REKLAMA

"Staruszkowie, piszcie wspomnienia!" Rozmowa z prof. Andrzejem Jaczewskim, który zmarł 13 października tego roku

Weekend Radia TOK FM
Data emisji:
2020-11-01 23:00
Czas trwania:
26:23 min.
Udostępnij:

Prof. Andrzej Jaczewski był jednym z jednym z czterech twórców polskiej seksuologii, autorem prawie 40 podręczników i książek, lekarzem pediatrą i pedagogiem. Zmarł 13 października tego roku, miał 91 lat. To ostatnia, wcześniej nieemitowana rozmowa, w której opowiada o tym, jak pozostać aktywnym społecznikiem i mądrym komentatorem życia publicznego do późnej starości.

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
Andrzej Kraszewski jeden z 4 twórców polskiej seksuologii autor prawie 40 podręczników książek lekarz pediatra pedagog zmarł 13października tego roku w wieku 91 lat zapraszam państwa teraz do wysłuchania nie emitowanej wcześniej rozmowę, którą gram myślał o naszej radiowej akcji Polska dla seniorów stąd rozmawia wątki dotyczące starości zapraszam teraz do wysłuchania Małgorzata Łuczyńska a z portalu tokfm znają pana z licznych bo, bo ich ponad 500 wpisów dla portalu, Rozwiń » a teraz prowadzi pan na Facebooku swój profil można tam słuchać pana felietonów nagrywanych kończy pan w tym roku 90 lat jak pan to robi dowiedzenie się sieć 50 latków, którzy piszą właśnie piszą, bo nie pisze tylko nagrywam, ponieważ nie widzę, więc niby nie mogę pisać myślę, że niema dużo na jakie to wie ja odczułem tego potrzeby zasłonki się apelowałem, żeby staruszkowie pisali wspomnienia wspomnienia staruszków są pewnym ldl elementem wiedzy historycznej potem historycy muszą ocenić co z tego co ten staruszek wspomina co ma wartość historyczną, a co jest właśnie na jakim się jego osobistym doświadczeniem wiemy bardzo bogate życie no pamiętam czasy przedwojenne miałem 10 jak wojna wybuchła, gdy węgiel ma 63 dobrze wie co się dzieje z napędem doskonale wojny pamiętam potem weszli całą tą po ten cały PRL to wszystko co się działo no i potem to trzecią Rzeczpospolitą NT tak się nazywa efekt tak się tym mówi tak niektórzy mówią o kolejnej, ale generalnie tak no ale wiemy co rodzi na skażenie rzeczywiście mam bardzo dużo doświadczeń i mam taką pewną potrzebę, żeby wspominać serce mnie nawet zarzucają moi przyjaciele, że jestem za gadatliwy za dużo opowiada o różnych historii oczywiście zdarza się, że czasem zwracam komuś PSL coś słyszał to jest cecha starości rzesze nie pamięta i tego na taki mój opiekun, który tekst nam się opiekuje jest kierowcą opiekunem w ogóle w takim nam bez niego ciężko włożyć jakieś upada do czasami mówi pan jakieś 10× wzrusza NATO są wyjątkowe rzeczy, ale rzeczywiście no mam taką satysfakcję, że pewne rzeczy szczególnie, jeżeli one są niezgodne z powszechnej przyjętym poglądem to powinno być sygnalizowane oczywiście może być także jest coś wyjątkowego nam np. siedziałem w piwnicy WB przez 6 tygodni przez całe te 6 tygodni nie zderzył się 1 wypadek, żeby kogoś pobili na przy powszechnie się mówi, że na bez stosowane tortury tak reality ja nie twierdzę, że nie stosują te tortu natomiast stwierdza wiedzę, że akurat przez 6 tygodnia akurat w Grodzisku Mazowieckim akurat wtedy, kiedy tam pracowali pijani inni jest ze sobą, wymieniając nazwy, że oni akurat zachowali się w sposób przyzwoity czy to zmienia postać rzeczy ceny his First oczywiście, że nie mówi pan o wspomnieniach, ale pana felietonach jest też dużo odniesień do współczesności angażuje się pan także w życie publiczne, bo wysyła pan list obserwuje pan to co się teraz dzieje co pana motywuje do tego, żeby cały czas być na bieżąco, żeby angażować się ktoś chce to 2 panie całe życie byłem aktywnym to znaczy, że na każdym etapie mojego życia byłem aktywny i robiłem coś było aktualnie ważna, więc byłem właśnie w zarówno zachowany jak i jakoś tak przyjąłem taką zasadę, żeby reagować na to co się dookoła dzieje no i to mi zostało do tej pory ja mam pełną świadomość, że przez panią wspomniał o tym, że rozsyła listy rzeczywiście może trochę jak w jak nie do końca w pełni rozsądny człowiek rozsyła listy rzeczywiście, jeżeli coś mnie denerwuje to zwracam się do autorytetu do ludzi to zakład się na tym znają, którzy źle mają wpływ na decyzję i usiłuje wpływać musiałem to, że trzeba z uporu, żeby to robić, ponieważ na ogół reakcji się obserwuje ja muszę powiedzieć chyba chyba żadne z moich takich tych interwencji nie przyniosła rezultat rezultatu, ale daje mi to tak takie samo poczucie, że nie stoi nie patrzyłby jedynie reaguje na to, że akurat nie te może jako przykład podam opery jak zobaczyłem jak wygląda współczesna Opera byłem zawsze wielkim miłośnikiem opery wydało mi się, że jest to szkoda zrobiona z społeczeństwu no interweniowałem najlepsze nikt nie zmieniły, ale jest jak było i taką prawdziwą perłę z tymi dekoracjami, które odpowiadają Polacy tak we ciężko jest dzisiaj znaleźć daje to jest taki przykład, ale takich przykładów można by było to wiele, a z, jakimi ograniczeniami ze względu na pana wiek wiąże się taka działalność, czego pan teraz nie może i jak pan sobie z tym radzi pamiętać największą trudnością jest to, że nie mogę pisać, ponieważ źle widzę tańszej siły nie jestem całkiem ślepy tam byłem leczony operowane itd. ale czytać nie mogę na to jak nie mogę czytać nie mogę pisać w związku z powyższym ja nie pisze na ogół, jeżeli tylko proszę, żeby podyktuje zapisze natomiast np. moje felietony w tej chwili są nagrywane na magnetowid nie mamy czy to tylko to się dyktafon nazwa i te i wtedy oczywiście jest zupełnie inna sytuacja jak pisze jakiś tekst mogę ten tekst poprawić natomiast, jeżeli nagrywam jakieś swoje wspomnienia swoją pogaduszki to to ona już idzie taka jego raz nagrałem poza tym jak się może pisać to czy biuro bisy plan tego co będzie mówił tak dalej, a jak się pisze i nie czytano TDT nie mam takiej możliwości i w związku z tym oczywiście mam taką świadomość, że czasami te moje pogaduszki są czy trochę przydługie mają pewne trendy, których mogłoby nie być, że czas największy pełni też z nazwiskami ponieść na najczęściej zapomina się nazwiska lub nazwy miejscowości nad to jest chyba taka cecha starości, ale trzeba imprezie tak w tym wieku jestem dumny, że jest się w ogóle coś takiego rady, ale apeluje stale do ludzi starych, żeby pisali wspomnienia to bardzo pomaga jakoś tak daje PL Pańczyk stały się ludzi niebawem ma co robisz tak pisze wspomnienia już zawsze siedzi pan jeszcze spotyka także z odpowiedziami to znaczy z osobami, które od osób, które komentują pana wpisy to proszę panie bardzo drastyczny problem mianowicie wie pani doświadczenie moje steki ze na listy na ogół Polacy nie odpowiadają na rozesłanie, bo jest tam 2030 listów jest reakcja 12 to nie znaczy, że ludzie nie czytają to nie znaczy, że nie nawet czasami dyskutują na ten temat, bo to wiemy o tym się dowiaduje, że gdzieś tam na jakimś Uniwersytecie dyskutowali, że dostał z ja przesłałem jakąś tam prawna odezwy apele i tak dali natomiast to, żeby usiedli napisali panie czystki przeczytaliśmy pana tekst prawda pełna racja, bo nie ma pan wersji po tak by też szczelnie rzadko ze Niemcy, z którymi bardzo blisko współpracowałem przez wiele lat mówili, że niestety Polacy nie mają zwyczaju korespondować ze nie mają interesu, że jak Polak pisze list tylko wtedy, kiedy ma interes natomiast jak nie ma interesu to, nawet jeżeli jest najbardziej życzliwy to jednak po prostu nie pisze no to jest wada Polaków rzeczywiście i ja to tak zleceniem i jest to dość przykre, bo jeżeli się pisze to rzeczywiście był pisano od nawet krótko dwa-trzy zdania ale, żeby była jakaś akcja reakcje zdarzają się rzadko więcej było komentarzy wtedy, kiedy pisałem te felietony właśnie ferie ten tylko blogi cel Kunka ule to wtedy tam miałem dość duże reakcję odpowiedzi komentarz bardzo dużo się nauczyłem z tego tutaj jest dużo mniej teraz bardzo żałuje wydaje się, że teraz jest dla mnie szkoda chciałbym Jerzy byt można było apelować by jednak ludzie no odpowiadali na korespondencję do tego wydawałoby się do tego by nie są zbyt duże wymaga to produkowania tych nagrań na Facebooku potrzebuje pan pomoc w postaci osoby, która potem te nagrania wyrzuca widziałam pana lupę, która pozwala panu czytać przeglądać gazetę widziałam pana klawiaturę komputera, które też jest przygotowana zmyślą o osobach, które nienawidzą, która ma klawisze, na których lepiej widać to widać napis widać cyfrę czy czy też jakąś inną funkcję tego klawisza czy jeszcze są jakieś ułatwienia, które panu pozwalają jakoś funkcjonować łatwiejszy sposób, aby podstawowym ułatwieniem jest właśnie pomoc mojego byłego Harcerza bez zaprzyjaźnionego takiego, który w tej chwili jest pracownikiem wyższej uczelni jest dużym specjalista, który właściwie się zmienia mówił, że my w ogóle te blogi robiły sam nigdy, gdy nie miał zielonego pojęcia jak się do tego zabrać nazwał się Piotruś Piotr Toczyski no i które gdyby nie nie miał takiej inicjatywy no i potem cierpliwości to dawno, więc z tego w ogóle by się nie zaczęły dalej by się nie kontynuował to jest nie wątpię by pani pyta pani ten sprzęt no ten sprzęt oczywiście pomaga i mając lupę można krótki tekst przeczytać, ale ten nie da rady dłuższego przed ciężkim przy pomocy lub się nie przeczyta nawet gdyby Gazecie można przeczytać tytuły nie te nawiasem mówiąc wtedy, kiedy jeszcze tak zacząłem starzeć, a stosunkowo późno się zdarzały bardzo długo by decyzje bywał i techniki powiedziałbym pewny, ale jak zaczęły tak się zdarzyć to jednym z najbardziej dotkliwych to był były trudności wczytaniu ja nie my się nie zdawałem sprawę, że czytanie jest czymś tak szalenie ważnym będzie czytanie, pomijając już zaspakajać ciekawość to przez radę wypełniał zawsze wolny czas jak projekt nie miał co robić co można było zawsze wziąć książkę czy gazety i poczytać jak teraz nie mogę czytać towarzyszenie bardzo jest robić pozostaje oczywiście słuchanie muzyki nad to jest zawsze możliwe i ich natomiast ten sprzęt, który mam przy wszystko są prezenty coraz ktoś przynosi jakiś nowy na nową lub na no no jakieś wierni no i z tego oczywiście korzystałem jest to bardzo cenne myślę że, gdybym znał się lepiej na elektronice na obsłudze sprzętu komputera te dary to pewnie jeszcze więcej by mógł zrobić, ale to już niestety jakoś tak nie na moją głowę, a jak pan jako 9 dziesięciolatek radzi sobie mieszkając w niewielkim mieście nie w bloku z windą nie obok przychodni tylko w górach, żeby je tutaj ten dom budowałem 30 parę lat temu dosłownie, o ile pamiętam te 80 trzecim roku i od tego czasu jeszcze wtedy oczywiście pracowałem na Uniwersytecie w Warszawie na sesję w kolonii i tu przyjeżdżałem na długie wakacje na urlopy na przerwy w pracy no i aby potem już przeszedł na emeryturę, więc mieszkałem tutaj pół roku pół roku tylko na pół etatu byłem w Warszawie także mnie ta decyzja nie była wynikiem takiego rzucenia się na głęboką wodę tylko to było stopniowe przechodzenie na treść nowego ja muszę powiedzieć że, bo mnie pytają czasami moi przyjaciele moi bliźni czy ja nie żałuje tego, że zamiast mieszkania przy mieszka bezradnie miałem ładne mieszkanie na sadach żoliborskich przy była jakieś najpiękniejsza dzielnica Warszawy pewnie do tej pory jest jedna z ładniejszych i w zasadzie miałem bardzo dobre warunki wersety nie było także uciekałem też Bomi waszej, bo źle natomiast muszę powiedzieć, że nigdy nie było windy nie przeżyłem nigdy takiej chwili, żebym żałował, że się tu przeniosły natomiast jak mniejsze pytają ludzie młodzi mówią wiesz wie pan albo wieś tak żyje nam kompletnie na wsi w górach czy to jest dobrze czy to prawda, aby jak też bym chciał tego, że powiedzieć, że to nie jest takie proste np. jest wydawałoby się, że na wsi powinno być taniej tymczasem ja bym dużo taniej żył w Warszawie aniżeli żyję tutaj to jest największa niespodzianka ludzie bardzo siedzieli na, a na co można wydawać pieniądze Otóż jest dużo więcej okazji potrzeby dawania pieniędzy aniżeli było w Warszawie na co np. no wie pani całe ciągle coś naprawiać 6 ciągle coś udoskonalić kupić jakiś nowy sprzęt w Warszawie zapłaciłbym komorne opłaty za mieszkanie poza tym nic już nie obchodzi nas tutaj tutaj muszę wszystko zrobić sam ten kominek musi działać musi przyjść kominiarze wróć jeśli szkołami prawdę o tym by tak, gdy najprostsze rzeczy, ale jest albo np. jest susza w związku z powyższym bardzo spada ilość wody studni trzeba to studnie oczyścić pogłębić te także ciągle jest coś do roboty i wszystkim tym, którzy planują przeniesienie się na wiesza myślę, że jest to w ogóle słuszna decyzja szczególnie jak się w tym w tych miastach ten smog jest 6 zupełnie niesamowitego przez zez klucze to jednak chciał zabić trzeba by to robić stopniowo nie tak, że od razu gdzieś tam buduje sobie kupuje jakiś domek się przenoszę, bo ta może być jednak rzeczywiście to tylko trochę trudne ja bardzo stopniowo to w wchodziłem w to mieszkanie tutaj na wsi teraz okres się nigdzie nie ruszam na takie to już życie starców mieszka pan w miejscowości, w której wg przynajmniej tablic informacyjnych mieszka obecnie kilkadziesiąt osób, ale mimo to nie jest pan sami i ma pan też wsparcie w takim codziennym życiu ja mam bardzo dużo przyjaciół mam bardzo dużo kontaktów, chociaż muszę powiedzieć wyraźnie odczułem, że jest tych kontaktów coraz mniej niestety bardzo wielu moich rówieśników odchodzi to jest bardzo przykre, ponieważ przykre każde pożegnanie na jak kiedyś była taka okazja by można było już słuchawkę jest po pogadać poplotkować porozmawiać na te z perspektywy ludzi, z którymi się rozmawiać z jezdni jest niewątpliwie niewątpliwie przykre natomiast tu na miejscu to muszę powiedzieć, że nie narzekam na brak kontaktów mam to cały szereg ludzi zaprzyjaźnionych nowe PnB taką śmieszną rzecz śmieszna, ale ważne przyjemna pierwszą Lupy do czytania to samo, gdy ekspedientka w sklepie spożywczym, w którym normalnie się zaopatruje ja teraz, że teraz typu rzadko jest, ale jeździłem dawniej, ponieważ miał także taki charakter to wymiar taki towarzyski, na którego rzecz byłem tam w tym sklepie płaciłem rachunek i ekspedientka, która brała ode mnie pieniądze daje mi pan podaje mi jakoś małą paczuszkę co do tego to jest prezent Le Pena ja otwieram Warszawa jest LUPA, a teraz mamy tych lub pary, ale wie pani sam fakt, że ekspedientka w sklepie gdzieś tam no chyba kupiła nowe skody w żaden prawdy ID martwi się też miała mógł czytać korzystać z Lupy to było bardzo wzruszającej, że będzie takich odruchu życzliwości ze strony ludzi spotykam bardzo wiele, a czy wszyscy pana wkurza, jeżeli chodzi właśnie o stosunek innych do pana ze względu na pana wiek czy to ma znaczenie czy jest coś jakich zachowań, które irytuje pana innych osobach, które patrzą na pana przez pryzmat pana wieku no, więc nie to znaczy jeszcze bardzo przy tym broniłem miał ze sobą to PRM jako pewnego rodzaju taką legendę że, gdyby tutaj zamieszka ze mną jakaś zaprzyjaźniona pani, która by jej się mną opiekowała toby się czepiał, że marchewkę zjada, bo to zdrowe, żebym zmienił koszulę, bo jest nie całkiem świeża itd. natomiast niestety był byłoby dla mnie pewnym obciążeniem dlatego nie chciałem tego Rusi przez setek tak na koniec co przekazałby pan albo poradził osobą pana wieku albo osobom, które zbliżają się do starości jak o sobie dbać tak też psychicznie jak zachować taką sprawność intelektualną no też chęć do życia w ubieganiu się nie bardzo umiał poradzić to znaczy ja myślę, że tak starzenie się z procesem ciągłym to nie jest także z dnia na dzień się coś zmienia natomiast postępuje myślę, że tak no trzeba no najważniejsze to, żeby godzić się sytuacją na, jeżeli nie można czegoś robić to nie robić po prostu nie godzi się z tym faktem starość mają całe masy ograniczeń natomiast, jeżeli chodzi o stosunek ludzi otoczenia to bywa różnie bywa czasami taki trochę krępujący jak ludzie chcą pomagać wtedy, kiedy tej pomocy nie potrzeba, ale z drugiej strony z jest jeszcze gorzej, jeżeli potrzebna pomoc tej pomocy ludzie nie udzielą pewne także to jest ludzie stałe miejsce więcej i myślę, że wasze pokolenie będzie miało chce więcej problemów z tymi staruszkami którymi będzie trzeba się jednak jakoś tam opiekować zajmą ja uderzyłem 90 lat jest niewątpliwie jakimś no nie rekordem boje ja sam mam znajomych, którzy sąd ode mnie dużo nawet po parę lat starsi, ale to jest taki sędziwy wiek muszę powiedzieć, że jak na moim wieku jest zachowany jeszcze bardzo dużo takiej sprawności fizycznej psychicznej myślę, że jest bardzo bardzo różnie różni ludzie wniesie też żyją myślę, że na starzenie się czy chce zapracuje przez całe życie po druk czy pana blogu na pana profilu Facebookowym można znaleźć jakiś felieton poświęcone tematowi starości no chyba nie jest nie pamiętam w Rzymie pisał specjalnie natomiast starości to znaczy pamiętam, że pisałem kiedyś apel, żeby staruszkę pisali wspomnienia o tym przed chwilą mówiłem to pamiętam natomiast tych chyba chyba nie pamiętam nadzieję pani powiem nie widziałem zbyt także starość bardzo smutno taką samotną taką, w której jest wręcz Rojek samotnym nie mógł się pogodzić z tym, że jest samotny, który miał poczucie krzywdy to jest bardzo ważne ja nie mam w Chinach poczucie krzywdy mnie nie do nikogo nie mogę mieć pretensji natomiast, jeżeli ktoś przed miał rodzinę, którą bardzo dbała potem tę rodzinę go zupełnie jakoś tam jak to mówią mówią młodzi lało tak nota to jest przykre myślę, że rzeczywiście może stanowić no jakąś przykrość Niewiem myślę, że można starość bywa różnie na to chyba nie ma reguły te mam nadzieję, że może jakoś za czas jakiś niebawem jakiś taki właśnie PiS nagranie dotyczące starości będzie można pana usłyszeć na morze nie nie za nie zastrzegam szerzenie może może trochę na ten temat też będzie dziękuję bardzo Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: WEEKEND RADIA TOK FM

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj podcastów TOK FM bez reklam. Wybierz pakiet "Aplikacja i WWW" i słuchaj wygodniej z telefonu! A w promocji Black Friday obowiązuje prawdziwe 50% zniżki!

KUP TERAZ 50% taniej

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA