REKLAMA

Postulaty węgierskiego Października 1956 aktualne do dziś

Weekendowy Poranek - Maciej Zakrocki
Data emisji:
2020-11-01 07:20
Prowadzący:
Czas trwania:
18:13 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
oczy Wachowski dzień dobry ponownie Węgrzy od 1991 roku 23października mają święto narodowe to dzień, który przypomina początek rewolucji, która wybuchła w pięćdziesiątym szóstym roku to dzień, kiedy to pod pomnikiem Bema w Budapeszcie zgromadził się tłum około 20 000 ludzi od tego zgromadzenia wydarzenia przerodziły się potężną demonstrację i no tak zaczyna się ta rewolucja, ale ona oczywiście trwa przez wiele wiele dni dzisiaj, kiedy rozmawiamy 1listopada można Rozwiń » by powiedzieć, że mamy no dokładnie rocznica jednego z najbardziej chyba takich ważnych elementów tej rewolucji, bo im Reno dowiaduje się o przekroczeniu granicy Węgier przez siły radzieckie właśnie 1listopada 50 tego szóstego roku i ogłasza neutralność kraju wystąpienie z układu Warszawskiego prosi ONZ, żeby ta neutralność została uznana i to oczywiście już dla sowieckiego związku jest nie do niedotrzymania wrócimy teraz właśnie do tych wydarzeń historycznych, ale jak zawsze szukamy również odniesień do współczesności z nami dr Dominik Hejj politolog UKSW Instytutu Europy Środkowej portal kropkę kropkę kropkę WHO, chociaż grupkach jak dzień obcych w no właśnie to może najpierw drogi na tej historii czy to rzeczywiście tak jak pozwoliłem sobie zasugerować, że ten 1listopada po 1006. roku to jest właśnie z punktu widzenia okupanta takiego od czasu drugiej wojny czyli, czyli związku Radzieckiego przekroczenie czerwonej linii, na którą oni nie mogą się zgodzić wydaje się że, że na pewno tak, dlatego że pięćdziesiątym szóstym roku byśmy w sytuacji takiej, że rok wcześniej to Austria ogłosiła 3 czy wyszła ze z tej bloku wschodniego co już podążyło poczucie bezpieczeństwa na Kremlu no i oto cały rok później w wyniku tego węgierskiego powstania wydawał się jeszcze 1listopada możliwe będzie faktycznie ogłoszenie neutralności zresztą węgierska delegacja udało się do Moskwy, żeby negocjować wejście wojsk radzieckich to jest akurat niezwykła technologia polsko-węgierska oni pojechali pod pod dowództwem Paloma litera, który był ministrem obrony narodowej zostali tam uprowadzeni zatrzymani przez tego samego człowieka, który uprowadził polskich 16 gen. Iwan Sierow to jest samo w sobie też też też niezwykłe i pierwszy czwartek listopada zgodnie z tym co co pan też wskazał wraca armia czerwona no i ostatecznie już to powstanie tłumik jest taki sam minister pytany chętnie mu o pt. 13 dni nadziei i przeglądarką paszy, który był szefem węgierskiej budapeszteńskiej policji dosłownie to mniej więcej tak właśnie jest to po 1214 nie jest 2 tygodnie takiej nadziei, że faktycznie uda się coś zrobić 4listopada zostanie to wszystko bardzo brutalnie tłumione przez kolejne dni, bo ja rozumiem, że tutaj rzeczywiście ten przykład austriacki mógł być jeśli można tak projekt kuszący z punktu widzenia władz węgierskich natomiast też trzeba powiedzieć, że sprawa neutralności tego kraju była przedmiotem dziesięcioletnich zawiłych trudnych negocjacji wielkich mocarstw w sprawie tego statusu neutralności tutaj rzeczywiście tyle to było inne, że nosi zaproponował przyznanie tej neutralności gości z dnia na dzień, osiągając o od tej geopolityce tak ważnej z punktu z punktu widzenia widzenia Rosji czy życia obywateli pozwolę sobie ta jest na sekundę służby komisji 1 ciekawy czynnik, który jeśli się zastanawiać, dlaczego nikt Węgrom nie pomógł bank został osamotniony w tym samym czasie toczył się spór kanał Sueski, kiedy Rosjanie mówiąc wprost ten sport przegrali i też mówi historycy na to wskazują, że odpuszczenie Węgier w tym układzie byłoby porażką wizerunkową tak dużą, że już w zasadzie nie do naprawienia i to samo w sobie ciekawość po prostu to byłby zły czas, w którym tak to nazwijmy oczywiście uproszczeniu tym co węgierskie powstanie odbiło, a jeszcze 1 kwestia dotyczy tego, że związek radziecki pytał Chiny Węgry, ale został tu absolutnie wolną rękę Chiny w ogóle nie były zainteresowane sytuacją na Węgrzech wydaje się, że właśnie ta decyzja 1listopada tu tu wracam do tej swojej swojej myśli, że rzeczywiście mogła przesądzić o takim krwawym stłumieniu tej rewolucji, bo znowu, szukając trochę analogii do wydarzeń w Polsce przecież to jest czas polskiego października to jest czas, kiedy do władzy dochodzi Gomułka można powiedzieć, że też komunista prześladowany jak im rano komunista prześladowany prawda przestali listu tak jest tutaj się jakaś analogia w momencie kiedy, kiedy no właśnie ten nasz Gomułka ma dochodzić do władzy i wiadomo, że on będzie reprezentował w taki nurt socjalizmu trochę innego niż sowiecki no, toteż z zaniepokojenie w Moskwie przylatuje jak wiemy Chruszczow delegacją z najważniejszymi urzędnikami, a z baz wojsk radzieckich w Polsce na Warszawę ruszają ciągi, tyle że właśnie się te czołgi zatrzymały, bo jak rozumiem Gomułka nie wykonał żadnego takiego gestu jak zrobił no można z punktu widzenia nie wiem badań po wielu latach postawić taką tezę, że może to był błąd to co zrobił 1listopada jednak można było przynajmniej uniknąć krwawego rozprawienia się z rewolucją to jest bardzo trudne pytanie to mniej więcej dyskusję o tym czy czy czy powstanie warszawskie powinno, bo się odbyć czy nie zresztą po latach zdecydowanie łatwiej jest o tym dyskutować, kiedy ministrze w tamtym tamtym okresie pamiętajmy, że okres terroru na Węgrzech jeszcze za Rakowskiego, ale też też od początku lat pięćdziesiątych był niezwykle brutalnym taniej niż w Polsce mimo tego dramatu, który myśmy mieli tu do czynienia natomiast noc miał miał poparcie społeczne też jest symbolicznym to on, że to będzie wielkie powstanie zaczyna się pod pomnikiem Bema, dlatego że Węgrzy poszli pod pod pomnik marzy by wyrazić Solidarność z Polakami sprzeciwić się temu, że właśnie te wojska na Warszawę jadą i to stamtąd dopiero wszyscy przeszli pod parlament, gdzie pojawiło się te postulaty przy tym wartość jeszcze pamiętać, bo wielu mówi o tych konotacji cele polskiego października 6 czerwca, że to już zaczęło budować pewien nastrój na grze, ale też siła postulatów była zupełnie inna w Polsce formowany pięćdziesiątym szóstym roku postulatów w ogóle nie nie były tak naprawdę polityczna w czerwcu one dotyczyły największej mierze tak, żeby mieć zapewnioną żywność na Węgrzech natychmiast pojawią się postulaty polityczne bardzo wyraziste od pluralizmu politycznego wolnych wyborów wolnych mediów przede wszystkim wejścia Rosjan terytorium Węgier on od razu szły na na konfrontacji z tamtym porządkiem politycznym no tak też trochę nie było wyjścia, żeby związek radziecki oczywiście gigantyczną uproszczeniu, ale mógł wyjść z twarzą z tej sytuacji, która wówczas miała miejsce to pozostało tylko brutalnie powstanie stłumić tam jeszcze 1 ciekawa rzecz jest, że ile w pierwszej fazie powstania udziału ze strony radzieckiej brali Rosjanie albo albo mieszkańcy związku Radzieckiego, którzy widzieli to są węgla Europa Środkowa i w wielu aspektach się solidaryzowali Węgrami o tyle w drugim rzucie wojska radzieckie, które przyjechały to było Kirgistan jeszcze dalej, którym części powiedziano, że jadą odbić Berlin w związku z tym to jest akurat też relację, którą słyszę swojego dziadka więc, więc tutaj już taki nić porozumienia między Słowianami czy Słowianami ja, a Węgrami jako jako tej wyspy i Słowiańskiej nie mogą już być jest znaną historią, że młody polityk węgierski Viktor Orbán właśnie pojawia się na scenie politycznej i natychmiast jego gwiazda zabłysła właśnie podczas uroczystości, którym przywrócono honor pamięć przywódcą rewolucji pięćdziesiątego szóstego roku no to jest może dobry moment, żeby i powiedzieć o tym jak w warunkach pandemii obchodzono tegoroczną rocznicę rewolucji no i m.in. taka niezrozumiała dla wielu ludzi sympatia, jaką dzisiaj wyraża węgierski premier to putinowskiej Rosji nie jest jakimś sensie niezrozumiała z punktu widzenia jego tamtej postawy, kiedy przypominał właśnie to hasło Rosja do domu prawda pięćdziesiątego szóstego roku i taki Itaki swój antykomunizm przecież nikt też nie nie zapomina kim jest Putin i jakie ma korzenie po prostu KGB prawda jak jak dzisiaj wygląda to jest niezwykle przewrotne zacznijmy od tego, że w 2015 roku jak Władimir Putin przyleciał na rękę szedł na cmentarz, gdzie są pochowani rodzice żołnierzy także ci, którzy umieli 50 sióstr złożył tam kwiaty wówczas był tam sam stocznie o nich oczywiście węgierskich władz było to dość dość symboliczne, ale rozmawiamy też o tyle niezwykłym momencie, że z się odejść dobrze Pani Minister albo odsłonią pomnik Busha seniora na placu Wolności, przy którym jest ogromne pomnik żołnierzy radzieckich i mamy właśnie spór historyczny między Kremlem mówiąc wprost z Węgrami ten organ wówczas powiedział, że zwierzę związek radziecki tłumił, żeby najeść chcą Marija Zacharowa mówi że, że to nie jest prawda dlatego związek radziecki wyzwalał od od niemieckiej opresji w związku z tym jest jest spór tak pierwszy raz naprawdę od lat pojawił się po historycznym myślę, że nie będzie miał specjalnego przełożenia na politykę, ale jest to przewrotne na duże jeszcze kiedy Viktor Orbán pozostało w opozycji, czyli przed 2010 rokiem to o kwestie rosyjska była bardzo na cenzurowanym znaczy mówiono o konieczności odkupienia przedsiębiorstw, które były sprzedane przez socjalistów Rosjanom wszystko byle nie nie nie współpracować z Rosją jak wiemy już z dziennikarstwa śledczego zakulisowo prowadzone były rozmowy choćby z Putinem dotyczące przyszłości projektów energetycznych, choć będą elektrownie atomowej w fakcie natomiast pięćdziesiąty szósty rok jest bardzo trudne dla biznesu dlatego dzisiaj jak były w 2006 roku to ogromne zamieszki kiedyś Fidesz właśnie był w opozycji byłem wówczas jako osiemnastolatek ma w Budapeszcie i był ten szacunek po pięćdziesiątego szóstego roku niezwykle oddany natomiast gdy Fidesz doszedł do władzy ludzie zaczęli wskazywać część postulatów pięćdziesiątego szóstego roku zarządów, które pan jest jest wciąż ważne no to pięćdziesiąty szósty rok zszedł na cenzurowane nie ma nawet wizyty oficjalnych władz na cmentarzu, ale też na parceli 301 tracić głowy spiskim śmieci dzisiaj tam odkopano te wszystkie znaczy dzisiaj przed 30 laty szczątki bohaterów pięćdziesiątego szóstego roku utworzono tam część takiej pamięci o 50 szóstym roku natomiast Węgrzy mówi tutaj o politykach w ogóle się nie udają w 2016 roku była przecież okrągła rocznica 60 powstanie jedynym politykiem, który tam był Polski prezydent jest ogromny problem pięćdziesiątym szóstym rokiem zamknięto Instytut 50 tego szóstego roku pomnik Imre Nagya, o czym przecież mowa była także na antenie TOK temu stał w ogóle usunięty przerzucone pod były dom partii przy moście Małgorzaty no to jest taki element, od którego władze co przykre, ale bardzo odcinają no, chociaż też powiedzmy, że to święto 23października 2012 roku nawet wpisano do konstytucji, tak więc wydaje się, że nadano mu już na wale możliwych tak, ale jest paradoks z kolei znów właśnie, na które zwracano uwagę węgierskiej konstytucji napisano, że lata 1944 od marca aż to 1990 roku do 2maja, czyli wolność wyboru jest okresem do, jakbym teraz przytoczyć dosłownie, ale wykreślony z pamięci historycznej to jest paradoks, bo tam pięćdziesiąty szósty rok w związku z tym mowa jest wprost o tym, że tego 50 już z tego roku po części obecna władza też wyparła premier akurat z racji pandemii teraz udał się pod kino Korwin, gdy były toczone jedna z najcięższych walk złożył tam wieniec natomiast ten natomiast takich głównych obchodów rzecz jasna przez grono wirusa nie było, ale tak naprawdę nie ma relacja w 2016 roku, widząc te 60 rocznica warto zwrócić uwagę, że Viktor Orbán co co faktycznym nie wtedy bardzo uderzyło na ogromnej scenie na placu Koszuta przed parlamentem stał tyłem do powstańców ani razu się do nich nie, odwracając tak bardzo długo, kiedy tłum ogromny tłum przestanie bić brawo to było bardzo uderzające, że nawet w tej sytuacji postacią centralną jest sam premier i jego poparcia nić wszyscy ludzie, którzy brali w tym powstaniu udział i to niestety widać z roku na rok coraz bardziej to może w ostatnich 2 minutach jeszcze warto w tej sytuacji przypomnieć postulaty pięćdziesiątego szóstego roku dopiero może ich przypomnienie pokazuje, jakim problemem zmierzyć musi współ obecny władza współczesność tak tej sprawy oczywiście postulator Rosjan do domu rzecz jasna nie ma natomiast wolność mediów i nieograniczone jesteśmy w sytuacji, w której w, której po raz kolejny dochodzi do przekształceń na rynku medialnym poprzez poprzez oligarchów powiązanych z premierem zamknięte to znaczy zamknięto sekcje polityczną indeks tak dziś indeks największy portal na Węgrzech to już nie jest to co było jeszcze potrwa miesiąc temu pracuje funkcjonuje, ale już nie pod tymi specjałami drugi to wolnych wolnych wyborów, toteż jeden z ciekawych elementów, bo węgierska ordynacja jest tak przygotowana że, że daje ogromne przewaga finansowi także poprzez głosowanie korespondencyjne utworzone w dość charakterystyczny sposób nam się co rusz pojawiają informacje dotyczące nieprawidłowości, które jednak co warto zwrócić uwagi nie są potwierdzane przez obserwatorów OECD, ale Sąd Najwyższy na Węgrzech faktycznie orzekł w 2018 roku były nieprawidłowości i złamanie prawa przez władze będzie co stało się na cenzurowanym też w ogóle populizmu politycznego tego co dzisiaj obserwujemy, że odpowiednik angielskiej Najwyższej Izby Kontroli bierze udział w czynnym procesie likwidowania partii politycznych partie momentu straciła finansowanie Jobbik stracił finansowo niż powinien oddać ogromne pieniądze, więc są pewne postulaty oczywiście nie wszystkie pięćdziesiątego szóstego roku, które dzisiaj co rusz są wyciągane pokazywane właśnie, że w niektórych aspektach niestety obecnie jesteśmy w podobnym, ale w tym samym miejscu co przed 65 niedługo lata bardzo dziękuję dr Dominik Hejj politolog Uniwersytet kardynała Stefana Wyszyńskiego Instytut Europy Środkowej portal grupkach był gościem poranka Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: WEEKENDOWY PORANEK - MACIEJ ZAKROCKI

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj podcastów TOK FM bez reklam. Wybierz pakiet "Aplikacja i WWW" i słuchaj wygodniej z telefonu!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA