowskiej pewnie coś sobie myśli jak jak to się mogło stać, ale ona ma dużo takiego współodczuwania z osobą, która kocha się to bardzo podoba myślę sobie, że to świadczy też dużej odwadze Marii dąbrowskiej, bo zwykle ludzie nie wiem uciekają od tego czy chcą wykorzystać ona chce zrozumieć co się dzieje i wychodzi jednak naprzeciw niż udaje zdobyć Maria, chociaż trochę trwa długo trwał w ogóle to budowanie relacji nie przychodziło im łatwo można się zastanawiać, czego te trudności przede wszystkim wynikała, ale ta bliskość wydaje się, że on się sprawdzała tak naprawdę najbardziej na odległość i w ogóle takiej odległości z dystansu została gdzieś tam zbudowana prawda głównie wyrażone w tych wspominanych przez nas od początku rozmowy listach tych tysiącach stron bardzo możliwe, że po prostu ona w związku z tym, że zaczęły w taki sposób budować tę bliskość już potem nie umiały zbudować na nowo mieszkający razem może tak to może to wynika z tego może też, dlatego że bardzo wiele lat minęło od tego pierwszego pocałunku może to było powodem w pewnym w pewnym momencie Kowalska jest rok czterdziesty szósty pisze do Marii dąbrowskiej przyjeżdża i zaraz, bo my się nie dogadamy tymi listami mam wrażenie, że każde moje słowa w drodze przemienia się mną sens i trochę tak myślę, jakby rzeczywiście tymi listami one wykreowały sobie świat meta, który w rzeczywistości może w zderzeniu z rzeczywistością rozsypywał się na na kawałki dlatego to wspólne życie no tak jak pani opisuje już w Warszawie w mieszkaniu na Polnej już potem też jak się pojawiła córka Anny Kowalskiej nie wychodzi im tak być może też były takimi pewnymi wyobrażeniami własnej druk tej drugiej osoby albo wyobrażeniami tej relacji, chociaż nic się tutaj bardzo przywiązywać do tego słowa wyobrażeniami, ale coś w tym mogło być oznaczone w tym sezonie też przywiązywać, bo to było świadome i mądre inteligentne osoby, ale jednak na co dzień żyło bez siebie no byli przecież jeszcze wcześniej partnerzy prawda tak tak to bardzo to byli partnerzy nie, dlatego że tak wypadało tylko, dlatego że jednak chyba miłość i ogromne przywiązanie było zarówno między między Marią Dąbrowską jej partnerem między Anną Kowalską jej mężem ta pełna zgoda oczywiście, że także wydaje się zresztą tak się dzieje, że żadna z nich swojego męża swoich partnerów nie rzuca na Jerzego swojego męża Maria swojego partnera Stanisława dzieje się u nas właśnie miłość homoseksualną bo, bo one o tym otwarcie rozmawiały z tego co pani pisze w książce czy listownie czy czy bezpośrednio to już nie wnikam i jest coś takiego, że Kowalska nie miała problemu z akceptacją siebie Dąbrowska jednak o wiele bardziej tak myślę, że to też wynika z tego, że Kowalska szybko się orientuje, że ma w sobie też ten pierwiastek homoseksualne i ona ani w tym Dzienniku młodzieńczym nie ma ani zdziwienia ani wsparcia jest z tym związanego też zupełnie niesamowite ani późniejszych latach w tych zapiskach Dziennika nie pojawia się coś takiego przypadku Marii z tego co wiemy dzisiaj no to rzeczywiście to zainteresowanie kobietami Unii bardzo późno się pojawiło i dziś jest wynikiem wojennych w przypadku, bo początkowo Maria zakopuje się Stanisławie element ludowej we Lwowie, a dopiero potem Annie to jest też dla niej coś po prostu nowego stąd być może nie wynika ten większy opór no też ma świadomość, że jest osobą sławną trochę się zastanawia jednak jak ludzie powiedzą pisze pani Anna i niech nie chciała nigdy tak naprawdę oceniać swojej tożsamości, że miłość po prostu jest albo nie ma takiej tezy przepiękne zdanie uważam, że ona jest nasz chciałabym, żeby był bardzo współczesna, żebyśmy taki sam po sposób patrzyli jak dawna ona już niema ani potrzeby nazywają w ogóle na umysł tak nikt im po prostu jest to jest tak naturalne dla niej wspaniała seria Chwedoruk autorka książki Kowalska po dąbrowskiej była gościem kultury osobistej bardzo pani dziękuję za to spotkanie wokół Anny Kowalskiej i Marii dąbrowskiej państwo serdecznie książkę polecam książkę które, którą wydało wydawnictwo marginesy bardzo bardzo dziękuję bardzo, dziękuję do usłyszenia czesne informacje Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: KULTURA OSOBISTA

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj podcastów TOK FM bez reklam. Skorzystaj z 40% rabatu w jesiennej promocji. Wybierz pakiet "Aplikacja i WWW" i słuchaj wygodniej z telefonu!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA