REKLAMA

"Kolekcjoner porzuconych dusz". Reportaże z Brazylii Eliane Brum

Magazyn Radia TOK FM
Data emisji:
2020-10-18 14:00
Prowadzący:
Czas trwania:
26:02 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
niedzielny magazyn Radia TOK FM rozpoczynamy kolejną godzinę naszego programu Przemysław Iwańczyk kłaniam się tym razem w towarzystwie pani dr Moniki Sawickiej dzień dobry dzień dobry reprezentuję pani uniwersytety Jagielloński także fundację Terra Brasilii mówić będziemy w książce korek kolekcjoner porzuconych duszy, czyli reportaże z Brazylii Jani Brun wpierw wyjaśnimy co to za pozycja wiele już tytuł nam objaśnia mówi generalnie nasze kilkanaście kilkadziesiąt Rozwiń » najbliższych minut będą służyły temu by pokazać Brazylię jako kraj niezwykle różnorodny nieodgadniony chyba nie odkryty przez kolejne wieki tak kolekcjoner porzuconych tuż, a jest pierwszą tłumaczono na język Polski pozycja autorstwa Diany Brun jej reportaży ukazały się ten sam zbiór reportaży może w ten sposób okazał się w ubiegłym roku w języku angielskim został teraz przetłumaczone i mamy to szczęście, że jako polscy odbiorcy mamy również możliwość dzięki wydawnictwu Uniwersytetu Jagiellońskiego zapoznać się twórczością tej brazylijskiej dziennikarki pisarki przede wszystkim reportażystka i dokumentalistki, ponieważ ona ma również 2 filmy dokumentalne niejako w swoim dorobku to jest postać myślę, że niezwykła i bardzo ważna nie tylko dla Brazylii dlatego, że to jest myśl można powiedzieć jedna z najbardziej znanych dziennikarzy oraz bliskich, którzy uzyskali również w ostatnich latach dużą rozpoznawalność międzynarodową poza granicami Brazylii, a jeżeli chodzi o reportażu to jest to myślę, że można powiedzieć wręcz najwybitniejsza współczesna reportażystka brazylijska i ona ma kilka dekad doświadczenia w tworzeniu reportaży dla najważniejszych opiniotwórczych brazylijskich dzienników czy tygodników, ale ona także od kilku lat współpracuje z hiszpańskim El Pais publikuje również w języku hiszpańskim i w portugalskiej wersji na portalu informacyjnej oraz współpracowała i była publikowana przez brytyjskiego gwardiana m.in. ale o okazjonalnie również współpracowała z innymi dziennikami tygodnika jest również uzyskała kilkadziesiąt nagród wyróżnień za swoje reportaże swoje zbiory reportaży i właśnie ona opublikowała 7 zbiorów wybranych przez nich reportaży oraz 1 powieść i kolekcjoner porzuconych dusz jest taką kompilacją wskazaną przez samą autorkę obraną przez autorkę, która składa się na pewien cykl, który można by określić jako życie myślę, że za chwilę sobie o tym powiemy, dlaczego to są na pewno jedna z jej najciekawszych najwybitniejszych takich najbardziej dotykających czytelnika najbardziej w jaki sposób zbliżających czytelnika z różnych powodów poza pozytywnie negatywnie opowieści, które nam ta dziennikarka przedstawia z reguły, kiedy za taką dość no trudno benedyktyni, skąd powiedziałbym robotę przedstawienia kraju, który mógł być mógł być osobnym kontynentem bierze się ktoś, kto z tego kraju pochodzi jak GROM jest dokumentalistą autorką brazylijską Otto to stara się przekazać światu ten obraz nieco cukierkowy taki, który zachęciłby do Brazylii, a nie, a nie zniechęcił tutaj mamy do czynienia z formą która, która zachowuje obiektywizm od początku do końca przenika przez wszystkie właściwie odcienie tej tej palety brazylijskich barw nie ma tak nie ma wątpliwości, że jeżeli wyobrażamy sobie Brazylia jako kraj karnawału kawę czy futbolu to tutaj mamy możliwość sięgnięcia nieco głębiej w strukturę społeczną brazylijską pewne pewną specyfikę tego jak żyje się w Brazylii na co dzień z jakimi problemami stykają się bardzo różni Brazylijczycy można powiedzieć od północy dał na południe kraju, że nie ma tak naprawdę 1 Brazylii, której można by powiedzieć i treści ten kraj ponad 200 milionowy wielkości objętość kontynentalnych właściwie w 1 zdaniu tylko widzimy wiele różnych obrazów nie za niekiedy pozytywnych niekiedy negatywnych, ale niewątpliwie mamy tutaj inny obraz od naszych pierwszych skojarzeń z tym krajem i bardzo słusznie zauważył pan, że pojawia się wobec tego pytanie czy na ile ona jako człowiek wpisane w ten świat jako prezes link atak z urodzenia, które całe życie mieszkała w tym państwie, które wiele lat poświęciła na obserwacji tego kraju może mieć w sobie wyostrzone spojrzenie tak, żeby oddać pewne fenomeny tego kraju, które np. rzucają się w oczy osobom z zewnątrz czy to turystom przybywającym i mającym powiedzmy na cele wnikliwe spojrzenie czy dostrzegają coś poza plażami czy najbardziej charakterystycznymi takimi pomnikami brazylijskim miejscami turystycznymi czasowe przyjeżdżający tam na dłuższy okres czasu obcokrajowcy, którzy decydują się mieszkać przez jakiś czas Brazylii dlatego i ja zastanawiam się nad tym, zanim sięgną po raz pierwszy po reportażu, dlatego że nie rozliczy czy bowiem tak Europejczycy, którzy przybywają do Brazylii bardzo szybko dostrzegają wiele różnych zaskakujących wręcz szokujących zjawisk, których na, które Brazylijczycy mają zostać znieczulenie w jaki sposób pewnych rzeczy nie dostrzegają i tu mam namyśli przykładowo nierówności liczne problemy, z którymi stykają się, zwłaszcza ci mniej zamożni rozliczyć to ani przechodzą nad tym w jaki sposób do porządku dzielnego i dziennego jest wiele osób niewidzialnych przez to, których problemów się po prostu nie dostrzega na co dzień natomiast fenomen Bruno polega właśnie na tym, że ona będąc Brazylijką wywodząc się no, a zakładam, że raczej z do klasy powiem tak średniej przynajmniej ona jest w stanie dostrzec te problemy ona nie ma tej znieczulicy ona widzi ludzi niewidzialnych co więcej ona ma w sobie ogromną potrzebę i ona temu w jaki sposób poświęciła swoje życie zawodowe tak, żeby oddać głos tym osobom, które nie są słyszalne, żeby uczynić widzialnym tych, którzy na co dzień są, których problemy, o których problemach się nie mówi, które są w jaki sposób spychane na margines pomijane przemilczane albo najwyżej pojawiają się w mediach przez chwilę i następnie o tym się zapomina to jest dla mnie największy fenomen tej osoby, że ona nie przestaje zadziwiać się czy za nie przestały zaskakiwać inni ludzie, którzy są w oku ona ich poszukuje ona chce tego kontaktu i ona ma fenomenalną otwartość na drugiego człowieka ona zawsze stawia pytania to na czym szczególnie zależy to jest oddanie głosu swoim rozmówcą tym osobom, z którymi się steka i którą chcę poświęcić swoje reportaże z kim są bohaterowie, ale nie był można powiedzieć taki sposób z 1 strony Brazylijczycy z drugiej strony ludzie mówią o tym celowo, dlatego że jej reportażach widać zarówno pewną mocną brazylijską mocne osadzenie w realiach Brazylii z drugiej strony wiele opowieści bardzo uniwersalnych natomiast jeżeliby się przyjrzeć tak profilowi rozmówców nie bardzo zróżnicowane mamy reportaże mówi już m.in. o tym zbiorze kolekcjoner porzuconych tuż poświęcone ludności rdzennej północy kraju, czyli Eliane udaje się do Amazonii terenu, który jest szczególnie bliski przygląda się Indianami przygląda się ich stylowi życia i pewnym tradycjom zwyczajom i przedstawia ich punkt widzenia świata i sposób widzenia świata w niezwykle piękny bardzo poetycki sposób jej bohaterami są osoby umierające ona towarzyszy osobie, która przechodzi przez SM trudną chorobę i odbywa cykl pożegnań i ona te pożegnania stara się przekazać stara się pomóc w tym w jaki sposób bohaterce ona przedstawia ludzi, którzy zostali zapomniani przez państwo niejednokrotnie to jest na pewno bardzo częsty wątek jej tematów to mogą być matki w fotelach, które jeszcze za życia zbierają środki na to, żeby stać było na zakup trumny dla swoich dzieci, które zginął bądź z rąk policji bądź karteli z rąk karteli narkotykowych jako handlarza narkotykami wobec braku perspektyw zajmowania się innymi czynnościami czy posiadania innych dorobi innego dorobku to mogą być osoby, które żyją bardzo odległych oddalonych od wielkich ośrodków miejskich i które tam mieszkając na brazylijskiej prowincji stykają się z różnego rodzaju wykorzystywaniem czy wręcz zyskiem, o których państwo po prostu nie pamięta nie pamięta o tym, żeby zapewnić im podstawowe albo świadczenia przede wszystkim pomoc w bardzo nierównych relacjach m.in. z korporacjami trans narodowymi to mogą być osoby uznawane za szaleńców, którzy zostanie jednak są moim zdaniem pozytywny wydźwięk cieszyć się z tak jest bardzo niewielkie ilości rzeczy, ale w swoim szaleństwie jakiś sposób znajdować rozwiązanie na na trudną rzeczywistość i czuć się osobami szczęśliwymi to mogą być osoby, które walczą o to, aby utrzymać dorobek całego swojego życia wobec różnego rodzaju zakusów różnych dużo potężniejszych grup interesów to mogą być osoby starsze, które znajdują się od wielu lat niekiedy w domu spokojnej starości który, choć jest luksusowej oferuje wspaniałe komfortowe warunki znakomitą opiekę to nie jest w stanie zastąpić rodzin, które umieściły te osoby w takim ośrodku, które niestety, ale zapominają kontaktować się z członkami swojej rodziny który, którzy bardzo tego kontaktu ten kontakt chcieliby uzyskać pani doktor za chwilę wrócimy do naszej rozmowy dr Monika Sawicka uniwersytety Jagielloński Fundacja Terra oraz Willis jest moim państwa gościem niedzielnym magazynie Radia TOK FM oraz informacje po informacji jesteśmy sportem dla państwa w niedzielny magazyn Radia TOK FM kłania się państwo ponownie wraz z moją rozmówczynię jest nią pani dr Monika Sawicka dzień dobry ponownie pani doktor dzień dobry Uniwersytet Jagielloński Fundacja Terra obraz Lis reprezentuje pani uniwersytety Jagielloński, a mówimy o książce która, która ma związek z Brazylią to właściwie opowieść Brazylijczyk tego kraju, która ma formę i przewodnika takiego zastanawiam takiego portretu autobiograficznego samych Brazylijczyków przecież elit nie był jesteś Brazylijką prawda ona portretuje i siebie swoich bliskich i tych, którzy być może nie potrafią spojrzeć w głąb siebie na tyle obiektywnie by pokazać prawdę o sobie światu kolekcjoner, bo już porzuconych dłuższe reportaże z Brazylii o tej książce cały czas mówimy pani wspominała kim są bohaterowie jak obraz Brazylii się wyłania z tej z tej książki samej Brazylii, ale też Brazylijczyków tutaj warto postawić tak to do tak tak zdecydowaną granica między tymi zagadnieniami, jeżeli chodzi o obraz Brazylii to na pewno kraju wielu kontrastów i kraju w sprzeczności czy paradoksów, który jest niekiedy dość zagmatwane i trudne do zrozumienia dla dla Europejczyków dlatego, że to jest kraj, który z 1 strony ma w sobie niesamowite bogactwo różnorodność zachwyca swoją obfitością wielu rzeczy widzimy to kiedy ja nie udaje się np. na północ kraju właśnie te Amazonii i wskazuje na to jak ważne to jest region jak bogaty to jest region przedstawia w jaki sposób zliczyć są w stanie no szczęśliwie współ egzystować z przyrodą i pokazuje to więź, a z drugiej strony, kiedy o tym kiedy opisuje to bardzo często w tle czytelnik odczuwa to zbliżający się zagrożenie tzw. postępu, który jednak prezes jest bardzo często postępem kontrolowanym i to przede wszystkim niekontrolowanym przez państwo, które powinno swoim obywatelom zapewnić opiekę atak niejednokrotnie nie jest tutaj jest to na pewno reportażystka, która zwraca uwagę na braki jest to osoba, która stawia pytania o kwestie równości między Brazylijczykami, która wpisana jest konstytucja państwową, ale jej egzekwowanie jest niezwykle problematyczne co ona bardzo często demaskuje niezwykle skuteczny sposób niezwykle wnikliwy sposób kwestia sprawiedliwości, które niestety, ale bohaterowie bardzo często nigdy nie znają jej nigdy nie uzyskają natomiast, jeżeli chodzi o samych Brazylijczyków to myślę, że są to przede wszystkim bardzo dzielni bardzo silni bardzo jednak wbrew wszystkiemu pozytywnie nastawieni do życia ludzie co widać po ich auto to nie są bohaterowie, którzy by się załamywali to są na pewno osoby, które cieszą się z możliwości, że uzyskują głos dzięki zetknięciu się z dziennikarką i którzy chcą opowiedzieć swoją historię, nawet jeżeli historie są bardzo trudne oni chcą niekiedy przestrzec albo niekiedy nagłośnić jakąś sprawę, wierząc w to, że mówienie o tym w jaki sposób będzie zaklęcia rzeczywistości może, jeżeli nawet im nie pomoże to może pomoże przyszłym pokoleniom albo innym osobom, aby pewne będą negatywne historie się nie powtórzyły natomiast widać niejednokrotnie szef ciężkich niezwykle sytuacjach to są osoby, które zachowują swoją godność, które starają się na tyle na ile to jest możliwe żyć, zachowując jakąś normalność i pogody ducha to jest do kiedy czytając te reportaże to jest dla czytelnika porażająca w takim trudnym, ale myślę, że dobrym sensie czy Brazylia jest jednym z krajów największym rozwarstwieniu, bo trudno powiedzieć, że największe rozwarstwienie panuje właśnie w Brazylii bądź też nie w Rosji innym kraju nie ma takiej nie takie kryterium, które potrafiłoby na skali gdzieś to określić ale, ale te nierówności dostała pani o nich mówi to jest wręcz narzucające się dziś stereotypem idące w świat, kiedy myślimy o Brazylii tak, ale to jest uzasadnione dlatego, że jeżeli choćby z spojrzeć na najważniejsze wskaźniki współczynnik Giniego, który mówi rozwarstwienia to Brazylia od dekad znajduje się w pierwszej dziesiątce państw niekiedy w pierwszej piątce państw o największym największym rozwarstwieniu społecznym i mimo tego, że na początku 2001. wieku dzięki bardziej można powiedzieć intensywnym staraniom władz państwowych administracji centralnej o to, aby te nierówności spłaszcza, acz dzięki m.in. różnego rodzaju programom pomocy społecznej no tak to nazwa różnego rodzaju wsparciu to te nierówności być może uległ pewnemu spłaszczeniu natomiast jej reportaże również pochodzą z tych lat jedyną Brazylia się dynamicznie rozwijała IT sytuacja najuboższych Brazylijczyków miała ulec poprawie natomiast ona pokazuje, że nawet wtedy, kiedy miało być tak dobrze tak dobrze tak naprawdę nie zawsze było, dlatego że jednak jest to kraj, w którym niekiedy mieszkańcy nie byliby w stanie nawet wiedzieć, kto jest tak naprawdę jak nazywa się prezydent Brazylii ona dla nich rum naprawdę podróżowała niekiedy bardzo odległe zakątki i pokazywała takie miejsca, gdzie te nierówności były bardzo silne, a on zresztą w ciągu ostatnich 2 lat znowu zaczęły pogłębiać ani nie spłacać i mówiła o tym, że jednak nie można mówić o tym, że się polepsza, ale trzeba jednak wziąć pod uwagę, że wciąż nie jest zbyt dobrze należy o tym pamiętać należy o tym mówić czy nie uważa pani pani doktor, że przyszłość Brazylii nie wiem jak będzie wyglądała przyszłość całego świata rysuje się jednak w czarnych barwach biorąc pod uwagę to ten niepohamowany pęd do wzrostu dziś zakończony wielkim tąpnięciem w 2014 roku jednak Brazylię dotknął potężna dostała potężna recesja pamiętamy to przecież był kraj, który wręcz chełpił się tym pani sama wspominała futbol ma jako organizator mistrzostwa świata w 2014 roku 2 lata później nadeszły igrzyska olimpijskie, więc największe sportowe nie tylko święto globu, a tymczasem to wszystko runęło przekładają się też na niepokoje społeczne bo, bo tutaj jeśli chodzi o ten aspekt obrazy nie należy do najmniej chyba stabilnych krajów też myślę, że plasuje się dziś w czołowej dziesiątce myślę, że te reportaże, jeżeli czytają je rozliczyć, a on to jest oczywiście postać rozpoznawalna w Brazylii są takim zbiorem niejako ku przestrodze, żeby pamiętać o tych istniejących problemach i mówiącym o tym, że jest ta walka z nierównościami jest bardzo trudna jest z 1 strony walka systemowa jest to są to problemy państwa niekiedy słabego wobec różnego rodzaju interesów ponadnarodowych pojawi się tam jeden z reportaży też wątek korporacji międzynarodowych to jest ogromny problem natomiast no można powiedzieć, że kwestia nierówności kwestię sytuacji najuboższych Brazylijczyków w jaki sposób na stałe wpisała się w debatę prezydencką głowy państwa dzisiaj kandydaci na głowy państwa rozumieją, że nie da się wygrać prezent wyborów nie, zwracając uwagi na nierówności sytuacja osób najuboższych natomiast jest też kwestia tego na ile będą gotowe w efektywny sposób wdrażać programy, które będą służyły pomocą najuboższym osobom oraz na ile są politycy czy klasa polityczna gotowa przeprowadzić daleko idące reformy strukturalne, dlatego że samymi programami społecznymi pewnych problemów się w Brazylii nie rozwiąże pojawia się m.in. wątek, który reportaże również obecne to jest kwestia walki o zasoby surowcowe brazylijskie walki o poszerzanie obszarów na pastwiska, które kosztem np. lasów deszczowych, które są na dłuższą metę drogą donikąd i tak naprawdę wywołują być może przynoszą korzyści bardzo wąskiej grupie osób natomiast spychają na margines osoby, które wcześniej wiodło względnie normalne życie, ponieważ temu jest poświęcony jeden z reportaży o akurat on jest nieobecny niska tylko o budowie takiej bardzo znanej bardzo kontrowersyjnej hydroelektrowni Wodnej budowy zapory Wodnej nas na rzece w ringu na północy państwa i też dobrze ten reportaż znakomity sposób przedstawia no i ja bym wręcz, że odważyła się powiedzieć bezprawie, jakim stykali się mieszkańcy regionów dotkniętych tym wielkim projektem to wielką inwestycję w jaki sposób pozbawiano ich dobytku całego życia za symbolicznym albo wręcz no niewiarygodnie niskim odszkodowaniem w skandalicznych warunkach, więc to na pewno jest problem, który rozliczy będą musieli się niestety zmierzyć i tutaj przekaz nie jest zbyt optymistyczne to fakt zastanawia mnie sama autorka pani doskonale zna, opisując też dokonania no właśnie ile trzeba mieć w sobie wrażliwości by taki obraz kraju, z którego pochodzi pokazać, ale nie też na ile trzeba ubrać taką dość grubą skorupę by nie dać ponieść emocjom i i nie przedstawić takiego obrazu uznanego pozbawionego nadziei to, o czym mówiliśmy właściwie przez większą część naszej rozmowy tak jest znakomity wstęp napisany przez autorkę i ten ten tam został opatrzony wstępem, w którym autorka właśnie opisuje w jaki sposób ona przystępuje do pracy na czym polega warsztat jak ona pracuje ze swoimi rozmówcami tematykę nikt nie niejednokrotnie niezwykle trudną i to jest jej fenomen, że to nie są reportaży sentymentalne żaden sposób ona jest ona jest daleko od sentymentalizmu można powiedzieć, że jest w niej pewna czułość obserwatora i przede wszystkim ogromna wrażliwość natomiast ona wychodzi z założenia, że najważniejsze jest to, aby móc udzielić tym osobom, które stają się bohaterami reportaży głosu w związku, z czym bardzo uważnie się w nich wsłuchuje ona mówi o pewnej obsesji tego, aby oddać detale, aby nie przekręcać faktów, aby weryfikować nieustannie, jaka była pogoda w danym dniu, o którym mówi bohater, jaki ptak zaśpiewał kiedy, kiedy mówi bohater czy tego typu warunki zjawiska tak jak ona to utrwaliła rzeczywiście są prawidłowe mogą wystąpić w takich okolicznościach, więc bardzo staranny, jeżeli chodzi o faktor grafik jest niezwykle trafna, jeżeli chodzi o oddawanie emocje czy wrażliwości swoich bohaterów przez co również każdy reportaż jest inne, dlatego że można się tutaj zakończy pewną polifonii głosów, ponieważ rozmówcy są tak zróżnicowani styl poszczególnych reportaży się bardzo mocno zmienia co zależy od tego czy znajduje się ona dużym mieście rozmawia z przedstawicielką klasy średniej w Sao Paulo czy może znajduje się na prowincji, a może jest na północy kraju rozmawia z ludnością rdzenną, a i to jest też niewątpliwie ogromna zaleta, że ja również dziennikarka reportażystka, ale ma również niezwykły talent literacki można powiedzieć, dlatego że jej język jest tak piękne ona nim tak niesamowicie skutecznie i wspaniale operuje, że możemy też odnieść wrażenie, że stykamy się z literaturą dlatego, że to jest naprawdę świetnie napisane i tutaj można powiedzieć, że to jest jakieś szczęście czy technika polskiego został również znakomicie przetłumaczone, dlatego że do tłumaczeń jest w jaki sposób niewidzialne wszyscy znakomicie oddaje język oryginału i to jest no myślę, że ogromny plus co powoduje, że reportaży czyta się po prostu świetnie są nie zabrała pani pani doktor ostatnią kwestię, którą chciałem poruszającą rozmowę w rozmowy właśnie ten przekłady z języka portugalskiego Gabriela Borowskiego tak no Gabriel Borowski spisał się naprawdę znakomicie, dlatego że ja znałem reportaże wcześniej, z którymi ten zbiór czytając różne różne tomy wcześniejsze, z których pochodzi ta kompilacja i to jest el ani rum pisząca po polsku można powiedzieć w ten sposób zostaje znakomicie oddane, a został znakomicie oddany emocje zostaje znakomicie oddane sposób widzenia świata bohaterów zostaje znakomicie oddany rejestry, bo one się bardzo mocno zmieniają przychodzą zostaje również oddane oddana obecności narrator, która jest bardzo zróżnicowana w niektórych reportażu mówi ona o sobie w pierwszej osobie w niektórych mówi osobie trzeciej osobie tak jakby chciała spojrzeć na siebie w jaki sposób z zewnątrz albo pokazać w jaki sposób ona jest taki sposób intruzem świata, do którego się udaje, aby ten reportaż przygotować, więc mamy niesamowite szczęście, że to jest bardzo starannie zrealizowane świetne tłumaczenie dziękuję pani bardzo za te rozmowy dr Monika Sawicka Uniwersytet Jagielloński wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego stoi właśnie za książką, której mówiliśmy, czyli kolekcjoner porzuconych duszy reportaże Brazylia Bruno reprezentuje pani także fundację teraz wraz z list dziękuję pani bardzo wszystko dziękuję bardzo, państwa zapraszam na informacje Radia TOK FM Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: NIEDZIELNY MAGAZYN RADIA TOK FM - PRZEMYSŁAW IWAŃCZYK

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj podcastów TOK FM bez reklam. Skorzystaj z 40% rabatu w jesiennej promocji. Wybierz pakiet "Aplikacja i WWW" i słuchaj wygodniej z telefonu!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA