REKLAMA

O książce "...jeżeli myślicie o mnie, to bez smutku… Korespondencja z lat 1946-1955"

Kultura Osobista
Data emisji:
2020-10-08 19:00
Audycja:
Czas trwania:
23:11 min.
Udostępnij:

Gośćmi Marty Perchuć- Burzyńskiej są dr Katarzyna Skarżanka, dziekan wydziału aktorskiego Akademii Teatralnej w Warszawie, krewna Barbary Skargi, córka siostrzenicy wybitnej filozofki… aktorka, i dr Bartosz Działoszyński- redaktor wydania książki "...jeżeli myślicie o mnie, to bez smutku… Korespondencja z lat 1946-1955", zawierając\ listy wybitnej filozofki, humanistki Barbary Skargi. Rozwiń »

dr Katarzyna Skarżanka: "Z tej lektury wyłoniła się niezwykła historia także dla mnie, historia rodzinna. Dzięki tym listom mogłam poznać bardziej moją prababkę, moją babcię, dzieciństwo mojej mamy" Zwiń «

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
dobry wieczór przed mikrofonem Marta Perchuć-Burzyńska przede mną książka niezwykły zbiór korespondencji, jeżeli myślicie o mnie to bez smutku korespondencja z lat 19461955 zawierające listy wybitnej filozofki wybitnej humanistki Barbary skargi od tej korespondencji dzisiaj będę rozmawiać z moimi gośćmi są nimi Katarzyna skarbonkę krewna Barbary skargi córka siostrzenicy wybitnej filozofki aktorka dziekan wydziału aktorskiego Akademii teatralnej w Warszawie witam serdecznie Rozwiń » Kinga Evita jest z nami również redaktor wydania dr Bartosz Działoszyński witam również dzień dobry Barbara skarga wybitna filozofka, której dziełem tym co po sobie zostawiła od lat zajmuje się Fundacja na rzecz myślenia imienia Barbary skargi spisała swoje wspomnienia o pobycie w niewoli w związku Radzieckim w książce po wyzwoleniu, ale listy odnalezione przez jak się okazuje Katarzyny skarżą Anka to zupełnie wyjątkowe świadectwo tamtego czasu i tamtych przeżyć zacznijmy jeśli państwo pozwolą od faktów, które może nie wszystkim są znane w wieku 25 lat 8września czterdziestego czwartego roku Barbara skarga została aresztowana w Wilnie jak do tego aresztowania doszło do aresztowania Barbary skargi doszło w wyniku jej działalności działalności w okres okupacji Wilna Barbara skarga była zaangażowaną bojowniczka armii krajowej bardzo wysoko tam doszło w strukturach armii armii krajowej okręgu Wilno zajmował się łącznością, ale w ostatni okres od dochodu rodziła plony łączności okręgu Wilno AK no i kiedy po zajęciu Wilna przez NKWD zaczęły się aresztowania we wrześniu właśnie spadła spadła z kocią historię następnie się potoczyła w ten sposób, że kolejne ponad rok Barbara skarga była przesłuchiwana więzień NKWD z kim przy placu Łukowskim na Łukiszkach te to uwięzienie zakończyło się wyrokiem skazującym wyrokiem dziesięcioletniego osadzenia w łagrach zanim, zanim wysłała została wysłana tam na nieludzką ziemię na wschód spędziła jeszcze pół roku to papier pierwsza połowa roku czterdziestego szóstego w obozie przejściowym prawniczka na Kowieńszczyźnie z tego i pierwsza część korespondencji zamieszczone w ten tomie pochodzi właśnie z tego okresu pobytu w tym obozie obozie przejściowym później od połowy roku czterdziestego czterdziestego szóstego właściwa do początku pięćdziesiątego czwartego też pobyt w łagrach na Uralu północnym Kazachstanie i to czarna dziura tak stamtąd stamtąd to była czarna dziura, z której nic nie wydostawał żaden żadne listy stamtąd nie docierały, więc tutaj nie mamy nie mamy tego materiału mamy tylko tak zastępczo w tym tomie korespondencji osoba korespondenci z osobami, które pomagały rodzinie wtedy nawiązać kontakt stać miejsce pobytu Barbary skargi natomiast konta zostanie wznowiony na początku roku 50 tego czwartego, kiedy po zakończeniu odsiadywania tego wyroku Barbara skarga zostanie zostaje przeniesiona już jako więźniarka, ale na bezterminowe zesłanie do kołchozów północnym Kazachstanie we wsi mieszka i tam spędza rok 50 czwarty pięćdziesiąty piąty właściwie czekając na na możliwość wydostania się stamtąd tamtą czynią zabiegi także rodzina czynią zabiegi tutaj po tej stronie po naszej stronie i te zabiegi zostają uwieńczone sukcesem w grudniu pięćdziesiątego piątego roku Barbara skarga wraca do Polski ten drugi okres tak czy ten okres pobytu w pochodzie lata 5455 to jest jakby druga część druga część zawartości tego tomu, który dziś prezenty w jej lata są miarą mojego uwięzienia tak Barbara skarga napisała w jednym z listów o erze pani mamie zwracam się do Katarzyny skarżą banki córce wybitnej aktorki pani babci Anny, skarżąc prawa nota to prawda, gdy moja mama urodziła się w Wilnie czterdziestym czwartym roku 11czerwca i te lata wzrostu mojej mamy dowody mierzone również latami zesłania Czerski Barbara to prawda jak to się w ogóle stało, że żaden list do pani dotarły w życiu to się tak dzieje czasami, że człowiek musi wziąć na swoje barki różne trudne działania i mnie przypadł w udziale właśnie ten zaszczyt, ponieważ ja musiałam z okropne słowo, ale musiał zlikwidować 2 mieszkania i w 1 mieszkaniu znalazłam 1 pakiet listów schowany głęboko i w drugim mieszkaniu również znalazłem pakiet listów i wiedziałam, że to jest korespondencja to jest myśl zmienna, ale schowałam ten pakiet do kolejnego pudełka u siebie w domu i trzymała go przez parę ładnych lat chodziłam na około niego aż w końcu podjąć decyzję trzeba te wszystkie listy wyjąć naciągacze czytać i muszę powiedzieć, że z tej lektury wyłoniła się niezwykła historia także dla mnie historia rodzima dzięki tym listom mogłam poznać moją babkę i moją matkę lepiej i moją mamę całe dzieciństwo i ten cały czas zesłania ciotki Barbary, który jest zapisany takim intymnym przekaże towarzyszyło i zaniepokojenie, ale również ogromne wzruszenie, bo to jest takie odnajdywanie znajdowanie ludzi, która już niema on to wszystko stało się moim udziałem postanowiłam podzielić się ze wszystkimi odkrycie to jest piękna historia rodzinna oczywiście też dramatyczne, ale tak jak pani powiedziała to jest piękna historia kobiecych relacji kobiecej siły tak naprawdę przepiękne są momenty z takiego nie pocieszanie się, czyli czy podtrzymywanie na duchu właściwie z obu stron prawdę stron, kiedy one się, kiedy emocje falują są w takiej z tym sowicie i w zależności od tego, która strona silniejsza astronom otrzymuję bardzo często to silną stroną Barbara i również tak, które np. musi bardzo często pociesza swoją mamy tak jak jest matką to człowiek ma nagle inną perspektywę i wielu tak bardzo emocjonalnie oczywiście wybaczcie państwo odbiera bądź, ale wielokrotnie próbowałam wejść w skórę mojej prababki i muszę powiedzieć, że to, że tego doświadczyły jest ciężkie doświadczenia części do zrozumienia pamiętam taki moment, kiedy praca Barbary liczone mój dziadek Edward skarga w sposób podczas pobytu w Wilnie zaprowadził mnie tam na placu piski pokazywał okienko życie ciotka Barbara była uwięziona w pierwszym okresie i opowiedział mija jego matka ani na mogła przejść tylko drugą stroną ulice i odwrócić głowę na moment, żeby starać się dojrzeć w tym kierunku Barbara, ale ja przeszłam drogę próbowałam to jakoś osłonić muszę powiedzieć, że to przeżycie było właśnie z punktu widzenia matki ogromnym wstrząsem, a to przecież tylko właściwie drobiazg prawda jak się patrzy na życie Barbary w związku sowieckim jak się ma już przeczytane, jaki jest po lekturze wspomnień po wyzwoleniu no to przecież wiadomo, że doznał tam wielu krzywd, za które później nikogo rozliczał to była to wielki Hart ducha także nigdy nie chciała wziąć odwetu za to co ją spotkało o niezwykłej korespondencji Barbary skargi rozmawiamy dzisiaj w kulturze osobistej moimi gośćmi są Katarzyna skarbonka i Bartosz Działoszyński za chwilę wracamy do naszej rozmowy teraz czas na informacje w radiu TOK FM dobry wieczór raz jeszcze przed mikrofonem Marta Perchuć Burzyńska dzisiaj o korespondencji niezwykłej rozmawiamy korespondencji z lat 19461955 zawierającej listy wybitnej filozofki humanistki Barbary skargi, jeżeli myślicie o mnie to bez smutku ze mną na łączach skarbowych są Katarzyna skarbonka krewna Barbary skargi córka siostrzenicy wybitnej filozofki aktorka dziekan wydziału aktorskiego Akademii teatralnej w Warszawie i redaktor wydania dr Bartosz Działoszyński witam państwa serdecznie raz jeszcze tak się zastanawiałam co państwa zdaniem te listy mówią o Barbarze skardze czy w jaki sposób odkrywają ją jakoś na nowo bo, bo listami pisanymi dodatku z niewoli jest także mogą one obraz osoby piszącej zafałszować, bo przecież pisze się takie listy, które po pierwsze, muszą przejść przez baczne oko służb i cenzora po drugie, pisze się często taki sposób, żeby najbliższych nie zamartwiać swoim losem wciąż tam taki ich było jedno zdanie z jednym z ostatnich listów w sprawie Mniszek z tego pierwszego obozu, kiedy Barbara pisze, że jedzie na dalszą wycieczkę to jest taki zakamuflowany zakamuflowane taka instrukcja, że za chwilę może nie będzie z nią kontaktu to zresztą dzieje naprawdę są teraz ta para lotni takich pustych w ogóle bez wiadomości no właśnie, bo tak jak pan Bartosz wspominał brakuje w tym tomie korespondencji za 4553 te listy były one przepadały wydaje się, że nie wydaje, że tych listów nie było w ogóle nie było możliwości ani wysyłania odbierania korespondencji no tak był też taki okres, że Barbara skarga mogła pisać do domu tylko 2 listy rocznie to to co w rodzaju tortury nota w lecie był opublikowaliśmy wszystko co znaleźliśmy jeszcze może warto wracać do tego co pani redaktor teczkę powiedziała o tym, żeby te listy przechodzi przez cenzurę to warto może poruszyć kwestię językową to znaczy FIM Barbara skarga już w tym okresie kocha nowym musiała czynami początkowo pisać po rosyjsku, żeby te listy dochodzimy do rodziny i co więcej nawet rodzina musiała starać pisać po rosyjsku po to, żeby te listy dotarły tam do tego kołchozów nie 200, bo jeśli PiS prokuratorzy już było podejrzane, ale to był także efekt tego, że przebywając przez te długie lata no właśnie w łagrach zupełnej izolacji także izolację od języka polskiego Barbara skarga traciła traciła język Polski traciła były dosłownie traciła znajomość języka polskiego i ten jest ten jest, w którym ona się posługiwał posługuje w pierwszej listach po wznowieniu korespondencji to jest właśnie taka dziwna rosyjski, ale widać pisane nie przez Rosjankę z naleciałościami polskim, ale też ogromne zmagania ogromna ogromna walka o odzyskanie języka polskiego o po grudzie rzecz o ponowne nauczenie się języka polskiego i ta korespondencja z rodziną też, kiedy pan ogromną rolę pani pozyskiwaniu tego tego języka polskiego ogromną rolę w tym odgrywał książki, które rodzina wysyła tam, bo do do tego dochodzą już można było wysłać wciąż, tak więc rodzina wysyła trafi też mogę sobie, bo nawet o ukochanego Beniowskiego Juliusza Słowackiego którego, którego Barbara skarga niegdyś znała na pamięci przypomina sobie sobie swoje ulubione fragmenty cytuje, a te także wpływ literatura współczesna tak to Never np. czytanie czy tego czy jego powieści Barbara skarga czyta magazyny czasopisma, które się w w tym czasie w Polsce 502050 roku ukazu i testy to jest bardzo ciekawy wątek właśnie ten wątek jak jak zmienia się język tym znów z języka zupełnie w życiu Ruscy tico zwanego Rus Rus czczonego tak tak z takiej dziwnej mieszanki różnych elementów Barbara skarga wraca do tego klarownego czystego stylu polskiego, który już nie będzie mógł demonstrować swoich pracach filozoficznych tak, ale zbyt powolny długi proces bardzo czeka tak niesamowite jest w ogóle to ta Wola przetrwania to Wola życia chęć tak jak pan powiedział ciągłego rozwoju ciągłej nauki no właśnie te fragmenty bardzo poruszające, kiedy Barbara skarga studiuje poezję Beniowski się upaja tak to relacjonuje listach do najbliższych szuka tej literatury skazana na rosyjskie biblioteki w pewnym momencie-li tylko te fragmenty tej korespondencji dla państwa najważniejsze najbardziej poruszające, które są pani Katarzyno o dla mnie najbardziej poruszające są opisy przyrody te teksty, które wysyłają i Hanka i po moja prababka Halina do Barbary takie opisy znaczy uczonego nigdy, kiedy pokazują opisują jej jezioro przyrodę mazurską, które bardzo podobna do przyrody wileńskiej tak jakby chciał jej dać do zrozumienia, że świat, która opuściła jest istnieje i że trzeba do niego wrócić to są takie momenty dla mnie najbardziej poruszające, czyli to wszystko co się dzieje tak naprawdę między słowami oczywiście końcówka korespondencji, kiedy jest niepewność czy Barbara zdoła wrócić i ten ostatni telegram, że wyjeżdża i że zaraz będzie w domu ja sobie oczywiście mamy stworzyć do zaliczenia, jeżeli chodzi o pytania bardzo rzadko zadajemy ważne pytania i ja, kiedy miał możliwość zadania tego najważniejszego pytania tego nie zabrała jak u jak ona wróciła jak stanęła w drzwiach co się działo jak oni wszyscy na to reagowali po 10 latach rozłąki, a tak brakuje mi brakuje mi tego elementu układanki dlatego apeluję, jeżeli mamy możliwość pytać pytajmy wciąż pytań na broń bliskim w ogóle rozmawiała w domu po powrocie w tym czasie o tamtych przeżyciach ja tego nie wiem wiem tylko, że nie chciała w ogóle później o tym rozmawiać w mniej może opowiedziała jak i 23 imprez impresje to były jakieś takie w 23 zdarzenia, ale też mają wtedy wrażenie, że to bardzo dopuszczanie tajemnice myślę, że Niechciał mówić uważała, że wszystko co mają na ten temat do powiedzenia zawarłam w po wyzwoleniu zawarła też wspomnienia te są pisze tam we wstępie, że bardzo trudno jej się ten tekst pisało odkładała pisanie wspomnień i wraca do tego pisania z obroną wartości patrzyły na te lata 11 lat tak jak się patrzy na lata stracone na taki kawałek życiorysów wycięty w dramatyczny sposób czy potrafią spojrzeć na ten czas inaczej kleją się tam swoim życiem zaświadczył, że dziś myśli o tym inaczej niż 1 chyba z niewielu osób, które właśnie nie starał się w nich brać odwetu ucinała zawsze rozmowy na ten temat gazetową bardzo ciekawy i pożyteczny czas może tylko trochę za długi w wielu wywiadach się pojawiało takie zdanie muszą też pytać też, jaka była pani relacja pani środki Barbary pani urodziła się kilkanaście lat po tym, jak jak ciotka wróciła z zesłania, jaką była kobietą w oczach właśnie małej Kasi potem Kasi Katarzyny już do lżejszej no ciotka Barbara Instytut, skąd u nas w rodzinie im troszeczkę zawsze budziła respekt baliśmy się jak dziewczynka oczywiście się bałam wydawało się, że jest surowa, dlatego że zawsze mówiła to co myśli i w trakcie, kiedy dorastałam i kiedy byłam w stanie zrozumieć co do mnie mówi i dlaczego czasami tak jak inny sposób nie mogli te nasze relacje stały się bardzo głęboki i bardzo bliskie i ja ten cały ostatni okres spędziła z ciotką Barbarą ostatni miesiąc byłyśmy razem z osobowością ostatniego momentu i zawiązała się między nami taka taka przedziwna więź zresztą wycieczka bardzo uważał, że aktorstwo to jest w tym takie dziwne zajęcie i momencie wyjaśnia zajęła ręcznymi takimi sprawami może w bardziej jakimiś wolnymi zrobiłam doktorat no to ten jak też moje ambicje wzrosły ba ośrodka była z tego dumna na tym ostatnim miesiącu też przeprowadzaliśmy wiele rozmów prosiła, żebym zrobiła habilitację mnie to wtedy wydawało zupełnie niemożliwe oczywiście, a abstrakcyjne, ale oczywiście to całe, więc w momencie, kiedy zrobią rehabilitację to pojechałam na cmentarz powiedziała minister sprawa załatwiona trwa od środka z listów to jest z tą samą osobę, którą pani znała kochała tak to z tą samą osobą jest zresztą obserwowałam jak np. rozmawia z moją córką ciotka Barbara była w stanie potrafiła stworzyć partnerstwo partnerską relację obserwowałam to jak rozmawiać z małą czcionką i byłam pełna podziwu to było to oznaka wielkość, że z każdym potrafiła rozmawiać na 1 poziomie to była wspaniała i odnajduje ją młodą w tych listach i rzuca takie przestępstwo to tych ostatnich lat jest bardzo podobna, jeżeli myślicie o mnie to bez smutku korespondencja z lat 19461955 zawierające listy wybitnej filozofki humanistki Barbary skargi z czasów niewoli w związku Radzieckim o tej właśnie książce wydanej przez fundację na rzecz myślenia imienia Barbary skargi rozmawialiśmy dzisiaj w kulturze osobistej moimi gośćmi byli Katarzyna skarżą Anka i dr Bartosz Działoszyński bardzo dziękuję za to spotkanie na łączach sklepowych bardzo państwo oczywiście listy Barbary skargi polecam z całego serca teraz czas na informacje w radiu TOK FM Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: KULTURA OSOBISTA

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj podcastów TOK FM bez reklam. Wybierz pakiet "Aplikacja i WWW" i słuchaj wygodniej z telefonu!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA