REKLAMA

Kwestia aborcji dzieli USA jak Polskę. Czy po wyborach Amerykę czeka ideologiczna wojna domowa?

Dekonstrukcja
Data emisji:
2020-10-29 19:00
Audycja:
Czas trwania:
56:29 min.
Udostępnij:

Na tydzień przed wyborami w USA społeczeństwo amerykańskie już dawno nie było tak podzielone. Widmo swoistej wojny domowej wisi w powietrzu, także w sprawie aborcji. Prezydent Trump zaognił wiele tlących się sporów ideologicznych. Jego druga kadencja może jeszcze bardziej rozgrzać atmosferę, utrudniając osłabionej Ameryce odgrywanie roli światowego hegemona. Rozwiń »

Wewnętrzne skonfliktowanie amerykańskiego społeczeństwa i populistyczny temperament Trumpa przypominają pod tym względem to, co obserwujemy w Polsce. Demokrata Joe Biden obiecuje załagodzenie sporów i powrót do bardziej umiarkowanej i przewidywalnej polityki, także w aspekcie międzynarodowym, co dla Polski i Europy jest bardzo istotne.

Choć polityka i podziały w USA i Polsce mają swoje podobieństwa, to jest jednak podstawowa różnica: Stany Zjednoczone, w przeciwieństwie do Polski, mają bardzo silny sektor prywatny, głęboko osadzone przywiązanie do wolności i demokracji oraz wysokiej próby sądy, instytucje i organizacje pozarządowe.

O tym czy najbliższe tygodnie odwrócą czy przyspieszą dekompozycję Ameryki ze względu na to, że "stawek najbliższych wyborów prezydenckich jest tak wiele, że aż trudno je zliczyć", opowiada Adamowi Jasserowi prof. Katarzyna Pisarska, założycielka i dyrektor Europejskiej Akademii Dyplomatycznej, znawczyni spraw amerykańskich. Zwiń «

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
dzień dobry państwo zapraszam na rekonstrukcję jesteśmy mniej niż dzień wyborów w USA ich, choć to wyświechtany frazes tym razem ryzyko stwierdzenia, iż będą one przełomowe dla Ameryki świata jest nieco mniejsze niż zwykle, dlaczego tak jest będę dzisiaj rozmawiał z panią prof. Katarzyną pisarską założycielką i dyrektor Europejskiej Akademii dyplomatycznej pani resort Pisarska doskonale zna stany Zjednoczone wychowała się tam pracowała m.in. w amerykańskim kongresie Rozwiń » jest baczną obserwator wydarzeń w USA i tego jak rola Ameryki zmienia się na globalnej scenie wspólnymi siłami z konstytucją jemy zatem niezwykłe podobieństwa sporów ideologicznych USA w Polsce także w kontekście aborcji społecznego konserwatyzmu oraz przyjrzymy się temu czy podziały w Ameryce są tak głębokie, że bez względu na rezultat wyborów kraj ten będzie tracił rolę globalnego lidera nie zabraknie w naszej rozmowie wątku strategicznego partnerstwa USA z polską, które podane będzie w najbliższych latach próbie także niezależnie od tego czy wygram trzeba 1, dlaczego tak jest dowiecie się państwo z naszego podcast zapraszam dal Dec na naszych oczach świat przeżywa największą transformację od końca zimnej wojny zmienia się geopolityczny układ sił dostęp do informacji nigdy nie był tak łatwy, ale to co widać lub słychać nie jest są prawdą gorzej czasami prawdę nie ma nic wspólnego dlatego zapraszamy ekspertów wspólnie de konstruować wydarzenia międzynarodowe, żebyśmy z natłoku informacji mogli ułożyć zrozumiałą opowieść o zmieniającym się świecie o tym co jest tak naprawdę ważne i co z tego wynika dla świata dla Polski pokazać w jakim momencie historii jesteśmy i co nas czekać może za najbliższym zakrętem dekonstrukcja podcast analityczny Adam jest autor zaproszeni przez gości wskazują, którą stronę wokół, czego naprawdę kręci się ten świat Adam Jasser zapraszam dzień dobry jest teraz mamy dziś rozmawiać o nadchodzących wyborach w USA, które już za chwilę za tydzień, ale na początek korci mnie, żeby zadać pani pytanie dotyczące pani pracy w Akademii dyplomacji, a czy są jeszcze jacyś chętni do bycia dyplomatami w sytuacji, kiedy główni przywódcy świata prowadzą dyplomację bezpośrednio na Twitterze wyrażają się mało dyplomatycznie i co rusz zaskakują swoich dyplomatów i wypowiedziami powiem tak jest nadal bardzo duża chętnych młodych ludzi, którzy chcą zmieniać świat i oni widzą dzisiaj dyplomacji znacznie szerzej niż tylko przez pryzmat minister spraw zagranicznych widzą je przez pryzmat organizacji pozarządowej ruchów społecznych działalności związanej czy zmianami klimatycznymi czy z rozwiązywaniem konfliktów, a więc tak naprawdę dzisiaj dzisiaj mamy do czynienia asy ogromną ilością młodych ludzi chętnych ludzi do tego, żeby pracować w środowisku międzynarodowym, chociaż nie zawsze RP takim rozumieniu Ministerstwa Spraw Zagranicznych no właśnie, bo z tego co rozumiem w stanach Zjednoczonych można powiedzieć, że mamy do czynienia z kryzysem dyplomacji Departament stanu przez ostatnie lata w czasie prezydentury Donalda trampa na dużo tam działo wielu znakomitych dyplomatów podchodziło inni są o są takie znaki pewnej demoralizacji częściowo, dlatego że że prezydent Rams odszedł od tradycyjnej polityki amerykańskiej prowadzonej od kilkudziesięciu lat, ale także właśnie to że, że prowadzi często dyplomację za pomocą mediów społecznościowych wyraża się nie dyplomatycznie często w poprzek temu go co co dyplomaci tak w terenie starali się uzyskać jak ja bardzo bliska obserwuje to co dzieje się w departamencie stanu tam wiele osób które, które dobrze znam też osoby, które właśnie po 30 nawet 40 latach pracy odeszły na pracowały na wysokich stanowiskach i dramat amerykańskiej dyplomacji jest w ogóle dramatem dyplomacji krajów zachodnich chwili obecnej, ponieważ dyplomacja w ostatnich 30 latach ona rozwijała się niezwykle dynamicznie w tym paradygmacie liberalny on stawiał jako zadanie najważniejsze dla krajów należy jednak jakiejś formy konsensusu dialogu unikanie jednak bezpośredniej konfrontacji, gdy dokumentacja następowała próby deeskalacji natomiast te zmiany, które następują często z społecznie czy też po politycy narzucają pewne zmiany takiej polaryzacji i dyskusji wewnętrznej one również przekładają na polaryzację polityki zagranicznej i przez to dzisiaj Ministerstwa Spraw Zagranicznych, widząc zmniejszającą się ich role widzą, że to co jest oczekiwane to jest właśnie raczej eskalacja pewnej retoryki, żeby pokazać elektoratowi, że jesteśmy silniejsi najlepsi i to szczególnie w stanach Zjednoczonych widać pod prezydenturą Donalda trampa ci dyplomaci, którzy zostali wychowani zupełnie innym paradygmacie cień odnajdują się w tym nowym w tym nowym świecie ponieważ, ponieważ jest to świat ci nastawiony coraz bardziej na konfrontację, a ja się do niczego dobrego doprowadzić nie będzie na dłuższą metę, ale chyba, że chyba, że w, jaki sposób dramatycznych sytuacja się w stanach Zjednoczonych zmieni po następnych wyborach no właśnie za życia mamy taką tendencję, żeby każdy w zbliżających się wyborach mówi, że to są te najważniejsze przełomowe, a le odnoszę takie wrażenie, że tym razem rzeczywiście mamy do czynienia z dość przełomowymi wyborami w stanach Zjednoczonych, które mogą przesądzić nie tylko w kierunku w jakim pójdą stany Zjednoczone, ale cały świat i w tym kontekście dla mnie też uderzające jest i odnoszą się do tego co co pani przyczyną powiedział te podobieństwa między polską, a Stanami Zjednoczonymi, bo potem ta skala napięcia to właśnie takie nie ortodoksyjne podejście do polityki zagranicznej konfrontacyjny styl no one stało się też dość charakterystyczne dla dla dla Polski ciekawe czasami to w ogóle odnoszę wrażenie, że Donald Tramp i nasi przywódcy mają tego samego speca od przemówień publicznych my ja powiem jeszcze więcej to nie jest tylko polityka zagraniczna jeszcze wychowywałam w stanach i tutaj w Polsce i powiem szczerze, że również ta polaryzacja społeczeństwa jest niezwykle podobna jednak jest czas jest jest dosyć duża różnica nawet dramatyczna różnica między większością spocić zachodnich, a społeczeństwem Stanów zjednoczonych, które tradycyjnie, zwłaszcza w tych krajach w tych Stanach bardziej środkowych na wybrzeżach jest jest konserwatywne albo nawet bardzo konserwatywne ja sama mieszkam w Luizjanie bardzo dobrze znam znam tam ludzi mam rodzinę bliska mi osoby i polskie społeczeństwo jest bardzo wielu obszarach podobny Domańskiego ten podział polskiego społeczeństwa na nowo mam właśnie połowę patrzącą przez tak naprawdę paradygmat bardzo konserwatywny i drugą połowę patrzący na prostą aparat dla coraz bardziej liberalny takiego jasnego podziału ciężko szukać w Europie zachodniej w Polsce funkcjonuje i on też przykłady w jakim stopniu na politykę zagraniczną jest Polski Polski rząd, który zresztą nie ukrywa swej ogromnej sympatii do prezydenta Trumpa i patrzy na świat również przez przez czasami przez jego i jego okulary też podjął decyzję, że najlepszą metodą prowadzenia polityki zagranicznej konfrontacja, gdyż konsoliduje to wyborców, a więc polityka zagraniczna staje się jedynie wypadkową tak naprawdę polityki polityki wewnętrznej wiemy, że akurat w Polsce tego zainteresowania polityką zagraniczną na początku rządów PiS-u nie było zbyt ono nie było zbyt duże raczej świadczy bardzo interesował polską niż Polska światem i NATO potem rząd reagował natomiast w stanach Zjednoczonych sytuacja o tyle inna rzeczywiście do nas tra zastał Amerykę, na której ramionach spoczywało ogromna ilość zobowiązań międzynarodowych ogromna ilość spraw, które Ameryka odpowiadała i idąc również za oczekiwaniami swojego elektoratu tra powiedział już nie, iż nie będziemy tego robić będziemy go stycznia będzie atrakcyjny będziemy Emu będziemy patrzeć na świat z perspektywy tego co nam się należy to co my powinniśmy uzyskiwać, jeżeli ktoś od nas chce to będzie musiał nam zaoferować w zamian, a więc odszedł od tego tego konsensusu, który funkcjonował polityce zagranicznej, że dla Ameryki dobrze jeśli świat jest nią zaangażowany, jeżeli Ameryka podejmuje się tej odpowiedzialności globalnego przywództwa, jeżeli jest we wszystkich procesach zaangażowana, jeżeli przywodzi niektórym procesom oczyści to zmęczenie przyszło tylko atrapa wynikało niestety jest z fatalnej decyzji pójścia na wojnę w Iraku dwudziesty czwartym roku wykończenia wykończenia tak naprawdę amerykańskiej Republiki tą niekończącą się wojną Iraku w Afganistanie i terroryzmem i dała Trumpowi bardzo wiele argumentów, że po prostu Ameryka nie może odpowiadać za wszystkich za wszystko no ale przy okazji tak naprawdę pogrążyła również wiele procesów, które Amerykę mało kosztowały dawały ogromną miękką siłę czy to czy to uczestnictwa w porozumieniach paryskich klimatycznych czy rzeczywiście silna pozycja NATO, które teraz Ameryka nadal ma formalnie militarnie, ale politycznie politycznie Europa patrzy na Donalda trampa obawia się czy faktycznie nie nie wycofa całych Stanach Zjednoczonych NATO itd. tak dalej no to zaraz wrócimy do tych tych kwestii to to to jest rzeczywiście bardzo istotnej i także dla przyszłości Polski i naszego regionu do tak ta kwestia na ile stany Zjednoczone jeszcze są przywódcą na ile pogrążają się izolacjonizmu i to na pewno jest jakimś no przedmiotem tych wyborów, ale 1 kwestia jest mniej ciekawi właśnie w kontekście tych podobieństw między Stanami Zjednoczonymi polską, a mianowicie podobnie jak w Polsce dzisiaj także w stanach kwestia dostępu do aborcji no jest jedną z kluczowych elementów podziału, o którym wcześniej rozmawialiśmy i nie tylko, że za wynik wyborów można na to wpłynąć już nastąpiły wydarzenia w ostatnich dniach to znaczy nominacja nowej sędzi do Sądu Najwyższego pani Barrett, która została przesunięta w zasadzie nad echach przed wyborami w sposób zupełnie bezprecedensowe, które konserwatystom i dla wielu Amerykanów, zwłaszcza liberalnych no tutaj zachodzi jedno z największych obaw są 2 takie postawy obawy związane z tą, a z tą nominacją pierwsza to jest że, że Sąd Najwyższy obali Obamacare czyni, czyli ten system opieki zdrowotnej wprowadzony przez Demokratów za kadencji Obamy, bo sprawa w tej sprawie za chwilę stanie na wokandzie Sądu Najwyższego na druga kwestia to podważenie tego słynnego wyroku z rąk wezwać UE czyli, czyli wyroku, który legalizować aborcję w stanach Zjednoczonych i jak pani sądzicie czy to rzeczywiście jest stawką tych wyborów picie czy czy przed Ameryką podobne napięcia dyskusję i protesty jak w Polsce czy stawek tych wyborów jest tak wiele zarówno jeśli chodzi o przyszłość Stanów zjednoczonych w polityce nawet na scenie międzynarodowej globalnie jak również tego, jakie stany Zjednoczone, jakim krajem będą i rok wraz z wejść, a więc taki kompromis decyzja Sądu Najwyższego Stanów zjednoczonych lat siedemdziesiątych po, dzięki której uznano aborcję jako legalną całych Stanach Zjednoczonych dając jednocześnie niektóre staną możliwość wprowadzenia regulacji, które ograniczają do aborcji drugim czy, więc temat mecze to był taki tutaj była zawsze taka tykająca bomba to znaczy zawsze byliśmy grupy walczące o prawo wyboru kobiet, które często są stany, zwłaszcza południowe próbował różny sposób ograniczać obchodzą z tą decyzję Sądu Najwyższego, ale również liczne działania przeciwników aborcji, a więc ruchów pro-life, więc ten podział w stanach był tradycyjnie bardzo silny jest bardzo wybuchowa tak jak w Polsce to jest tak jak w Polsce tematyka, jednakże to powiedziawszy stany Zjednoczone jako społeczeństwa Amerykanie społeczeństwo w ostatnich latach przeszli bardzo duże z dnia znaczek ja obserwuję te same, które znam jeszcze 2 lat staną dzisiaj to też już są też się inne społeczeństwa ono jednak nie tylko większe miasta, ale generalnie młodzi ludzie są znacznie bardziej liberalny dla nich ta kwestia out West Gate jest właściwie z ustawą oczywistą tak te osoby, które mogą jeszcze bronić absolutnego zakazu aborcji w stanach to zazwyczaj są albo osoby starsze albo związane z kościołami bank protestanckim mi w ogóle kościołami, ale to nie jest to nie jest grupa jak dominująca, więc jeżeli rzeczywiście Sąd Najwyższy sytuacji, w której ma dzisiaj na 9 sędziów 3 sędziów wybranych przez obecnego prezydenta w ogóle niespotykana sytuacja od od ponad ponad 150 lat to i to faktycznie może spowodować znacznie większe społeczne protesty niż to co widzimy dzisiaj w Polsce, więc tak jest to sprawa wybuchowa, ale myślę, że Sąd Najwyższy powinien zrobić to, czego Trybunał Konstytucyjny w Polsce nie zrobił, czyli zastanowić się na temat długofalowych konsekwencji grzebania przy tym przy no ty tym ustawodawcę kwestii NT interpretacji konstytucji amerykańskiej, bo byłoby to niezwykle niezwykle dzieląca Amerykanów czy tak dzisiaj są podzieleni ogromnie na ten podział w stanach czy wiz do Polski to jest pewna różnica między polską Stanami Zjednoczonymi coraz bardziej są na tej linii i kwestii nierówności, a więc, a więc duże grupy społeczne w tym również młodzi ludzie kobiety mniejszości, które mówią niedotrzymanie Ameryka, która jest jednym z najbardziej nierównych pod względem dochodów możliwości państw świata, a przecież była tą obietnicą i American Dream możliwości i właśnie od pucybuta do milionera, a dzisiaj mamy bardzo mały procent Amerykanów naprawdę bogatych i ogromny procent Amerykanów, którzy muszą walczyć właściwie co miesiąc o opłacenie czynszu opłacenie rat kredytowych, którzy mimo tego, że przepracowali wiele lat mają szansę na godziwą emeryturę sami ją z musieli wspierać stracili wszystko w czasie kryzysu finansowego 2000 z tego roku, więc my tego nie odczuwamy w Polsce tak mamy za sobą wiele wiele lat bardzo dobrej koniunktury gospodarczej i te nierówności w Polsce dzięki Bogu w przeciwieństwie do wielu krajów Europy wschodniej, gdzie nastąpiła legalizacja u nas proces nie zaszły też stany Zjednoczone one niestety się pogłębiały pogłębiały doszło do sytuacji, w której młode pokolenie po raz pierwszy robi się już niedługo skrajnie niezadowalającej sytuacji, ale idące w kierunku tych rozwiązań Europy zachodniej czeka nas, czyli takiego tych po prostu społecznych socjalnych rozmach, jakby powiedział Donald Tramp po prostu socjalizm nam tu chcą zafundować odpowiedział nasza rada jest korekta taka że, że w tym IT jest też takie zabawne, ponieważ nasz rząd często by bronić Donalda Trumpa z nim utożsamia ja mam też wiele osób które, które zna, które głosują na Donalda Trumpa w stanach, ponieważ mają podwójne obywatelstwo głosują napis tutaj w Polsce ja zawsze mówi, że nie przeszkadza nam to, że PiS właściwie oferuje nam Polskę Berniego Sandersa, a Tramp trampek dokładnie odwrotnie mówi o Stanach tezie, że absolutnie żadnego socjalizmu komunizmu, więc my w Polsce wprowadziliśmy rozwiązania, które dzisiaj oferuje właśnie Demokraci dla Stanów zjednoczonych, czyli rozwiązania są bardzo bardzo ich, że tak powiem cywilizacyjnie konieczne czyli, jeżeli stany Zjednoczone muszą częściej prowadzi rozmowy na temat UE na temat urlopów macierzyńskich tak nie mówią jakiś bardziej zaawansowanych rozwiązaniach społecznych, ale urlopach macierzyńskich płaconych zyska Essence ze środków skarbu państwa NATO co pokazuje jak daleko w tej rozmowie na temat tego co państwo powinno oferować w jaki sposób państwo powinno ochraniać najsłabszych i stany Zjednoczone są na tej też, ale to nie powinno dziwić, ponieważ na stan wyrosły na tej tradycji, że inne państwa tym lepiej tak tak jest też strącać ze spraw obywateli, ale to nie jest to co młodzież i młodzi ludzie dzisiaj w stanach dziękuję dziękuję dokładnie 2 natomiast ciekawe jest wyjście wracając z mamą właśnie do tych kwestii związanych z SM dostępem do przerwania ciąży że, że ten ten sam, ale jak czyta się o tym o tym o tym procesie w stanach Zjednoczonych to widać też podobieństwa z tą dyskusją w Polsce dzisiaj, dlatego że tam się też zaczęła dyskusja od tego na ile to jestem swoboda konstytucyjna to znaczy na ile z konstytucji i i wolności jednostki, do której Amerykanie tak bardzo przywiązują wagę wypływa ta możliwość decydowania przez kobietę o o przerwaniu ciąży ana ile jest to kwestia którą, które mogą zdecydować o polityce w parlamencie za pomocą głosowania tak, bo wszystko wzięło się z rozwiązań stanowych nie Federalnej nie na poziomie państwa tylko na poziomie poszczególnych Stanów pierwszy stan, który wprowadził wprowadził regulacje antyaborcyjne to była z tego państwa Pennsylvania w 18002001. roku i czy może później może jesteśmy, ale wydaje się, że żebrzą gdzieś w połowie dziewiętnastego wieku, a w zasadzie dopiero pod koniec dziewiętnastego wieku takie regulacje antyaborcyjne pojawił się w większości prawie wszystkich Stanach no i na tym tle doszło do do tego sporu czy później wprowadzono czternastą, a poprawkę do konstytucji, która właśnie gwarantowała swobody obywatelskie i wolność jednostki prawo do prywatności i ten wyrok, który obalił restrykcje dotyczące dostępności aborcji właśnie powoływał się na wolność i prawo do prywatności każdego obywatela no w tym wypadku kobiety i proszę zobaczyć jak to też odzwierciedla tę dyskusję w Polsce i też, jaki był niski jeszcze wtedy to było to były lata siedemdziesiąte, czyli mówimy, o czym sobą 50 lat temu pół wieku temu jak jak jakiś ME te podobieństwa tata czasami prymitywną w tej dyskusji również zdumiewająca, bo nie ma pani na takie taką anegdotę, ale prawnik, który reprezentował stan Teksas o to chodziło o prawo antyaborcyjne w Teksasie prawnik, który reprezentował Teksas przez sądem stanął przed Sądem Najwyższym rozpoczął swoją umowę, mówiąc że wysoki sądzie chciałbym na początek opowiedzieć taki dowcip mam nadzieję, że się sądowi spodoba zapadł pani mienie znacznie chętniej jest też i choć coś takiego, że jestem tutaj i i będę argumentował no ale za przeciwniczki mam 2 piękne kobiety, bo prawnikami reprezentującymi tę kobietę płeć prawniczki i mówi no wszyscy wiedzą, że w takiej sytuacji jestem skazany na porażkę i i sąd sąd się po prostu sędzia prowadzący po prostu tak oburzony część komentatorów tak oburzona, że w zasadzie facet na samym początku bardzo poważnego zagadnienia prawnego zasad pozwala sobie na taki na taki żart jego zresztą później odsunięto Teksas już reprezentował ktoś inny, ale pokazuje, że z, że ta sprawa była trudna w stanach jest dzisiaj bardzo trudna w Polsce i pokazuje też inną rzecz się, że to jest ten spór pomiędzy, kto powinien decydować to jest rzecz, która decyduje większość w głosowaniu czy to jest kwestia jakiś niezbywalnych praw konstytucyjnych no właśnie dlatego dyskusja, która w stanach się przetoczyła w latach siedemdziesiątych trzeba pamiętać pamiętać, że przed tym w roku 2 SS Wave Wave kie Case większość Stanów w ogóle zakazywała aborcji jakiekolwiek tak formie były 2 stany, które miały zliberalizowane pełne prawo natomiast większość kpk wpisano w ogóle nie pozwalała zaledwie kilka pozwala w przypadku gwałtu albo kazirodztwa, a więc część wynikających z kazirodztwa, które też było poważnym problemem w stanach Zjednoczonych o tym, o czym rzadko rozmawiamy natomiast natomiast po wydaniu wyroku Sądu Najwyższego ta liberalizacja postępowała bardzo szybko i postępowała szybko poprzez po prostu nabywanie przez kobiety prawa decydowania nie tylko w sytuacjach wyjątkowych, ale w ogóle decydowania, zwłaszcza pierwszy trymestr metrze to co się wydarzyło to znacznie mniej ciąż usuwanych z drugimi trzecim trymestrze, ponieważ kobiety miały prawo usunąć w pierwszym trymestrze, a stany miały prawo zablokować usuwanie z późniejszych etapach ciąży więc, jakby miał w praniu wyniki pewien taki delikatny kompromis, który dzisiaj funkcjonuje w stanach i spadającą rozważa jednak nowe stany Zjednoczone mają liberalne prawo tak no tak w tym roku do wyboru i 14 poprawkę konstytucji jest znana czy wolność wyboru tak, że państwo nie może narzucić obywatelowi co robi ze swoim ciałem w jaki sposób w jaki sposób żyje swoim swoje swoje życie no to ona jednak zdominowała ostatnie 4050 lat mecz tej debaty co znaczy, że nie można tego cofnąć tak no właśnie i w zasadzie od 20 lat widzimy taką intensywność działań legislacyjnych poszczególnych Stanów niektóre spółki próbują dostęp do aborcji ograniczać podnoszone są różnego rodzaju właśnie te bariery, o których pani wspomniała, ale także są przyjmowane takie statuty, które jak, gdyby czekają na inny wyrok sądu czy innymi słowy zakazu aborcji są odłożone na półkę one istnieją i mogą być z tej półki zdjęte to też charakterystyczne, że niektóre wyroki niektóre stany nie wycofały legislacji antyaborcyjnej tylko ją jak gdyby zamroziły zawiesiły i w momencie, gdyby Sąd Najwyższy unieważnił tamten wyrok, a to te statuty, gdyby stają się obowiązującym prawem z dnia na dzień to co czeka to także ten podział podział na zwolenników dostępu do aborcji i wolności wyboru kobiety w stanach jest dość ostro pani wspomniała, że młode pokolenie na to inaczej patrzeć to starsze, ale w liczbach absolutnych to nadal jest trochę pół na pół więc, więc pytanie jest czy właśnie ten ten sąd jak pani ocenia ten sąd w tej chwili się przesunęła na prawo i czy i czy to może być temat, który przez najbliższe lata zdominuje politykę amerykańską wewnętrzny nie ma najmniejszej wątpliwości że, że wybór najnowszej sędziny przesuwa jeszcze dalej no jak może orzecznicy orzekanie Sądu Najwyższego na naprawę, ponieważ są teraz zdominowany przez konserwatywnych sędziów SN jest to sytuacja bezprecedensowa ona będzie będzie na pewno wzbudza bardzo duże kontrowersje, gdyż 3 sędziów po raz pierwszy zostało wybranych przez prezydenta, który nie miał większości absolutnej wyborców tak miał 2 000 000 głosów mniej niż jego kontrkandydatka 2016 roku, a więc tonie nie stało, zanim większość Amerykanów, która popierała, chociaż stało, zanim większość Stanów tak tak my nie przepraszam, że te słowa ktoś, kto się fajnie to co napisał, że Republikanie nominowali 15 z ostatnich 19 sędziów Sądu Najwyższego pomimo tego, że przegrali po to, głosowanie powszechne w 6 ostatnich 7 wyborów prezydent dokładnie dokładnie jeszcze dodatkowo ta nominacja sędziny w tym tygodniu była była poparta przez były koniecznością, bo oczywiście poparcie Senatu również Senatu, który reprezentuje większości, gdyż każdy Senat każdy stan ma tylko 2 senatorów i przełoży przełożenie na ilości obecnie głosujących na Demokratów Republikanów to Senat nie jest reprezentatywne, czyli już z w liczbach i Demokraci mają w stanach Zjednoczonych większość mimo to w Senacie rządowym Republikanie i w normalnych czasach NATO o to bym się nie martwiła, ponieważ amerykańska demokracja każdy zresztą demokracja oparta była na pewnym wzór na pewnym konsensusie społecznym ME i zrozumieniu, że na dzisiaj dzisiaj, chociaż tutaj w mniejszości rządzi rządzi taka partia potem się to wszystko wróci natomiast martwi się o to bardzo amerykańskie społeczeństwo na myśl, że nawet w latach w latach końca lat sześćdziesiątych siedemdziesiątych, aby w czasie wojny w Wietnamie w kwestii w czasach w czasach walki oprawa mniejszości nie była tak podzielona jest jak dzisiaj, ponieważ mamy podziały nie tylko nie tylko społecznie, ale mamy również napędzane przez media społecznościowe przez takie kanały, które dotychczas nie było, a równocześnie właściwie nie ma autorytetów których ludzie by się odwoływali, więc ten potencjał takiej linii wojny domowej i obawiam się, że jest dużo większy właśnie z tego powodu duża, że ludzie właściwie nie ufają sobie nawet pod pod 1 dachem tak tak polaryzacja taka że, że przy 1 stole kuchennym rodziny ze sobą nie rozmawiają by dzieci mają inne poglądy od od rodziców oczywiście znów tam pani teraz mówi o Stanach Zjednoczonych co właśnie idea, choć jak i to dlatego dlatego mówię Polska tak bliska Stanach bo, bo po wsparciu wielu kwestiach tt tt to co się dzieje w Polsce się dzieje w stanach jest podobne oczy się z tą różnicą, że w stanach mówimy o dojrzałej demokracji, która obecnie przeżywa bardzo głęboki kryzys i zaufał zarówno zaufania do instytucji jak i do elit jak i do całego systemu, a w Polsce mówimy o jednak bardzo młodej demokracji, której każde takie każdy taki konflikt powoduje jeszcze dalsze podważanie w ogóle wiarę w to demokracji tak stanowi tak absolutnie się panią zgadzam znana jest zupełnie nie wierzymy w demokracji tak nikt nie powie wprost także nie nie chcemy nie chcemy Kongresu czy czy Sądu Najwyższego uważam, że niezbędne nie wiemy co to jest podział trójpodział władzy nie Amerykanie to wszystko akceptują wiedzą zresztą są nauczanie w szkołach taktykę jakiejś jest bardzo ważnym elementem kształcenia Amerykanie no mają też dużo silniejsze społeczeństwo obywatelskie 18 wszystkich organizacji pozarządowych absolwent think-tanku na bardzo wysokim poziomie mających zdolność mobilizowania się dla mnie pozyskiwania finansowania nie zapewni sobie one rozszerzają tak Amerykanie zarówno na poziomie indywidualnym jak i na poziomie jedno firm i jedno wspieranie społeczeństwa obywatelskiego organizacji pozarządowych ruch społeczny finansowo jest jakby tak normalną aktywnością działalność społeczna dla przeciętnego Amerykanina to nie jest wina to nie jest spełnienie obcego wręcz przeciwnie każdy każdą niedzielę co robić dla swojego kościoła ze swej społeczności pracuje w jakimś, jakiej organizacji pozarządowej, więc tak to społeczeństwo obywatelskie jest szeroko i jest integralną częścią całego społeczeństwa tak jeśli ma wracając do tego Sądu Najwyższego bo, zakładając że, że zgodnie z sondażami by ten wygra wybory nie zakładajmy nic nie zakładajmy wmawia nam zależy nie tylko dla dla dla potrzeb naszej dyskusji wszak jesteśmy wróżkami a, ale załóżmy, że trzeba jednak wygrywa że, że Senat również przechodzi pod kontrolę Demokratów ME czy czy w takiej sytuacji Sąd Najwyższy co by się wydarzyło, gdyby Sąd Najwyższy albo próbował podważyć wynik wyborów albo właśnie w najbliższych miesiącach czy latach podjął decyzje, które byłyby na ewidentny sposób sprzeczne z wolą Demokratycznej większości jak jak Demokraci na to zareagują no właśnie dobrze pan podkreśla jak Demokraci na to zareagują, bo to jak społeczeństwo na to zareaguje będzie dużym stopniu zależało na ile uda się zbudować w ewentualnym wygraniu by dna jakiegoś konsensusu społecznego takiego przejścia o czym by ten mówi jednak wspólnie jako naród jako 1 kraj ten bardzo trudny okres dla mecz, a i wtedy, jeżeli taki konsensus uda się ponownie nawet delikatne nawet przy bardzo ogromnym ogromnej niechęci Republikanów do tego konsensusu, jeżeli udałoby się go stworzyć wtedy będzie większa akceptacja nawet dla trudnych wyborów dokonywanych przez Trybunał przez przez Sąd Najwyższy to co jednak najbardziej martwi to co się zdanie, gdyby my te wybory były bardzo ma margines tych wyborach był bardzo niewielki także by ten trans w kilku Stanach będą właściwie o włos od siebie i ta ostateczna dysku decyzja nie daj Boże trafiłaby do do Sądu Najwyższego taka interpretacja, czego już i tak tego co się wydarzyło może gdzieś tak jak pamiętamy z czasów Busha versus gorycz na Florydzie i problemy z liczeniem kart no gdzie gdziekolwiek, jakby angażowanie Sądu Najwyższego było w przypadku powyborczym zaraz to czuje ogromny kapitał, ponieważ część Demokraci uważają, że te są już tak przechylony na na prawo, że będzie przychylne Donaldowi Trumpowi, że oto też chodziło prawda i te decyzje mogą być po prostu podważane, a podważanie w stanach sąd decyzji Sądu Najwyższego przez jedną z partii to jest właściwie początek niepokojów społecznych i znów nie tylko ogromnego podziału ale, ale wręcz tego trzeciego Amerykanie bardziej się boją, że doprowadzi do całkowitej dysfunkcji państwa i ja ja tutaj nigdy nie ważnej wojnie domowej po stronie wieża po prostu lata lata dysfunkcjonalne dysfunkcji całkowitej Stanów zjednoczonych, które przekłada się na jeszcze głębsze podziały społeczne osłabienia Ameryki całkowite wycofanie się Stanów zjednoczonych polityki globalnej i właściwie taki taki powolny powolny powolny upadek dlatego jej bardzo bardzo to zabrzmiało również High, a ja mogę zasugerować taką 1 wątpliwość, bo ja mnie się wydaje że, że pana racja jest ona jest już dużo słyszy na temat właśnie Sądu Najwyższego tego jak on jest konserwatywna pań zapewne też pamiętać że, że Sąd Najwyższy już wielokrotnie zaskakiwał opinię to prawda to też jest, że jednak tam zasiadają prawnicy bardzo wysokiego kalibru intelektualnego i tracili czas już wielokrotnie mieliśmy takie przeciw wizji Polski dzisiaj tak jest nie można podważyć konstytucyjności wyboru członków Sądu Najwyższego, czyli łaźnie liczone w przyszłość zgodnie z sesji sprawę z procedurą z procedurą co więcej większość z nich ma olbrzymie doświadczenie autorytet i i w przeszłości wielokrotnie już tak bywało, że ci właśnie tacy konserwatywni niby członkowie tego tego sądu sędziów sędziowie czy sędziny w sprawach takich zupełnie przełomowych kluczowych potrafili wznieść się ponad swoje nie poglądy i bronić integralności Stanów zjednoczonych jako ojczyzny wszystkich obywateli i ci konserwatywni to po stronie konserwatywnej po Republikańskiej to często było jak to się w Polsce modnie teraz mówi życie, kiedy okazywało się właśnie sędziowie konserwatywni przyłączali się do liberalnej do liberalnej części sądów jakiś kluczowych orzeczeń faktu to się zgadza zostało znów myślę, że ta różnica menadżer nikogo nie obraża ta różnica między Stanami Zjednoczonymi polską jest to, że też, że poziom jednak elity nadal niezwykle wysoki to znaczy, żeby dojść do do poziomu sędziego Sądu Najwyższego albo zostać kongresmenem nawet mimo to nie są osoby przypadkowe osoby, które poświęciły całe swoje życie zawodowe kariery pracy czy to w polityce czy Che czy czy właśnie właśnie w tym obszarze sądownictwa to są naprawdę najlepsi z najlepszych ME o tyle tylko ta najnowsza nominacja jest niepokojąca chyba po raz pierwszy nie miała żadnego, chociaż nawet 1 głosu ze strony opozycyjnej ze strony Demokratów zazwyczaj jednak udawało się jakiś konsensus osiągnąć wobec kolejnej nominacji do Sądu Najwyższego i obie partie, jeżeli w całości to przejaw, jakiej części głosowały na nominację no teraz tak się nie stało, ale mam nadzieję, że nie było z powodu samej osoby wybranej, ale ani z powodu tego, że było wrzucane w ostatnim momencie bezprecedensowo tuż przed wyborami i przeciwko temu Demokraci bardziej protestowali widziałem, bo przepraszam, że taką rozpoczęłam negatywną wizję oczywiście ja też wie, że w stanach Zjednoczonych jest bardzo duży zwłaszcza, zwłaszcza wśród osób na wysokich stanowiskach osób nie tylko nie tylko doświadczonych, ale przede wszystkim zdających sobie sprawę jak wysokie, aby jak wysoka stawka my, żeby te wybory zostały przeprowadzone w sposób, który wyniki nie można potem podważyć które, ale też, które są potem akceptowalne tak dla większości społeczeństwa i że osoba, która przegra będzie to znaczący będzie pani ten uznają wynik tych wyborów, a ni i tutaj dlatego wiele osób wolałoby widzieć to jednak różnice między kandydatami jak bardzo dużą, żeby tego podważanie było dużo trudniejsze w takim bardzo delikatnym okresie historii w tej historii Stanów zjednoczonych, ale ponownie, że stan demokracji mająca ze sobą mająca bardzo wiele osób, które ex, która jednak mają duże poczucie odpowiedzialności za państwo i miejmy nadzieję że, że to szybciej niż później poznamy kandydatek nowego prezydenta Stanów zjednoczonych i że to będzie będzie w procesie, który jednak większy społeczeństwa akceptuje jako, jaka jako praworządny tak no tak było na pewno dla Stanów zjednoczonych i świata lepiej może już na koniec, bo zbliżamy się powoli do końca naszej naszej audycji, a chciałem wrócić do tego od czego zaczęliśmy, czyli unici oceny tego jak rola Ameryki się zmieniła na świecie w czasie prezydentury trampa nie no i jakie jakie alternatywne scenariusze możemy określić w zależności od tego czy czy utrzyma urząd czy zostanie zmieniony chodzi tu przede wszystkim o o takie kwestie, że ono powiedzieliśmy sobie, że tam to polityka izolacjonizmu prowadził, ale z drugiej strony też ważna ważne chyba, żeby wspomnieć, że tam na podstawie np. kwestie rywalizacji z Chinami no bardzo ostro prawdopodobnie ostrzej niż niższy poprzedni prezydenci że, że kwestia ryzyka, jakim dla świata Zachodniego dla liberalnej demokracji także stanowią Chiny ze swoim alternatywnym systemem wartości może za prezydentury trampa nabrały takiego wyraźnego kształtu kwestia Europy i dystansowania się tam pod hotelem od NATO czy tego partnerstwa Europejskiego to 1 strona medalu, ale druga wygląda też na to, że tam dość skutecznie potrząsać Europą w kwestii tego, że musi wziąć trochę większą odpowiedzialność za za za za to co się na świecie dzieje za swoje własne bezpieczeństwo no oczywiście w Polskim naszym regionalnym kontekście no to kwestia Nord Streamu dość ważna bardzo stanowczo postawiona przez Crumpa, ale także kwestii rozwoju tej regionalnej współpracy tego Trójmorza, który oczywiście w Polsce jest postrzegany jako coś w rodzaju alternatywy do Unii Europejskiej, ale dla wielu krajów tego regionu dla Stanów zjednoczonych jest przede wszystkim jako element równoważenia wpływów chińskich, które tam zaczęły rosnąć w całym tym samym tym obszarze, więc można być i że jest retoryka trampa są różne fajerwerki są jego wykwity na Nana na Twitterze, ale z drugiej strony no kilka poważnych kwestii Tramp po raz pierwszy poruszył jest tutaj dodam kwestia bliskiego Wschodu i pokoju między Izraelem, a państwami arabskimi ex co co jeszcze kilka lat temu wydawało się trudne do osiągnięcia MO ja zawsze jednak, komentując politykę zagraniczną Stanów zjednoczonych ostatnich lat ropie taki podział pomiędzy samym prezydentem Trumpem i administracji trzeba pamiętać, że administrację Republikanów polityka zagraniczna Republikanów rzeczy w naszym regionie była z punktu widzenia Polski zazwyczaj korzystna, dlatego że Amerykanie Republikanie przede wszystkim byli zawsze bardziej skorzy do bezpośredniej konfrontacji z Rosją byli gotowi to się stało w czasie administracji trampa, aby jednak zbroić Ukrainę administracja Obamy tego robić nie chciała en oczywiście nie porzucili zaproponowanej jeszcze własny port przez NATO propozycji rotacyjnych sił natowskich na terenie Europy centralnej ani o obietnicy Obamy przesłania amerykańskich wojsk tutaj do Polski, więc do te wszystkie elementy były do przewidzenia wraz z odejściem administracji Republika tak dlatego mecz częściowo nie tylko nie baliśmy leczyliśmy się na to administracji po myśli takie poczucie że, że administracja by lepiej zazwyczaj Republikanie lepiej rozumieją rozumieją nie tylko bezpieczeństwa albo bezpieczeństwa ma taki bardziej strategiczne spojrzenie geopolitycznych, choć powiedziałabym czasami, ale to więc, więc te wszystkie elementy faktycznie Departament stanu Pentagon jakiegoś stopnia dowiesz co innego jednak jest sam prezentach, które trzeba wiele mówić sąd nie miał ani żadnego doświadczenia w obszarze prowadzenia polityki zagranicznej ani również zrozumienia dla dyplomacji delikatności pewnych procesów i przede wszystkim był kierowany przesłankami mówiłam na początku polityki wewnętrznej ani polityki zagranicznej i to to za co tam jest przede wszystkim będzie historycznie będzie krytykowany to, że ogromna część sojuszników straciła zaufanie do Stanów zjednoczonych i bez względu na to czy będziemy dzisiaj mówić wspaniale, że faktycznie zablokowano Nord Stream bardzo dobrze, że Ukrainę zbroi bardzo dobrze, że nie wiem no niektórzy popierają jego wyjście sens ni z porozumień paryskich lub politykę z południową północną Koreą jak akurat uważam, że te są bardzo skuteczne działania bez względu na to wszystko to co się naprawdę liczy to czy Ameryka ma sojuszników jak sojusznicy działają będą działać, a i prezydentura Trumpa podważyła kwestie tego czy Ameryka faktycznie chce pozostać odpowiedzialna za politykę globalną czy chce być przywództwa przywódcą teraz tego przywódcy ogromnie brakuje nie ma nikogo, kto mógłby nawet aspirować, żeby te wejść te buty LO Chiny aspirują pyta czy mogą swoich słów natomiast, jeżeli spojrzy na inne państwa nie ma państwo chcą za Chinami iść aspirować można ale, żeby być przywódcą trzeba mieć jeszcze osoby tzw. chwalą wersów czy osoby, które będą za nami podążać i nie posiadają takich państw stany Zjednoczone nadal posiadają i dzisiaj, jeżeli zmieniłby się projekt prezydent w białym domu to wyobrażam sobie, że to właśnie z dnia na dzień zarówno Europa jak Australia Kanada jak Nowa Zelandia, jaki wiele krajów Ameryki Łacińskiej wrócić z powrotem powie okay to powiedzcie nam teraz Amerykanie co robimy dalej tak wyobraża sobie w politycznym tak wydasz w Koziej, jeżeli na drugą prezydenturę, a na drugą kadencję zostanie wybrany Donald Tramp, ponieważ nie będzie także będzie więcej tego samego właściwie w momencie wyboru teraz w listopadzie Donalda trampa możemy uznać, że kończy się pewien pewien układ sojuszniczy Stanów zjednoczonych, ponieważ Europa będzie musiała zrozumieć już Amerykanie nie wrócą do gry będą chcieli wrócić do gry tak będą grali tylko jakieś taktyczne gry nie z punktu widzenia swoich tylko krótko się różnych interesów natomiast nie będą to taką siłą sprawczą większych procesów globalnych odpowiedzi na większe wyzwania globalne chociażby takie jak zmiany klimatyczne tak i ponieważ nie ma próżni proces jest pusta przestrzeń zawsze czymś wypełniona no to będą tworzone alternatywy do przywództwa Stanów zjednoczonych oczywiście te alternatywy będą różne w zależności od mówimy o kwestiach obronności Europy o kwestiach zmian klimatycznych czy kwestiach Niewiem SA Helu czy kwestiach radzenia sobie z prawami Hongkongu to będą za każdym razem zupełnie inne inne rodzaje odpowiedzi, ale już bez Amerykanów albo z bardzo, analizując obecności Amerykanów, więc te wybory naprawdę przesądzą o przyszłości całego Zachodu, a o tym czy zachód pozostanie jednością de facto nastąpi pewna dezintegracja tego Zachodu i będą miały ogromny wpływ na to jak będzie wyglądał za 510 czy czy nawet 50 lat o jej teraz pani naprawdę już przestraszyła chciałabym, żeby mogli zrobić, ale jest ona zostaje tego komentować można komentować się przyglądać to już zupełnie na koniec co to wszystko oznacza dla dla Polski i jak w tym trudnym otoczeniu powinna reagować Polska dyplomacja no właśnie tutaj zależy od tego jak sobie zdefiniujemy DT pytanie Polska i to jest ta rozmowa, którą mamy dzisiaj prowadzimy niektórzy na ulicach niektórzy w domach polskich polskich miast i miasteczek, ponieważ inaczej będzie reagował na rząd inaczej będzie reagowało, a Polska dyplomacja pod rządami PiS-u i inaczej będzie reagowało społeczeństwo obywatelskie na zmiany w stanach Zjednoczonych inaczej będą reagowały media itd. tak dalej w Polsce jest bardzo wyraźny podział musimy się powiedzieć wprost tych, którzy widzą wielką nadzieję w wyborze Joe Bidena ewentualnym wyborze tych, którzy widzą jak ogromne zagrożenie i oczywiście jak ogromne zagrożenie widzi to rząd, który miało dobre relacje z Donaldem Trumpem również, dlatego że widział świat w tych samych i przez same okulary w tych samych barwach całego dnia administracja ma bardzo go właśnie sam prezydent i my w tym w tym w tym takich działaniach transakcyjnych udawało nam się bardzo dobrze dziś tak wybrnąć wybrnąć z i relacje były nie tylko poprawne z punktu widzenia rządu bardzo bardzo dobre to co chcieliśmy osiągnąć osiągaliśmy dla najważniejszej to jest kluczowe Ameryka sposób jednak marginalne wtrącała się nasze sprawy wewnętrzne to co widzieliśmy z ustawą IPN-u czy to co widzieliśmy gdzieś tam na początku teraz walki repo o repolonizacji mediów to było nic w porównaniu z tym co może się wydarzyć, jeżeli Dziuba 1 i wygra wybory prezydenckie, ponieważ wówczas stany Zjednoczone przez całą pewnością na agendę polityki zagrozi Stanów zjednoczonych wrócą i prawa człowieka kwestii praworządności i nie tylko będzie mieć komisję Europejską na głowie, ale będziemy mieć szereg osób zarówno w kongresie jak i w departamencie stanu, które będą nie tylko bezpośrednio zainteresowane tymi tematami, ale będą pracowały nad tymi tematami jak przekonać Polski rząd respektowania jednak tych pryncypiów demokratycznych jakoś to będzie duży problem leżał tak, ponieważ to będzie kwestia również pewna przetargowa i już to tak naprawdę widzimy nawet po literach potu i tak niektórych dzioba dna krytykujący to co się dzieje w kwestiach elity w Polsce itd. oczywiście z kolei wygrana Tampa dla polskiego społeczeństwa obywatelskiego bardziej liberalnej części tego spektrum będzie fatalną wiadomością myślę, że wiele z nas interpretuje to jako jako kolejne kolejny kolejny krok do tego żeby, żeby Polska demokracją nie miał żadnych szans w przyszłości, ponieważ nie będzie ojej ojej znowu strasznie dramatycznie to zabrzmiało, ale naprawdę to dlatego pokazujemy pokazujemy się tutaj, że te kwestie związane z z tym, kto wygra wybory będą miały naprawdę dramatyczne znaczenie ma pani, a jeżeli chodzi, że musi pani będzie, że ja uważam że, chociaż kierunek, który pani zaznaczyła jest słuszne to uważam, że te obawy nadzieje mogą być trochę wyolbrzymione, bo z 1 strony wydaje się, że Demokraci z tych sygnałów, które już popłynęły ze strony właśnie ludzi otoczenia wejdę na taki jest odwoływanie się do wartości tak jest kwestia pewnej krytyki postępowania polskiego rządu w ostatnich latach, ale też tam wybija bardzo mocno tak wbijają takie stwierdzenia, że strategiczne partnerstwo jest bardzo ważne, że Ameryka Polski nie porzuca kwestie bezpieczeństwa będą istotne, więc nie jest do tego absolutną realizacja jest doskonale radzą też, ale także po drugiej stronie, bo jeżeli weźmiemy kwestii administracji rampa i podejścia do Polski to ja uważam, że w ciągu ostatnich 2 lat nastąpił też pewne ochłodzenie i te wypowiedzi pani ambasador Mosbacher tutaj w Warszawie on nie mogły nie być nieautoryzowane w związku z tym w otoczeniu trampa jest też sporo osób, które na kwestię LG TB np. czy kwestię praw człowieka mają jednak inne spojrzenie wszak znaczy mocy z uczelni nie rozumie, że kwestie praw Elbit i w stanach Zjednoczonych to są takie kwestie Niewiem praw kobiet do chodzenia do pracy poprawi się czy ta dyskusja w stanach Zjednoczonych dotycząca społeczności odbity ona jest już niewiarygodnie dalej posunięta niż w Polsce tam pytam no, jakby kwestia związków partnerskich nawet kwestii związku kwestia adopcji dzieci przez przez pary homoseksualne to była dyskusja, która przetoczyła Senat już dawno temu ona zamknięta w dużym stopniu i dlatego gdy znajduje tak małe zrozumienie to co się dzieje w Polsce z punktu widzenia Waszyngtonu czy w ogóle Stanów zjednoczonych i eMule czy Donald Tramp czy to Dziuba 1 czy to cokolwiek tak kwestia jest na pewno tą kwestią, która różni dzisiaj stany Zjednoczone polskiej podobnie zresztą podejście do kwestii wolnych mediów to właśnie jest więc, więc to wynika faktycznie nie tylko kultury, ale pewnych na przekonanie Amerykanów generalnie i tutaj nie ma nie ma nie ma między nami sporu i oczywiście jest jeszcze kwestia Realpolitik tak kwestia sojuszy i kwestia wysunięcia wojsk amerykańskich i tak by tak dalej, ale nie mamy się co łudzić bez względu na to czy będzie prezydent Donald Tramp czy będzie to Dziuba 1 i Amerykanie wycofują się z Europy koniec krągła będą się wycofywać z Europy wynika to przesunięcia, które następuje od od wielu lat Obama nazwał tzw. i że pływać nawet ich jak my przesunięcia się geopolitycznego środka zainteresowanie ciężkości na Azję i Amerykanie mając coraz bardziej ograniczoną ilość środków i coraz większe wyzwania będą oczywiście przesuwać tam to razem zagrożenie realne dla nich w Azji jest realne Pacyfik jest problemem, a nie całym szacunkiem Europa Centralna blizna znaczy, że Europa Centralna straci na wartości strategicznej nie będzie trzeba zabezpieczyć tę flankę jak nazywamy wschodnią flankę NATO UE i tu zapewne bez względu na administrację ta współpraca wojskowa Emu to wsparcie będzie kontynuowane w Waszyngtonie różnie rozumieją zagrożenie pochodzące z Rosji, ale oceniają je jako niewspółmiernie mniejsze, bo dzisiaj wojna będzie się toczyła o kwestie sztucznej inteligencji kwestii cyberbezpieczeństwa wiele rzeczy dziać Rosja jest daleko w tyle już za Chinami, a Chiny gonią czy może nawet przegoniła, o czym nie wiemy stany Zjednoczone i to jest to co sprawia to co w nocy przez cały, żeby wiele osób w stanach nie śpi pod chodząc po zastanawia się dziś tak naprawdę są w tym rozwoju technologicznym jak daleko przegoniły stany Zjednoczone, więc mecz tak czy inaczej będziemy musieli spojrzeć na świat, której Stanów zjednoczonych będzie mniej w Europie i będzie wtedy musi się zastanowić czy jednak jakoś Europa powinna się jeszcze lepiej zorganizować pod względem obronności, aby wspólnie pod parasolem na to mamy nadzieję nie poza nim tak ale, ale jednak większej koordynacji ze sobą nawzajem budujące zaufanie w tym obszarze obronności ona nadal jest jeszcze niewystarczający, zwłaszcza punkt widzenia Polski jest to proces tak tak nosi działy no właśnie i kilka twardych pytań po wyborach tak czy siak Polska będzie musiała sobie postawić miejmy nadzieję, że nasi rządzący nie będą zajęć dni zajęć wyłącznie innymi sprawami i temu tego życzymy, ponieważ dzisiaj coraz bardziej to polityka zagraniczna będzie kształtować społeczeństwa i kraj, w którym będziemy żyć, więc warto się nią zainteresować również tak łatwe czasy już niełatwe otoczenie zewnętrzne już wy też bardzo serdecznie pani dziękuję za dzisiejszą rozmowę dziękuję serdecznie i mam nadzieję, że będziemy mogli za jakiś czas powtórzyć jak już kurz trochę osiądzie z przyjemnością przyjemna bardzo dziękuję za życzenia pamiętam konstrukt autor zaproszeni przez gości wskazują, którą stronę i wokół kręci się ten świat premiery w czwartek na okres Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: DEKONSTRUKCJA

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj podcastów TOK FM bez reklam. Wybierz pakiet "Aplikacja i WWW" i słuchaj wygodniej z telefonu! A w promocji Black Friday obowiązuje prawdziwe 50% zniżki!

KUP TERAZ 50% taniej

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA