REKLAMA

O książce "Sportsmenki. Pierwsze polskie olimpijki, medalistki, rekordzistki"

Historie Polski
Data emisji:
2020-10-18 19:00
Audycja:
Prowadzący:
Czas trwania:
47:26 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
Maciej Janowski dobre zapraszam na audycje historię Polski ostatni sukces dziś piątek w turnieju French open albo turnieju Rolanda Garrosa jak niektórzy mówią spowodowały już podobno jego manię przyzwyczailiśmy się w ostatnich latach, że kobiety w równym stopniu jak mężczyźni dostarczają nam wielu emocji są takimi samymi bohaterami jeśli można tak powiedzieć tymczasem nie zawsze tak było chociażby ze względu właśnie na w ogóle pozycję kobiet w społeczeństwie ich Rozwiń » możliwości w brania udziału w różnego rodzaju aktywności życiowych, które często były kiedyś przypisane tylko mężczyzną i mamy świetną okazję, żeby przyjrzeć się sportsmenką okresu międzywojennego chodzi kariera czasami sięgała do czasu jeszcze sprzed pierwszej wojny jak i do okresu po drugiej wojnie światowej, a to za sprawą książki, która ukazała książki Krzysztofa świeckiego sportsmenki pierwsze polskie olimpijki medalistki rekordzistki pan Krzysztof Żmijewski absolwent Uniwersytetu Warszawskiego autor zresztą wielu książek z historii sportu jest dzisiaj gościem audycji dzień dobry pan dzień dobry pan dzień dobry państwu przy okazji stulecia odzyskania niepodległości podkreślaliśmy często, że m.in. Polska jest jednym z pierwszych państw na świecie, który kobietą przyznał prawa wyborcze właśnie zaraz po odzyskaniu niepodległości, aczkolwiek rzeczywiście to się w niewielkim stopniu potem przełożyło na obecność kobiet wpolityce jak to było jeśli chodzi o sport czy miały równie trudno w tamtym okresie, żeby się przebijać w tej rywalizacji z mężczyznami, a przede wszystkim, żeby byli były tak samo jak mężczyźni zauważane i oczywiście no nie było im łatwo im dalej sięgniemy w głąb dziejów polskiego sportu może chodzić nad jego zarania na przełomie dziewiętnastego i dwudziestego wieku no to pierwsze kobiety podejmują aktywność sportową miały bardzo trudną drogę przed sobą dlatego też zapewne głównie wywodziły one ze środowisk zamożnych arystokratycznych kręgów zamożnego mieszczaństwa potem tak jak pan wspomniał w nie miały barier prawnych które, które blokowały uniemożliwiały szerzył w grę kręgom społecznym uprawianie sportu, ale natykają się na bardzo poważne bariery obyczajowe i walczą z nimi te prekursor Gui powoli przebijały się torował drogę do jak gdyby coraz większej obecności sportów świadomości społeczeństwa były widoczne chociażby pierwsze listki kobiety uprawiające jeździectwo TENIS no i powoli powoli ta świadomość zmieniała i także przecież to siedziało w momencie, kiedy inne w innych dziedzinach kobiety też dochodzi do głosu także także można powiedzieć, że w sporcie było podobnie, aczkolwiek po odzyskaniu przez Polskę niepodległości, jakby ta tendencja była nabierała dynamiki to czasami jest tak jak wiemy, że wiele zależy od kierownictwa państwa wszyscy mamy świadomość, że najważniejszą postacią w tamtym czasie już na pewno po roku 2006. i Józef Piłsudski pan w swojej książce m.in. zwraca uwagę na takie momenty, w których on zabiera głos jeśli małżonek powiedzieć w tych sprawach sportowych w ogóle, a czasami również kobiet w szczególności pisze pan m.in. o najbardziej znanym z jednym z najbardziej znanych i wizyty marszałka na piłkarskim boisku to jest koniec 2004. roku Kraków mecz między Wisłą Kraków Pogonią Lwów no właśnie tam się na stadionie pojawia owacyjnie przyjęty Piłsudski i choć obejrzą tylko pierwszą połowę spotkania 3 władze drugiej RP uważały sport aktywność fizyczną za coś ważnego dla odradzającego się państwo o tak tak to trzeba powiedzieć, że to 1jeden z takich elementów działalności i 1 można być z podstawowych elementów przede wszystkim budowania silnej armii na pierwszy czujności sprawnego społeczeństwa drugi kolejności silnej armii, ale także w ogóle sport odgrywał rolę nawet od od zasad samego początku powstania państwa polskiego oczywiście po 2006. roku i dojściu do władzy obozu piłsudczykowskiego ca to wsparcie ze strony władz państwowych dla sportu się niepomiernie powiększyło, bo w tych wcześniejszych latach głównie Mac czynnik społeczny decydowało o rozwoju kultury fizycznej to jednak władze państwowe od początku dostrzegały bardzo ważną rolę sportu w wychowaniu w kształceniu społeczeństwa przede wszystkim umacnianiu świadomości narodowej to jeszcze wyniesione z czasów zaborów, kiedy pierwsze organizacje sportowe w miały w swojej działalności właśnie bardzo ważnym elementem działalności było umacnianie świadomości narodowej propagowanie polskich polskiej literatury polskiej kultury no i także sport sport jak najbardziej był bardzo ważnym elementem składnikiem życia społecznego wówczas oczywiście Józef Piłsudski i czego był był świadomy i w tym uczestniczył aktywnie w to jest może tylko przypomnimy część osób pewnie kojarzy tzw. AWF w Warszawie Akademii wychowania fizycznego to jest coś co właśnie powstaje w okresie międzywojennym dokładnie na przełomie lat dwudziestych i trzydziestych pierwsza infrastruktura zresztą do tej pory obecna w tym kompleksie wuefu pochodzi z tamtego okresu oczywiście nie ma zatem, że uczelnia nosi imię Józefa Piłsudskiego, więc również takiej strony państwo potwierdziło swoje zainteresowanie kulturą fizyczną szeroko rozumianą jako ważnym elementem w państwie pisze pan również o rozwijającej się infrastrukturze w ogóle jeśli chodzi o obiekty sportowe m.in. też funkcjonujące dzisiaj korty Legii to przecież nowoczesny obiekt 9 kortów więc, więc jak na tamte czasy też duży nowoczesny bo, bo wyposażone w natryski ten ten 1 najważniejszy obiekt miał bardzo reprezentacyjny charakter, gdzie nie było wstydu, że tak powiem organizować wielkie wydarzenia tenisowe, ale też zwraca pan uwagę jednak na ciągle pewnego rodzaju taką jeśli można powiedzieć walkę płci, czyli to co kobietą pada uprawiasz albo czego powinny unikać cytuje pan m.in. swojej klasy, a fragment tekstu, który ukazał się 2007. na łamach gazety start tekst Wiktora unosi Dąbrowskiego w ich w tym tekście napisane jest m.in. tak współczesna kobieta powinna być męską rozmarzona indolencji lalka już nie jest w modzie świat dzisiejszy rozkoszuje się czy nie ani jak dużej sentymentalnej nieproduktywny kontemplacji i albowiem stanowczość nie kłóci się łagodnością energia nie urąga gracji pracowitość nie przekreśla subtelności, ale nie wolno się oddawać tym gałęzie sportu, które pan Bóg przeznaczył do wyłącznego użytku płci brzydkiej Zuzanna len Glen jest na korcie tenisowym piękna Konopacka rzucająca dyskiem jest nad wyraz estetyczna ale gdyby kopały się wzajemnie na meczu piłkarskim stałyby się odrażający, niech więc kobieta szuka męskości tam, gdzie nie grozi nic jej właściwością specyficznym jako kobiecie jeśli nie wystarczają jej TENIS lekka atletyka łyżwiarstwo wioślarstwo nie uda się do tej dziedziny sportu w najbardziej może rozwinie w niej twarde cechy charakteru najmniej, zagrażając miękki ten jednak jakiś taki jakbyśmy, choć nie powiedzieli, że derbowy spór niemal się trochę toczył w no właśnie tak tak oczywiście przez cały okres międzywojenny, a nawet jeszcze trzeba też powiedzieć po po okresie powojennym, choć mniejszym stopniu jednak na twardo w w takim przekonaniu większości po takiej opinii publicznej były pewne sporty takie, do których kobiety niejako nie były prezes kredyty nominowane ze względu na swoją fizyczność no ale z tą nawiasem mówiąc były już kobiety grały w piłkę nożną w okresie międzywojennym w Polsce nie ma nie miało charakteru zorganizowanego, ale jednak nie było też także, że w ogóle było to, że w ogóle zabrania my występuje tylko tak, a także etaty one podejmowały próby oczywiście tak jak to miało miejsce w przypadku nawet skoków narciarskich od może się będzie okazja wspomnieć, ale rzeczywiście było trudno kobietom przekonać to wiadomo, że mężczyźni wtedy, gdyby przewodzili byli jakby znaczyli takie główne kierunki tego co jest poprawne obyczajowo co co jest może mniej poprawę i kobiet było bardzo trudno się przebijać przez ten przez ten opór, ale z litych sportach które, które jako jakąś tam z zyskały sympatię właśnie i środowiska lekarskiego też, bo też też warto wspomnieć, że również lekarzy zabierali głos w kwestii no dyscyplin, które są, gdyby odpowiednie dla pań które, które nie i tak stopniowo stopniowo ten opór był szanowanym, niemniej jednak w niektórych dyscyplinach no z zupełnie zupełnie było niemożliwe założenie klubu znaczy sekcji takiej dyscypliny np. piłki nożnej kobiet czy czy już nie mówiąc o związku ogólnonarodowym co co przecież było najważniejsze dla rozwoju danej dyscypliny no razowym krótką przerwę na informację o trofeum, ale pani oczywiście wracamy na naszej rozmowy Maciej Bykowski dobry ponownie przed nami druga część audycji historię polskiej przypominam dzisiaj naszym gościem jest pan Krzysztof turecki historyk sportu rozmawiamy o sporcie kobiecym głównie z okresu międzywojennego chodzi oczywiście kariery osób, których też będziemy mówić mogły zachodzić zarówno okres przed pierwszą wojną światową jak i po mojej jak wspomniałem dodatkową dodatkową przyczyną naszego dzisiejszego spotkania jest sukces Igi Świątek zwrócenie uwagi właśnie na na torze po raz pierwszy w dziejach naszych Polka wygrała turniej wielkoszlemowy no to jest dobra okazja to była dobra okazja, aby przypomnieć czy komuś się udało coś choćby zbliżonego tu oczywiście w ostatnich publikacjach w ostatnich tygodniach mogliśmy poczytać przypomnienie postaci Jadwigi Jędrzejowskiej, która w 3 turniejach należących do tego wielkiego Szlema, a więc właśnie French open US open Wimbledon była w finale, ale żadnego z nich nie wygrała w trochę właśnie oni było tych wspomnień w ostatnim czasie, więc nie, tyle że on niemy Jadwigę Jędrzejowską, ale może jej poświęcimy troszeczkę mniej czasu, żeby powiedzieć o innej tenisistce, która zupełnie mimo wielkich sukcesów nie jest jakoś pamiętam, ale najpierw Jadwiga Jędrzejowska można wypowiedzieć czytając pana książkę historię najpierw małej Jadzi, że ona trochę przypadkiem staje się gwiazdą elitarnego sportu zastrzeżonego głównie właśnie dla ludzi zamożnych, bo jest biedna pochodzi z Robotniczej rodziny, jakiej się udało zostać gwiazdą tenisa to właśnie w pochodziło z rodziny Robotniczej ojciec był zawodu tramwajarze, ale takim decydującym czynnikiem, który wpłynął na wybór akurat tej jest w ogóle uprawiania sportu i to, żeby to był TENIS był fakt, że rodzina państwa Jędrzejowski mieszkała nieopodal kortów należących do akademickiego związku sportowego w Krakowie no i mała jak jedno wychowywała się, gdyby takim klimacie tenisowym wystarczyło, że wypowiedzieli dźwięku odbijanie piłeczek od dostaw listopad tak jak sama zresztą wspominał w swojej książce którą, którą wydano powojnie już zresztą doczekała się 2 wydań no i to zachęciło ją do tego, żeby jak 100 lat swoich sił też jako mała dziewczynka wychodziła właśnie na kort nawet dorabiała sobie takie organizacyjne pracę wykonują, podając piłki grającym no i w końcu zaczęła grać grać sam sama stanica na początku była sparing partnerką właśnie graczy profesjonalnych, ale potem no dostrzeżono trenerzy dostrzegli talent u młodej dziewczyny i postanowiła zapisać się do klubu co też nie było nie było proste napotyka też na opory właśnie pewnych pań, które zasiadały w władzach klubu między nimi właśnie one dublińskiej no i które było, kto może uda się powiedzieć, jaką właśnie tej tenisisty oraz mniej znane, choć ciekawe, ale za chwilę dodajemy no, a która, która właśnie z grą mecze rozgrywała się też Jędrzejowska na krajowej arenie także ten TEN-T towarzyszą od najmłodszych lat no i i właśnie ona postanowi piękny przykład pokonywania tych tych barier społecznych i pokazania, że nawet właśnie osoba, która rano wydawałoby się że tyle tyle musi pokonać przeciwności losu żeby, żeby udały osiągnąć takie sukcesy jednak jest to by było to możliwe w przypomnimy w takim razie krótko żona najpierw 3006. roku jest już w półfinale Wimbledonu w 3006. roku zostaje również wybrana najlepszym polskim sportowcem co było o tyle wielkim osiągnięciem jest szczególnie zwracającym uwagę, ponieważ to był rok igrzysk olimpijskich w Berlinie, gdzie mieliśmy przecież też wielu znakomitych sportowców jednak właśnie Jadwiga Jędrzejowska ten tytuł najlepszego polskiego sportowca otrzymała no i wreszcie jest lato 3007. roku kolejny turniej wimbledoński i Jadwiga Jędrzejowska dostaje się do do finału proszę ten finał krótko, bo tak to 3007. rok wielki największe wydarzenie w historii polskiego tenisa przed wojną Jadwiga Jędrzejowska doszła do finału tam zmierzyła się z taką brytyjską tenisistką Dorothy Round starszą omni 3 lata im bardzo dobrze i jej szło w zasadzie miała duże szanse wygrać cały pojedynek, ale właśnie niestety tak tak komentowano później i dziennikarze obecni na korcie same Jędrzejowska właśnie twierdziła, że właśnie brak odpowiedniego przygotowania psychicznego co dziś wszyscy podkreślamy u Igi Świątek właśnie zachwycamy się tym tym doskonałym przygotowaniu mentalnym tego tego niestety Jadwigi Jędrzejowskiej zabrakło i to i to niestety spowodowało, że mecz przegrała jednak, niemniej jednak potwierdziła wielką wielką klasę i były wtedy młodą dwudziesto pięcioletni tenisistką, więc wydawało się, że jeszcze wszystko przednią jest dziewiątym roku też do składu finału właśnie French open, ale niestety wybuch drugiej wojny światowej przeszkodził być może zabrali jeszcze bardzo może nie najlepsza, ale jeszcze lata bardzo lata, których mogą odnosić ogromny sukces tak wojna przerwała to pasmo po wybuchu powstania Warszawskiego Jadwiga Jędrzejowska jak pan pisze przedostała się do Żyrardowa potem przychodzi okres powojenny w Polsce rozkręca się stalinizm Jadwiga Jędrzejowska no trudno oczywiście szczególnie dzisiejszej perspektywy jakoś specjalnie krytycznie odnosi się do takiej przywołany został przez pana historii pięćdziesiątego pierwszego roku, kiedy to napoje czy była do końca zmuszona czy po prostu no takie były okoliczności wówczas wygłosiła takie przemówienie, w którym wspiera ludową ojczyznę w typowo taka socjalistyczna mowa, że będziemy realizować wskazania władzy ludowej oddajemy naszą tężyznę fizyczną dla zrealizowania planu sześcioletniego włączamy się Narodowy front obrońców pokoju i budowy socjalizmu w Polsce ludowej to, niemniej jednak na szczęście Stali się skończył, a Jadwiga Jędrzejowska jeszcze jeszcze grała tak jeszcze w latach sześćdziesiątych w faktach zapytała długowiecznością sport Portową cały czas gra sprawiała ogromną przyjemność grała o pokolenie w zasadzie młodszymi rywalkami, ale mimo wszystko dzielnie sobie radziła i zdobywała kolejne kolejne tytuły mistrzyni Polski miał ich łącznie przez całą karierę trudno uwierzyć, ale ponad 60 tytułów mistrzyni Polski we wszystkich Magda liczą wszystkie konkurencje tenisowe w singlu deblu w mikstach także cały czas, bo postać bardzo znaną w Polsce no ale stan w momencie przyszedł ten moment tak, gdy będą już grubo po pięćdziesiątce zdecydowała się zakończyć sportową karierę sportową, a niestety następczyni nie było widać, bo Jadwiga miała takie osobiste marzenie, żeby wychować następczyni pisał o tym w swoich wspomnieniach, niemniej niestety niestety nie udało także też w taki obiektywnych zewnętrznych przyczyn trzeba powiedzieć, że władze Polski ludowej nie inwestowały szczególnie w tym pierwszym powojennym okresie TENIS, który ochoczo ich oczach był dyscypliną mówiła zajmą, kto to często pisano mówiono także raczej uznawano to za sport elitarny, który związany jest z tą z tą zgniłą warstwą ziemi jak mówiono kapitalistyczną, więc stołu uchodził za taki sport no powiedzmy nie pierwszego zainteresowania bardziej stawia na bok lekko krytykę, jaką tego typu dyscyplina, a ten Senat nie był nie był zbyt inwestowane co chcą utrudniało też widzę wychowanie godnej następczyni pan już nazwisko Wandy Błeńskiej w kontekście tenisa nawet rywalizacji właśnie z Jadwigą Jędrzejowską w takim razie powiedzmy kilka słów o tej postaci bardzo złożonej bardzo trudnej nie tylko tenisistki no i nie tylko rywalki Jadwigi Jędrzejowskiej może, wprowadzając do tego wątku powiem tylko, tyle że ona akurat właśnie miała takie prawidłowe pochodzenie mówiąc oczywiście w cudzysłowie jeśli chodzi o sporty którymi się zainteresowała, więc przede wszystkim szermierka TENIS no i trochę też biegi narciarskie, ponieważ urodziła się w Krakowie jako córka znakomitego naukowca później polityka człowieka, który pełnił nawet funkcję premiera rządu Rzeczypospolitej mam namyśli tutaj Juliana Nowaka no bo oczywiście panieńskie nazwisko Wandy Dubiński to Wanda nowa rodzina zamożna powszechnie szanowana, więc zupełnie inny start niż Jadwigi Jędrzejowskiej, ale tyle ode mnie już oddaję panu panu głos tak wydaje się, że to jest najbardziej niezwykła bohaterek mojej książki, dlatego że była to osoba niezwykle utalentowana niezwykle ciekawa osobowość tak jak pan wspomniał wywodziła się z takiej zamożnej rodziny co można mieszczańskiej ojciec był światowej sławy mikrobiolog jem politykiem działaczem społecznym no to po postacią znaną cenioną w Krakowie przedwojennym, ale także znaną w całej Polsce po to, on już w okresie zaborów to znaczy w okresie pierwszych lat dwudziestego wieku do zasiadał w radzie miejskiej Krakowa potem zaangażował się działalność polityczną PSL Piast są co właśnie doprowadziło go też do do tego stanowiska premiera Polski był nawet świadkiem zabójstwa prezydenta Gabriela naród Narutowicza w Zachęcie co co też, o czym ciekawie opowiadał co też miał okazję zacytować w no, a Wanda Błeńska została właśnie w takim klimacie elitarnym, czyli takim macie w domu, w którym mówiło się o polityce, ale też o kulturze literaturze muzyce bywali w jej domu znakomici goście Jack ja jak Paderewski jak malarza wcześniej bardzo znani no i została nawet miała okazję grać na 4 renty Paderewski co sądzą też podkreślane przez biografów dni lubińskiej, ale także mówiono oczywiście o sporcie, który zdobywał wtedy coraz większą popularność szczególnie wśród heli i tych kręgów społecznych i no oczywiście jeden z takich elementarnych sportu był tutaj nic w związku z tym Wanda pan z upodobaniem właśnie przychodziłam na te same korty AZS-u natury swojej kariery rozwijają Jadwiga Jędrzejowska tam panie poznały, chociaż spora różnica wieku dzieliła 17 lat no i tak tak właśnie tam się też miał też miejsce pierwsze sukcesy odniesione miała już międzynarodowe osiągnięcia przed rokiem 1914 więc, więc była najwybitniejszą polską tenisistką do czasów Jadwigi Jędrzejowskiej w latach dwudziestych właśnie kontynuowała te swoje występy tenisowe, ale i właśnie tej warto też może powiedzieć, że w 1920 roku, kiedy igrzyska olimpijskie odbyły się w Antwerpii, na które Polska została zaproszona, ale nie wzięła udziału ze względu na wydarzenia związane z wojną polsko-bolszewicką Wanda Błeńska była miała wystąpić z turnieju tenisowym podczas tych igrzysk w profesjonalnie przygotowała się na pod okiem fachowego czechosłowackiego szkoleniowca no ale niestety właśnie Polska czynniki zewnętrzne szoki wojna wpłynęły na to, że i udział udział 80% sportowców mających wziąć udział w wszystkie koncerty właśnie w tej wojnie w spowodował wycofaniu się Polski no i Wanda duńska nie pojechała na igrzyska, ale dokonała tego 4 lata później w 1924 roku w Paryżu już nasi olimpijczycy pojawili się po raz pierwszy na letnich igrzyskach w Paryżu no i wówczas Wanda Błeńska wystąpiła, ale co ciekawe w sensie tego w szermierce, dlatego że uprawiała szermierkę od najmłodszych czy od młodzieńczych lat, lecz w tym sporcie również miała miała pewne doświadczenia, chociaż niestety nie na tyle duża, żeby ażeby osiągnąć jakąś jakąś znaczącą pozycję na igrzyskach w Paryżu, niemniej jednak przeszła do historii polskiego sportu jako pierwsza kobieta na starcie igrzysk olimpijskich w no właśnie kończą może tylko wątek sukcesów sportowych przypomina pan, że była 5 krotną mistrzynią kraju w tenisie, więc o tym warto pamiętać natomiast tak się niestety złożyło nie jest tutaj ani miejsca ani ani możliwości, aby jakoś osądzać przyczynę i samą postać, że w czasie wojny drugiej wojny światowej starała się wpisać na volkslistę chciała otrzymać obywatelstwo niemieckie no i z tego powodu zaraz po wojnie została osadzona w obozie pracy to na pewno wpłynęło na jej losy zmarła w listopadzie 1008. roku jak pan pisze w samotności opuszczeniu no w każdym razie no coś tak jak powiedziałem nie będziemy tej ustawy osądzać być może też z tego powodu ona zniknęła z jakiej takiej świadomości społecznej i mimo wszystko chyba dobrze, że tę pierwszą polską olimpijkę pan w swojej książce nam przypomniał informację w TOK FM Japonii wraca Maciej Jachowski dzień dobry ponownie przed nami trzecia część audycji historii Polski przypomina naszym gościom się pan Krzysztof Szumiec kim autor książki o 12 sportsmenka z okresu międzywojennego głównie okresu międzywojennego pojawiają się tam też takie nazwiska jak Halina Konopacka, którą kojarzymy z pierwszym złotym medalem olimpijskim w rzucie dyskiem i to na pewno oczywiście warto przypominać, ale właśnie jest to postać która, która jest znana poza tym niedawno na antenie Radia TOK FM przypominałem postać Haliny Konopackiej również w kontekście innych zainteresowań była to osoba niezwykle szerokich zainteresowaniach nie tylko sportowych nie mówiąc o tym, że jej osoba pojawia się również ciekawej historii wywiezienia z Polski tak tak takiego skarbu czy ktoś mówi złota funduszu obrony narodowej to 80 ton tego złota zostało wywiezionych po wybuchu wojny NATO w tym udział razem ze swoim ze swoim mężem, ale jak mówi te historie przywoływali my niedawno na antenie Radia TOK FM, więc może bym zaproponował panu, aby może powiedzieć no też znanych w sumie postaci, ale ciekawych losach i tu nie szukam jakiś sensacyjny szczególnie w kontekście ostatnich nich informacji, jakie na jej temat się pojawiły, kiedy zginęła myślę oczywiście Stanisławy Walasiewicz owej, bo to taka też postać od strony sportowej ciekawa ze względu na to, że ona właściwie jest od dziecka w stanach Zjednoczonych no, a jednak ciągle wpisujemy na właśnie listę tych znakomitych sportsmenek polskich jak to był tak no to była jeśli chodzi o konsul testy, o ile o ilość sukcesów sportowych rekordów świata ustanawianych przez Ewę konkurencjach lekkoatletycznych biegach sprinterskich to była ona najwybitniejszą polską lekkoatletką okresu międzywojennego złotą medalistką igrzysk olimpijskich w Los Angeles w roku 1932 i ze mną kolejnych igrzysk w Berlinie w roku 1936, ale ona mieszkała sama wychowywała się przez niemal całe życie mieszkała w stanach Zjednoczonych, bo jako dosłownie malutka dziewczynka wyemigrowała z rodzicami do clio Grand i tam jej ojciec dostał pracę kopalni i tam tam się wychowywała trenowała pod okiem trenerów amerykańskich no i nadal jednak rodzice pielęgnowali Antal w domu polską umowę wartości polskość uogólnieniem odcinali absolutnie swoich korzeni w tym klimacie właśnie wyrastała Jadwiga Jędrzejowska zdecydowała się słowa, ale Witor przewozowych tak i ma właśnie się wychowywała i na ich wybrała właśnie starty w barwach Polski ani ani Stanów zjednoczonych na czym bardzo bardzo też Amerykanom zależało, żeby zdają, bo zdawaliśmy sprawę, że jest najlepszą sprinterką na świecie w pewnym okresie i a szczególnie zależało im, żeby jednak reprezentował barwy tam Zjednoczonych, niemniej jednak ostatecznie Walasiewiczówna wydała wybrała barwy Polski w przy okazji może powiedzmy tych igrzyskach właśnie w Berlinie, dlatego że on też są w sumie dosyć znane zapisane przez leni Riefenstahl, czyli nas w taśmie filmowej i znany właśnie z jej słynnego dokumentu w wydaje mi się tylko o tyle warto powiedzieć, ponieważ tam się właśnie pojawia taki wątek w czasie tych igrzysk no, który w jakimś sensie rozumiem pan m.in. po to, zamieścił, żeby nas potem doprowadzić do tej finałowej opowieści o o Stanisława Walasiewiczówna jej i że pan m.in. o jej rywalizacji na igrzyskach w Berlinie no właśnie z Amerykanką Helen z piwem z i właśnie w kontekście tej Amerykanki raptem zachowano przecież jednak nie było jakoś codziennością w tamtym czasie pojawiają się publiczne domagania, aby wykonać test płci Steve a o co chodzi no właśnie w tym uczestniczyli polscy dziennikarze zawiedzeni tak jak tak jak polscy kibice faktem pokonania naszej zawodniczki przez hałaśliwe zresztą chętnie, więc syna mówi, ale była Andrzeja Stanisława, bo to Amerykanka one one znały się ze Stanów zjednoczonych i elektryczne mówiła, że podkreślała, że wzorowała się na Stanisławę Walasiewicz no i większą satysfakcję właśnie pokonała ją w Berlinie, niemniej jednak miała podobnie jak nasza Stanisława Walasiewicz dosyć męską urodę, tak więc męskie rysy i no fakt fakt że, że pokonała naszą zawodniczkę pos skłonił swoją polskiej dzienni część polskich dziennikarzy właśnie do oficjalnych protestów żeby, żeby ten, żeby te spółki przeprowadzić i żeby sprawdzić czy w trzeciej czy aby na pewno nie radni nie zaś tutaj oszustwo no ale nic takiego nie miało miejsca, a po latach nowa historia z wydaję się nieco kuriozalne właśnie domaganie się testów płci jak wiemy już, jakie były losy Stanisława Walasiewiczówna, jaka była prawda o statusie płci Stanisława Walasiewiczówna a jaka była no okazało się po śmierci niestety, więc tragicznych okolicznościach, ponieważ została zastrzelona na parkingu przed supermarketem kiwał przez przypadkowych ludzi przez przypadkowego złodzieja okazało się, że była osobą Inter pół ową kiedyś określano mianem firma kredytów mianowicie schemat skarb Afrodyty z mianowicie miała po prostu cechy zarówno męskie jak i żeńskie także była osobą no, która ciężko powiedzieć właśnie obok potem zaczęły być prowadzone badania przez odpowiednie instytucje, które powołał międzynarodowy komitet olimpijski, żeby ten miałby orzec czy czyta cecha biologiczna miała jakiś wpływ na jej na jej osiągnięcia sportowe w, niemniej jednak oczywiście zaraz by bezpośrednio po ujawnieniu tego faktu no powstał w osobie skandal media natomiast no po oficjalnie nigdy nie odebrano tytułów rekordów walczyli również przez ten czas jedynie jedynie po wybuchu czy po ujawnieniu tych informacji widniał status typu, że adnotacja była taka tabela status spółki określony nie jednak potem potem zniknęło i w oficjalnych wszystkich zestawieniach Stanisława Walasiewicz figuruje jako jako rekordzistka jako jako medalistka olimpijska także tutaj nie już potem wracano do tego do próbowano negować osiągnąć może tylko jeszcze krótko przywołam historyk, które wydają się bardzo zabawna, a dotyczy też igrzysk olimpijskich w Berlinie, tyle że Marii Kwaśniewskiej Kwaśniewskiej Marszewski, który też pan pisze w swojej książce ona stała się z znano sportsmenką właśnie medalistką też olimpijską w rzucie oszczepem i ona na tym stadionie olimpijskim w Berlinie dzielnie walczyła zdobyła medal brązowy i jak pan opisuje Hitler, który tam pojawiał się na tych zawodach szczególnie wtedy, kiedy była duża szansa, że Niemcy zdobędą mistrzostwo zapraszał medalistów medalistki do siebie tam do tej swojej loży i miał się zwrócić właśnie do naszej szczecińskiej słowami gratuluję małej Polce pani Maria miała być pan także nie jest za wysoki oczywiście z punktu widzenia myśliwych o Hitlerze i jego osobowości dyktatorskiej na pewno to sformułowanie oznaczało jakąś dodatkową odwagę albo beztroskę naszej Marii Kwaśniewskiej Maleszewski może w tej sytuacji, odsyłając państwa oczywiście do książki, gdzie powiedzieliśmy 13 postaci opisanych chciałem jeszcze, żebyśmy zwrócili uwagę na postać chyba też dość znaną, ale zupełnie inną z punktu widzenia znowu losów lasu wojennych dramatycznych od razu dodam hale na Marsa aż za zakopianka taka właśnie dziewczyna piękna dziewczyna z nieprawdopodobnym talentem narciarskim, która o ma ogromne sukcesy sportowe to, że jest przy okazji piękną w jakim sensie pan podkreśla, przywołując historię 3008. roku, kiedy wystąpiła również jako modelka na na pokazie mody no ale właśnie potem znowu wybuch wojny w przypadku tej postaci nie tylko przerywa i piękną karierę, ale życie tak niestety tragiczna postać polskiego sportu i drugiej Rzeczypospolitej, ale Marusarz na siostra naszego legendarnego skoczka narciarz narciarskiego Stanisława Marusarza, którego imię nosi wielka Krokiew, które ze wspaniałej zakopiańskiej rodziny bardzo cenionej zasłużonej dla rozwoju Zakopanego np. brat Heleny uczestników budowie też nie stanie, ale Jan z budowy kolejki na Kasprowy Wierch to tak może wspomnieć na Helena wyrasta w tym klimacie znowu sportu zaangażowania sprawy społeczne no i też z niemniej wahała się ani chwili żeby, żeby łączyć działalność konspiracyjną była kurierką Tatrzańską na jej działalność niestety zakończyła się dla niej tragicznie rozstrzelaniem w Pogórskiej woli w 40 pierwszym roku to może jeszcze mniejsze znanej postaci, aczkolwiek też piękną kartą wojenną powiedzielibyśmy kilka kilka słów postać mniej znana może też, dlatego że dyscyplina sportu, jaką uprawiała no nie siłą rzeczy nie nie tworzyła może takiego zainteresowania, bo to sport, który do dzisiaj, mimo że mamy tam wielu znakomitych sportowców rekordzistów Mistrzów świata ze względu na swój charakter jest może mniej, jakby to powiedzieć przyjazny dla kibiców, a przez to te postaci są trochę mniej może właśnie potem rozpoznawane mam namyśli Wandę i modlić, bo wąską, która to jest właśnie znakomitą szybownik ustanawia rekordy świata długość trwania lotu, a też właśnie dzięki swoim zdolnościom dzięki swoim umiejętnością ma piękną kartę z czasu drugiej wojny światowej właśnie zdecydowałem się też przedstawi Andy mogli boską zaś ona jest przykładem, że kobiety również podejmował aktywności takich sportach, które wspominany przez pana redaktora Janusza Dąbrowskiego uznał za typowo męskie w sportach motorowych i lotniczy, więc to to jest i ogromnymi sukcesami ustanowiła 37 roku rekord świata, a długo długo trwałości lotu szybowcem dokonała tego ze wsi Bezmiechowa to było fantastyczne środowisko założone przez studentów Politechniki Lwowskiej i tam właśnie 3007. roku dokonała tego tego wspaniałego wyczynu i jej kata 1 też się też znakomite, dlatego że była pracowała w delegaturze rządu RP na kraj w kursie franka z trzydziesty dziesiątym roku też uczestniczyła w kampanii wrześniowej jako ochotniczka także te zdolności swoje może dziś zdobyte na niwie sportowej wykorzystywała też w czasie drugiej wojny światowej uczestniczył również w powstaniu warszawskim no to oczywiście nie ułatwiły jej kariery w okresie powojennym przywołuje pan w te smutne wydarzenia, kiedy to jest na polecenie służby urzędu bezpieczeństwa dokonana weryfikacja członków Aeroklubu też wzrok znad ósmy ona jest aresztowana pod jakimi fikcyjnymi zarzutami próby ucieczki z Polski Szwecji spędza w więzieniach w Stargardzie Inowrocławiu 18 miesięcy szczęśliwie przychodzi po pięćdziesiąty szósty 2, która powoduje, że ona, że ona chodzi z więzień szczęśliwie potem się angażowała w ruch sportowy została doceniona odznaczona dożyła sędziwych wie sędziwego wieku 52 lat zmarła w lipcu 2001 roku już nie będziemy opisywać kolejnych postaci do leków najlepiej sięgnąć do książki naszego gościa zapytam tylko pana koniec proszę o krótką odpowiedź, bo w sobie wyjątkową postacią w sensie inności, którą zamieścił pan w książce, bo to nie jest sportsmenka jednak to Eugenia Lewicka słynna fizjoterapeutka zajmujące się medycyną sportową, a słynna oczywiście ze względu na znajomość z Józefem Piłsudskim, którą wielu określa jako burzliwy romans romans, który miał doprowadzić do śmierci dosyć przedwczesnych okolicznościach nie znają niczemu się znalazła warszawce no właśnie chciałem przede wszystkim pokazać, że należy spłacać jej osobą jej postać do tylko włącznie w związku z Józefem Piłsudskim perły to niezwykle zasłużona dla sportu polskiego w ogóle, a kobiet w szczególności kobieta to była niezwykle światowej w zasadzie ni sław na czym to była osoba, która znała biegle kilka języków obcych dzieliła po Europie zdobywa wiedzę odnośnie medycyny sportowej odnośnie rehabilitacji odnośnie aktywności fizycznej na rehabilitacji poprzez aktywność na świeżym powietrzu i tą swoją wiedzę ogromną, a kształty, kto kształciła się nieustająco powiększyła swój księgozbiór wykorzystała właśnie dla lecznictwa sportowego dla rozwoju też ważne do znacznej mierze centralnego Instytutu wychowania fizycznego poprzednika dzisiejszej AWF no ale to już w takim razie zostawimy Czytelników pewnego rodzaju niedosytem i chętnie pewnie sięgną do pana opracowania książki sportsmenki pierwsze polskie olimpijki medalistki rekordzistki Krzysztof Solecki był gościem audycji stary Polski bardzo dziękuję za spotka dziękuję również pozdrawiam, a ja również życzę państwu dobre niedzieli dobrego wieczoru Maciej Chakowski usłyszała Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: HISTORIE POLSKI

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj podcastów TOK FM bez reklam. Wybierz pakiet "Aplikacja i WWW" i słuchaj wygodniej z telefonu! Teraz w grudniowej promocji aż 40% taniej!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA