REKLAMA

Czy kapitał ma wyznanie

Gościnnie w TOK FM: Puls Biznesu do słuchania
Data emisji:
2020-10-30 09:10
Czas trwania:
01h 00:43 min.
Udostępnij:

Inwestowanie na giełdzie, ruletka i black jack, zarabianie na odsetkach i wahaniach Bitcoina – co w różnych religiach jest dozwolone, a co zabronione? Rozwiń »

0'00" Bartek Mayer - Wstęp
1'11" Łukasz Ostruszka o różnorodności protestantyzmu
13'44" Katarzyna Górak-Sosnowska o tajnikach bankowości islamskiej
26'55" Farhad Khan o przekleństwie lichwy
45'11" Ks. Andrzej Kuźma: czy można pogodzić prawosławie z robieniem kariery w korporacji
59'13" Bartek Mayer - zakończenie Zwiń «

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
kłaniam się państwu to jest Puls biznesu do słuchania, a ja nazywam się Bartek Majeran na początku listopada cała Polska szła zwykle tłumnie na cmentarze mam nadzieję, że w tym roku z oczywistych powodów tak jednak nie będzie, że dla własnego i cudzego bezpieczeństwa groby będziemy odwiedzać zdecydowanie mniej tłumnie nie tylko dzień wszystkich świętych oraz tuszki nie zmienia to faktu, że właśnie teraz jak co roku nasze myśli kierujemy mniej ku sprawom przyziemnym Rozwiń » codziennym bardziej ku tym wzniosłym i nieprzemijający dlatego dzisiaj zgodnie zresztą zapowiedzią Pawła sołtysa sprzed tygodnia proponuję państwu wyznanie dokładniej kilka wyznań i rozmowy o ich stosunku do zarabiania wydawania inwestowania rozmówców mamy z najwyższej półki, tym bardziej serdecznie zaprosić czy pamiętają państwo ziemię obiecaną Andrzeja Wajdy w 1 ze scen tego filmu młody żydowski finansista Moryc Welt deklaruje, że nigdy nie przeszedłby na protestantyzm zboże są 4 gołe ściany tak pusto, jakby interes miał za chwilę zlikwidować poza tym cóż to za firma protestantyzm papież to jest firma wyjaśnia swoim przyjaciołom dziś człowiek tak pragnących zdobycia wielkich pieniędzy jak Moryc Welt z pewnością trochę inaczej potrzeby ewentualnej konwersji, dlaczego wystarczy spojrzeć na mapę Europy w krajach, w których dominującą religią jest taki albo inny protestantyzmu gospodarka ma się znacznie lepiej niż pozostałych czy te 2 rzeczy mają ze sobą jakiś związek taki właśnie pytanie zadałem Łukaszowi Ostrów chce ta temu samemu, którego Czytelnicy Pulsu biznesu świetnie znają z naszych łamów Łukasz oprócz tego, że jest znakomitym dziennikarzem jest też duchownym kościoła Ewangelicko augsburskiego ostrzeżenia o pustych ścianach jest oczywiście prawdziwej poparte faktami szczególnie jeśli weźmiemy pod uwagę kościółek luterański reformowany, czyli tej reformacji szwajcarskiej walucie to było jedno założenie, żeby pozbyć się wszelkich wizerunków Boga wizerunków postaci biblijnych historii gminy z kościołów dlatego te kościoły reformowane są rzeczywiście w swoim wyglądzie bardzo surowe to też się przykłada chyba dosyć mocno na sposób życia przekładało się na sposób życia ludzi związanych z reformacją w oczach luterański jest trochę inaczej, bo jednak ten powiedział, że te wszystkie wizerunki obrazy w kościele no chodź nie mogą być obiektem kultu to jednak tłumaczą jakoś ludziom historię Lublina czy pokazujący historie biblijne, ale tutaj też dotykamy tego pierwotnego założenia to znaczy protestantyzm od samego początku układ mocno naciska na edukację Luter wręcz mówił, że każdy musi się nauczyć czytać, żeby czytać Biblię, a ja już nauczył czytać na tor był człowiekiem bardziej świadomym bardziej otwarty to przekładało się na inne sfery życia na sferę społeczną polityczną, ale też gospodarczą protestantów od początku też układ nacisk dosyć mocny nacisk na odpowiedzialność taką indywidualną odpowiedzialność jednych to odpowiedzialność przed Bogiem za siebie za to kim jest się robi jak się żyje, ale też odpowiedzialność za siebie nawzajem społeczeństwie i myślę, że tutaj można się doszukiwać się tego co miało później wpływ na życie gospodarcze w tych krajach, które wspomniały rzeczywiście jest także kraje, które są protestanckie nawet jeśli dzisiaj nie są już protestancki same są realizowane, ale w przeszłości były tymi krajami protestanckimi one mają troszeczkę inny model życia gospodarczego tak określił inne nastawienie do gospodarki do do tego, jaka jest rola gospodarki w społeczeństwie i to widać Skandynawii np. to widać w tych krajach zwanych anglikanizm oczywiście jeszcze kolejnym innym nurtem reformacji to widać w Niemczech to widać w krajach niderlandzkich musimy pamiętać o tym, że protestantyzm nie jest jednolite nie można powiedzieć, że jest 1 protestantyzm na całym świecie inna jest reformacja tak jak mówię szwajcarska, która była związana z większymi Halinę ona była bardzo surowa bardzo taka jeśli chodzi o życie gospodarcze oszczędna inna była reformacja Luter ska rozpoczęta przez Marcina Lutra w Niemczech inaczej jeszcze reformacja kształtowała się w Skandynawii no i zupełnie inaczej w wielkiej Brytanii czy w całym imperium brytyjskim, gdzie zrodził się anglikańskim później pojawiło się kolejne fale protestantyzmu zupełnie innego związanego z kościołem zielonoświątkowym choćby kościołami artystycznymi nie można dziś mówić o wspólnym nurcie protestantyzmu wspólnym podejściu do choćby spraw gospodarczych mówi o tym, że kościoły protestanckie i ich założyciele bardzo mocno stawiali na to, żeby edukować swoich wiernych drugi element polega na tym, że ci wierni mieli być współ odpowiedzialni za swoich współwyznawców czy sąsiadów generalnie rzecz biorąc, ale też postawa, która jest charakterystyczna dzisiaj dla wszystkich Europejczyków wszyscy umieją czytać postawa odpowiedzialności za innych też jest bardzo szeroko tak rozpowszechniona, więc powstaje pytanie czy to w takim razie rozmawiamy o wpływie pewnej tradycji na funkcjonowanie w społeczeństwie rozmawiamy o tym, że coś jest jednak innego wyznaniach protestanckich co powoduje, że one są bardziej nacechowane na to, żeby rozwijać gospodarczo zdecydowanie tak, bo powodzenie takie indywidualne w sferze gospodarczej czy radzenie sobie w życiu zawodowym było też zawsze od początku rozwoju protestantyzmu dowodem na to, że ktoś po prostu odpowiedzialnie żyje, że ktoś stara się wypełniać Boże przykazania żyje porządnie tak, czyli potrafi zadbać o siebie swoich najbliższych pracuje uczciwie i zdobywa ten chleb pracą swoich rąk, więc to zawsze było tak mocno podkreślana jednocześnie potrafi się tym wszystkim dzielić z tymi którzy, w jakich względów nie mogą, a ten jak sami się postarać podam przykład Henryka Dietla w taki przedsiębiorca, który przybył do Sosnowca czasy zaborów granice Polski był inny przedsiębiorca z Niemiec często szukali zarobku pozostałych częściach swoje imperium czy gdzieś nawet za granicami dając się do Sosnowca budował fabrykę i w zasadzie naturalną rzeczą było, że przy tej fabryce będą żłobki będą przedszkola będą szkoły będzie stołówka ta fabryka to nie tylko zakład produkcyjny, ale całe takie miasteczko taki kampus, w którym ludzie dają swoją pracę mogli jednocześnie skorzystać z wielu innych usług, które ten pracodawca zapewnia, więc może być wyprzedził trochę swoją epokę nowo dziś mówimy o tym jako społeczny odpowiedzialności biznesu i rzeczywiście w sytuacjach krytycznych też był jakiś głód zjawił się działania wojenne potrafił organizować tysiące posiłków dla także osób, które nie były zatrudnione w fabryce podobnie działał Wedel w Warszawie też ewangelicki podobnie jak Little angielski przedsiębiorca on też starał się zbudować całe to zaplecze, które pomagało pracownikom funkcjonować odpowiadających bezpośrednio na moje pytanie czy to jest spuścizna to co mamy dziś w Europie spuścizną protestantyzmu uważam, że także zdecydowanie też pewien sposób myślenia o gospodarce jako o czymś co jest zbudowany na indywidualnej odpowiedzialności być może to zbyt daleko idący wniosek, ale to znowu się wywodzi z tego myślenia, że ja jako ja odpowiadam przed Bogiem za swoje życie i nawet wspólnota nawet instytucja kościoła nie może nie z tej odpowiedzialności zwolnić no i to jak mówię przekłada się wszystkie inne sfery, więc w moim przekonaniu tak jak mówiłem wcześniej jest to pewien ślad dna, a tej Europejskiej kultury, który zawdzięczamy szeroko rozumianemu protestantyzm mogli można by było powiedzieć, że protestanci pewien sposób wyprzedzili wyznawców innych religii dziesiątki czy nawet setki lat temu swoim podejściem do biznesu swoim podejściem do inwestowania dzisiaj, jakby zbierają procent od tego pytanie czy w dalszym ciągu odejście protestantyzmu i innych nawet chrześcijańskiej religii do robienia pieniędzy różni się na tyle istotnie, że protestanci dalej są tak do przodu w tej sferze znowu tutaj ciężko mówić o protestach jako całości tak, bo naprawdę ten protestantyzm różni się bardzo mocno np. w twoim kościele w moim kościelną kościół dziś tutaj też bardzo różnorodny, bo mój kościół powstał z kilku różnych kościołów w zasadzie został ustalony po odzyskaniu wolności po odzyskaniu niepodległości przez Polskę my jesteśmy małym kościołem i nie mamy wypracowanego takiego wspólnego modelu podejścia do kwestii gospodarczych na świecie mają różne poglądy mają różne zapatrywania na różne kwestie my jesteśmy dalecy od takiego komunikowania wszystkiego to myślę, że cecha protestantyzmu generalnie, a szczególnie luteranizmu dla nas nie jest problemem to, że mamy różne opinie różne punkty widzenia wręcz jest to upokarzające i traktujemy jako pewnego rodzaju skarg i nie jest w tym momencie jak i PR-owe slogan, że jesteśmy jednością różnorodności nawet autentycznie jest część naszej tożsamości to znaczy nie lubimy, gdy ktoś z góry narzuca pewien wspólny punkt widzenia taka wolność osobista, czyli brak narzuconego 1 schematu funkcjonowania przekłada się na wolność gospodarczą to chyba faktycznie jest sedno tego, o czym rozmawiamy w pewnym sensie tak, bo tak jak powiedziałem no to jest część naszej tożsamości to, że mamy prawo do swojego zdania, że mamy prawo, a wręcz obowiązek brać odpowiedzialność za swoje życie swoje decyzje, a przy tym cały czas musimy zobligowani jesteśmy sami przez siebie do tego by się edukować by poznawać rzeczy tak by się zastanawiać wystawiać też też w kontekście religijnym krytyczne pytania ważne pytania, bo tylko na podstawie takiej szczerości możemy poszukiwać tych prawdziwych dobrych odpowiedzi to chyba trudne tak, bo nasz kościół np. jest zarządzany demokratycznie to znaczy władzę taką ustawodawczą sprawuje synod kościoła, który składa się i osób o planowanych duchownych i osób świeckich władzę wykonawczą sprawuje konsystorz również składający się osób świeckich duchownych jest trudna kultura organizacyjna, bo raz jest czasochłonna, a 2, że wymaga od nas otwartości na poglądy innych rodzin, ale wydaje się, że pewnego rodzaju wypaczenie ligi, w którym mamy do czynienia szczególnie w Ameryce jest większym problemem dla tej religii mam namyśli tutaj np. to, że niektóre osoby tacy np. telewizyjni kaznodzieje w Ameryce w stanach Zjednoczonych robią sobie tak naprawdę biznes z religii czy kościoła tak to jest duże zagrożenie ja należę do kościoła luterańskiego, który też funkcjonuje w stanach Zjednoczonych, który mocno ostrzega przed tymi telewizyjnymi kas nadziejami bardzo często zjawisko, które mówią one szczególnie nie tylko w stanach, ale szczególnie mocno niebezpieczne w Ameryce Południowej tzw. mega kościoły tak, zanim pastorzy telewizyjni związani mocno teologię sukcesu, która rzeczywiście sieje spustoszenie w społeczeństwie sieje spustoszenie takich osobistych relacjach ludzi z Bogiem no i negatywnie czy źle wpływa na samo życie ludzi ekologia sukcesu w dużym skrócie dużym uproszczeniu mówi człowiekowi, że jeśli będziesz wierzył jeśli uwierzy jeśli wiąże się z tym nie innym kościołem no to osiągniesz w życiu sukces to znaczy będzie zdrowy bogaty będziesz miał wszystko, czego potrzeba to po prostu kłamstwo to jest mamienie ludzi to jest żerowanie na ludziach, którzy często są w tym takich najgorszych sytuacjach życiowych to znaczy nie mają takiego poczucia, że mają szansę w życiu mogą wejść tych trudności dla mnie to jest duża dla mnie to są fałszywi prorocy, którzy sprzyjają Ewangelię otrzymają obraz Ewangelii dla własnych zysków to rzeczywiście tak powiedziałem to jest duży problem nie tylko religijny duchowy, ale także gospodarcze, bo zdesperowani ludzie żyjący np. w slamsach brazylijskich są w stanie przejść do mega kościoła oddać ostatnie pieniądze, które mają, żeby kupić książkę lidera wierząc, że tam będzie zapisana recepta na sukces na pieniądze i na powodzenie w życiu późniejszego lidera widzą na scenie pięknie ubranego biżuterią później widzę, że ten lider odjeżdża samochodem kilkaset tysięcy dolarów no i myślą sobie, że rzeczywiście może to jest recepta na sukces to wielkie kłamstwo, które Ewangelią i przesłaniem Jezusa Chrystusa nie ma nic wspólnego dziękuję bardzo, za rozmowę naszym gościem był Łukasz strużka, który jest duchownym kościoła Ewangelicko augsburskiego, a oprócz tego dziennikarze Pulsu biznesu dzięki bardzo i pozdrawiam wszystkich serdecznie kilka lat temu wielka Brytania jako pierwszy nie muzułmański kraj na świecie wypuściła obligacje zgodne z zasadami szariatu w tym momencie zapewne część państwa zaczęła się zastanawiać czym właściwie różnią się takie muzułmańskie obligacje od obligacji tradycyjnych takie też pytanie zadałem na samym początku rozmowy prof. Katarzynie Górak Sosnowskiej, która kieruje zakładem bliskiego Wschodu Azji środkowej szkole głównej handlowej w Warszawie na poziomie symbolicznym one się różnią tym, że są muzułmańskie i tutaj już część osób może ciekawić tym interesować czym się różnie część powie nie absolutnie nie chce z nimi mieć do czynienia, ponieważ one są muzułmańskie, a ja wolę swoje zwykłe konwencjonalne tutaj przede wszystkim chodzi o to, żeby one były zgodne z 2 tak naprawdę zasadami takimi związanymi z bankowością muzułmańską, czyli tym, że nie należy podejmować ryzyka nie należy zarabiać na samym fakcie posiadania czegoś co musi pracować, czyli nie jest tutaj tak jak u nas, że odkładam pieniądze na konto i na oprocentowanie, jakie było nie było, nawet jeżeli małe to jednak te pieniądze pracują tutaj tego nie ma no to jest właśnie z kolei zasada zakazu lichwy jako taki dosyć długo zastanawiano się w jaki sposób takie obligacje muzułmańskie, czyli suk zresztą sukces liczba mnoga słowa Sak to z kolei oznacza czek to jest dokładnie to pochodzenie, które dotarło do naszego języka co wskazuje na to, że Arabowie od dawien dawna dawna trudnili się handlem trudnili się też rozliczeniami finansowymi to było dosyć kłopotliwe, ponieważ na papier wartościowy tak naprawdę jest na ulokowanie środków finansowych no i w przypadku niektórych, zwłaszcza jako takich instrumentów pochodnych na rynku finansowym pojawia się pytanie o zmianę jego wartości przecież zakładam, że to wzrośnie spadnie wartość spadnie raczej nie powinnam zakładać i tutaj rzeczywiście pojawił się problem, jeżeli chodzi o finanse muzułmańskie, których właśnie zakłada się, że nie ma tego elementu ryzyka jako takiego to trudno chyba założyć, bo cały rynek kapitałowy opiera się na tym, że jednak jest pewne ryzyko, a im to ryzyko jest większe tym potencjalny zarobek także strata może być Wiesia tak, ale to z kolei można obchodzić różne sposoby z takich instrumentów, na których zresztą też te obligacje opierają można wymienić np. odsprzedaż prowizję, czyli o to nie daje np. bank pożyczki na zakup dajmy na to nie wiem, czego samochodu tylko ten samochód nabywa dla zainteresowanego klienta i odsprzedaje go powyższej cenie niż zakupił i to jest jak widać mniej więcej to samo co wystąpiło u nas z tym, że ta marża banku no to byłaby naszym odsetkami w przypadku obligacji z kolei możemy np. zastosować rozwiązanie takie, ale sp.k. czyli kupując obligacje zawieram spółkę z tą instytucją, która jest emitentem ona w naszym imieniu podejmuje jakieś działania i potem siedzieli zyskiem z tych działań ja mam z tego swój jakiś tam urobek tutaj cała sprawa polega na tym oczywiście są pewne granice turysta nie bankowość muzułmańska funkcjonują one są wyznaczone przez zasady prawa muzułmańskiego, ale tak naprawdę ona pojawiła się na tyle późna na świecie, że w dużej mierze replikuje to co my znamy ze świata Zachodniego replikuje, dodając do tego swoje zasady, czyli można powiedzieć, że jest to taka bankowość etyczna to bardzo ciekawe w szczególności, że właściwie na podstawie tego co pani powiedziała, że słowo czek nasze angielskie wywodzi się języka arabskiego i ze świata muzułmańskiego można powiedzieć, że to świat zachodni zaadaptował te rozwiązania, które funkcjonowały na bliskim Wschodzie już setki lat temu powiada się też, że sp.k. w ten sposób została przez Włochów zaadaptowana ryzyko też jedna z dróg pochodzenia tego słowa wskazuje na świat arabski oczywiście trudno powiedzieć tam na samym początku dawno dawno za czasów Mahometa niewiele później, kto dokładnie od kogo co zapożyczył, ale tutaj należy pamiętać o tym, że Arabowie dali się na początku, zanim się dalej pod poznać jako muzułmanie dali się poznać jako handlowcy kupcy tutaj naturalną koleją rzeczy było to, że te mechanizmy były no wypracowywane no oto, jeżeli mam karawany, która po pustyni musi przedrzeć się i sprzedać jakieś towary to mniejsze opłaca np. założyć spółkę z jakimś sprytnym przewodnikiem tej karawany i podzielić się właśnie potencjalnym zyskiem ze sprzedaży, jeżeli zostanie napadnięty towary zostaną stracone skradzione zostanie zabity to tutaj straty pokrywa tylko ten przewoźnik czy też przewodnik natomiast ja inwestuje tak samo sprawy związane chociażby z zabezpieczeniem tego wszystkiego, bo np. muszę się dogadywać z plemionami, które zajmują części tych terenów pustynnych, przez które ja przychodzę i np. ja im płacę za to, że mogę przejść bezpieczną mogą one doprowadzą do tego, że żaden inny rzezimieszka nie napadnie na mnie na mój towar, więc tego typu rozwiązania wpisane były niejako w świat muzułmański, ale też należy pamiętać, że bankowość muzułmańska, której mówimy bardzo chętnie jako taka alternatywa do bankowości konwencjonalnej to jest tak naprawdę kwestia 100 lat może ostatnich nie może troszeczkę nawet ich mniej mimo tego, że początki bankowości muzułmańskiej właśnie są wywodzone od czasów Mahometa, a nawet czasów wcześniejszych jednak świat muzułmański został podporządkowany przez mocarstwa europejskie i ich to tak naprawdę sprawiło, że ma taką ani inną konstrukcję, jeżeli chodzi o rynek finansowy, że te banki muzułmańskie dopiero zaczęły konkurować z bankami zachodnimi, które już na tym w tym świecie muzułmańskim są na czym może polegać dla nie muzułmanie na atrakcyjność bankowości islamskiej myślę, że może polegać na tym, że jest inna, czyli być może, jeżeli wszyscy się będą poddawać kryzysowi w sposób konwencjonalny, bo są uparci na tych samych mechanizmach być może ta muzułmańska bankowość będzie bardziej odporne na ten kryzys tutaj nawet są różnego rodzaju badania jedne wskazują na to, że bankowość muzułmańska jest bardziej odporna ze względu na ten kręgosłup etyczny drugie z kolei mówią, że no była odporna, jeżeli chodzi o ostatni kryzys finansowy, bo spora część banków znajduje się w Iranie, a Iran tak się składa, że jest odcięty od świata pod wieloma względami też gospodarczymi, a druga spora część banków była w państwach zatoki Perskiej, które z kolei mogą sobie pozwolić na ratowanie tych banków znacznie wydajniejsze niż u nas, ale nie jest to na pewno coś nowego coś ciekawego i być może coś dobrego, ponieważ znowu nam się dosyć często kojarzy, że ten szejk przysłowiowy zatoki Perskiej siedzi na pieniądzach spina pieniądze z ropy i w zasadzie to on się na niczym więcej nie zna od trafiła mu się ropa naftowa czytam gaz ziemny w przypadku Katarczyków natomiast oni po prostu od dawien dawna są rodziny zajmujące się finansami handlem pośrednictwem wytwarzaniem produkcją teraz też ostatnio i oni naprawdę wiedzą co jest dobre chodzi mi o to, że nawet, jeżeli sami czegoś nie robią bezpośrednia to mają do tego odpowiednich ludzi innymi słowy produkty, które będą dla nich przeznaczane no umówmy się, że ten obligacje z tego pewnie banku brytyjskiego były skierowane nie tylko na rynek lokalny, bo akurat muzułmanie w wielkiej Brytanii należą do najniższych, jeżeli chodzi o zarobki segmentów strukturze społecznej oni są ubożsi niż przeciętny Brytyjczyk to pewnie klientem docelowym mieli być właśnie inwestorzy znad zatoki Perskiej, czyli jest spora szansa na to, że możemy po prostu kupić produkt no taki dobrej jakości, chociaż oczywiście zależy od tego kogo trafimy wspomniała pani czymś takim jak ubezpieczenie ubezpieczenie jest immanentnie związane z ryzykiem, więc powstaje pytanie czy oprócz bankowości islamskiej funkcjonuje coś takiego jak ubezpieczenia islamskie jak najbardziej jest to nowsza branża jednak mimo wszystko zaczęto od bankowości tylko tak naprawdę znowu wszystko zależy od tego jak na to popatrzymy, bo i bankowość ubezpieczenia mają swój element polityczny one powstały jako, jakie produkty polityczne, których celem było przeciwstawienie się zachodniemu porządkowi kapitalistycznym pokazanie, że my muzułmanie my możemy mieć swoje własne banki swoje własne ubezpieczenia teraz te ubezpieczenia nazywają się taka full to jest tak naprawdę wzajemne gwarantowanie za siebie to mniej więcej w ten sposób można przetłumaczyć i myśli muzułmańskiej były związane no właśnie znowuż z przeciwstawieniem się tej myśli zachodniej, że oto członkowie społeczności wiernych sami sobie zapewniają pomoc czyli, jeżeli powiedzmy jestem członkiem jakieś grupy sąsiedzkiej spaliło mi dom to powinny nimi wówczas inni członkowie tej społeczności no w jaki sposób pomóc można to też zinstytucjonalizowane, czyli np. każdy z nas płaca co miesiąc 10zł na specjalny fundusz i potem w razie co, jeżeli komuś jest potrzebne dostaje z tego funduszu zabezpieczenia to jest taka najczystsza forma ubezpieczeń muzułmańskich, ale oczywiście no jak ja mam z tego urobek, że tylko wyłącznie wpłacam pieniądze w razie co mam zabezpieczenie na wypadek, gdybym się coś stało można też powiedzieć, że no dobrze by było, żeby te polisy jakoś na siebie przynajmniej częściowo zaczęły zarabiać i znowu tutaj mamy różnego rodzaju kombinacje niekiedy alpejskie, żeby tak połączyć te szczególne instrumenty, żeby one znowuż tak naprawdę nie odróżniały się specjalnie od tego co oferuje nasz rynek ubezpieczeniowy i znowu mamy z 1 strony ubezpieczenia konwencjonalne takie same jak nasze i z drugiej strony właśnie te muzułmańskie, które dają podobny efekt tylko na nieco innych mechanizmach, które wynikają są zgodne z zasadami islamu i tutaj co państwo mamy różnego rodzaju rozwiązania po tym wszystkim co pani powiedziała rozumiem, że na tytułowe pytanie niniejszego podcast tu, czyli czy kapitał ma wyznanie odpowiedziałaby pani twierdząco tak ale, ale powiedziałabym, że zależy to znaczy z 1 strony islam jest religią, która bardzo sprzyja rozwojowi może nie kapitał, aby kapitalizmu takiego specyficznego klimatyzowanego islamu w klimatyzowanym meczecie dużą ilością różnych dóbr materialnych, ponieważ im jestem bogatsza tym np. mogę dać więcej ubogim tutaj nie ma takiej ascezy, że każdy powinien mieć tak samo mało tylko mogę mieć dużo nie ma z tym problemu pod warunkiem, że dzielę się z innymi zresztą z tego mamy podatek z lokat jałmużnę, który płaci się od wartości mają właściwie tej takiej nie produktywne części majątku, czyli to aż zachęca do tego, żeby ten majątek pomnażać, ale z drugiej strony powiemy, że kapitał absolutnie nie ma wyznania muzułmańskiego i tutaj znowu możemy się odnieść do nurtu fundamentalizm żyjącego takiego wskazującego na to, że świat zachodni jest upadły zepsutym moralnie oparty na wyzysku przez wielkie korporacje podczas gdy sam właśnie tutaj promuje równość ludzi i poszanowanie i etos pracy ceni i absolutnie takich strasznych rzeczy jak ten nasz zdemoralizowany system zachodni by nie nie zrobił taki nurt sami też istnieje, ponieważ mamy 1,5 miliarda muzułmanów na świecie na to nic dziwnego, że 12 opcja jeszcze kilka pomiędzy znajdują swoich zwolenników dziękuję bardzo, za rozmowę naszym gościem była pani Katarzyna Górak-Sosnowska profesor SGH to było podejście teoretyczne, a teraz głos praktyka Farhadi Han jest imamem oraz współzałożycielem związku muzułmanów polskich i zajmuje się m.in. popularyzowaniem bankowości islamskiej krzewieniem wiedzy o tzw. ekonomii bez odsetkowe jak już wiemy kwintesencją muzułmańskiego podejścia do finansów jest właśnie zakaz stosowania odsetek dotyczy on zarówno pobierania jak i płacenia, ale skończy to wzięło słowo arabski określającą odsetki to słowo ryba ryba ryba w języku arabskim oznacza powiększenie zwiększenie po pierwsze jest to sprzeczne z naturalnym porządkiem wszechrzeczy jak sobie zobaczymy na rozwój wszelakiej w naturze to odbywa się on wręcz budowli przeciwnie do tego w jaki sposób rośnie ilość pieniądza odsetkowego ekonomii, czyli powiedzmy jest dziecko dziecko się szybko rozwija jest młodzieniec jest dojrzały człowiek powoli powoli starzeje się na początku szybki wzrost później pewna stabilizacja i spadek pan zobaczy ilość pieniądza w gospodarce w jaki sposób rościć w jaki sposób rośnie dług tego pieniądze dług de facto pan zobaczyć na początku wynosi od bardzo powoli powoli powoli powoli i nagle, bo wzrost wykładniczy wysoko w górę to sprzeciwie jest w islamie mówi się, że lichwa odsetki ryba to jest matka wszelkiego zła matka wszelkiego zła zarówno jeśli chodzi o stosunki społeczne o wzajemne relacje pomiędzy ludźmi, ponieważ ta gonitwa za pieniądze powoduje, że tracimy wartości ważniejsze jak przyjaźń jak rodzina jak miłość z naszych oczu z drugiej strony jak sobie spojrzymy na to zakaz stosowania odsetek to z kolei środowisko naturalne ulega degradacji ciągłej degradacji i każdy wie że, czyli stosunki społeczne degradacja tych stosunków społecznych jak również degradacja środowiska to są takie nie religijne podstawy stosowania zakazu odsetek religijne religijne to jest nakaz Boży w Koranie w Koranie jest powiedziane wyraźnie ten, kto stosuje odsetki swoim życiu ten wydaje wojnę Bogu jego wysłannikowi nie ma żadnego innego grzechu, który jest tak mocno zdefiniowane nawet cudzołóstwo nawet kradzież nawet morderstwo jest mniejszym grzechem niż wchodzenie w transakcje odsetkową myślę, że to jest pewnego rodzaju problem dla wyznawców islamu, którzy mieszkają np. w Polsce, żeby stosować do swoich zasad, a jednocześnie, jakby funkcjonować w tym społeczeństwie w tym świecie także w świecie finansów zgadza się i wie pan nasz prorok Mohammed lewica na mnie pokój będzie z nim powiedział, że będą takie czasy, że nawet jeśli ty nie jesteśmy świeża czynnie uczestniczyć w tej transakcji lichwiarskiej odsetkowej, czyli nie bierze tej lichwy nie daje tej bitwy to kurz pył tej listy będzie ciebie dotykał będzie ci zaznaczał i teraz co to znaczy dobrać sobie taką sytuację Janowska nie mam konta, a teraz nie mogą być kontem każdy pracownik musi mieć konta konto jest oprocentowane to jeśli jest oprocentowany uczestniczę w procederze lichwiarskich pal licho ten proceder Michalski konto bankowe procedowany czy nie, ale bank, który emituje kredyty na bazie swoich aktywów tym bierze również pod uwagę swoje depozyty przecież wykorzystuje mój pieniądz do zadłużania następnych klientów Cetera państwo, które uczestniczy w procederze świadkiem tak, emitując pieniądze w obligacjach i później, ściągając pieniądze w podatkach ode mnie też uczestniczy w procederze lichwiarski nie ma takiej konieczności nie ma takiej w ogóle podstawy, ale ja muszę z tym żyć jak pan i inni muzułmanie sobie z tym radzą w Polskiej no tak jest oczywiście taka możliwość, że ja jeśli np. coś zarobię na odsetkach czy uczestniczą w tym procesie odsetkowym ani zmuszony niejako do muszę płacić co roku zakaz zakaz to jest taka, jakby dobrowolna danina na rzecz potrzebujących biednych chorych, którzy tak powiem no nie ulegli jakieś katastrofy jakiemuś wypadkowi podczas podróży jak 2 pół procenta od zgromadzonego majątku, które jest to pieniądze czy to w złotych czy to zrobi rzeczy to w innych aktywach musi zapłacić właśnie taką Dawida busie to jest 1 rzecz, ale też chce, dlatego że mechanizm zakazu jest przeciw jest lichy niektórzy nazywają np. że to jest tzw. ujemny procent, czyli jeśli złoży depozyt banku islamskim to de facto nie powinien on narastać tylko on on powinien być obciążony właśnie takim murarzem, gdzie tym ujemnym oprocentowaniem takimi dostał 2% to jest pierwszy sposób radzenia sobie ze środowiskiem takim odsetkowym oczywiście drugim sposobem to jest nie uczestniczenie w transakcjach, które rzeczywiście mają bardzo duży element tego świeckiego odsetkowego pieniądze np. udzielanie pożyczek czy branie pożyczek na kredyt np. 2030% oczywiście są wyjątki od tej sytuacji tak, bo jeśli ktoś bardzo potrzebujący nie ma pieniędzy nie może kupić domu, a np. teraz jest nie wiem 0,51% kredyt hipoteczny to ludzie wolą się zapożyczyć płacić ten kredyt hipoteczny niż np. płacić bardzo wysoki część tak także tu są pewne wyjątki muzułmanie nie zaciągają kredytów hipotecznych oczywiście, że zaciągają tak samo piją alkohol tak samo jak palą papierosy tak samo jak założą, ale także i teraz pytanie o sposób oczyszczania się z tego, że nie ma ludzi grzesznych, a czy można pogodzić wyznawanie islamu z inwestowaniem czy wręcz grą giełdową ta giełda z kolei jest obarczona pewnym ryzykiem i teraz jest powiedziane też w Koranie ryba jest zakazana, ale handel jest dozwolone całe zamieszanie z lichwą i zaczęli z odsetkami i z zyskiem ma swoje podstawy w braku odróżnienia, że odsetki, gdzie upływ czasu decyduje o wzroście, a handel, gdzie wysiłek, gdzie o pewnego rodzaju wiedza praca decyduje o wzroście to są 2 różne rzeczy teraz ja mogę handlować, gdzie jest np. kupuje towar za ich sprzedać za ile mogę brać udział w przedsięwzięciach giełda z tego typu pośrednikiem w udziale przedsięwzięciach tak, gdzie ja np. mogę kupić za pomocą brokera udziały w jakimś filmie te udziały później one będą wzrastać albo zmniejszać się tam jest element ryzyka to nie jest zakazane to nie jest sprzeczne z zasadami islamu giełda jako taka zagrany i hut Invest na teraz oczywiście jeśli na giełdzie pojawiają się obligacje to jest czysto odsetkowe instrument, który jest zakazane dla muzułmanów, ale np. już sobie banki islamskiej doradcy Inwestycyjni banki inwestycyjne wymyślili, że będzie coś takiego jak obligacja islamska tutaj znowu różnica, jaka UPO między islamską obligacją, a to obligacjom nazwijmy to klasyczna standardową polega na tym, że oprócz tego, że są jakieś określone wpływy rośnie to wpływy są związane np. w danym aktywem, które przypisane do obligacji i dodatkowo jest też element ryzyka tak ryzyka takiego, że na skład może dane aktywo nie przynosić takiego zysku rocznie czytam w jakimś stosunku czasowym niż przewidywano wtedy inwestor ponosi wspólnie ze Emitel emisariusze ryzyko oczywiście są sposoby, żeby unikać tego ryzyka są różne kombinacje rynek kapitałowy obecnie jest całkiem inna bajka, a rynek Eko Eco gospodarki narodowej prywatnej publicznej całkiem inna bajka tak można podzielić się inwestorzy, którzy się specjalizują rynkach kapitałowych tak nie do końca wiedzą co się dzieje w gospodarce i na odwrót, a oczywiście niektórzy próbują czasami uczestniczyli na tym rynku na tym rynku jakoś sobie sobie radzić, ale to trzeba powiedzieć wyraźnie, że są 2 różne modele działania kapitału wydaje się, że jeszcze bardziej oderwany od realnej gospodarki jest pieniądz wirtualny, czyli np. zbitką Witko jest oderwany od realnej gospodarki, dlatego że nie służy ludziom do wymiany handlowej jako takie, chociaż może, chociaż Marek to udzielona jest minimalna, a z kolei służy spekulacją i przechowywania wartości z punktu widzenia islamu IKO to jest aktywo cyfrowe, które można zainwestować, w które można wykorzystać do wymiany, ale czy teraz pytanie czy to rozwiązuje problem transakcyjnej pomiędzy członkami społeczności częściowo tak, ale oprócz bitcoina są różne inne waluty wirtualne, ale też mogę powiedzieć, że są też np. na Europie takie przypadki list waluta wirtualna bez odsetkowe np. Sadek Sardynii jest Bristol pandy w wielkiej Brytanii jest to coś takiego co się nazywa utraci się euro, czyli Utrecht 2EUR Holandii tam pojawiły się organizacje, które powiedziały sobie ta myśl lokalnie zorganizujemy sobie środek wymiany, który będzie nieoprocentowane, który będzie de facto służył społeczności służył środowisko będzie zapewniał płynność i teraz lokalnie eksperymenty za rozpoczęła hamburska Fundacja sąsiad reorganizacja Struja współdziałały i ona też jestem przeciwna odsetkom w tym tworzeniu kapitału i generalnie ten informatyk wychodzą z bliska cyclo obecnie na bazie, którego są zbudowane te waluty ma ponad 100 000 000 użytkowników stop 100 000 000 Józef psu czy klientów to się będzie dalej rozwijało, dlaczego dlatego, że informatyczny nie i technologicznie takie możliwości są, a koszty bankowości tradycyjnej koszt wprowadzenia no nazwijmy to w księgowości tradycyjnej tak są tak wysokie obecnie, że ludzie będą szukać rozwiązań bardziej optymalnych i tak waluta wirtualna odpowiada na potrzeby ludzkie tu wracamy do etyki kapitał bez etyki tak jest kapitałem, który służy wybranym chciwy jednostką i niestety tak jak kiedyś nasz wysłannik podawał taki przykład, że jeśli muzułmanie nie powstrzymają grzeszników to będą przypominać takich ludzi, którzy jak statek statek sobie płynie na morzu i pokład na górze pokład Nadole i ci ludzie na dole pod pokładem robią sobie dziurę statku i ci, którzy są na pokładzie myślą o sobie, a u nas nie dotyczy statek nadal płynie, ale jeśli nie powstrzymamy tych ludzi właśnie, którzy robią to dziura, a takimi są właśnie ci wszyscy ci lichwiarze ci, którzy promują odsetkowe system to wtedy cały dostatek czy cała ta nasza ziemia za to pisze stary testament nowy testament księga hinduskie księgi buddyjskie wszystkie one zakazują odsetek i z czego to wynika to wynika z pewnej mądrości wiedzy, którą posiadali starożytni ludzie, że stosowanie ponad miarę tego mechanizmu odsetkowego w gospodarce powoduje upadek ruina to widzimy co się dzieje teraz bez względu świątyni to jedyny przypadek, kiedy jest użył przemocy powstrzymał fizycznie kupców przed transakcjami rycerskimi de facto kupcy byli kupcy to byli wymieniać pieniądze to był taki Kantor, który wymienia złote monety z wizerunkiem cesarza na monety ze świetlikiem i przy okazji pobierano opłatę i to wg islamskiej definicji ryba to jest lichwa jest powinno być zakazane tak nie powinno być robione Jezus przyszedł i pozwala też stało i teraz nie został skazany za to głosi miłość jedność Boga został skazany za to, że burzył pewien porządek społeczny na bazie lichwy dziękuję bardzo, za rozmowę rozmawialiśmy z panem van hartem Hannę, który jest współzałożycielem i mamy w związku muzułmanów polskich dziękuję bardzo, dziękuję w sensie Wokulski bohater powieści lalka Bolesława Prusa podejmuje się założenia spółki do handlu ze Wschodem wspólników szuka głównie wśród polskiej arystokracji, którą bardzo chcę się zbliżyć przedstawiciele szlacheckich rodów chętnie powierzają swoje pieniądze, tym bardziej że zostało im z tych majątków dawnych bardzo niewiele, a poza tym Wokulski gwarantuje niespotykanie wysoki zysk ponadto zazwyczaj kompletnie nie znają się na jakimkolwiek inwestowaniu, a w dodatku boją się konkurencji handlu żydowskiego oferta ogromnie cieszy 1 arystokratów mówi wprost Szanowny pan Wokulski daje nam możliwość podstawienia kapitał chrześcijańskich w miejsce kapitału starozakonnych to zdanie może być zresztą jedną z odpowiedzi na tytułowe pytanie tego podcast tu zarówno pod koniec dziewiętnastego wieku, jaki teraz do powszechnej opinii o tym, że życie wyjątkowo dobrze radzą sobie w dziedzinie finansów czy to prawda zapytałem Majkel Szubryt cha naczelnego rabina Polski sądzić, który tak tworzyć, których ja ja myślę to jest bardzo bardzo dobre, a dzieckiem bez zmian gorzkie duński biznesmen może się to by zesłano z sądu, który ma dobre podejście do początku premier ma czy jest coś takiego co powinien inwestować pobożny Żyd i coś takiego co nie powinien inwestować jak powinno inwestować, który jest moralne nie powinno ingerować sprzedane narkotyki to wino myśmy związane ukazane rzecz, a co do pozostałych rzeczy tutaj jest swoboda to wydawać nie przykład czy np. inwestycje firmy, która produkuje amunicję uzbrojenie jest podstawą moralności, jeżeli będzie inwestować bardzo szybko, który możne się to jest mordować ludzi jest nam się szybko, ale są idealnie nadają jak nadal nie może wykonywać każdy dzień będzie słuchacz chodził złącz szaman nie każdy katolik będzie słuchać przez kantory kością co oprócz zysku powinno być ważne dla Żyda w inwestowaniu cały rok rzeczą powinno być na będę od Boga ogrzewany pora, a zarabiać to jest umożliwiać moje możliwości studiowania rektora moja dom moja obowiązek kolegi czy są jakieś nakazy dotyczące dzielenia się zyskiem i oszczędzania poznać ogólne to jak się człowiek nie powinna zarabiać więcej jak i 16 dni 1520% to jest trochę niejeden rzeź, bo winny być moją zysk 16, a 16 są osoby, które zarabiają znacznie znacznie więcej czy to już jest pana zdaniem jakaś niemoralna postawa normalnie bez jego siostra Teresa kot jest potrzebne rzeczy np. jeżeli ma piekarnia i po wszystko moja koszcie ja mogę być jakąś, dlaczego to jest, ale to jest wasz kraj jest potrzebne rzeczy, ale np. jeżeli ja mam szkołę takich osób elegant body Control nie są w oczach pana życiu mogę kupić młode tam jest bardziej, ale być mogę zarabiać niewiele też prowadzi na dzieci, które nie są potrzebne na życie bohatera wiecznie szkody jest potrzebne rzeczy powinno być więcej 16, a czy, jeżeli ktoś na tych podstawowych produktach jak jedzenie ubranie zarabia więcej to jest niemoralna postawa przyszłego przez żydowską czy są jakieś inne przepisy z tradycji, które określają to jak należy zarabiać bardziej tak jak czy to musi być gości sposób obok Obama zawsze jest drobna wykład czy musi mówić coś by klatkę odpadów i nie zaś to nie jest prawdziwe, a np. kwestia związana z finansami i odsetkami, jakie od pożyczki się pobiera jak to jest regulowane są różne, ale mogą takie podstawowe, jeżeli umowa musi być jasne od początku wiele sam będzie partnerowi w biznesie nie należy pożyczać na procent oryginalne tak było dzisiaj, bo ja to świadczy forma to jest albo się on a bo to jest forma marne, bo nie pozyska, czyli są sposoby na to, żeby pożyczać inny sposób też zarabiać na tym tak dziękuję bardzo, za rozmowę zmienia trzeba wierny prawosławny jest uczony cerkwi skromności, a nawet daleko idącej pokory to w prawosławiu cenne wartości diametralnie inne wartości uważa się za cenne w biznesie np. jeżeli ktoś chciałby robić karierę w korporacji musiałby chwalić swoimi osiągnięciami pokazywać swoje najsilniejsze strony nawet toczyć pewnego rodzaju spory czy walk czy można pogodzić bycie prawosławnym zrobienie takiej kariery zapytałem o to naszego kolejnego gościa księdza Andrzeja Kuźmy duchownego cerkwi prawosławnej i pracownika naukowego chrześcijańskiej Akademii Teologicznej w Warszawie prawdę mówiąc nie znam życie korporacyjnego natomiast mógł się domyślić i gdyby stwierdzić pewne fakty o podstawie obserwacji, kiedy osoby zaangażowane bardzo mocno w swojej swoje życie ekonomiczne prawda potrzebują muszą być osobami bardzo dynamicznymi ta dynamika bardzo często przeradza się coś co jest sprzeczne z postawą człowieka to jest z arogancją z przerwą Kamil prawda, więc to jest jest pewien problem wszelka aktywność wszelka forma działania zawsze powinna być skonfrontowana z postawą ewangeliczną z postawą nawiązującą do użycia Chrystusa, ale też ze zwykłą ludzką uczciwością zwykłą ludzką skromnością skromny żaden sposób nie wyszli nie dyskwalifikuje kompetencji ludzkich skromność ludzka bardzo często wręcz wydaje mi się może eksponować i pomagać w wydobywaniu tego co jest kompetencji ludzką z tym co jest zdolnością ludzką chyba trudniej jest w tej sytuacji wyznawcom prawosławia robić szybkie i spektakularne kariery w korporacjach czy w ogóle w biznesie myślę, że w tym wypadku jeśli biznes wymaga takiej postawy człowieka to rzeczywiście tę szybka kariera w tym momencie dniu w jaki sposób jest zahamowane w jaki sposób ona nie funkcjonuje tak jakby funkcyjnych potrzebowałby do tego powiedzmy otoczenie korporacja 3 czy biznes, a czy cerkiew prawosławna ma jakieś szczególne zalecenia dotyczące tego, jakie wierni powinni postępować w kwestiach zarabiania pieniędzy szczególnie takich dużych pieniędzy albo inwestowanie czy w ogóle w kwestiach finansów ogólnie i Ewangelii prawosławie wskazuje dla człowieka, aby był osobą aktywną przedsiębiorczą tutaj możemy się odnieść do chociażby Ewangelii i do przypowieści, która mówi o tym kiedy pewien pan prawo dopuszczające swoje miejsce zamieszkania powierzył majątek 3 osobom 1 otrzymał 5 talentów drugi otrzymał 3 talenty, a ostatnio osoba otrzymała 1 talent i cóż widzimy widzimy, że osoba, której powierzone zostało 5 talentów w taki sposób obracał tymi zasobami, że osiągnęła kolejne 5 talentów za co został pochwalony przez pana kolejna osoba prawdę, która miała 3 talenty z wyników swoich działań prawda również osiągnęła przychody, które podwoiły się natomiast trzecia osoba, która miała 1 talent prawda zakopała go schowała, dlatego że bała się co się z nim stanie i odpowiedź tutaj zarządcy czasu o odpowiedź pana wyraźnie wskazuje, że te osoby postępował niewłaściwie nie umiała zrobić właściwego porządku ze swoimi zasobami, które zostały powierzone, więc chociażby z tego przekazu ewangelicznego wynika, że człowiek w swoim życiu powinien być aktywnym przypowieść o talentach nie mówi oczywiście o tym w jaki sposób te 2 osoby inwestowały czy cerkiew prawosławna ma tutaj jakieś swoje wskazania, bo można inwestować w sposób etyczny albo nieetyczny jak inwestycję cerkiew uważa za nieetyczne co prawosławnych nie powinien inwestować wydaje mi się, że ogólnie cerkiew nie sformułował jakiś takich swoich ukazanie bardzo jasnych dotyczących sfer życia społecznego im m.in. zagadnienie inwestowania różne formy zarabiania prawda my tutaj czegoś takiego nie inny, gdyby nie znalazłem, aby w nauczaniu cerkiewnym jakież ono zaistniało, niemniej jednak z etyki ewangelicznej etyki życia chrześcijańskiego prawda można wnioskować można wyrazić myśl, że człowiek może i powinny inwestować w rzeczy, których nie przeczą pewnym normom etycznym np. inwestujemy w jakąś 6 handlową, która zajmuje się rozprowadzaniem materiałów budowlanych rzeczy znów naturalnym i właściwe natomiast jeśli powiedzmy inwestujemy w jakieś nowe technologie, które służą tak przychodzi namyśl prawda na ingerowanie w funkcjonowanie płodu czy prawda tworzenie jakichś takich klinik, które zajmują się właśnie tą rzeczą nieetyczną wówczas taki inwestowanie rzecz miasta staje się niewłaściwe i niedobre wspomniał ksiądz o giełdzie, a giełda różni jest postrzegana nawet niektórzy ekonomiści twierdzą, że giełda jest związana z dużym ryzykiem niektórzy nawet mówią o hazardzie tymczasem hazard jako taki jest przez cerkiew zakazano ile się orientuje czy tutaj da się to pogodzić inwestowanie na giełdzie i bycie wiernym prawosławnym tak rzeczywiście hazard jest rzeczą, która jest niedobre dla człowieka i w ukazania się i zarówno kanonicznych też ukazania czysto takich duchowych wskazuje się, aby człowiek tego unika, dlatego że hazard jest rzeczą bardzo niebezpieczną ja myślę, że osoby, które z tym się zetknęły albo z tym się parają wiedzą, że to jest rzecz bardzo niebezpieczne to jest 1 rzecz natomiast jeśli chodzi o inwestowanie no tutaj chyba rzeczywiście tutaj bywa taki moment, kiedy stoimy na granicy właśnie tego hazardu, dlatego że niektóre inwestycje bywają bardzo ryzykowne i jeśli te inwestycje są powiedzmy pewne jasne, kiedy nie zabierają dla człowieka jego funkcjonowania nie przeciął linię w jaki sposób nie łamią i nie wpływają w zasadniczy sposób na jego funkcjonowanie prawda to taki inwestowanie nie jest czymś złym jest czymś właściwym natomiast kiedy człowiek, inwestując bardzo mocno przeżywa traci zyskuje prawdę, kiedy staje się ta forma życia giełdowego centrum jego uwagi centrum jego całe, gdyby funkcjonowanie to rzeczywiście takie inwestowanie staje się pewien sposób Pegaza ziarnem natomiast sam hazard jako taki właśnie jest bardzo destrukcyjny może być bardzo destrukcyjny dla człowieka dla jego wewnętrznego funkcjonowania prawda natomiast jeśli ktoś chciałby inwestować nie widziałbym większego problemu natomiast sugerowałbym bardzo mocno zastanowić się nad formą tego inwestowania i na, gdyby tym 3 to jest dla samego człowieka dobrym i właściwym wspomniał ksiądz już o skromności skromność to jest nie tylko postawa, ale też to, że człowiek nie obnosi się ze swoim majątkiem są natomiast ludzie ogromnie bogaci, którzy mają majątek znacznie znacznie przekraczających potrzeby jak da się pogodzić posiadanie ogromnego majątku z wyznawania jem czy byciem członkiem cerkwi prawosławnej na suma się tutaj takie zdarzenie myśli, które sięga wczesnych wieków chrześcijaństwa i odpowiedzi na to czy majątek ludzki czy jego posiadanie stanowi jakąś jakiś problem dla funkcjonowania duchowego człowieka jest taki tekst Klemensa aleksandryjskiego drugiego wieku jest tytułowany, który człowiek bogaty może być zbawiony ten tekst powstał na bazie praktycznego podejście i praktycznego problemu, jaki zaistniał w Aleksandrii Otóż ów w drugim wieku do kościoła zaczęło chodzić bardzo wielu ludzi Aleksandry było miastem bardzo bogatym byłoby centrum jest miastem portowym kulturze większości greckiej bardzo wielu ludzi bogatych wracało się na chrześcijaństwo Ewangelii, gdyby zachęcała do ubóstwa zachęcała do tego, aby żyć w pokorze prawda nie przywiązując wielkiej wartości życia materialnego i ten tekst Klemensa aleksandryjskiego jest właśnie odpowiedzią na to czy osoby, które wchodzą do kościoła i które posiadają ogromny majątek i ten ogromny majątek, gdyby pomnażają już będących chrześcijanami czy to nie przeczy ich życiu duchowym i w tej Klemens odpowiada, że właściwie każdy człowiek, który posiada majątek jest większy to zmniejszy powinny mieć świadomość, że to nie jest jego majątek, że w każdym momencie te bogactwo może on utracić jeśli człowiek będzie takim nastawieniem do tego podchodził to jest to, że to nie jest moje to jest Boże pan Bóg daje mi we władanie to co jest mi dane ja mogę dzielić taki człowiek i Klemens aleksandryjski, gdy zaś zachęca do tego, aby ten człowiek dzielił się dobrym z wszystkimi, którzy tego potrzebują, aby był szczęśliwy z tego, że jeśli ma jest dziękuje Bogu jeśli następnego dnia okaże się, że jest człowiekiem biednym też Unię dziękować Bogu za to co on ma cerkiew prawosławna w tych krajach, gdzie jest wyznaniem dominującym jest wyznaniem kościołem silnie pro państwowym tak jest w wielu krajach na wschód od Polski tak jest też w krajach na południe od Polski, gdzie cerkiew prawosławna dominuje czy sądzi ksiądz, że to może mieć przełożenie na funkcjonowanie wyznawców prawosławia również świecie biznesu myślę, że on ma takie przełożenie nie chciałbym dotyka tych zagadnień, które są dla mnie mniej więcej nieznany, niemniej jednak odniosę się do pewnego zdarzenia, które znam nie potrafią określić nazwiska człowieka Greka, który założył linię lotniczą, które funkcjonowały do niedawna jako Olimpic głos, w których prawdopodobnie zaczynał swoją fuzją pracy jako przewoźnik na rzece Flis w Argentynie doszedł do tego, że stworzył linię lotniczą, które były jego prywatną linię lotniczą, ale na koniec swoich dni przekazu tą linię dla państwa i to chyba Linette upadło jedno nazwę otrzymała, niemniej jednak to pokazuje, że oczywiście w środowisku prawosławnym są osoby bardzo zamożne, które stworzyły swój majątek, którzy pozostawali biernymi kościoła wiernymi cerkwi prawda i umieli podzielić umieli w jaki sposób to co stworzyli przekazać dla dobra ludzkości z ten człowiek wiem, że wspomaga znacząco cerkiew grecką natomiast gdyby na koniec swego życia wspomógł znacząco państwo, przekazując linię dla państwa dla państwa greckiego takich myślę, że przypadków ludzi bogatych i funkcjonowanie w życiu cerkwi myślę, że Rosji również można wiele znaleźć natomiast tym, gdyby tak nie znam jasnych i takich wyrazistych przypadków, gdzie wskazuje się na powiedzmy tak dobroczynność takiego człowieka z pewnością takie przypadki są mogą to on też przybierać jakąś formę niewłaściwą to jest sennego chwalenie się samego takiego popisywanie się swoim bogactwem i obniżania powiedzmy kościoła ciężkie innych środowisk prawdę znaczącą swoją fortuną, chociaż zawsze pozostawiamy do oceny i zaangażowanie człowieka dla jakiegoś takiego bujnego osądu niekoniecznie naszego sądu, który może być nasz sąd niekoniecznie być równy i odpowiadać sądowi bożemu dziękuję bardzo, za rozmowę naszym gościem był ksiądz Andrzej Kuźma duchowny cerkwi prawosławnej pracownik naukowy chrześcijańskiej Akademii Teologicznej w Warszawie dziękuję bardzo, dziękuję bardzo mówi się, że pierwszy 1 000 000 trzeba ukraść kradzież jest poważnym grzechem zarówno dla wyznawców islamu jak judaizm także wszystkich odłamów chrześcijaństwa również niewierzący uważają za naganną wygranie pierwszego 1 000 000 np. w kasynie byłoby grzechem dla prawosławnego zarobienie go na odsetkach dla muzułmanina życie, więc państwo, aby ten pierwszy 1 000 000 mogli zdobyć zupełnie inaczej bez września od kilku tygodni każdy z nas świetnie znasz się na te niższe za tydzień będziemy się znali jeszcze lepiej, bo Paweł sołtys zaprosi wszystkich na kort, gdzie porozmawia z ekspertami, którzy tenisem zajmowali się na długo przed tym jak Iga Świątek wygrała French open bardzo zapraszam jeszcze przypomnę, że wszystkie odcinki Pulsu biznesu do słuchania są dostępne w aplikacjach podcastu owych, a także na stronie PB kropkę PL Kosznik do słuchania Bartek Meyer bardzo państwu dziękuję i do usłyszenia Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: GOŚCINNIE W TOK FM: PULS BIZNESU DO SŁUCHANIA

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj podcastów TOK FM bez reklam. Wybierz pakiet "Aplikacja i WWW" i słuchaj wygodniej z telefonu! A w promocji Black Friday obowiązuje prawdziwe 50% zniżki!

KUP TERAZ 50% taniej

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA