REKLAMA

Nagroda Nobla z fizyki. "Naukowcy przez 30 lat badali Drogę Mleczną w podczerwieni, dzięki czemu w środku odkryli czarną dziurę"

Popołudnie Radia TOK FM
Data emisji:
06-10-2020 18:40 (Powtórka: 06-10-2020)
Prowadzący:
Czas trwania:
12:39 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
przed mikrofonem Adam Ozga jest 1848 łączymy się z prof. Markiem biesiadą z Narodowego centrum badań jądrowych dzień dobry dzień dobry panie redaktorze dzień dobry państwu Roger Pen Ross Reinhard Gessel Andrea AG są laureatami nagrody Nobla z fizyki w 2020 roku i teraz ja chcę przed panem postawić nieobce pewnie fizyką, ale jednak dość trudne zadanie wyjaśnienia trudnych zagadnień ludziom, którym być może fizyka niż się do dzisiaj po lekcjach szkolnych po nocach, żeby Rozwiń » opowiedzieć tegoroczny noblista ich badaniach nad czarnymi dziurami to chyba musimy zacząć od Rogera Rossa, bo bez jego pracy nie byłoby Nobla dla dwojga pozostałych uczonych ma rację tak to prawda to prawda Roger Pen Ros jest wyjątkową postacią no na firmamencie gwiazd naukowych, które wnosiły wkład w rozwój ogólnej teorii względności Alberta Einsteina jak ogłosiła szwedzka Akademia nauk został uhonorowany za odkrycie, że powstawanie czarnych dziur jest typowym przewidywaniem ogólnej teorii względności Otóż co są czarne dziury no chyba już są tak rozreklamowane, że wielu słuchaczy większość państwa z tym terminem jest zaznajomiona są to mianowicie takie masywne obiekty ściśnięte do tak małych rozmiarów do wnętrza tzw. horyzontu zdarzeń, że nic nie może się spoza tego horyzontu wydostać nawet światło najszybszy fizyczny nośnik informacji trzeba powiedzieć, że tego typu przewidywania jako ciekawostki istniały już pod koniec osiemnastego wieku formułowali je angielski astronom rolnicze bardziej znany ze swojego wydanego drukiem przewidywania jest pierwszym dla klas, a mianowicie rozważyli one takich apetyczne ciało niebieskie tak silnej grawitacji na powierzchni, że prędkość ucieczki przewyższałaby prędkość światła my mogli po, stosując fizykę zasadzie szkolną obecnie policzyć Promień takiego ciała zadanej masie, otrzymując wyrażenie, które obecnie znamy jako prawnie Schwarz Fielda natomiast no, jakby nowy oddech nową nowy walor tej całej sprawie ona była traktowana jako taka ciekawostka w zasadzie mało realistyczna, ale problem Odrze granicznej sformułował swoją ogólną teorię względności zgodnie, z którą istotą grawitacji nie jest jakiś oddziałujące pole siłowe tak jak elektromagnetyczne pole elektryczne czy magnetyczne, ale zakrzywienia czasoprzestrzeni spowodowane to jest postulat nie wiemy jak to się dzieje, ale spowodowane obecnością materii ogólniej energii, tak więc jest to dość fundamentalny zwrot w naszym rozumieniu natury mianowicie czasoprzestrzeń ta podstawowa Arena zdarzeń, na której rozgrywa się fizyka wszystko rozgrywa w czasie przestrzeni od czasów Einsteina przestała być taką sztywną ceną stała się służby pełnoprawnym współ aktorem tej wielkiej gry nie tylko kary na zdarzenia współuczestnik tych zdarzeń, które tam się dzieje na ich równania Einsteina piękne matematycznie, lecz w detalach, gdyby je rozebrać tak na podstawowe elementy są niezmiernie skomplikowane i nie istnieją ogólne rozwiązania równania Einsteina natomiast jednym z pierwszych pierwszym dokładnie pierwszym rozwiązaniem ścisłym było podane przez Karla walczyć da rozwiązanie opisujące geometrię czasoprzestrzeni na zewnątrz sferycznej symetrycznej masy nie obracającej się tam właśnie pojawił się ten wcześniej z innych powodów wyliczany przez liczona dla klasa Promień pewnej powierzchni sferyczne horyzontu z obszaru, pod którego nic nie może wydostać i powstał pierwszy matematyczny opis czegoś co nazywamy obecnie czarnymi dziurami tak w skrócie po przekroczeniu horyzontu zdarzeń wpadająca tam cząstka lub światło musi zakończyć swój los osobliwości, która znajduje się dokładnie cent a gdzie w tym wszystkim Roger Pen Ros i właśnie teraz ta osobliwość tam dzisiaj kończą historie wszystkiego wszystkich cząstek no była w znaczeniu niepokoiła być może nawet niepokoju, ale winny troszkę sposób nas do nadal mianowicie rozpoczęły się po dywagacje tak jak często bywało z problemami OTW ogólnej teorii względności dywagacje na temat znaczenia fizycznego szczególnych rozwiązań ciągle są realne czy to tak takie bardzo szczególne przypadki lub wręcz artefakty poczynionych założeń tak było przypomnijmy falami grawitacyjnymi, gdzie na wkład no udokumentowanie ich realności wniósł prof. Andrzej tra man z rozwiązaniami natury kosmologicznych w przypadku czarnych dziur też wydawało się nawet jeszcze troszkę był sceptyczny, że to może być albo później zaczęto twierdzić wręcz, że jest artefakt sferycznej symetrii na naturze nie ma rzeczy tak idealnych idealnie spełniających założone matematyczne symetria wobec tego wydawało się, że te osobliwości wynikają właśnie tak silnych założeń poczynionych wręcz latach sześćdziesiątych właśnie wtedy, kiedy Roger Pen Ross jako młody uczony wkraczał na scenę trójka rosyjskich astrofizyk kosmolog ów przewidziała taki scenariusz ani z tropu owego, czyli pewne Kolasy, który nie sfery tylko można powiedzieć trój osiowy solidny, który wydawały się nie kończył się taką osobliwością, a chodzi taki cykl coraz to bardziej chaotyczne oscylacje i wielu fizyków skłaniało się, że te osobliwości typu czarnej dziury są pewnymi artefakt ta naj wówczas następnie wkroczył roczny ten los i dramatycznie zmienił sposób patrzenia na sprawy mianowicie wypracował oryginalny autorski sposób podejścia sposób radzenia sobie opisu czasoprzestrzeni już można już schodząc już nie wchodząc w taki bar bardzo, że szczegóły, bo jeszcze musimy oddać hołd dwojgu pozostałym noblistą, ale jak można te jego odkrycia, kiedy on wkroczył na arenę podejrzeń jak jak rozumiem z tego co pan mówi jak można podsumować można podsumować także nie czynią żadnych szczególnych założeniach pokazał że, opierając się na słabym bardzo naturalnym tylko założeniu, że gęstość energii powinna być dodatnia plus jeszcze, że czasoprzestrzeni nie będzie takich patologii jak powrót do przeszłości historii życia obserwatora, czyli przy takim bardzo ogólny założeniach powstanie tego horyzontu jak to nazwał powierzchni złamanej jest czymś typowym, tak więc na posłużył się tutaj właśnie na stworzonym aparatem matematycznym przy pomocy, którego jesteśmy w stanie zobrazować badacz no tak no niedościgłym rzeczy jak skończoności nieskończoności w czasie nieskończoności przestrzenie nieskończoną przeszłość lub przyszłość możemy powiedzieć przewidzieć co teoria względności mówi o losach obserwatorów cząstek no właśnie w tych nieskończoność Motor to z grubsza to był ten element nowatorstwa matematycznego, który stworzył natomiast udowodnił, że powstanie powierzchni złapanych pod którymi spot, który się nie wydostaje Promień światła, więc obiekty te na nie będą emitowały światła w taki sposób jak znamy to na innych ciał niebieskich to to udowodnienie typowości takiego zachowania w ogólnej teorii względności jest bardzo bardzo doniosłym doniosłym fakty zostały 2 minuty Reinhard teren cel Andrea AG odkryli taką Super masywną czarną dziurę w sercu naszej galaktyki, czyli drogi mlecznej na teraz wracamy właśnie wraz z fizyki w trakcie tych półwiecza trwających debat astronomowie zdali sobie sprawę coraz, jakby ugruntował się ugruntował się w środowisku astrofizyk pogląd, że Kazar tzw. aktywne jądra galaktyk są napędzane emisją pochodzącą z wysysania przez bardzo masywne czarne dziury istniejącego tam gazu na wręcz no w latach dziewięćdziesiątych, kiedy agencji gest rozpoczęli swoje badania to już stało się pomału paradygmat, że każda Galaktyka w swoim centrum najprawdopodobniej posiada masywną czarną dziurę no i zespół ten czy to 2 niezależne zespoły kierowane przez panią gest pana gen ca zapragnęli to zbadać i dokonali długoletnich przez 30 lat obserwowali centrum galaktyki podczerwieni tak, żeby efekty ekstrakcji przez pył wyeliminować udało im się udało im się zobaczyć zarejestrować wręcz zobrazować jak na filmie, gdy komponujemy te dane lat 30 trajektorii orbity piękne hitlerowskie eliptyczne orbity gwiazd wokół czegoś, czego nie widać go tam nie ma czyli objętości w kilkunastu lat świetlnych od najbliższego zbliżenia taki jest najbliżej okrążającej ten obiekt gwiazdy nie ma nic co może mogło być widoczne, a rozmiarów już parametrów Orbit wynika, że ma to masy 44 milionów mas słońca, tak więc kropkę nad i postawiono dowodząc, że się na środku naszej galaktyki rezyduje czarna dziura na jak wiemy fale grawitacyjne znowu też przyniosły nam parę lat wcześniej niezależne potwierdzenie realności tych obiektów bardzo dziękuję prof. Marek biesiada narodowe centrum badań jądrowych pan profesor był gościem popołudnia Radia TOK FM jutro dziesiątej gościem Cezarego Łasiczki będzie też prof. Krzysztof Meissner o tym jak to jest, kiedy kolega dostaje Nobla program przygotował Bartłomiej Pograniczny realizowałam reali za chwilę informacje pani kultura osobista Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: POPOŁUDNIE RADIA TOK FM

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Podcasty TOK FM oraz radio TOK+Muzyka bez reklam - teraz 40% taniej w zimowej promocji!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA