REKLAMA

O polskim wkładzie w największe odkrycia z zakresu fizyki

Homo Science
Data emisji:
2020-10-17 13:40
Audycja:
Czas trwania:
25:31 min.
Udostępnij:

Fale grawitacyjne, szyfrowanie kwantowe, odkrycia planet pozasłonecznych - to tylko kilka przykładów dziedzin, do których polscy fizycy mocno przykładają rękę. Rozwiń »
Pretekstem do rozmowy jest toczący się właśnie Nadzwyczajny Zjazd Fizyków Polskich z okazji stulecia Polskiego Towarzystwa Fizycznego.
Słuchajcie nas! Zwiń «

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
dzień dobry państwu witamy w audycji Homo science przy mikrofonie Aleksandra Stanisławska Piotr Stanisławski Crazy naukowe i przez Skype rozmawiamy z prof. Andrzejem Smolikiem wydziału fizyki Uniwersytetu Warszawskiego dzień dobry dzień dobry państwu dzień dobry państwu tak zwykle mówi dzień dobry pani pani redaktor panie redaktorze, ale tutaj mam parę, a daje sporo bardzo pozytywna zmiana bardzo bardzo miła chcemy dziś z panem porozmawiać o najważniejszych postaciach polskiej Rozwiń » fizyki i o udziale polskich fizyków odkryciach światowej klasy, a pretekstem do naszej dzisiejszej rozmowy jest odbywający się właśnie teraz nadzwyczajny zjazd fizyków polskich ją się odbywa szczególnym czasie w czasie, kiedy obchodzone jest stulecie polskiego Towarzystwa fizycznego obchody mają miejsce między 1618 października jest naprawdę wielka impreza ogólnopolska panie profesorze stulecie polskiego Towarzystwa fizycznego od czego się właściwie zaczęło toczyła się od tego obcego zatrzymało się większość towarzystw 100 lat temu odradzała się Polska i 5 w Polsce stwierdził, że potrzeba jest organizacja, która w, jaki sposób połączy tutaj wśród ojców ono i założycieli mamy przedstawicieli Warszawy i Krakowa Poznania winna, bo aktualnie w trakcie zjazdu części historycznej rolę Wilna Lwowa przejmą odpowiednio Toruń Wrocław, ale będzie to będą reprezentacje tych 5 ośrodków rola Towarzystwa fizycznego wtedy podobnie jak teraz była taka, żeby krzewić kulturę fizyczną śledzić informacje o fizyce społeczeństwa no pewnie dla większości słuchaczy na na dzień rękę fizyka tam pojawia się wrażenie jakiejś przypominanie tego co działo pod tablicą, kiedy tak chyba w ręku wdrażała i trzeba było szybko wypisać jakieś równanie jakiś wzór, a przecież fizyka mojego punktu widzenia to jest coś pięknego coś co pozwala nam rozumieć otaczający świat bez uciekania się dyplomami i proszę pani redaktor zapytała dopływu, jakie znaczenie pan fizyka na, bo np. mam takie znaczenie, że dzięki językom wiemy, dlaczego nie, bo jest niebieskie tutaj jest wielka zasługa naszego, bo około dni rusza Mariana Smoluchowskiego my niestety przedwcześnie zmarł, ale to on jemu zawdzięczamy wyjaśnienie tego, że nie, bo jest niebieskie i wynika to rozpraszania światła w atmosferze światło niebieskie rozpraszać znacznie bardziej światło czerwone i stąd za dnia mamy mnóstwo fotonów, które z różnych stron do nas docierają, tworząc piękne wrażenie, bo wystarczy wyłączyć słońca i dzieci nie były czarne tak 3, a o Zachodzie słońca będziemy te piękne czerwone barwy wynika z tego, że mogły się po niebieski zielony jest bardziej rozproszone i prowokował dociera od świata, który praktycznie ślizga się po powierzchni ziemi dociera do nas jest wiele kilometrów jest podzielane z tego niebieskiej oczywiście, dlaczego tak jest prawda, dlaczego to niebieskie światło się bardziej rozprasza czerwone nie no to jest bardziej skomplikowana rzecz i właśnie za to za wyjaśnienie tego Marian Smoluchowski jest tak były rozpoznawane w jest coś na świecie ciągle to jest jeden z naszych najbardziej cytowanych i rodaków, jeżeli by sięgnąć do tego czasu był Marian Smoluchowski to był to był geniusz sprzed powstania polskiego Towarzystwa fizycznego, ale inny człowiek, któremu zawdzięczamy w zasadzie rozwój naszej cywilizacji to jest Jan Czochralski, który wymyślił metodę hodowania kryształu nazwaną jego nazwiska, dzięki któremu w każdej komórce w każdym komputerze w różnych urządzeniach mamy krzem, który pozwala budować elektronik czy, jakbyśmy zaczęli ci wielcy fizycy kiedyś byli właśnie to są wielkie nazwiska już nie będę czekał tutaj do naszej sztandarowej kobiety poda na moim wydziale dzisiaj taki plakat Marii Skłodowskiej Curie, która uśmiechała się miała taki Tymek napisem mężczyźni też mogą uprawiać naukę bardzo się to budowa także dziewczyny muszą tutaj trwając per im już w maju najmłodszych lat od przedszkola nie dać się spała uczyć tylko próbować robić eksperymenty, żebyśmy mieli nowe noblisty może też nowych noblistów, a w takim razie jak wygląda teraz Polska wszystko, dlatego że ten czas te 100 lat temu to było w fizyce czas bardzo szczególny albo, a jeszcze był wciąż umorzenie nowinką, ale tematem wciąż bardzo gorącym cała fizyka na poziomie kwantowym właściwie dopiero rodziła kształtowała był no odpowiedzmy tego w 1905 roku gdzieś tam do lat trzydziestych tam działo niesamowicie dużo zresztą później też, bo przecież cała energia jądrowa jak pan ocenia teraz fizykę i to zarówno polską jak i ogólnie światową to nie jest także wtedy wszystko co fajne ciekawe wydarzyło, a teraz to mi tak sobie troszeczkę pełznie my jak to wygląda wydaje się, że nie peszy bardzo dużo dzieje, ale trzeba poczekać 50 lat mówi pewny co się działo, a teraz mamy tutaj już w zasadzie wszystko wiemy to jest bardzo zgubne takie podejście, że już w zasadzie, czego potrzeba mamy Super samochody mamy różnego rodzaju udogodnienia prawda i kolejne prędkości transmisji danych to w zasadzie wydaje się, że to świat panu wszystko już rozwiązane lub tak to było, gdyby posłowie poparli myślano, że wszystko zrobione potem nastąpiło to piękna era odkryć, ale rozłącznie państwo mamy erę odkryć, bo tysiące siedemnasty roku nagrodę Nobla za odkrycie fal grawitacji i kto tam by był bardzo ważną osobą chorą prof. Andrzej Bart man, który teoretycznie wydziału fizyki Uniwersytetu Warszawskiego czy z tego wydziału, na którym był ciągle pracuje i mam wielką przyjemność pracować tak proszę państwa najlepiej już taką pracę, który kluczowej sprawie uważa zabawy, w jakich do tej pracy to przecież my mamy chyba właśnie to ja bardzo lubiła spotkania pozytywnie zakręconych ludzi, którzy kochają swoją pracę to pan prof. Andrzej formą przewidział istnienie fal grawitacyjnych co, do których opleciony był sam albo państwa i co było poczekać wiele lat aż zbudowano Super procesy gnilne urządzenia interferon mecz, w którym zwierciadła są zrobione z dokładnością atomową, które są lasery w jakiej się Super stabilności, który wykorzystujemy statystykę, żeby zmierzyć coś niewiarygodnie bardzo niewygodnie mały efekt to ja to porównał do patrzenia na ruchy atomu albo nawet czegoś mniej na Księżycu proszę państwa no to są tego typu dokładność ja mówię zobaczyć to, że można zrobić zobaczyć ruch samochodów czy można zobaczyć ludzi, którzy się poruszają po ziemi można mówić ale, żeby zobaczyć ruchy atomów czy jądra fachowych to jest majstersztyk jesteśmy szła eksperyment po czy i odkrycia fal grawitacyjnych majstersztyk technologicznych PIT co prof. Andrzej trafnie przewidział swoją drogą jak się dowiedział, że te fale są nie zapytano czy doczeka się w zakresie podjęcie w tym 1 jak już się nie wiedziałem, że teoretycznie przewidział tam, którzy tam są prawda, więc nie było dla mnie jak jest skończenie prawda natomiast polscy fizycy, którzy i astrofizyki astronomowie, którzy uczestniczyli uczestniczyli w tym uczestniczą cały czas w tym projekcie to to jest tu i teraz oni są w tych projektach są tam młodzi ludzie mam taki przykład studenta, który był od początku studiów chciał te puby fale grawitacyjne badać dzięki profilowi ziemiańskie udało nam, czego wysłał do Holandii potem pojechał do Stanów zjednoczonych i zaczął pracować w zespole i potem okazało się, że jest w tej chwili w tej chwili przewodzić takim takiej grupie młodych właśnie, która chce odkrywać jakieś tam gwiazdy jakieś jakieś obiekty jest wykorzystanie fal grawitacji, czyli fale grawitacyjne to szansa mówi do was nie chciała stałego, czyli bez laik Ziaja dla do tych ludzi od fal grawitacyjnych jestem po prostu będziemy się nie znam, ale dziennikarze bardzo często mówią tak, jeżeli pan mnie bierze pan tego nie rozumie jak my mamy to wytłumaczyć ludziom, którzy z fizyką nie mają zbyt wiele do czynienia, więc proszę sad co się dzieje tu i teraz uzyskaliśmy narzędzie oprócz tego, że obserwujemy ciężka poprzez fotony światła, które niesie informację o tych miliardów lat to jest w ogóle niesamowite światło niesie tak dużo informacji, bo teraz mamy takie syreny kosmiczne fale grawitacyjne, które mówią nam o aktualnie najwięcej czarnych dziurach czarnych dziurach, które w tym roku zostały docenione sir Roger Pen Rose i odwołuje astronomów co z obserwatorów zostało otrzymał nagrodę Nobla są drodzy erotykę Ross za teoretyczne, jakby rozważania na temat cały dzień udowodnienie, że to znowu nie jest jakiś artefakt uwaga tylko rzeczywiście mogą stabilne czarne dziury i powstawać może do tego jeszcze uda nam się wrócić, ale jest inny przykład nie być prawdą udziału polskich fizyków odkrycie Higgsa no ciszy ferm i zespoły ogromne tam Polacy są też bardzo ważne, czyli mówimy o pozornie Higgs zaproponował im większa tak dzielnie nie o nobliście Che, którego podobno trudno było znaleźć jak chyba otrzyma nagrodę, gdyż może sobie na wędrówkę nie można było do niego dodzwonić tak, ale chodzi nie chodzi o odkrycie, że znaleźli, żeby powiedzieć, że dostał nagrodę Nobla tylko o bozon Higgsa także Polacy są obecni w tych eksperymentach i Polacy są obecnie wielu takim, który współpraca ach, np. neutrina czy oscylacji neutrin znowu to są fascynujące rzeczy, ale są też obecnie w takich badaniach, które są bardziej bliższe naszego życia czy np. w 2014 roku nagroda Nobla dla oświadczenie o coraz oświadczenie tylko oświetlenie LED-owe, czyli czy coś co jest oszczędne co daje nam światła nie grzeje i co jest ekologiczne, czyli wpisuje się to, czego potrzebujemy chcemy jak najmniej zużywać energii być jak najmniej dewastujące dla środowiska i mieć możliwość wykorzystania tych diod świecących na różne sposoby to dysk bardzo cenne co pan mówił właśnie udajesz dzięki temu wyjść z tego czy pan wspomniał czy tej wizji fizyki przed tablicą stołów kredą leżącej dłoni i rzeczywiście okazuje się, że tych tematów jest niezwykle dużo korzystają z okazji chciałbym serdecznie zaprosić państwa do udziału w zjeździe ten zjazd na nadzwyczajny również z tego powodu, że chcielibyśmy, żeby otworzyć i fizykę na szerokie rzesze społeczeństwa i wszystkie wykłady będą dostępne poprzez YouTube każdy może by oglądać transmisję w internecie i będzie tam można usłyszeć co polscy fizycy aktualnie nad tym pracują będzie o szczepionkach o terapii genowej będzie o leczeniu nowotworów w oczach przy użyciu terapii protonowej jak oponami możemy zwalczać nowotwory będzie o pozy ton boom będzie nanotechnologii profesorowi będzie mówił o 5 bronić dzieci topologii, proszę bardzo, proszę się nie bać takich strasznych słów to trzeba tylko znaleźć proste analog w naszym życiu ona na technologiach, czyli np. jak konstruować wydajne foto ogniwa, które będą dostarczać nam energii, która nie znam tak potrzebna, żeby nie spalać węgla i innych paliw kopalnych jak zrobić farbę, która pomalowane bardzo trudno się pomaluje ścianę to będzie nam dostarczać energię i wiele wiele wiele innych tematów również się polityk fizyka dla polityków, czyli ekolog ryzyka, czyli co fizykę może doradzić politykowi, a także serdecznie zapraszam będzie to mam nadzieję coś przyjemnego co od rysuje państwa po może niezbyt udanych spotkaniach z fizyką szkody to bardzo dziękujemy jeśli chodzi o fizykę dla polityków to znajdują państwo w archiwum, ponieważ rozmawialiśmy z prof. Januszem Hołystem na ten temat raptem 2 tygodnie temu także zapraszamy, a naszym gościem jest dzisiaj prof. Andrzej Wysmołek z wydziału fizyki Uniwersytetu Warszawskiego rozmawiamy o stuleciu polskiego Towarzystwa fizycznego i nadzwyczajnym zjeździe fizyków polskich, które się właśnie odbywa w tej chwili na drugą część audycji zapraszamy zaraz po informacjach Radia TOK FM witamy państwa ponownie druga część audycji Homo science przy mikrofonie ponownie Aleksandra Stanisławska Piotr Stanisławski kraina kapel i jest z nami poprzez skarpa pan prof. Andrzej Wysmołek z wydziału fizyki Uniwersytetu Warszawskiego ponownie dzień dobry dzień dobry państwu spotykamy się przy okazji stulecia polskiego Towarzystwa fizycznego i odbywającego się właśnie teraz nadzwyczajnego zjazdu fizyków polskich i rozmawiamy o udziale właśnie polskich naukowców polskich fizyków w badaniach światowej klasy właśnie badania fizycznych i tutaj nasuwa się takie pytanie, jaki jest udział naszych fizyków z odkrywaniu nowych planet pozasłonecznych, bo to zdaje się, że jest dziedzina, która została przez Polaków w ogóle zapoczątkowana prawda tak jakby się wydawało, że pierwsza planeta poza naszym układem planetarnym okrąża jakąś gwiazdę no to jest odkrycie profesora wygląda Wall ściana, ale to była pierwsza planeta określającą jakąś dziwną gwiazdę jeżeliby zapytać o pierwszą planetę, która jest podobna do naszej ziemi to wtedy pojawiłoby się nazwisko prof. Andrzeja Sadowskiego zespołem no ale komitet Noblowski zadał inaczej pytanie zadał pytanie pierwsza planeta okrążającą gwiazdę podobną do słońca także no dla mnie było to wielkie zdziwienie natomiast do trudno dyskutować z werdyktem komisji noblowskiej tak zresztą wydaje się, że ten komitet Noblowski ma pewne pewien problem, bo proszę zauważyć, że nagrodę Nobla można przyznać tylko 3 osobom i czasami, jeżeli jest to tematyka bardzo nośna, które jest ile się bardzo wyjątkowych osób np. Artur eCard, które jest zajmuje się fotografią kwantową, czyli kodowanie informacji o informację kwantową do on jest pośród iluś ludzi na świecie, którzy mają podobne osiągnięcie wielkie osiągnięcie lidera co zrobić komitet Noblowski wybrać doświadczalnie KUL tylko w czy też może jednak pomieszać doświadczony ku i teoretyków, ale wtedy będzie za dużo en niektórzy złośliwi mówią, że musi poczekać aż natura zrobi swoje, ale ja bym wolał, żeby tak nie było zresztą wydaje mi się, że nagrodę nagrodę Nobla to jest tylko jedna z nagród jak popatrzymy sobie ile tych nagród jest przyznawany po można znaleźć różne takie nagrody, które doceniają osiągnięcia również Polaków tak tutaj Rosą eCard czy poseł Andrzej Udalski otrzymywali bardzo prestiżowe nagrody to jeszcze tylko pytam profesor etykę w jakim kierunku idą jego badania, bo zdaje się, że nad komputerem kwantowym pracuje prawda paktu to są wszystko by badania związane z tym, który z poznawaniem tajemnicy mechaniki kwantowej to jest dotykanie czegoś i bardzo tajemniczego Otóż zwykle, jeżeli czegoś dotykamy prawda, jeżeli mówimy o Noto to pod, jeżeli zrobimy to ostrożnie to proszę nie zmieni w sprawie praw do ręki długopisy koniecznie do zamocowania zmiany w przypadku fizyki kwantowej mechanice kwantowej mówimy o jakich funkcjach falowych Stamma i okazuje się, że taki pomiar, czyli sprawdzenie, jaka funkcja jest już niestety niszczy pewną informację i teraz można płakać nad tym albo można próbować to wykorzystać i to wykorzystać znaczy wykorzystać np. do no właśnie budowy komputera kwantowego, który będzie szybszy niż aktualne komputery, który by pomoże nam w o jakieś obliczenia, które 5 dni przekraczają zdolności obliczeniowe najnowszy komputer oczywiście, żeby o tym lepiej powiedzieć trzeba byłoby tutaj zaprosić np. prof. Dobrzańskiego, który ze swadą o tym powiedział wyciągnął sedno dla mnie najzabawniejsza czytaj znajdą takie najpoważniejsze pytanie jest takie, dlaczego to mechanika kwantowa w ogóle działa, dlaczego tak jest i my ciągle no bo nie mamy odpowiedzi na to pytanie są różne tutaj podejścia, ale to jest właśnie to co fizyce jest do takich najważniejsze, że my nie bójmy się tego, że ktoś zakwestionuje co najmniej większości nasze nasze odkrycia, bo jeżeli te odkrycia teorie nie są zgodne oświadczenia to znaczy, że trzeba zweryfikować czy jest miejsce na na pracę, że my możemy główkować i myśleć o nocną podobnie jak Roger Pen Ross np. lektury swoich praw czarnych dziurach no właśnie ROR pojawiają się tam osobliwości no na czym polega osobliwość zwykle widzimy kogoś na ulicy jakiś tam tak jak sobie wyobrażano także osobliwy czworo osobliwość w takim wydaniu fizycznym jednak efekty tych wątpliwości to jest coś takiego że, gdybyśmy sobie np. obrazili, że mamy Kunka, która ma jakąś masę i zaczniemy tę kulkę ściska w autokarze powie w zakresie dość niska gęstość tej kulki roślinną zmniejsza to materia oraz gęsie, jeżeli masa zachowano, ale co będzie jeśli ta Kulka będzie miała wymiar 0 mierzy miarką 0 lot normalnie dla doświadczeni zmierzyć wyrok to powiem tak dość trudno, ale wyobrazić sobie pokazać, że taka osobliwość istnieje, że wczoraj dziś mamy coś co ma rozmiar 0 oznacza, że tam gęsto jest nieskończona nieskończoność na pierwszy rzut oka to jest coś niepojętego być może nasze zrozumienie tego przed świata próba do powinny pójść troszkę dalej zapyta się co to za zadanie skończoności i czy takie nieskończoności nie powinno się pojawiać np. kiedy był wielki wybuch i potem 11 na świat się może skończy się z rodzin będą z taką teorią ona, że takie wszechświaty sterujące kolejne przesiadki są jak można stosować znowu laika, który opowiada o tym, że tak, bo dla mnie bliższe są też rzeczy, które stosuje w naszym życiu, czego przykład tranzystor tranzystor, który odkryto dlatego, żeby zamienić lampy elektronowe i które w ogóle tworzyły naszą cywilizację nosi otworzył nowy etap naszej cywilizacji informacja zaczęła się rozpowszechniać o świecie natychmiast faktycznie zostało Zjednoczonych Europy w Polsce można było słuchać Radia słuchać muzyki dowiadywać się o tym co się dzieje wszędzie, a nie czekać 2 tygodnie jak posłaniec do wybranej grupy ludzi dotrze i powie coś tam działo jest nowa era potem nowa era zaczęła się, jakby i wygląda nasze oczekiwania rosły chcieliśmy czegoś więcej państw skonstruowano pierwszy tranzystor, który był wielkości ręki akt pierwszy taki asesor krótko opiekun prawny z torów naszych profesora pojawiło się miliarda procesor, a w tym roku jest 40 miliardów tranzystorów w 1 procesu, że litera z punktu widzenia ciała stałego no to fizyka ciała z tego to są interesujące rzeczy co zrobić, bo widać już kres tej technologii już boję się tam będzie mieć Branki robić troszkę mniejsza prawie 5 km będzie trzeba metry, ale potem już widać to technologia Makles no co trzeba myśleć o nowych nowych materiałach np. taki materiał grafen, który pobudził bardzo ludzi, bo przecież idealnie to nowa płaska czy aby atomową płaska struktura można na niej robić może tranzystory czynniki ma niestety tranzystorów się tam za bardzo nie tak prosto robić, bo jak to się śmieją niektórzy można taki tranzyt projekcie był już raz łączy się już go nie wyłączy nas na inną historię, ale brak ciągle czeka, jakby na takie odkrycie, które przejdzie do naszego naszego życia ja mam nadzieję, że to nastąpi, ale to co zrobił, czyli otworzył nam oczy na nową klasę i materiałów tzw. materiałów dwuwymiarowych, których można klocki analnego robić o różnych zastosowaniach to, że ważna rzecz łącząca panie profesorze to my bardzo dziękuję panu otworzył oczy z kolei na właściwą odpowiedź piękno tej współczesnej fizyki, bo raz, że czasem coś słyszy czasem się nie kojarzy, ale też co bardzo ważne pokazał rolę Polaków w tym to jest świetna sprawa bardzo dziękuję nie wtrąca szybciutko w badaniach nad grafenem polscy fizycy też mieli swój wyraźny udział, a dzisiaj rozmawialiśmy o polskiej fizycy z prof. Andrzejem Smolikiem wydziału fizyki Uniwersytetu Warszawskiego okazję stulecia polskiego Towarzystwa fizycznego bardzo dziękujemy za rozmowę bardzo serdecznie dziękuję zapraszam Azja dziękujemy, a my państwa zapraszamy za tydzień znowu na nasze audycje teraz czasu informacje Radia TOK FM Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: HOMO SCIENCE

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj podcastów TOK FM bez reklam. Wybierz pakiet "Aplikacja i WWW" i słuchaj wygodniej z telefonu!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA