REKLAMA

26 października 1956 roku prymas Wyszyński został zwolniony z komunistycznego aresztu

Powrót do przeszłości
Data emisji:
2020-10-26 22:00
Prowadzący:
Czas trwania:
56:17 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
o przeszłości non possumus nie możemy tak brzmią ostatnie słowa memoriału, który trafia na biurko Bieruta konflikt kościół państwo wszedł nowy niebezpieczny zakręt władza chce mieć całkowitą kontrolę nad kościelnymi nominacjami unieważniać to co nie pomyśli w ksiądz system i wasali izolować Wyszyński godzić na to nie zamierza pod memoriałem widnieje jego podpis zostaje zatrzymany 4 miesiące później w domu arcybiskupów warszawskich rzeczy osobistych bierze Rozwiń » różaniec brewiarz najpierw wywożą go dorwał dół potem jest Stoczek klasztorny Prudnik wreszcie Komańcza klasztorze nazaretanek, w którym spędza rok 3 lat od osób mienia zastaje go informacja o śmierci Bieruta tyle razy w ciągu swego więzienia modliłem się za niego notuje w Dzienniku może się go wkrótce wyrzekł tną jak dziś wyrzekają Stalina, ale ja tego nie uczynienie tego wymaga ode mnie moje chrześcijaństwo topnieją lody stalinizmu idzie odwilż w bloku wschodnim w Poznaniu strajkują krwawa pacyfikacja nie rozwiązuje problemów władze społeczne napięcie wciąż się utrzymuje Polska zjednoczona partia robotnicza pęka Gomułka jest świadom, że trzeba zmienić kurs wdrapuje się na mównicy na placu Defilad stamtąd potępia stalinizm i obiecuje demokratyzacji ustroju próbuje tonować nastroje zjednywać sobie masy towarzysze nie pozwalacie reakcyjnym podżegacza i różnym chuliganom stawać w poprzek naszej drogi wara im od czystego nurtu walki socjalistycznych i patriotycznych sił narodu udręczeni ludzie nadziei na zmiany na lepsze śpiewają Gomułce 100 lat 2 dni później kardynał Stefan Wyszyński prymas Polski zostaje zwolnione jest 26października 1956 roku powrót do przeszłości w poniedziałki po dwudziestej drugiej zaprasza Karolina Lewicka dobry wieczór państwu przy mikrofonie Karolina Lewicka jest z nami prof. Antoni Dudek Uniwersytet kardynała Stefana Wyszyńskiego dobry wieczór panie profesorze mam dobry wieczór witam panie witam państwa Uniwersytet kardynała Stefana Wyszyńskiego i o kardynale Stefanie Wyszyńskim dziś mówić będziemy Wyszyński był prymasem panie profesorze podczas buntu poznańskiego i przełomów w październiku pięćdziesiątego szóstego roku podczas rewolty studentów inteligencji roku sześćdziesiątego ósmego masakry robotników Wybrzeża roku 70 tego brutalnych represji, jakie spadły na robotników siedemdziesiątym szóstym podczas strajku w roku 80 tego, które doprowadziły do powstania Solidarności był prymasem przez 33 lata był postrzegany nie tylko jako duchowy, a także jako polityczny przywódca narodu ne pięćdziesiątym drugim roku został kardynałem 40 ósmym, a papież papież Pius dwunasty mianował go arcybiskupem metropolitą gnieźnieńskim i warszawskim, a tym samym prymasem Polski zresztą na wyraźne życzenie prymasa Augusta Hlonda, który takie życzenie w przededniu swojej śmierci wyraził kim był Stefan Wyszyński jako postać no to był niewątpliwie kapłan z przekonania człowiek rzeczywiście niezwykle twardy jak byśmy go by traktowali w kategoriach powiedziałbym właśnie nie religijny, ale w kategoriach osoby publicznej to można by powiedzieć o nim, że był niezwykle twardym graczem politycznym potrafi być niezwykle szorstki brutalny wobec swoich przeciwników apodyktyczny, ale zarazem rzeczywiście miał w sobie charyzmat to znaczy był znakomitym mówcą potrafił porywać tłumy, a zatem miał można by sobie wszystkie cechy rasowego polityka tyle tylko, że był duchownym, więc siłą rzeczy jego celem nie była władza polityczna natomiast wyłonią umacnianie właśnie najpierw obrona kościoła przed przed katastrofą, która się oczywiście zarysowała w momencie, który obejmował posługę prymasowską, a później oczywiście, kiedy sytuacja się zmieniła po pięćdziesiątym szóstym roku stopniowe odwoływanie tych mniej tych pozycji, które kościół stracił w czasach stalinowskich i można powiedzieć z tego zadania wykupy wiązały się znakomicie może być taką kropką nad-li był wybór Karola Wojtyły na papieża oczywiście to nie jest także, że to kardynał Wyszyński załatwił wiemy z przebiegu procesu poprzedzającego wybór Karola Wojtyły Wyszyńskiego dość długo sceptyczne kompletnie nie wierzył że, że duchowny z tej części Europy, lecz w ogóle nie Włoch może zostać papieżem no ale niewątpliwie jakoś torował swoją polityką wcześniejszą drogę Wojtyle i ja podzielam opinię tych, którzy mówią, że uważają, że niezwykle trudno, o ile w ogóle byłoby niemożliwe zostanie przez Karola Wojtyły papieżem, gdyby nie wcześniejsze sukcesy Wyszyńskiego w relacjach między władzą komunistyczną w Polsce był uzależni Europę ani niezależności kościoła, bo chciałby mieć jasno kościół katolicki w Polsce był jedynym kościołem katolickim w krajach bloku sowieckiego, który wprawdzie ogromnym kosztem nadszarpnięte, ale uratował swoją suwerenność wewnętrzną podczas gdy rok tu analogia jest Węgier oczywiście, który był drugim takim znaczącym katolickim krajem w bloku sowieckim tamte kościół został kompletnie spacyfikowany przez władze i podział był opanowany do tego stopnia, że długoletni prymas Węgier w czasach w czasach komunistycznych po prostu się później okazało agentem tajnych służb, czyli czyli, czyli inny po prostu bezpieki węgierskich jest to pokazuje skalę sukcesów Wyszyńskiego, choć oczywiście były też porażki i cena, jaką kościół zapłacił trochę zarządy Wyszyńskiego też też była niemała, kto się objawiało dopiero po latach bardziej w trzeciej RP niższe niż PRL dorzuca króciutki rys biograficzny Wyszyński przychodzi na świat w 1901 roku urodził się na pograniczu Mazowsza Podlasia nad Bugiem był dzieckiem organisty Stanisława jego żony Julianne dom był bardzo religijny i matka od początku chciała by ten został księdzem święcenia kapłańskie przyjął 1924 roku studiował prawo kanoniczne na katolickim Uniwersytecie lubelskim podczas drugiej wojny światowej ukrywał się przed gestapo był także kapelanem armii krajowej w grupie Kampinos i w szpitalu powstańczym, a w Laskach 40 dajemy rok roku jeszcze tylko Adam święcenia biskupie otrzymał z rąk kardynała Hlonda dodajmy, że poza seminarium by był też dość wszechstronnie wyedukowany, ponieważ w latach trzydziestych wysłano go na stypendium do Francji przez pewien czas studiował na Sorbonie także to budżet rzeczywiście szerokich horyzontach w tych latach trzydziestych bardzo mocno zainteresował się katolicką nauką społeczną zainteresował się sprawą właśnie robotniczą w tym kontekście ideologią komunistyczną przecież szerzyć socjalistyczną oczywiście były radykalnym krytykiem natomiast niewątpliwie w momencie, kiedy nastały rządy komunistyczne w Polsce był jednym z najlepiej przygotowanych kapłanów w Polsce do stawienia czoła ideologii marksistowsko-leninowskiej, zwłaszcza że on w wielu sprawach podzielał diagnozy poziom takiej krytyki kapitalizmu to znaczy to nie bójcie, który był entuzjastą porządków, jakie panowały w Polsce przed 3009. rokiem generalnie uważam, że ludziom należy się większa sprawiedliwość społeczna natomiast należycie postrzega realizację kompletnie inaczej niż komuniści tutaj oczywiście nie tylko w wymiarze tym, że komunizm jako ideologię negował istnienie Boga w ogóle generalnie religie uważał za przesąd to jak być Wyszyńskiego inną wizję inną wizję podziału i sprawiedliwości społecznej niszczą, którą lansowali komuniści jak się czyta jego teksty przed sprzed drugiej wojny światowej to wyraźnie widać, że on uważał, że ten kapitalizm wymaga reform w tym sensie on później mówię po roku po drugiej wojny światowej nie był krytykiem polityki społeczno-gospodarczej komunistów takim totalnym wymiarze ci młodzi inaczej zapewne gdyby dożył upadku PRL-u to wcale nie był wielkim entuzjastą takiego kapitalizmu całkowicie wolnorynkowego, jakiego doczekaliśmy tutaj tutaj on byłby mocno krytycznej sceptyczne jak zresztą wielu innych duchownych ponad setka publikacji wyszła spod jego pióra w latach trzydziestych, o których mówił pan profesor związany właśnie z katolicką myślą społeczną tak jak mówiliśmy panie profesorze czterdziesty ósmy rok zostaje prymasem Polski imprez odbywa się w Gnieźnie 2lutego czterdziestego dziewiątego roku w Warszawie 4 dni później, czyli 6lutego w Warszawie Wyszyński mówi tak od dziś zaczyna się moja droga przez Warszawę znam ją dobrze jestem z nią związany tak blisko może najbardziej byłam bliska, gdy wróciła krwią w powstaniu, gdy patrzyłem z Izabelina na dym ofiarnego wielkiego ołtarza co palenia dziś musi pokochać Warszawę i oddać swoje siły i życie o wiele łatwiej dziś dziś niż kiedykolwiek oby Bóg miłość nadał tej poselskiej miłości swoje ojcowskie oblicze czterdziesty dziewiąty rok panie profesorze właśnie czterdziestym dziewiątym roku z inicjatywy właśnie Wyszyńskiego rozpoczynają rozmowy kościoła z rządem w ramach tzw. komisji mieszanej urósł mowy, które zakończą się porozumieniem z 14kwietnia 50 tego roku, czego ono dotyczyło, dlaczego było aż tak bardzo kontrowersyjna to porozumienie było tak naprawdę próbą ucieczki do przodu to znaczy generalnie duchowni kosz kierujący kościołami w krajach bloku sowieckiego stanęli drugim po lat czterdziestych przed dylematem jak radzić z tą władzą, która z każdym można być miesiącem swoich rządów coraz mniej ukrywała swoją wrogość wobec kościoła w ogóle religii jako taki może być to zarysowały się odwija 2 odpowiedzi 1, który udzielił odpowiednik prymasa Wyszyńskiego prymas Węgier kardynał Karol 50 i ta druga, której udzielił Wyszyńskiego będzie mistrzem tego było odpowiedzią fundamentalistą, który po prostu uznał komunistów jako istocie rzeczy Sługi szatana i od pierwszego można by dniach rządów piętnował jak mógł im rządy rządy komunistów na Węgier na Węgrzech to sprawiło, że w roku czterdziestym dziewiątym, kiedy Wyszyński przystępował do tych negocjacjach do tych negocjacji, o których pani redaktor wspomniała min trzeci był już aresztowany i zaczął się jego proces pokazowy, w którym poddany torturom i nafaszerowany środkami psychotropowymi 500 przyznał się do szpiegostwa został skazany na kary dożywotniego więzienia właśnie od tego momentu że Koko koniec niezależności kościoła na Węgrzech w Polsce było inaczej Wyszyński uznał, że taka strategia taka fundamentalistyczna strategia jest po pierwsze, błędna, a po drugie, gdy on nie do końca mówi były aż takim radykalnym krytykiem porządków, które wprowadzali komuniści powojnie właśnie z uwagi na ten wątek sprawiedliwości społecznej, który wspomniał w związku z tym próbował jakoś osiągnąć z nimi porozumienie, zwłaszcza że komuniści jeszcze czterdziestym piątym roku wypowiedzieli konkordat ze stolicą Apostolską najjaśniej nie było żadnych uregulowań prawnych nie było żadnych przepisów prawnych prób uregulowania na jakich zasadach Kościuk działa, ponieważ władze w tym czasie przygotowywały się do Obry operacji tzw. rozwarstwienia kościoła, czyli podziału zgodnie z dyrektywą, którą biuro dostało Stalina udziału, jakby księży tzw. część pozytywnych, którzy będą współpracować z władzami tzw. negatywnych uznano, że właśnie dobrze byłoby właśnie podpisał takie porozumienie czy też propagandową będzie można sprzedać światu jako przykład, proszę bardzo, tutaj konstytucyjne gwarancje wolności sumienia są w Polsce przestrzegane w związku z tym znaleźć takie porozumienie ma sens, zwłaszcza że się zgłosi Episkopat do podpisania pewną bardzo, zwłaszcza dzisiejszej perspektywy szokujących sformułować tutaj właśnie o to, którzy sprawę spraw podpływa prom kontrowersyjności Otóż w tym porozumieniu prymas Wyszyński zaakceptował coś z takim wywołał już wtedy kontrowersje część biskupów była temu przeciwna w tym ówczesny druga taka główna postać polskiego kościoła karty na numer kardynał metropolita krakowski Adam Sapieha, ale także wywołało konsternację w stolicy Apostolskiej mianowicie Wyszyński w tym porozumieniu potępił działalność czerwonych Band reakcyjnego podziemia, czyli blisko tego co dzisiaj nazwą partyzantką antykomunistyczną albo jak kto woli żołnierzami niezłomnym czy wyklętymi w tym porozumieniu biskupi właśnie Wyszyński w imieniu biskupów miły Episkopatu na przeforsował to porozumienie poparł także kolektywizacji rolnictwa, ale tu właśnie przykład gry, którą prowadził, negocjując porozumienie dopisał że, owszem, kościół popiera dobrowolną spółdzielcami wsi dobrowolne co oczywiście wiemy, że w praktyce oznaczało czy było pewną fikcją po generalnie chłopi nie garnęli do uchodźców jak wiadomo natomiast była taka gra teraz co w zamian w zamian kościół uzyskał gwarancje utrzymania nauki religii w szkołach utrzymałby gwarancję dostępu duszpasterskiego do kościołów i zakładów karnych oczywiście te po rozum to rozumie włości od pierwszego dnia łamane przez władzę władza ani myślały dotrzymywać wszystkich zobowiązań dotyczących nauki religii i dostępu właśnie duchownych do kościołów czy dać do do więzień czy do zakładów karnych natomiast to dawało biskupom to co raczej Wyszyńskiemu zależało po pierwsze, pewną ilość czasu przed ostatecznym uderzeniem, które miały nastąpić dopiero po pięćdziesiątym trzecim które pewnie by nastąpiło w roku 50, gdyby nie to porozumienie po drugie, możliwość odwoływania się w protestach jakiegoś porozumienia ona do tego momentu biskupi nie mieli żadnego właśnie dokumentu, którą się odwoływać żądającej przestrzegania teraz mieli do porozumienia na tle rzeczywiście podpisanego porozumienia wywołało konsternację stolicy Apostolskiej uważano po prostu Wyszyński zawiódł nadzieje poszedł zbyt dalekie ustępstwa i tak naprawdę dopiero musiało minąć wiele lat, kiedy dostrzeżono, że Wyszyński miał rację rząd uratował tą istoty niezależności kościoła, jakby suwerenność wewnętrzną kadrową natomiast oczywiście oddał do innych linii obrony, które były tak nie do sali, ale faktycznie panie profesorze te 3 lata miały tak istotne znaczenie to była Realpolitik, która no, która dała dobre efekty w ostatecznym rozrachunku w moim przekonaniu tak, dlatego że pięćdziesiątym trzecim roku w lutym tuż przed śmiercią Stalina władze wydały tzw. dekret o obsadzeniu 100 obsada stanowisk kościelnych i to taki dla takich ubi com dla Wyszyńskiego czy od tego momentu na podstawie tego dekretu władze miały właśnie przejął całość polityki wewnętrznej kościoła decydować o tym kto będzie wikary, kto będzie proboszczem będzie biskupem i właśnie to koniec niezależności każda nominacja każdy akt prawny kościoła był pod kontrolą władz dokładnie w tym czasie działali już po czterdziestym dziewiątym, negocjując porozumienie, o którym mówiliśmy, które zawarto w kwietniu dziesiątego roku równocześnie władze uruchomiły tzw. ruch księży patriotów zaczęły selekcjonować tych duchownych, którzy albo za szantażowani przez bezpiekę albo zastraszeni godzi się na działalność tzw. kołach księży przy ZBoWiD w związku bojowników wolności demokracji ma być przyszłe kadry tego kościoła całkowicie podporządkowanego władzom i jakby dekret o obsadzaniu stanowisk kościelnych miał stanowić narzędzie do obsadzania właśnie różnych stanowisk kościelnych także innymi księżmi patriotami Wyszyński powiedział non possumus następne słynny list Episkopatu do Bieruta właśnie z łacińską formułą non possumus nie możemy na to, że nie możemy zgodzić w efekcie czego no to odmowę akceptacji tego dekretu doprowadziła Wyszyńskiego do internowania Andy i wcześniej rzeczywiście władza czy eliminować tych biskupów, o których wiedziała wiedzieli, że będą ci nieprzejednanym mi czy nie pójdą na ustępstwa także jesienią pięćdziesiątego trzeciego roku na na wolności, ale została tylko ta część biskupów, która dała się zastraszyć i oni krok po kroku podejmowali decyzje personalne na żądanie władz i ten proces trwał mniej więcej do roku 50 tego piątego, czyli do momentu, kiedy się nasiliła odwilż w czasie, której już zaczęto odmawiać, jakby władzą zaczęto bojkotować działania, czyli realnie władze zaczęły tą wielką czystkę wewnętrzną w kościele jesienią 53 ciągnęło ją przez rok 50 czwarty piątym piąty by się załamał, gdyby to zaczęły w roku pięćdziesiątym wymieniłby bez porównania więcej duchownych i będą skutki byłyby bardziej głębokie trwalsza tak najkrócej być może w ogóle udałoby się ten wariant węgierski zrealizować, który mówiąc przejąć de facto większość diecezji wsadzają stanowi księży patriotów na stanowisko kanclerza kurii czy czasem biskupów o to oczywiście decyzja należała zawsze do do papieża, ale no jeśli papież nie podejmą decyzję zawsze można było administratora apostolskiego ustanowić po prostu taki po biskupa z włoską władze miały taką wizję no zrobienia generalnych porządków personalnych w kościele i tego się nie udało im dokończone to zaczęły, ale utknęło może być ten proces gdzieś tam w fazie, bo trudno go w procentach oszacować, a na pewno daleki od zakończenia w roku pięćdziesiątym szóstym, kiedy Wyszyńskiemu hali października udaje się wrócić by uzyskać wolność wrócić i władza się wycofują z tego dekretu zostaje przyjęty nowy dekret w grudniu pięćdziesiątego szóstego ruchu, który już jest łagodniejszy w tym sensie, że po pierwsze, ogranicza liczbę stanowisk, na które władze mają wpływ do proboszcza biskupa co więcej władze mają nie mogą narzucać swojego kandydata mogą wetować kandydata strony kościelnej czy strona kościelna przedstawi kandydata władze nie, dlatego że nie zgadzamy strona kościelna przedstawia kolejnego można jeszcze długo aż do skutku robić ale, ale ostatecznie na końcu na kogoś władze zgadzały w związku z tym strona kościelna miał poczucie, że dach od nich zależy, kto jest biskupem czy ktoś, kto jest proboszczem i temu to był niewątpliwy sukces Wyszyńskiego czy to się udało uratować tą niezależność personalną kościoła to wracam do roku 50 tego trzeciego panie profesorze, bo kilka rzeczy chciałabym jeszcze dopytać ów dekret rady państwa, które pan profesor mówił otworzeniu obsadzaniu znoszeniu duchownych stanowisk kościelnych jest luty pięćdziesiątego trzeciego roku to jest to uderzenie w kościół non possumus zostaje przesłane Bolesławowi rzutowi, a w maju do 2001. mają dokładnie i Wyszyński pisze w tym dokumencie tak, gdyby zdarzyć się miało rzecznik zewnętrzne będą nam uniemożliwiały powoływanie na stanowiska duchowne ludzi właściwych i kompetentnych jesteśmy zdecydowani nie obszarze nie obsadzać ich raczej wcale niż oddawać religijne rząd dusz w ręce niegodne, gdyby postawiono nas wobec alternatywy albo poddanie jurysdykcji jako narzędzia władzy świeckiej albo osobista ofiara wahać się nie będziemy rzeczy Bożych na ołtarzu cesarza składać nam nie wolno non posum GUS no rzeczywiście jest osobistą ofiara prymasa Wyszyńskiego zostaje zatrzymany we wrześniu pięćdziesiątego trzeciego roku 2005. dokładnie w domu arcybiskupów warszawskich zostaje internowany będzie przetrzymywany w katolickich klasztorach, których aut Stoczek klasztorny Prudnik i w końcu komend Komańcza im jak pan profesor czyta to, że kościół hierarchiczny praktycznie nie stanął w obronie swojego prymasa no, więc zacznijmy od tego że aresztowanie Wyszyńskiego poprzedziło eliminowanie z Episkopatu tych biskupów, których władze już wcześniej podejrzewało o to właśnie mogą stanąć w otoczeniu prymasa, czyli tych, których po z racji tego co głosili w czasie Kazań co mówiła na temat agentura podejrzewano, że będą będą protestować czy biskupi byli już wcześniej poczynając od roku 50 tego przez rok 50 pierwszy stopniowo usuwani z diecezji podróżnymi pretekstami to pewno będzie dotyczyło też metropolita krakowski emeryt biskupa kieleckiego Kaczmarka aresztowały rok w ogóle aresztowanie Wyszyńskiego w bezpośrednim powodem była odmowa przez niego potępienia biskupa kieleckiego Kaczmarka, którego proces zaczął się we Wrześni pięćdziesiątego trzeciego biskupa oskarżono o szpiegostwo na rzecz Watykanu i Stanów zjednoczonych został ostatecznie 11 lat więzienia, czyli mówiąc inaczej albo wcześniej już hierarchów niektórych aresztowano albo usunięto z diecezji i objęto tzw. właśnie przymusem osiedlenia poza obszarem diecezji administrować czy mówiąc krótko, zanim uderzą samego Wyszyńskiego przygotowano grunt, pozbywając się tej części biskupów, których których, które podejrzewano, że będą protestować później wykonano taki oto szantaż, że w momencie, w którym Wyszyński został aresztowany powiedziano wysłano do biskupów jak informacje albo biskupi wybiorą nowego przewodniczącego Episkopatu biskupa łuckiego Michała Klepacza, którego uważano za najbardziej uległego albo każdy inny, którego wybiorą internowany tak jak Wyszyńskiej jeszcze biskupi ulegli temu szantażowi trzeba będzie jasno są Muszyński mówił rozczarowany tą postawą i biskupów, który jednak większość ciągle była na wolności jak później właśnie podział tylko 1001 pierwszy stanął w mojej obronie, dlatego że ten 1 ksiądz to był taki inny ksiądz ksiądz z link z Olsztyna, który publicznie wygłosił, jakby kazanie, protestując przeciwko internowaniu o aresztowaniu proza Wrońskiego, a tymczasem był po prostu pies prymasa, który ugryzł jednego z funkcjonariuszy UB w trakcie aresztowania po prostu i to rzeczywiście można powiedzieć dzisiaj no jest zdumiewające, dlaczego biskupi nie stanęli w obronie, ale pytam ci najbardziej radykalnie potencjalnie skłonni bronić wszyscy byli już usunięci z Szeregów Episkopatu albo pozbawienia wolności albo zesłani myślę, że po prostu dała zastraszyć to był jednak epoka ogromnego zastraszenia i czy biskupi po prostu uznali, że jeśli nie nie zaakceptują decyzji władz nie złożą ślubowanie Otóż warto wspomnieć, że ten dekret z lutego 1003. roku nakłada na wszystkich duchownych obowiązek złożenia ślubowania na wierność Polsce ludowej no to zostaną po prostu pozbawieni wolności większość biskupów służyła i to i to miało później wpływ na niezwykle mocną pozycję Wyszyńskiego wobec biskupów po roku pięćdziesiątym szóstym umiał mu by moralną przewagę nad większością członków Episkopatu właśnie wynikającą z tego, że jak większość tych członków Episkopatu jednak nie została pozbawiona wolności w czasach stalinowskich, a mniejszość miała za sobą karty niektórzy zresztą byli poddani znacznie brutalniej tym działaniem niż Wyszyński Wyszyński uczci internowana nigdy go na przednie torturowano jak to się zdarzyło kilku innym biskupom na czele z biskupem Kaczmarkiem, którego poddano prostu regularnym torturą, żeby go zmusić do przyznania się właśnie nowego szpiegostwa, więc także także to tutaj tutaj to miało dłuższy wpływ jak na pozycję Wyszyńskiego rzeczywiście po pięćdziesiątym szóstym swoją pozycję można mieć taką niezwykle mocno nie wynikającą tylko ze specjalnych pełnomocnik, który uzyskał od papieża, ale także po prostu z racji właśnie moralnych on miał wyraźną wyraźnie górował nad resztą biskup i dorzuca, że prócz 1 księdza 1 psa był także papież papież Pius 12 zadeklarowany antykomunista, który wykluł Bolesława Bieruta po tym, jak Wyszyński został aresztowany internowany, a jeszcze pytam ten okres internowania panie profesorze to było także Wyszyński był po prostu izolowany w kolejnych klasztorach czy też władza usiłowała przez ten czas wywierać na niego jakiś wpływ, więc on był izolowany wpływów w tym sensie na niego nie wywierano, że nie wszczęto formalnie śledztwo w jego sprawie czy były plany by wytoczenia procesu Alone nigdy nie wyszły poza fazę jak będą rozważać, żeby to zaczął natomiast miał przydzielonego księdza i zakonnice oboje tych oboje objęte osoby agentami UB zachowały się po prostu regularne niezależnie od tego wszystkie pomieszczenia, w których czego były na podsłuchu to dodatkowo ten ksiądz zakonnica byli agentami UB miał poczucie osaczenia może się zdawać sprawę z tego co nie przeszkadzało np. dalej prowadzić swoich zapisków, które prowadził słynne pro Memoria, które są teraz publikowane on to prowadzić pełną świadomością, że Bytom może czytać oczyszczą tam pomija w czasach, kiedy był internowany pewne wątki, ale nie zmienia faktu, że uważa, że te zapiski warto prowadzić, jakby właśnie dla pamięci, więc można powiedzieć poddawane presji psychicznej natomiast fizycznego nigdy nie nie uderzono nie bito mnie nie poddawano go po prostu torturą tak jak to zdarzyło wielu innym księżom czy niektórych biskupów, a jak się udało podczas internowania przekazać tekst jasnogórskich ślubów narodu, do których złożenia doszło w sierpniu pięćdziesiątego szóstego roku kroku, więc kilka miesięcy przed jego zwolnieniem na mocy amnestii tu wracamy do tego, o czym mówiłem o odwilży mianowicie w pierwszym okresie Wyszyński niezwykle ściśle izolowano natomiast pięćdziesiątym piątym roku, kiedy przeniesiono do klasztoru w Komańczy w Bieszczadach złagodzono rygory jednym z przejawu złagodzenia było to, że pozwolono wybranym duchownych w tym przewodniczącemu Episkopatu temu biskupowi łódzkiemu klepać owi odwiedzać Wyszyńskiego ono pięćdziesiątego piątego roku przyjmować gości w Komańczy właśnie w ten oto sposób przekazał tekstowych ślubów jasnogórskich jest widać wyraźnie też, że ten okres jego internowania trwający 3 lata dzielił się na te 2 okresy ten okres ścisłej izolacji, kiedy rozważano jeszcze rozpoczęcie jego procesu pokazowego druga faza proszę więcej datuje właśnie obciął pięćdziesiątego 0405. roku łagodzenia tych restrykcji, kiedy władze odpuszczają, jakby pomysł procesy nowością uważają, że lepiej, żeby Wyszyński był izolowany miałby wrócić do Warszawy co prawda jest taka, że nawet sam Gomułka w pierwszych dniach po przejęciu władzy mocno się z opiera się po dopuszczeniem powrotu Wyszyńskiego, dlaczego dlatego, że obawiał skutków tego, bo jeżeli słyszą na tym wiecu w słynnym Wyszyński do biura hasła samo w sobie było absurdalne w rozumieniu Wyszyński do biura politycznego to obawiam się powrót Wyszyńskiego może doprowadzić do spotęgowania tych nastroju podział taki insurekcji innych co jest co nie nastąpiła ostatnio Kaczyński uznał, iż otrzymanie Dalby ogonka uznał, że trzymanie Wyszyńskiego w izolacji jednak jest przeciwskuteczne już trudno trzeba prać kosztem Wyszyńskim i ułożyć no i Wyszyński został osobistą decyzją Gomułki, który amnestia miała być decydującą rolę decyzja mówi Łukasz zgodził po kilku dniach wahań na to, żeby Wyszyński jednak mógł wrócić do do Warszawy stopniowo pozwolono wrócić innym biskupom, bo pamiętajmy, że było prawie 10 diecezji, które były po prostu nie nieobsadzone czy inaczej rządzili nimi księża patrioci, a ich ordynariusze no, więc diecezji diecezji krakowskiej diecezji kieleckiej już wszystkie diecezje podała tymczasowa organizacja kościelna zwanych ziemiach zachodnich północnych tam wszędzie rządzili księża patrioci tam stopniowo zaczęli wracać ludzie albo będą co biskupami ordynariuszami albo właśnie administrator apostolski powołani przez prymasa Wyszyńskiego przez jego przebiegu więzieniem do dołu taki moment, w którym w, którym rzeczywiście kościół złapał drugi oddech i od tego momentu goście już jest ruch 1 stronę kościół z każdym rokiem, choć będą jeszcze kryzysu prawda w czasach rządów Gomułki będzie bardzo ostry konflikt Wyszyńskiego z Gomułką, ale jednak kości będzie odzyskiwał to utracone pole na przełomie lat czterdziestych pięćdziesiątych aż do dekady lat 70, kiedy Europejski kościół będzie faza ekspansji, jakim jest nigdy w dziejach w ogóle Polski wcześniej nie miał jednak 1 chciał powiedzieć tutaj ta monolityczne etnicznej religii na Polski włączy, kiedy komuniści zaczęli wycofywać restrykcje w pełni objawiła w drugiej RP siłą rzeczy, kiedy 13 obywateli Polski nie była Polakami też ten odsetek katolików bez porównania mniejsze natomiast od lat siedemdziesiątych, więc ta ostatnia dekada prymasowskiej posługi Wyszyńskiego pryzm epoka supremacji można powiedzieć kościoła w Polsce, ale to pierwsze starcie kościoła z komunistami to jest tuż po zwolnieniu Wyszyńskiego to jest 26października 50 tego szóstego roku 2 dni później Wyszyński jest już w Warszawie i wkrótce uruchamia program wielkiej nowenny, czyli takich przygotowań do Tysiąclecia chrztu Polski mówi tak dziewięcioletnie przygotowanie do Milenium winno całą Polskę przeobrazić wewnętrznie los komunizmu rozstrzygnie się w Polsce jak Polska się u chrześcijanie stanie się wielką siłą moralną komunizm sam przez się upadnie i władze państwowe odpowiedzą przygotowaniem ogromną skalą obchodów Tysiąclecia państwa polskiego to będzie walka o rząd dusz zresztą takie sformułowanie pojawia się wypowiedzi Zenona Kliszko i do tej walki trzeba się odpowiednio przygotować cała nasza praca politycznej publicystyczna powinna brać pod uwagę walka przeciw zamiarom Episkopatu zorganizowania masowej imprezy w dniu trzecim Maya musi być przez nas wygrana to jest jeden z ważnych momentów walki o rząd dusz no tak rzeczywiście, chociaż ten cytat z książki to jest cytat roku sześćdziesiątego szóstego apogeum tego konfliktu w pierwszym okresie w tym bezpośrednio po zwolnieniu Wyszyńskiego i uwięzienia mamy fazę podjąłbym rozejmu nawet takiego by budowania zrębów nowych relacji, bo w grudniu pięćdziesiątego szóstego roku zostaje wydany nowy dekret o obsadzaniu stanowisk kościelnych właśnie, który daje Kościołowi już tutaj znacznie większą niezależność zostaje przywrócona nauka religii w szkołach i duchowni zostają dopuszczeni właśnie do więzień do do szpitali do sanatoriów zaczyna się to co pięćdziesiątym ósmym roku władze nazwą ofensywy wojującego klerykalizmu taki będzie dokładnie tytuł jednego z partyjnych dokumentów dotyczących właśnie tej wielkiej nowenny, który pani redaktor wspomniała to jest przez władze odebrane jako program właśnie skrajnie wrogi wobec polityki partii program amerykanizacji Polski i takim momentem zwrotnym jest 550 tego ósmego roku, a zatem prawie 2 lata po zwolnieniu Wyszyńskiego już wcześniej oczywiście te relacje zaczęły pogarszać ludzka władza się zaczynają wycofywać pozwoleń na budowę nowych kościołów, które wydały pod naciskiem społecznym na połączonym 1006. 1007. roku, a w lipcu roku sześćdziesiątego ósmego ma miejsce słynna akcja prokuratury służby bezpieczeństwa milicji w klasztorze jasnogórskim, gdzie Wyszyński ulokował tzw. Instytut Prymasowski ślubów narodu to miał być takie centrum organizacyjne, którym właśnie organizowano akcje koordynowaną do akcji wielkiej nowenny, a konkretnie chodziło tam powielacza, gdyż kościół miał w tym Instytucie Prymasowskim w klasztorze jasnogórskim i kilka wysoko wydajnych powielacze przy pomocy, których drukowano bez cenzury różne wydawnictwa religijne niebyły żadne ulotki antypaństwowe ani ani programy polityczne były to wydawnictwa religijne, ale jednak no nie niepodlegający cenzurze władz Ojcze łatwo domyśleć strasznie się ekipy Gomułki nie podobało postanowiono zakończyć działalność tego Instytutu Prymasowskiego skonfiskowano też te powielacze wytoczono proces południowy, który dyrektorem tego Instytutu Prymasowskiego to właśnie tam paru miesięcznych wyrok aresztu no oczywiście tam doszło do szamotaniny, bo pielgrzymi by jak by ujęli się po stronie duchownych, więc jest tam pobito ile osób kogoś aresztowano i taki punkt zwrotny od tego momentu relacje Gomułki wszyscy są coraz gorsze i tu następuje cały szereg działań, które długo by mówić, że sprawę do stopniowego usuwania nauki religii ze szkół, którą przywrócono po pięćdziesiątym szóstym do sześćdziesiątego pierwszego znowu szkoła jest całkowicie laicka, czyli nauki religii szkoła nie ma zaczną się spór o nauczanie religii w punktach katechetycznych, lecz władze są tam wysyłać swoich wizytatorów, którzy będą nadzorować co się dzieje kościół się na to nie zgadza równolegle oczywiście trwają konflikty wokół tych wycofywanych zgodna budowę nowych kościołów najbardziej dramatyczne to przybiera formy w nowej Hucie sześćdziesiątym roku dochodzi do słynnej walki o krzyż, który też władze chcą usunąć z placu, na którym miał powstać kościoła, którego kościoła już nie budowano budziło jego zgody oraz gromadzić tam wierni, więc oczywiście dochodzi do zamieszek jest cały szereg innych działań wymierzonych generalnie w szkolnictwo kościelne, dlatego że w tym czasie jeszcze Enej Kościołowi pozwala wprowadzić niektóre szkoły w tym była słynna sprawa 1003. roku w przemyśle była jedyna w Polsce szkoła dla organistów kościelnych to, że szkoły władze postanowiły zamknąć jest to wywołało znowu trzydniowe zamieszki w Przemyślu generalnie takich incydentów jak Nowohuckiej przemyski był jeszcze szereg innych kończyło oczywiście brutalnymi represjami ludzie dostawali nawet kilkuletnie wyroki więzienia za udział w tzw. antypaństwowych wystąpienia Tuska rzutowało bardzo mocno na relacje na apogeum tego następuje w tym, o czym pani mówiła czy przełom roku sześćdziesiątego 0510. szóstego zaczyna się od listu biskupów polskich biskupów niemieckich zaproszeniem do udziału w obchodach Milenium chrztu Polski, ale ten list biskupów niemieckich jeden z kilkudziesięciu takich listów wysłanych do Episkopatu w innych krajach jest oczywiście listę szczególnym, bo tam jest bardzo obszerna analiza relacji polsko-niemieckich no i pada słynne sformułowanie przebaczamy i prosimy o przebaczenie, które zostaje przez ekipę Gomułki uznany za kamień obrazy, że oto prawda miał Wyszyński nie biskupi przepraszać w imieniu narodu polskiego Niemców za krzywdy jakich rzekomo doznali Niemców Polaków, gdy wiadomo, że krzywdy tylko 1 stronę i dusze zaś ta ogromna kampania pod hasłem nie przebaczamy i tego, że taki moment, gdy kluczowego apogeum tego konfliktu i moment niewątpliwie dla Wyszyńskiego najtrudniejszy drugi trudny pierwszy odczuł więzienie, a drugi biografię Wyszyńskiego najtrudniejszy moment jest moment, w którym rzeczywiście on zaczyna widzieć, że część nawet księży od niego od rana, ale nawet także część społeczeństwa panie profesorze daj Boże, bo to nie jest to nie jest atak, który prowadzi sama partia prawda partia ma wrażenie, że wykorzystuje sytuację, żeby uderzyć w kości, ponieważ widzi, jakie są nastroje społeczne, a zdecydowanie tak to jasny podział nawet społeczeństwo jasne, że tak, ale nawet część księży uważa, że Wyszyński inni biskupi poszli za dialog o godności arcybiskupa kominka, bo pierwszy inicjatorem tego listu Episkopatu niemieckiego głównym autorem jest metropolita wrocławski arcybiskup kardynał Bolesław kominek, ale Wyszyński można powiedzieć do tego przyłącza i duszy objawy jego otwartość mianowicie jak kiedyś analizowałem przed laty i okazuje się, że ówczesny metropolita krakowski biskup Karol Wojtyła się zaczyna niuansów zdystansować kominek, który się przebywa za granicą wtedy pójść w ogóle nie zostanie wpuszczony do Polski też zaczyna właśnie niuansować się tym, który najbardziej mówi ani kroku wstecz Wyszyński można być psychologicznie wytrzymuje to oczywiście władzy oto kara ją symbolicznie nie dostaje paszportu nie wolno wyjeżdżać przez 5 z zagranicy są to wytrzymuje Gomułka przeszarżował, dlatego że Gomułka jak wtedy uznał, że w takim momencie można wreszcie podważyć wiarygodność biskupów w społeczeństwie i od tego ataku za blisko do biskupów niemieckich przychodzi do tego, że Wyszyński realizuje to redakcyjną wizję Polski jako przedmurze chrześcijaństwa w istocie uderza w związek sowiecki jak Gomułka próbuje jeszcze wcisnąć do tego wątku antyniemieckiego niechęć Wyszyńskiego do związku Radzieckiego w tym momencie następuje przed prześladowaniem z niego to znaczy w związku spółek część społeczeństwa zaczyna orientować, o co w tym choć, że tak naprawdę nie chodzi o kwestię tylko wybaczenia Niemcom chodzi też o propagandę no właśnie władz, że związek radziecki jest naszym przyjacielem chroni nas o tym z Niemcami i to jest wydaje się moment, w którym ludzie zaczynają znowu zmieniać rocznie my nie mamy precyzyjnych badań socjologicznych jest z tamtego okresu nie wiem jak się kształtowało między grudniem, kiedy zaczną nagonka drugim 1005. roku w związku z listem, a powiedzmy wiosną późną wiosną roku sześćdziesiątego szóstego, ale widać wyraźnie, że i frekwencja w tych uroczystościach kościelnych milenijnych jest jednak bardzo wysoka i władze są rozczarowane tak władze liczyły, że ta wielomiesięczna kampania anty orędzia sprawi, że na plus oczywiście działania administracyjne ograniczenia w transporcie różne tam imprezy atrakcyjnych kulturalnych to sprawi, że rzecz, że ta frekwencja na tych uroczystościach kościelnych będzie słaba, a tymczasem okazuje się jednak nie jest słaba władza są rozczarowane i można będzie ten sześćdziesiąty szósty rok jest taki moment, kiedy władze mają poczucie, że nie udało się i trochę to presja na kościół zaczyna słabnąć po sześćdziesiątym szóstym roku na partia ma nowe problemy posiadaczy na marzec 1008. roku zaczął się walki wewnątrz aparatu władzy i od tego momentu kości może być łapie drugi oddech pierwszy po pięćdziesiątym szóstym drugi łapie po sześćdziesiątym szósty i teraz już od tego momentu może być pozycja Wyszyńskiego w relacjach z władzami już tylko umacniała i ja mogę oczywiście nastąpi w roku 1976, kiedy Wyszyński skończy 75 lat i właśnie powinien przejść na emeryturę wtedy nastąpi coś absolutnie niebywałego ówczesny premier Piotr Jaroszewicz wyśle list gratulacyjny z okazji siedemdziesiątych piątych urodzin razem 75 różami i liście jest napisane, że wierzymy, że dalej będzie ksiądz kardynał pełni swoją rolę jako prymas Polski jako metropolita warszawski Jeździecki to jest taki moment, którym nagle kolejna ekipa komunistyczna ekipa Gierka wręcz pośrednio apeluje do stolicy Apostolskiej, żeby broń Boże tego Wyszyńskiego nie ruszać nawet znienawidzony wróg staje się w połowie lat siedemdziesiątych korzystnym przyjaznym partnerem, którego nie chcemy wysyłać na emeryturę to jest miara z zmiany, jaka nastąpiła w relacjach władzy komunistycznej stosunku do Wyszyńskiego wciągu tych 10 lat między rokiem sześćdziesiąty szósty, a siedemdziesiątym szóstym podobno także Wyszyński nie powiem, że miał dobre mniemanie o Gierku olejek wspominał prof. Stanisław Stomma Wyszyński uważał, że Gierek szczerze wierzę, że bez religii nie da się zbudować porządnego państwa, że można na tej płaszczyźnie próbować zbudować jakieś porozumienie czy ja mam wrażenie, że geje Wyszyński docenia to, że Gierek jednak zmienić istotny sposób politykę wobec kościoła zaprzestano tych otwartych jawnych i represji wobec kościoła to nie znaczy oczywiście, że w latach siedemdziesiątych z kościołem dalej nie walczono oczywiście walczą dalej tylko robią to bardzo subtelnymi metoda podał 1 przykład taki ulubiony, bo świetnie pokazuje to metody walki z kości w latach siedemdziesiątych już w latach siedemdziesiątych na Zachodzie opublikowano kolejny tom Kazań prymasa Wyszyńskiego tzw. kazania Świętokrzyskie od kościoła Świętego krzyża, gdzie prymas wygłaszał i równolegle parę miesięcy punkty jak ta książka się w Polsce pojawiła pozwolą ją przywieźć można by kolportować nie było żadnych takich historiach z czasów Gomułki wagon z inną książką prymasa Wyszyńskiego to wprost skierowane do na przemiał właśnie przemierza całą książkę wydaną przez pallotynów w Paryżu tutaj tę książkę kolportowana, po czym nagle Wyszyński dowiaduje się, że jest jakaś dziwna wersja jego książki to trafia do niego książka, która jest wydawać identyczny sposób ma taką samą składkę taką samą liczbę stron taką samą czcionkę tych 2 Kazań świętokrzyskich szkół nagle teksty Kazań, jakby istotny sposób się różni od oryginału i najkrócej mówiąc z są tam wpisane w usta prymasa słowa, których absolutnie nie wypowiedział utracić, o co chodzi o operacje grupy de czy takiej tajnej komórki w departamencie czwartym MSW, która po prostu w ten oto sposób podważa autorytet Wyszyńskiego produkuje taką fałszywkę, czyli mówiąc krótko jego orgii rzekomo oryginalne kazania podmieniony fragmentami jego wypowiedzi to jest taka metoda walki zakulisowej wyższe jest ona kontynuowana dalej, ale otwarcie mamy pełną Jasną sympatii wobec Wyszyńskiego właśnie w 75 ruszy gratulacje śmielej i Wyszyński zdaje się traktuje Gierka w związku z tym tak należało oznaczyć jako czeka, który może nie jest do końca wiarygodny natomiast na pewno nie szkodzi Kościołowi tak jak jego poprzednicy Solidarność panie profesorze właściwie ten ostatni akord politycznej społecznej i duchowej działalność Wyszyńskiego, bo w połowie marca 80 tego pierwszego roku chińskie rozpoznano chorobę nowotworową, bo już tak zaawansowana, że udało się zahamować umrze w maju osiemdziesiątego pierwszego wybuchu strajków podobno nie zaskoczył natomiast obawiał się, że rozwój wydarzeń może doprowadzić do interwencji sowieckiej i był dość ostrożne, czego chyba wyrazem było to głośny kazanie na Jasnej górze, w którym wezwał do spokojnego rozważenia sytuacji i do odpowiedzialności za los ojczyzny to było kazanie, które bardzo rozczarowało strajkujących także oczywiście Wyszyński od momentu wybuchu strajków latem osiemdziesiątego roku był przekonany, że interwencja wojskowa związku sowieckiego wisi na włosku osiedla najbardziej obawia stąd, kiedy Gierek poprosił o wsparcie osobiście Gierek się udał do Wyszyńskiego z prośbą właśnie o to, żeby wygłosił takie kazanie troszkę hamujące nastroje Wyszyński zdecydował to zrobi wygłosił kazanie, które oczywiście też władze manipulowały to znaczy wąsko poczęte tą wypowiedzią Wyszyńskiego eksponowano tamte fragmenty nawołujące właśnie do opamiętania do tego, że strajki powodują konsekwencje ekonomicznej to głównie wątki eksponowaną w mediach nad wspomnianą te inne, w których Wyszyński jednak mówił, że te strajki nie są bez powodu, że są poważne powody, dla których ci ludzie protestują nie można mówić rac natomiast to to nie zmienia faktu to rzeczywiście wielu strajkujących było rozczarowanych tym zmanipulowanych fragmentami kazania Wyszyńskiego, że później kościół sam Wyszyński bardzo mocno się z angażu wsparcie dla Solidarności co więcej Wyszyński niezwykle zdecydowanie wspierał działania polskich rolników o to, żeby władze zgodziły na powołanie Solidarności rolniczej pamiętajmy, że te porozumienia sierpnia 80 tego roku oznaczało zgodę władz na powołanie Solidarności jako związku pracowników zatrudnionych w sektorze państwowym nie była absolutnie przez wiele miesięcy zgodę władz na powołanie nowej Solidarności rolniczej i to paradoksalnie dopiero w miesiącu śmierci Wyszyńskiego w maju osiemdziesiątego pierwszego roku władze wyraziły zgodę na tym, żeby było takie ostatnie zwycięstwo Wyszyńskiemu szalenie zależało ta rewolucja solidarnościowa dotarła też na polską wieś, ale zarazem rzeczywiście Wyszyński i w kontaktach z Wałęsą innymi działaczami Solidarności działał niezwykle mówiącą mówił, że nie mogą eskalować żądań, bo wisi nad nami właśnie ten wielki brat ze Wschodu jest ogromne ryzyko tu wyszło to, o czym pani Diana początkowo Wyszyński jednak no przy bardzo mocno powstanie warszawskie widział to z kolei gdy to hekatomby to śmierć tysięcy ludzi i to my zrobiło ogromne wrażenie ją właśnie później, widząc rok pięćdziesiąty szósty w Czechosłowacji rok sześćdziesiąty ósmy rok 5 szóstym na Węgrzech i rock 60 osób Czechosłowacji ZUS w cieniu w cieniu właśnie tego zagrożenia interwencją sowiecką to było dla niego najbardziej fundamentalne, że Solidarność tak, ale ona musi ważyć każdy swój krok, bo inaczej wywoła interwencję zbrojną i znowu morze krwi może rozdać to absolutnie jest czymś co kościół by przeciwdziałać do tego dochodzi oczywiście też co tu powiedzieć jasno sceptycyzm Wyszyński wobec części działaczy działaczy Solidarności oraz doradców wywodzących się z tych kręgów rewizjonistycznych taką lewicy laickiej części KOR-u tu Wyszyński był nieco ukryć bardzo kry krytycznych sceptycznych wobec wobec tych środowisk, które rzeczywiście były mocno antyklerykalnej pojedynkowi w istocie rzeczy upraw oraz tego konfliktu się zacznie między lewicą leczyli się z liberalnymi w Polsce po roku osiemdziesiątym dziewiątym ma szczera kościelną to będzie można być wtedy się zarysowały także są też ten wątek więzienie budowali tacy jak Jacek Kuroń w roli doradcy Solidarności nie ma co ukrywać Wyszyńskiego wobec nich bardzo krytyczną takich ludzi byli formacji ideowej, którą Jacek Kuroń reprezentował na 2 miesiące przed śmiercią Wyszyńskiego Solidarność ostatnie wskazówki brzmią one tak musi teraz uporządkować swoją organizację umocnić się stworzyć aparat administracji związkowej przeszkolić ludzi do tych zadań dać im wykształcenie z zakresu polityki etyki społecznej polityki rolnej kodeksu pracy wszystkich obowiązków i praw, które ten kodeks nadaje i dalej pracować przyjdzie czas wpierw czy później, że nie tylko postulaty społeczne zawodowe, ale i inne będą na pewno osiągnięte przez potężny ruch Solidarności chciałbym wrócić teraz panie profesorze do wątku, który pan poruszył na początku naszej rozmowy czyli, a konsekwencje takiej ani innej polityki Wyszyńskiego dla polskiego kościoła, bo strategia Wyszyńskiego oczywiście polegała na zachowaniu niezależności kościoła we wrogim bardzo drogim w niektórych okresach politycznie otoczeniu komunistycznym i Wyszyński postawił na katolicyzm masowy ludowy Aleksander wat pisał tak masowy katolicyzm narodu właśnie ów parafialny obskurantyzmu i tak często obskurny katolicyzm Polski, który przecież oczyścił się pogłębił w katakumbach i znalazł Pasterza w osobie prymasa Wyszyńskiego ten katolicyzm uczynił duszę polską nie przenikliwą dla magii ideologii oczywiście VAT ma namyśli ideologię komunistyczną tylko, że wzmocnienie, a katolicyzmu Ludowego polegało także na wzmocnieniu VAT katolicyzmu Ludowego co potem powrócić czkawką chociażby w trzeciej RP zostanie całkowicie z tym zgadzam ja zawsze mówię, że sukces ma swoją cenę i sukces Wyszyńskiego, bo to był duchowny, który rzeczywiście przyniósł Kościołowi w Polsce ogromny sukces zapłacił też kościół za to sukces Wyszyńskiego ceny właśnie w postaci takiego potężnego wzmocnienia wg katolicyzmu Ludowego, który rzeczywiście był wtedy najskuteczniejszy obrodził od lat sześćdziesiątych mocne konflikty Wyszyńskiego ze środowiskiem znaku z wojskiem krakowskiego tygodnika powszechnego w jezdni intelektualistami katolickimi tu się nie podobało to, że Wyszyński właśnie reprezentuje taki w istocie Quazi endecki sposób postrzegania rzeczywistości, że nie wprowadza reform soborowych do kościoła w Polsce rzeczywiście Wyszyński sceptyczny wobec reform soborowych, dlaczego między, dlatego że się obawy, że władze wykorzystają te reformy soborowe dla własnych celów władze komunistyczne np. zwiększenie roli parafian w stosunku do proboszcza w zarządzaniu parafią, że to będzie po prostu prostą metodą prowadzenia agentury bezpieki rozwalanie parafii od środka wielokrotnie powtarzał, że reformy kościelne muszą być prowadzone ostrożnie sytuacja kościoła na demokratycznym Zachodzie jest inna niż za żelazną kurtyną dokładnie tak uważam, że miał rację dlatego ja wspomniałem tych Kazań świętokrzyskich, ale też, o czym innym Otóż w tym samym departamencie czwartym, gdzie fabrykowania tt fikcyjne kazania Wyszyńskiego w latach 70 wydawano też gazetki, które rzekomo miały być dziełem Jerzego krzeszowskiego podziemia mianowicie wykreowano fikcyjną grupę księży, którzy protestują przeciwko temu, że Wyszyński nie wprowadza reform soborowych i drukowaną rzekomo nie podziemnie gazetkę od dobrze pamiętam tytułu gang Kora, która miała właśnie zawartość postaci krytyki Dołowy księża krytykują Wyszyńskiego za to, że nie wprowadza reform soborowych no, więc on rzeczywiście ociągał się w tej sprawie sceptyczne co wynikało trochę też z racji tego, że duchowny jednak uformowanym w latach dwudziestych wtedy ukończył seminarium duchowne, ale też jak Adam z obaw, że to zostanie przez władze wykorzystany oczywiście to spowodowało, że kościół w Polsce z opóźnieniem zarząd zmiany wprowadzać oczywiście nabierze odbiór jego kondycji w trzeciej RP, którzy oczywiście skłania sprawa tych afer obyczajowych, które dzisiaj mówimy tak wielu aferach pedofilskich w kościele przy okresie zaczęły wtedy to niema co kryć może nie zaczęły, ale wtedy też miały miejsce i powiedzieć jasno Wyszyński w tej sprawie nic nie robi z prostego powodu on uważa, że jeśli on ruszy to sprawa to będziemy natychmiast wykorzystane przeciwko władze, że przez władze Kościołowi z pewnością zdawał sprawy, że to i tak jest wykorzystywane przez władzę choćby dla pozyskiwania agentury znaczna część tych tych księży, którzy ktoś się dokonać do dokonywania różnego rodzaju nadużyć jest pozyskiwana przez bezpiekę i tutaj to jest coś co obciąża jego hipoteka to nie ulega wątpliwości natury próbował na tyle na ile umiał i był w stanie prostym walczyć proszę jakoś to ograniczenia, ale nie sposób jak byśmy dzisiaj uważa za stosowne, czyli nie spadną poniżej powołać komisję kościelną do wyjaśniania prawda jakiś proch nadużyć, ale z prostego powodu taka komisja kościelna powstała natychmiast władze to wykorzystały do walki propagandowej w Kościelisku tu trochę był zakładnikiem takiej psychologii oblężonej twierdzy i to niewątpliwie późniejsze udzieliło Kościołowi, kiedy przestał być oblężoną twierdzą wyjść z tych schematów, że wszystko co jest niekorzystne dla kościoła raczej ukryć zamieść pod dywan, choć wszystko nie wykorzystane to ten sposób myślenia przejście z PRL-u do trzeciej Rzeczypospolitej i kościół płaci za to dziś coraz wyższą cenę będzie jeszcze długo płacił to też jest jakimś sensie tak ujemna strona dziedzictwa Wyszyńskiego, który chciał mówić co może nie przekreśla jego zasługi dla kościoła katolickiego, ale też dla osłony podjąłbym niezależnego myślenia w Polsce trzeba pamiętać, że Wyszyński jednak chronią kościół chronił także alternatywne myślenie w państwie aspiracjach totalitarnych, a więc takich, których jednak uwagę wszelkimi metodami ideologię marksistowsko-leninowską zaszczepiać kościół był to jednak główną oazą wolności oraz niezależnego myślenia to pies coś co moim zdaniem sprawia, że Wyszyński jednoznacznie pozytywnie wpisuje historię Polski, ale pada czas przestać myśleć o wszystkich pozytywnych postaciach w wymiarze postaci ze spiżu każda postać spiżową ma też właśnie swoje ciemniejsze strony przypadków Wyszyńskiego Arkadiusz Piech warto podkreślić ogromne apodyktyczna on rzeczywiście potrafił zrugać tych biskupów w latach sześćdziesiątych na posiedzeniach Episkopatu może no każdy biskup podlega tylko papieżowi tak naprawdę jest niezależną od prymasa czy czy trzecie prymas łagodność honorowane Wyszyński czuł się na tyle silny, że zdarzało się druga w tej biskupów, którzy szli za bardzo w stronę władz, ale też np. słynnego konflikt z biskupem Kaczmarkiem biskupem więziony w czasach stalinowskich, który doznał tak na jeszcze cięższych represji, które w parlamencie w konflikt z Wyszyńskim, bo po prostu uważać otwarciu linii wobec takiego mógł uprawiać i Wyszyńskiego po prostu chciał się pozbyć takich łączy wszystkich negocjował z Gomułką usunięcie Kaczmarka i wysłanie go do Rzymu na co się na szczęście papież Jan 2003. nie zgodził Wyszyński musiał skapitulować nie pozbył się swego oponenta w episkopacie, który go atakował społeczny byłby taki właśnie bardziej pryncypialnie antykomunistyczny o tym też warto wspomnieć także jest to postać między pozytywne natomiast mając też właśnie takie niejednoznaczne karty swoje biura to ja jeszcze tylko dorzuca, że w osiemdziesiątym ósmym roku ruszył jego proces beatyfikacyjny i ta beatyfikacja miała nastąpić w tym roku 7czerwca, ale uroczystość została zawieszona na skutek pandemia wtedy poinformował Episkopat nowy termin zostanie ustalony i ogłoszony po ustaniu pandemii panie profesorze bardzo dziękuję prof. Antoni Dudek Uniwersytet kardynała Stefana Wyszyńskiego był naszym gościem państwa zapraszam na informacje oczywiście na powrót do przeszłości już za tydzień Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: POWRÓT DO PRZESZŁOŚCI

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj podcastów TOK FM bez reklam. Wybierz pakiet "Aplikacja i WWW" i słuchaj wygodniej z telefonu! A w promocji Black Friday obowiązuje prawdziwe 50% zniżki!

KUP TERAZ 50% taniej

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA