REKLAMA

Pierwszy taki kryzys, który ogarnął cały świat

Połączenie
Data emisji:
2020-09-24 13:00
Audycja:
Prowadzący:
Czas trwania:
25:47 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
łączenie trzynasta 6 Jakub Janiszewski przy mikrofonie znam jest prof. Adriana Łukaszewicz Akademii Leona Koźmińskiego dzień dobry dzień dobry witam państwa będziemy będziemy rozmawiali o kryzysie wywołanym wszystko z 19 czy właściwie o takich zwiastuna tego kryzysu, bo sam kryzys jest w pewnym sensie przykryty jeszcze przez działania osłonowe jest to kryzys zdecydowanie bezprecedensowy bo gdyby porównać z tym co znane z historii z tym do czego możemy się w ogóle odwoływać Rozwiń » patrząc na historię pomiarów tego co się dzieje w gospodarce to właściwie to kryzys bez precedensu, bo garną cały świat, a nie tylko poszczególne kontynenty będą poszczególne kraje od dokładnie właśnie na to warto zwrócić uwagę, bo my operujemy tutaj terminami i wielki kryzys z wielka recesja w stosunku do wydarzeń przeszłych przeszły te epizody z przeszłości to sytuacje kryzysowe wydawał się być końcem świata jednak jeśli spożyć na twarde dane okazuje się, że wg banku światowego w trakcie wielkiego kryzysu 84% gospodarek narodowych doświadczą spadku PKB, a obecnie doświadczą 93% krajów i 53% krajów bank światowy spodziewa się wystąpienia recesji to skala przerażająco z kolei ten niedawny kryzys znany jako wielka wielka recesja obejmował, choć dla nas koniec świata obejmował zaledwie 60 troszkę ponad 60% gospodarek światowych także mamy do czynienia z wciąż w skali no właściwie niespotykane do tej pory i takie w pełni się z panem skąd, że widzimy świat w perspektywie półrocznej 6 miesięcy widzimy, że świat nam się przy organizuje się pewne paradygmaty założenia dla gospodarki światowej dla funkcjonowania społeczeństwa równo przestrzenie ekonomiczne, jakiej przestrzeni społecznej one ulegną zmianie, chociaż większość z nas mówi, a może byłoby dobrze, gdyby świat został tak jak było wiadomo, bo świat, który był jest dla mnie znany nowy nie swoją natomiast półroczna perspektywa nie pozwala jeszcze na dostrzeżenie wszystkich zjawisk, które występują bądź, które dopiero są jakimś takim sygnale momencie dopiero się pojawiają, a no dam tutaj przykład szczepionki, gdzie czy przez samego wirusa, gdzie dzisiaj dopiero epidemiolodzy informują, że my właściwie nie wiemy, jakie skutki Korona wirus przynosi powiemy jakie, jaki przebieg choroby w czasie krótkim natomiast czy to Korona wirus utrzymać czy spowoduje jakieś kłopoty zdrowotne w czasie długim dopiero będziemy rozpoznawać przyszłości i oczekują, że prawdopodobnie takie długoterminowe skutki będą to akurat dotyka kwestii zdrowotności, ale to samo dotyczy procesu przestrzeni społecznej czy przestrzeni ekonomicznej, a moim w związku z tym świat dąży po omacku, czyli podejmujemy jakieś decyzje one są dużym stopniu chaotyczne powiedziałabym widać jak bardzo nie byliśmy przygotowani na to co co na świecie się pojawiło jak również zupełnie nie byliśmy przygotowani na sytuację, w której problem dotyka wszystkich krajów niezależnie od poziomu zamożności wszystkich grup społecznych niezależnie od poziomu zamożności od rasy od od miejsca lokalizacji, a wszyscy znajdujemy się w tym samym momencie cyklu koniunkturalnego co na pewno ma przełożenie na siły rażenia wirusa siłę rażenia kryzysu, który mamy do czynienia, ponieważ 1 kraj podbija negatywne wyniki drugiego kraju jeśli to skali globalnej mówimy o 93% Gos po kraju świata no to właściwie nie ma tych kół ratunkowych tak bym powiedziała nie ma nie ma kto nam pomóc nie ma, skąd mam powód nie ma jakiegoś takiego kierunku optymistycznego, który by świat pociągną do tego no jednak mamy trochę chaotyczne takie działania polityczne czy ekonomiczne wynikające również moje zaskoczenie elementu zaskoczenia oddalając, ale czy ta sytuacja pozwala na moście stosować modele ekonomiczne makroekonomiczny znane z przeszłości czy też zmiana jest tak głęboka, że właściwie trochę te narzędzia którymi można było interpretować tę sytuację, którą można by jakoś rzutować na przyszłość też okazują się nie bardzo użyteczne w moim rozumieniu zaryzykowałbym stwierdzenie, że w jakimś stopniu jesteśmy bezradni w obliczu w obliczu tego co się dzieje, z czym się stykamy na co dzień i działania polityków i ekonomistów czy osób odpowiedzialnych za zarządzanie gospodarką o jest rodzajem wielkiego eksperymentu widzimy pewne kierunki działań a, ale równocześnie nie do końca wiemy, jakie będą efekty tych działań, jakby to można z nawiązać odwołać się do tzw. polityki luzowania ilościowego chwilkę się, a zatrzymać tak myślę nad takim poziomie ogólności, żeby to było w pełni zrozumiałe, a materia taka prosta nie jest to można próbuje to taki sposób opisać normalnych warunkach ekonomicznych przez dekady wiedzieliśmy, że jest szkoła Kani Soska interwencjonizmu państwowego, która jest taką teorią z, po którą zawsze możemy sięgnąć w czasie głębokiego kryzysu wiemy to od lat trzydziestych dwudziestego wieku wieku wiemy, że w ramach tej tych metod mamy do użycia w ramach tej szkoły mamy do użycia, jakby 2 główne narzędzia oddziaływania politykę monetarną, czyli realizowaną przez bank chce szkolny i psie przy pomocy pieniędzy strumienia pieniądza i politykę fiskalną fiskalną realizowaną przez budżet w przededniu kryzysu 2020 można powiedzieć, że właściwie była rozproszona polityka monetarna szli jedną z głównych narzędzi stymulowania koniunktury, jakie jest do dyspozycji, jakie te narzędzia są po pierwsze, stopy procentowe mamy tory ekonomi proste rady może też trochę zbyt prosto tłumacza, ale myślę, że w sposób bardziej skomplikowany nie da, a mianowicie jest źle w gospodarce obniżamy stopy procentowe niskie stopy procentowe powodują, że ludzie udają się do banku biorą kredyty inwestorzy pożyczają pieniądze dokonują inwestycji rodzi się pytanie jak obniżać stopy procentowe sił w przededniu kryzysu stopy procentowe były na minimalnym poziomie w niektórych krajach zbliżonych do zera w niektórych wręcz o wartości 0 w niektórych 1% w jaki sposób mamy napędzać koniunkturę operacji otwartego rynku drugi na zięcia, które polegają na zakupie bądź sprzedaży papierów głównie rządowych skarbowych obligacji czy bonów skarbowych, choć nie tylko ich zadaniem jest po kamienie kredytu, ale popełnienie kredytów w sytuacji, kiedy kredyt jest już de facto no oferowany po zerowej stopie procentowej no nie ma racji bytu znaczy nie wiadomo co z tym fantem zrobić no macie mamy trzecie narzędzie stopy rezerw obowiązkowych, które potrafiły przyjmować wartości rzędu 302030% było to po czasach np. planu Balcerowicza Balcerowicza w Polsce wynosiły to jest unieruchamia nie fragmentu depozyt na rachunkach banku centralnym 30% tych pieniędzy miał być unieruchomionych w ramach kryzysu zostały one obniżone do pół procenta kolejne narzędzie nie działające w sposób właściwy do tego jak spojrzymy na politykę fiskalną to pamiętajmy, że weszliśmy w kryzys państwa wysoko rozwinięte fatalną sytuacją budżetową ogromnymi deficytami długami publicznymi, które to deficyt tej długi były wynikiem na konsekwencją w dużym stopniu poprzedniego kryzysu, czyli wielkiej wielkiej recesji z 2008 musimy zatrzymać o wrócimy po informacjach 13171323 Jakub Janiszewski przy mikrofonie z nami prof. Adriana Łukaszewicz Akademii Leona Koźmińskiego wracamy do tej rozmowy o narzędziach polityki monetarnej w obliczu kryzysu zatrzymaliśmy się na stopach referencyjnych mówiliśmy wcześniej stopach procentowych o od po to, żeby wprowadzić ten temat luzowania ilościowego i zadać pytanie o konsekwencje tego narzędzia tak no więc, że byśmy teraz z widzieli to różnice mieliśmy w ramach polityki monetarnej realizowanej w modelu końca z kim naturalne narzędzie w postaci operacji otwartego rynku, czyli skupu sprzedaży obligacji skarbu państwa bonów skarbowych państwowych papierów, ale nie tylko państwowych przez bank centralny pojawiła się zupełnie nowa koncepcja koncepcją, która jest traktowana do niestandardowych rozwiązań polityki monetarnej w ramach właściwie o los 2001. wieku pierwszym krajem, który zdecydowało się zastosować politykę luzowania luzowania ilościowego była Japonia od 2 tysięcznego roku, a 2000 ósmy roku jako pierwszy po Japonii państwo w ramach kryzysu czy wielkiej recesji jej u zastosowało losowani zastosowały luzowanie ilościowe stany Zjednoczone, a ten program koncepcja luzowania ilościowego sprowadza się do bardzo głębokiej ingerencji rynki finansowe ze strony banku centralnego można pójść ta największa różnica w stosunku do dotychczasowych narzędzi sprowadza się do skali skali operacji Otóż warto wspomnieć, że po 2 ósmym roku do Stanów zjednoczonych w ramach 3 etapów luzowania ilościowego tłoczono ponad 3 biliony dolarów, a i teraz w jaki sposób one, jaki był główny argument tamten kryzys, a przede wszystkim wychodził z rynku nieruchomości, które pociągnęły za sobą rynki finansowe i groził upadkiem rynków finansowych koncepcja była taka, żeby jak 2 pieczenie za 1 zamachem upiekł co mianowicie ratować banki przed upadkiem dając im pieniądze ogromnych ilościach pieniądze, które pozwolą im w ogóle na rynku pozostać kupując od nich rozmaitego rodzaju aktywa, a z drugiej strony licząc, że pieniądze, które wejdą do banków masowo masywnej skali ZUS wpłyną na obniżenie stóp procentowych i wpłyną na popyt konsumpcyjny inwestycyjny, który przełoży się na wzrost gospodarczy i teraz jeślibyśmy tamten etap przeanalizowali efektywność programu w przyszłości to moglibyśmy powiedzieć, że patrząc długo terminowej pozycji polityka luzowania ilościowego przyniosła co najwyżej połowiczne rezultaty co najwyżej ogromne tłoczone pieniądze do gospodarek wcale nie znalazły przełożenia dostępności kredytów co więcej wcale nie doprowadziły do zgłaszania się pod kredyty inwestorów i konsumentów w efekcie wzrost gospodarczy wcale nie był wysoki, czyli nie udało się tą metodą nakręcić gospodarki teraz w jaki sposób to możemy wytłumaczyć jak do tego doszło doszło, dlatego że jest kluczowym elementem, który decyduje o efektywności takiej polityki jest minimalizacja ryzyk czy jeśli ludzie czują się niepewnie inwestorzy czują się niepewnie no to zarówno konsumpcja inwestycje nie ruszą sanie pójdą nie nie nie zapożycza się nie zrobią inwestycje nie wierzą w przyszłość ryzyk nie udało się minimalizować w efekcie co co dostrzeżono właśnie, gdzie były największe przełożenia polityki luzowania ilościowego poprzedniego kryzysu, a mianowicie ogromna ilość pieniądza rezerwowego w systemie bankowym, która wcale nie opuszczała banku, bo banki również bały, że stracą pieniądze, udzielając klientom sytuacji niepewności za to pieniądze były przekierowane na rynki nieruchomościowe i na giełdę papierów wartościowych, czyli mamy po prostu spekulacyjne działania banków komercyjnych w oparciu o kapitały którymi zasiliły państwo, jaki był efekt pozytywny, że banki nie zbankrutowały no to jest rzeczywiście udało się ten cel osiągnąć cel ekonomiczny makroekonomicznych wzrost gospodarczy i jeśli popatrzymy na skalę nakładów efekty no to powiedzielibyśmy, że bardzo bardzo ograniczone i teraz jak oprzeć się, ponieważ podejrzewam, że chwilą był czas powoli zmierzam do końca przeskoczył szybko do dzisiejszego kryzysu dwudziestego roku dzisiaj widzimy modyfikację polityki luzowania ilościowego po pierwsze, błyskawiczne wdrożenie polityki luzowania ilościowego w stanach Zjednoczonych, ale również bardzo szybkie wdrożenie tejże polityki Unii Europejskiej co jest odmienny do do scenariusza kryzysu 2009 roku Unia Europejska bardzo długo miał długie procedury przygotowania się do tej operacji jak również mamy politykę luzowania ilościowego na poziomach państw w tym co jest dla nas ważne na poziomie Polski i teraz można powiedzieć, że program luzowania ilościowego został, jakby prze pro filmowany, czyli mamy 2 filary po pierwsze, płyną pieniądze banków tak jak płynęły nadzieję nie wiem płonne czy nie płonne można powiedzieć, że na razie chyba zupełnie płynnej, że to szybsze tworzy wiele większy popyt konsumpcyjny popyt inwestycyjny, a z drugiej strony program luzowania ilościowego pozwala na finansowanie w sposób pośredni i bezpośredni budżetów państw narodowych, czyli w tym zakresie można by też mamy do czynienia z drukiem pieniędzy, o ile dawanie pieniędzy bankom jest po prostu zapisem na kontach to te pieniądze realnie nie istnieją o tyle pieniądze, które przechodzą do budżetu państwa są pieniędzmi realnymi, czyli mamy druk pieniędzy no i możemy powiedzieć, że jakby patrząc na długoterminowe zagrożenia związane z stosowaniem polityki luzowania ilościowego mamy konsekwencje zarówno po stronie systemu bankowego, jakie po stronie budżetu państwa, jaki po stronie inflacji to jest ciekawe pytanie o oto dlaczego poprzednie luzowanie ilościowe nie wywołało inflacji odpowiedź okazuje się dosyć klarowna nie było inflacji ze względu na niepewność znowu wracamy do słowa klucze inwestorów i konsumentów niepewność, jaką czuli decydenci systemu bankowego w związku z tym nie było de facto wzrostu na popyt na pieniądz ze strony gospodarki, bo w warunkach niepewności nikt nie chciał dokonywać żadnych działań pieniądze, które trafiły do banków centralnych nie przeniknęło do gospodarki, ale skutkiem luzowania ilościowego był wzrost zadłużenia i teraz jest pytanie czy jest sens zadłużać państwo na ogromną skalę po to, żeby przepłoszyć pieniądze z banku centralnego do banków komercyjnych czy instytucji rynkowych finansowych przytłoczyć, żeby one leżały w inny podmiot to wydawałoby się, że polityka luzowania ilościowego są osobno tyle ile ona powodu jakieś efekty gospodarce realnej, a poprzednie jak mówiłam poprzednie wyniki były nie zachęcające co tworzy przynajmniej musi budzić pytanie, dlaczego tak szybko do niej powrócono, dlaczego mimo ostrzeżeń także ze strony instytucji poszczególnych oddziałów systemu rezerwy Federalnej, czyli amerykańskiego banku centralnego właściwie dających może mieć negatywne rekomendacje, ale mówiących o tym, że te skórka Warta wyprawki, dlaczego mimo tego natychmiast został wdrożony moja hipoteza jest taka, że innego pomysłu po prostu nie było z kolei dawanie pieniędzy na politykę fiskalną w sytuacji, kiedy rządy już w punkcie startu były bardzo zadłużone no pogarsza stan finansów publicznych IPO pogarsza warunki makroekonomiczne na przyszłość, bo rodzi się pytanie w jaki sposób rządy mają zamiar zwrócić pieniądze ogromne pieniądze w systemie bankowym, które dziś nie wytworzy inflacji, bo nie ma nastroju, ale one tam będą tkwiły w momencie, kiedy zapadnie nie wiemy optymistyczny nastrój te pieniądze w każdej chwili mogą zagrozić niekontrolowaną inflacją patrząc na skalę napływu pieniędzy do systemu bankowa to się może wydarzyć już na początku przyszłego roku, jeżeli zacznie być dostępna szczepionka przeciw sprawa od może się tak czy zmiany nastrojów jest skorelowana z przede wszystkim ze szczepionką tak w związku z tym w jaki sposób rządy i bank centralny będą teraz odwracać to polityka jeśli te pieniądze w ogromnej skali napłynęły, a równocześnie mamy jak spojrzymy na Polskę mamy już zaangażowanie banku centralnego wykup polskiego długu publicznego na poziomie 8% bank centralny właściwie rząd wspiera na potęgę dostarczaniu pieniędzy poprzez bank gospodarstwa kredytowego czy Polski fundusz rozwoju tutaj kanałów jest ileś do dyspozycji banku centralnego i jeśli chodzimy w tak głęboką ingerencję tak głęboką nierównowagę to należałoby zadać pytanie czy te pieniądze są wydawane sensownie, bo cena tych pieniędzy, które dziś nie widzimy dziś to cena wydaje nam się zerowa, bo zawsze, pożyczając swoje miły etap porzucania gorzej jak dochodzi do spłacania zadłużenia dzisiaj wydaje się, że hulaj dusza piekła nie ma możemy także sobie dożywotnią nie jest prawdą za nie Anka musi tak wydaje pani profesor chyba już chcę chcę być wszyscy liczą, że jakoś uda no właśnie ja, ale tutaj niestety w ekonomii chyba jakoś nie udaje są twarde twarde dane twarde wymogi konkretne terminy konkretne kwoty i teraz jeśli spojrzymy przez pryzmat, a rezydent wydawania pieniędzy czy sposobu jak trzeba sygnał, że musimy kończyć pomału Więcaszek, komentując ostatnie tak ostatnie powiem w takim razie zdanie ogromne wątpliwości budzi sposób wydawania przez Polskę to wydaje się że, tworząc tak wielkiej nierównowagi i tworząc tak wielkie zagrożenia na przyszłość każdą złotówkę powinniśmy oglądać na wszystkie strony, żeby wydać jak na roztropny jak najlepiej jak nas na sensowne wydaje się, że w przypadku Polski mamy do czynienia po prostu łatwe dojście do pieniędzy rządu po prostu mamy symbiozę rządu banku centralnego bank centralny postanowił zasilać rząd pieniądza rząd sobie z tego na szeroką skalę korzysta dziękuję bardzo, prof. Adriana Łukaszewicz Akademii Leona Koźmińskiego była z nami trzynasta 37 za chwilę informacje o łączenie Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: POŁĄCZENIE

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj podcastów TOK FM bez reklam. Skorzystaj z 40% rabatu w jesiennej promocji. Wybierz pakiet "Aplikacja i WWW" i słuchaj wygodniej z telefonu!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA