REKLAMA

Ile kosztowała pamięć? Średniowieczne wspominanie zmarłych

OFF Czarek
Data emisji:
2020-11-02 11:00
Audycja:
Prowadzący:
Czas trwania:
39:56 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
to wcale państwa moim gościem jest pan dr Grzegorz pac z wydziału historii Uniwersytetu Warszawskiego dzień dobry witam pana bardzo serdecznie niczym dobry witam pana witam państwa druk listopada 1listopada to te dni, w których wspominamy tych, którzy odeszli, czyli to jest taka przedziwna tradycja, która w pewnym sensie łączy zmarłych żywych tak, którzy się komunikują, a nawet wymieniają różnego rodzaju darami i to pan pisał o tym w 1 w jednym z książek jako o Memoriał i Rozwiń » warto o tym terminie Memoria powiedzieć więcej, bo to jest trochę więcej niż sama pamięć czym jest Memoriał może zacznę od tego, że mówimy o średniowieczu, choć pośrednio jednak na tym będzie się skupiał, ale zjawisko rzeczywiście serce tak Memoriał w tym sensie, który w którym, który miał używałem tego pojęcia też będzie, które pojawia się w badaniach media istotnych ono dotyczy właśnie komora zmarłych, ale to są, jakby 2 zjawiska w jakimś sensie z 1 strony jest to zjawisko pamiętania tego w języku polskim, gdzie dobrze nie da oddać, ale zjawisko pamiętania, ale z drugiej strony to zjawisko aktywnego przypominania prawda, czyli to, jakby zawiera w sobie te 2 elementy i praktyce średniowiecznej tam Memoriał, który mówił on ma charakter religijny i to zarówno pamięć zmarłych tak też tych świętych zmarłych się o nich pamięta i są zapisani w księgach tak dalej i że odpowiednie dni się ich pamięć nowe w sensie przywraca czy aktywnie kultywuje to przede wszystkim poprzez poprzez modlitwę, ale też poprzez dzieła Miłosierdzia wobec ubogich poprzez fundację poprzez posty albo wręcz przeciwnie poprzez właśnie np. ufundowanie mnichom, którzy się modlą zadanego zmarłego tego dnia nie dodatkowe porcje wina tą nazwą Caritas wówczas prawda bardzo przyjemna forma przyjęta dla owych wyników upamiętnienia danego danego zmarłego to wszystko składa się ona na to pojęcie komend rację właśnie mori, które no one związane z oto to nie jest zjawisko związane z konkretnym konkretną datą tak mówimy akurat za rozmawiam akurat Zaduszki zaraz chętnie powiem, bo sam Zaduszkach jako jako czy w dniu wszystkich wiernych zmarłych jako o uroczystości, która też ma średniowieczne korzenie, ale zjawisko które, których całoroczne tych Święty też te imiona zmarłych się wpisuje albo takie listy zmarłych, gdzie oni po prostu występują 1 po drugim po to, żeby móc ich imiona przywołać modlitwie albo też bardzo charakterystyczne w kalendarzach na marginesach kalendarzy, które oczyści sami zawierają też wspomnienia świętych wpisuje się datę śmierci danej osoby no po to, żeby w rocznicę można było się pomodlić co zresztą powoduje, że my historycy czasami mamy kłopot, ponieważ jak państwo po spirali nawet pewnie po Wikipedii niektóre postaci historyczne znaj mamy mamy pewność właściwie co do dnia ich śmierci nie zdobył powiedzmy nie wiem 13 grudnia tak nazywać już gorzej z rokiem, bo tego nie nie zapisywano, bo to niebyła tak istotne istotne było, żeby co roku 13grudnia mnisi klasztoru i któremu ów zmarły no czy jego rodzina ufundował coś prawda jakoś się przyczynił, żeby o nim pamiętali w modlitwie myślę, że tutaj ważne jest także, że oprócz tego, że ważne są osoby, które są wspomniane z imienia nazwiska, którego pościeli było wtedy, ale ważne są też osoby, których nie wspomniano, bo ciekawe jest to dlaczego ich nie wspomniano no niby dlaczego kogoś nie wspomniano to jest to głównie z różnych przyczyn oczywiście to znaczy teoretycznie ten ten zapis ten zapis w księgach liturgicznych obietnica pamięci, którą dana wspólnota religijna może być klasztor to może być kapituła daje swoim swoim dobrodziejem jest oczywiście na wieki wieków amen i do końca świata niż będą się modlić, ale oczywiście w praktyce różnie bywa tak czy teksty są te księgi są przepisywane po prostu jakiś inny może może czasem zaginąć, ale może być też tak, że po prostu kogoś nie odnotowano rozmaitych przyczyn to możemy sobie życie bardzo trudny zawsze się domyślać, dlaczego czegoś nie ma, ale przyczyn może być bardzo duża może być także ktoś na skład był do rodzinnego klasztoru, jakie z powodu kłótni poinformowano o jego śmierci tak jak to było niezbędne, więc zmniejszeniem bardzo mogli to te śmiecie w kalendarz pisać, ale oczywiście są też sytuacje, kiedy po prostu ktoś albo nie był dobrodziejem albo tutaj rozwiąże pan nawiązuje do mojego tekstu jest tam zastanawiam, dlaczego dziecko starych kobiet znam się paliwo do pana tak tak to bardzo dobrze w gruncie rzeczy bardzo się cieszy natomiast tam się rzeczywiście teren nad tym, dlaczego kobiety, bo to nie interesował dbają o upamiętnienie jednych jednych ludzi jakoś tam sobie bliskich, a innych, a innych nie ale, ale może nie chciał go może powiedzieć, że może rzeczywiście jest dobry moment jednak rozmawiam Zaduszki i tez, które może warto powiedzieć cały czas mówi właśnie o Memoriał w ogólności tak ale jakby sam pomysł żeby, żeby był jeszcze 1 szczególny dzień poświęcony jest poświęcony wszystkim wiernym wart jest jak powiedział średniowieczny to jest pomysł okolice roku tysięcznego po pomysł, że określenie pomysł może nie jest jednak na inne drobniejsze ale, ale idea, która wyrosła w kręgu opactwa linii Brudzińskiego opactwa i łączone jest osobą odlana z linii jednego z wielkich opadów linii, który no właśnie postanowił, że powinien być ten 1 dzień zaraz po dniu wszystkich świętych, która ma nieco dłuższą metrykę, którą będą się modlić za wszystkich zmarłych, zwłaszcza nauczycieli związanych z linii ale, ale szerzej za za zmarłych za zmarłych chrześcijan, a ponieważ klasztor linii jak pewnie państwo jedzono utworzył swego rodzaju za konto za wielkie słowo pewniak Kongregację tak iloma tam z wieloma klasztorami w Europie, które były z tym ruchem reformy benedyktyńskiej związane, które były powiązane z takimi więzami między sobą no to święto się upowszechniło, ale no warto zwrócić uwagę, że dziecko z tego powodu, że to święto właśnie metrykę no średniowieczną właśnie okolice ku tysięcznego one lekko nieznane przez wschodnim chrześcijaństwie, gdzie do dzisiaj utrzymała się tradycja łącząca modlitwę za zmarłych przede wszystkim okresem wielkanocnym tak to jest zresztą tradycja, która właśnie się też funkcjonowała, że oto właśnie po święcie zmartwychwstania jest moment by modlić zmartwychwstanie zmarłych poniekąd zresztą procesja rezurekcyjna warto uświadomić właśnie procesją, której celem było obwieszczenie zmarłym w tej radosnej Nowiny, że mają szansę na zmartwychwstanie, ponieważ to martwy dlatego w oko kościoła, czyli na terenie cmentarza mówiąc wprost okres około kościoła były były pochówki prosta tak by szefa stojący właśnie to myślenie o tej wspólnocie żywych i zmarłych jako o jakiejś przestrzeni, w której możemy się ze sobą komunikować na różne sprawy tak tak oczywiście to jest to jest taka w jakim sensie klasyczna dla dla badań media historycznych myślę jest nawet artykuł pod tym tytułem wspólnota żywych umarłych to jest to przekonanie no właśnie mówiliśmy w skład takiej wspólnocie klasztornej, która ci jakiegoś swojego dobrodzieja no jest to przekonanie 2 strony tej wymiany no ci zmarli ci żywi są miłość tej granicy śmierci pewną wspólnotą dotyczyć ma swoje korzenie w myśleniu chrześcijaństwo czy przekonaniu, że ci zmarli, o ile na życie zmarł jak mnie nie przestali istnieć także nadal są tylko inaczej w związku z tym no pewne zobowiązania on się utrzymują w związku z tym jeśli np. ktoś dzięki swojemu właśnie swojej hojności został za za zapisane jak do Konfraterni pasty do do no i został przyjęty, jakby do bractwa jest tam członkiem wspólnoty tak np. władców honorowano w różnych instytucjach religijnych nie byli von włączanie do wspólnoty no w takim sensie wręcz niemal dosłownym to znaczy, że np. wprawdzie sami nie byli obecni na modlitwach, ale mieli opłacali człowieka tak wikariusz faktury który, zanim w obecnym Litwa wspólnoty no, więc jeśli ktoś był w tej wspólnocie życia to jest też po śmierci, a tutaj by zobowiązania wspólnoty modlitwy za każdego członka tej wspólnoty, które oczyści dotyczą też żywych one jakby po śmierci nie ustają wrócimy do naszej rozmowy po informacjach Radia TOK FM państwa i moim gościem jest pan dr Grzegorz pac z wydziału historii Uniwersytetu Warszawskiego informację o godzinie jedenastej 20 już za kilka minut po informacjach wracamy do programu off czarek czarek państwa moim gościem jest pan dr Grzegorz pac z wydziału historii Uniwersytetu Warszawskiego w jaki sposób badać pamięć panie doktorze no znaczy pamięć pamięć można oczywiście badać właściwie za pomocą niemal wszystkich źródeł historycznych one zwykle mówią nam o pamięci natomiast jeśli przez kroniki też mówią o pamięć o tym jak pamiętano przeszłość prawda, ale jeśli pyta pan jak pytać pamięć w tym w tym wąskim sensie w tym znaczeniu tak Memoriał w Memoriale czyli jakby tej religijnej upamiętni no to to tutaj oczywiście niekiedy nam pomocą służą teksty narracyjne, czyli np. właśnie kroniki, które informują nas o tym, że ktoś, że ktoś zadbało o swoją o pamięć swoją bliskich mówią nam nam po prostu o tym dzięki nim czasami czasami możemy zrozumieć właśnie, dlaczego pewne osoby są pamiętane albo albo albo nie są pan pytał o to dlaczego niektóre osoby nie są pamiętane no piękny przykład, dlaczego też nie jest pamiętany daje nam daje nam kronikarz i czwarty dopisuje Bolesława Chrobrego, który spustoszył dobra wokół wokół Magdeburga i jak sam PR mówi, więc charakter imitacji tego braterstwa, którą wcześniej był w radzie zginął z Magdeburgiem została przez niego zerwana, więc dziwnego, że później później w katedrze Magdeburg Kamil c Magdeburg bynajmniej nie wspominali Bolesława Chrobrego w modlitwach mocno się najważniejszymi źródłami, które mówią o komora jak powiedział są 2 rodzaje źródeł z 1 strony właśnie tych źródła komora sztywno, których już mówiłem, czyli właśnie tzw. Liber vitae księga życia właśnie owe listy zmarłych albo nekrologi nekrologi pojęcie nekrolog dla dla dla średniowiecza znaczy trochę innego niż w planach ekologami nazywamy właśnie owe owe listy pisane kalendarze aktywni, czyli przypisane do konkretnych dni wspomnienia zmarłych on nam mówią o tym jak dana wspólnota kultywowała pamięć o kim pamiętała wydanym w danym okresie oczywiście wtedy, kiedy ten tekst powstał, ale nie mniej istotne są też dokumenty zachowane po prostu dokumenty fundacji czy donacji na rzecz instytucji religijnych, ponieważ w dokumentach poza tym, że znajdują się tam twardy dach tak na to co komu dano w jakim zakresie ile ludzi, jakie dobra, jakie ziemie ile wsi, które się prawda no to zawsze znajduje się też informacja jak w intencji i to się znajduje informacja za pamięć moją moich rodziców tak za pamięć moją mojego brata no itd. tak dalej, więc możemy przypuszczać, że te dokumenty oczywiście nie zawsze jesteśmy tak komfortowej sytuacji mieć i donacje taki dokument, którym jest owa donacja później nekrolog, którym widzimy proszę tak ta osoba rzeczywiście wspomniana możemy przypuszczać że, że jeśli takie zapisy znalazły się na dokumencie swego rodzaju umowie między między danymi cechami kanonika wiceministrami, a donatorem no to rzeczywiście te osoby były były wspominane tam czasami też znajduje np. takie taki zapis, że dana osoba ma być pochowany na terenie klasztoru prawda to też jest jakby taką formą wpisania się na stałe w pamięć w pamiętnej wspólnoty religijnej zostawia się czy takie upamiętnienie kom MO racja wynikała z potrzeby duchowej tych, którzy pozostali tak przy życiu, żeby właśnie w jaki sposób zapamiętać uczcić i dobrze do tego celu nadawały się np. klasztory kościoły czy wręcz przeciwnie był to pewien produkt, który klasztory kościoły wymyśliły po to, by zwiększyć swój dochód jednocześnie opakowań ująć go w tę duchową ten ten duchowy papier warunkowy no bardzo trudne oczywiście odpowiedź na tak postawione pytanie mogę powiedzieć, jakby co mówią źródła i pewnie nie będzie bardzo zaskakujące, że źródła mówią nam raczej to pierwszy tak inaczej mówią nam o głębokiej potrzebie ludzi, aby modlić za zmarłych o głębokiej port o no głęboki od czas też bardzo mocnym poczuciu niepewności co do co do własnego zbawienia i też z drugiej strony w przekonaniu, że są ludzie, którzy są dziś mogę tak to specjalistami od tego są tak, ale rozmawianie, bo od modlitwy za kogoś do przekazywania nieruchomości czy majątku komuś innemu po to, aby uczcić jest jednak troszeczkę kawał drogi i takie nie powiedziałbym dlatego z 1 strony z 1 strony myślę, że działa tutaj jednak dosyć, ale wojaże Węgrowska pani doktor tak chociażby Scotta może koty na marginesach kod zostanie rękopisów, kiedy indziej może ktoś inny, bo to też ciekawy temat, ale wraca do Itaki nie w tym sensie że, że myślę, że Dziady uniwersalne taka zasada jednak funkcjonująca w wielu religiach i głęboka kosztom chyba funkcjonująca jak widać w badaniach antropologicznych, czyli taka ta słynna zasada rzymska do des tak, czyli dałaby daje, bo otrzymali ci da tak ta prawda, aby daje być dano to z 1 strony, a z drugiej strony myślę, że też, że tam zatem też stała pewna myśl powiedziałbym teologiczna było takie głębokie przekonanie że, że te instytucje religijne one często były zresztą ważne, aby dawał tak, abyśmy dał może tak to nota tarczy więc, więc instytucje religijne były takie głębokie przekonanie, że one rzeczywiście stanowią no w jakim sensie własności niebios tak to znaczy, że jeśli klasztory pod wezwaniem nie będzie Świętego Idziego to, że Święty idzie w prawdziwym panem tego tego też tych ziem ludzie, którzy są ludźmi klasztor Świętego Idziego często do rycerzy, którzy są one salami klasztoru Świętego Idziego często rzuca po prostu zwani ludzie Świętego Idziego tak rycerzy Świętego Idziego mnisi są, jakby tymi najbliższymi sługami Świętego Idziego czyli jakby dając coś temu klasztorowi jak wydaje się faktycznie w jakim sensie coś no coś ze ta myśl była zatem taka jak pokazują niektórzy badacze, że oto daje się fragment swojego rzymskiego dziedzictwa, aby w zamian otrzymać dziedzictwo niebieskie tak, czyli udział w uchwale chwale nieba no to jest 1 rzecz też myślę, że jeszcze 1 trzeba pamiętać że, że te to dawanie traktowano też jako formę no jak wiadomo są 3 takie jak jest modlitwa jest jest po jest jałmużna i to traktowane jako tą trzecią formę jako jałmużny tak czy jałmużnę dla ubogich, których często rozumiana po prostu jako jako mnichów tak czy jako niski rozdawano też dobra ubogim wiemy np. nie wiem, żeby świętej Matyldy pierwszy rzut, który wchodzi do głowy, bo lubię ten tekst to wiemy, że Matylda w rocznicę śmierci swojego swojego męża wydawała jałmużnę ubogim dawała im jakieś tam chleb coś na jakiś tam obdarowała w sposób szczególny to też była forma, która miała służyć no właśnie upamiętnieniu i jak w uzyskaniu fakt większych zbawienie dla męża, jeżeli obdarowanie chlebem było obdarowanie w sposób szczególny to co było takim zwyczajnym oberwaniem no SI w sposób szczególny dla w sposób szczególny rozwój dla w tym sensie, że dla Matyldy ten konkretny dzień proszę pamiętać, że Matylda pewnie nie była nie była jedyną, czyli tych tych dzieci ci biedni mogli liczyć na na różnego rodzaju właśnie Caritas różnego rodzaju Matylda Muller tam Joanna masłem, a Franciszek szyneczkę w ten sposób zaciera obdarowania tworzyły całkiem smaczne śniadanko ja raczej myślę, że oni mogli po prostu co chce to parę dni liczyć na ten chleb, bo ktoś akurat miał jakąś rocznice śmierci kogoś bliskiego z tej okazji im coś wydawano, czyli rozumiem, że z punktu widzenia ubogich im więcej upamiętnień tym lepiej, bo to oznaczało, że można zdobyć to grosik to właśnie kitkę chleba to coś tam natomiast te upamiętnienia, o których mówimy to są upamiętnienia, które elity sobie nie tworzyły i dzięki temu właściwie historia gości dziś już co doskonale wiemy także historia, którą znamy tę historię jednak elit to jest historia z akt zdały to to jest tak też ta, którą mamy jakby, jakby w źródłach ja nic nie potrafiłem w życie wiele powiedzieć czy zwykli ludzie też czegoś dotknie nie robili nie po prostu tutaj nie przetrwały nam na źródła, ale no pewnie na miarę swoich możliwości tak natomiast tutaj jakby to co trzeba podkreślić już trochę trochę mówiłem, że to jednak jest też to poczucie, że pan mówi, że to dobrze dla ubogich to prawda dobrze dla ubogich, ale pani wcześniej zauważył jeszcze lepiej dla instytucji kościelnych tak, bo to one chcę się są traktowane te nie jest niezwykle tak tak tak taki sposób czy czasami po prostu dość mówi jak się mówi o ubogich tak powiedziałem to ma się na myśli właśnie właśnie mnichów oni są tymi, bo oni żyją z łaski, który w stopniu prawda, że jak już otrzymają łaskę ziemi np. wspólnie z dochodów ale, ale pierwotnie żyją żyją z ławki tzw. złotą beczkę dla mnie Sieczka w albo raczej nie będzie tworzył wiersze Calais, ale to raczej częściej była ziemia nie Złotów dziecka tra ta niemoc wiadomo że, gdyby dziś widzieli, z której strony ten Chlebek jest posmarowane masełkiem nowych chorzy tak dobrze, czyli mamy komend rację i być wspomniał wspomina pan o tym trochę panie doktorze wcześniej, ale właśnie, nawiązując to do tekstu pana autorstwa pytałem o to kogo nie ma, dlatego że inaczej inne priorytety jeżeli, tworząc projekt priorytety priorytetami czy inaczej może wyglądały te relacje umowy, które kobiety zawiązywały czy też układały się w klasztorach, a innym mężczyźni myślę tutaj o osobach czy osobie czy osobach, o których należy pamiętać przy pomocy właśnie modlitw czy nekrologów wspomnianych tak kobiety głównie myślały o swoim mężu tak czy tych może wyjaśni jak do tych do tych do tej tematyki właśnie operację przeszedłem, jakby ze strony zainteresowania historią kobiety mogę tak tak to nazwać i rzeczywiście, gdy na 1 rzecz podkreśla na początku istnieje takie przekonanie w badaniach balistycznych, ale nie jest bezzasadne dosyć skomplikowana cel ogólny zbiór nie jest bezzasadne w tej całej, jakby konstrukcji kobiety pełniły szczególną funkcję, że kobiety były traktowane w okresie wczesnego pełnego średniowiecza jako te postaci, które ma szczególne zobowiązania w rodzinie one są tymi szczególnymi osobami troski o modlitewną pamięć nie tylko zresztą modlitewne, ale pamięć i i tak ma pan rację to inaczej funkcjonował upadku mężczyzn kobiet, choć chce funkcjonować tak samo to znaczy modlono się za osoby najbliższe za najbliższy krąg rodzinny dlatego, że to były inne osoby dla dla dla kobiet inne dla mężczyzn czy te same, ale inne w sensie relacji, a mianowicie to wynika po prostu z układu rodzinnego to znaczy my mamy jednak przekonanie było o tym wielka dyskusja w oczywisty, ale jednak większy bada obecnie zgadza się, że rody wczesnośredniowieczne co do zasady mają jednak charakter po Patryk na czarnym, że to jednak tali, jakby ta celnie ojcowska jest tą tą to ona jest to istotniejsza w związku z tym kobieta w momencie, kiedy wychodzi za mąż ona przenosi się do domu męża, ale też jakimś sensie włącza się do rodziny męża tak staje się częścią rodziny męża w takim bardzo głębokim sensie i w związku z tymi obu zobowiązania dotyczące modlitw com demokracji to właśnie to są zobowiązań wobec tych samych osób co jej męża tak, czyli jego jego rodziców tak jego najbliższych, a jednocześnie innych osób w tym sensie żona no to dla nich są teściowie tak może rzadziej widzimy upamiętniania upamiętnienia dotyczące własnej rodziny kobiety to właśnie wynika z tego z tego patron naszego charakteru, toteż związane, ale to pewnie pewnie będzie chciał o tym porozmawiać później, bo domyślam się teraz na zaszczytem wiadomości, toteż związane z kwestią majątku tak tylko go z kontroli mają ulubione mój ulubiony rodzaj gościa karne śledzący czas wiedzący co zaraz ma nastąpić bardzo panu za to para się docieramy dr Grzegorz pac z wydziału historii Uniwersytetu Warszawskiego z państwa i moim gościem jak bardzo słusznie zauważył pan doktor za chwileczkę informacje o godzinie 1140, a po informacjach wracamy do programu off czarek wcale państwa moim gościem jest pan dr Grzegorz pac z wydziału historii Uniwersytetu Warszawskiego wracamy do średniowiecza do dnia zadusznego i do modlitewnych wspomnień zmarłych w średniowieczu oczywiście wspomniał pan tutaj o majątku, który wpływał także na możliwości wspominkowy, więc właśnie to jest taka rzecz, która też wynika z badań wynika ze źródeł ale, ale badacze to do tego doszli, że jesteś prosta zależność zwykle między ofiarowane majątkiem tym od kogo pochodzi, a tym tym właśnie za kogo się modlono i to wraca do kwestii kobiet, które się modlą za za głównie za rodzinę swojego męża no podstawowym majątkiem, którym dysponuje kobieta częściowo dysponuje zażycia męża bardziej niezależni jako wdowa, choć też nie do końca niezależnie to jest tzw. wiano w języku polskim rozróżnia posag wiano mało, kto to rozróżnienie użyć znaleziono pierwotnie to było jak postać jest wnoszony przez kobietę do do do do rodziny nowej tak tak wiano jest to kobieta w momencie ślubu otrzymuje od męża to bardzo ważna instytucja w średniowieczu ważne dla Legii dla ustanowienia legalnego małżeństwa kobieta otrzymywała pewne ziemię od męża, który później jako wdowa będą stanowiły swego rodzaju zabezpieczenia to teraz poziom bardzo to nie jest tak, że to przewidziane to było to co nosiła żona wie pan to są pojęcia netto to przypadek myślę, że nawet się zanosi posag, ale w każdym razie nie chciałbym tutaj wypowiadać na temat terminologii np. staropolskiej, bo boi do końca nie jest nam nie zajmuje się tą epoką, a wiem tylko, że rzecz w języku łacińskim mogę powiedzieć to jest dos przy czym niestety w języku łacińskim dos może znaczyć obie te rzeczy rzeczy zarówno właśnie majątek wnoszony przez kobiety do rodziny, jaki otrzymywane od męża, ale dla okresu, który mnie interesuje zwykle znaczy właśnie to drugie, bo to to była podstawowa forma zabezpieczenia, ale do swojego wzrostu to jest termin prawa rzymskiego tak oczywiście oczywiście, że tak to no to są to jest łacina było nie było więc, więc jeśli kobieta ma owe ziemie, które pochodzą z rodu męża tak to i nimi może dysponować, żeby obdarować jak i klasztor czy jakieś jakąś inną instytucję no to w jakim sensie siłą rzeczy ona upamiętnia tego męża i tych od, których on dostał ziemię, czyli np. jego jego ojca takiego rodzina i teraz my spotykamy takie sytuacje w tekstach średniowiecznych dokumentach, że nagle okazuje, że kobieta upamiętnia na tle swojego swojego ojca tak pomija w ogóle rodzinę, ale bardzo często wtedy okazuje, że mówi, a to daje z moich dóbr dziedzicznych daje to co dostałam od mojego od mojego ojca to daje na ten klasztor jego dusza prawda, czyli jest w tej bliska zależność ona jest zresztą my wiemy, że po prostu czasem celowo dawano dobra w tym właśnie z takim przeznaczeniem na uchodzi choćby krytyk Marek Wójcik przywoływał ME jest postęp jawi się postać postać biskupa, który mówi w tym meczu padł, który też nie jest istotne mówi do swojej siostry czy pamiętasz jak dałem ci te dobra z tym przeznaczeniem, żeby po mojej śmierci ofiarowała je temu temu Świętemu, czyli instytucji tak tam jeśli dobrze pamiętam właśnie chodzi o Świętego Wawrzyńca i Magdeburga, ale ale, ale nie ale, ale nie leczy MR burka, ale w tym momencie jest na 100% wie to nie jest istotniejsze tak widać, żeby taki jest zdania tych dóbr siostrze po to, żeby ona po śmierci upamiętniła swojego brata, czyli innymi słowy chodziło o to, aby kupić sobie to wspomnienie tak czy to być wspominanym tak można powiedzieć, chociaż bardzo to pan wulgaryzmów kupić sobie no, żeby oferować prawda ofiarować instytucje religijne, więc Świętemu, a więc niebiosom coś od siebie coś sami uzyskać nawet do tak to wulgaryzm tak samo jak pan Jan wulgaryzmów to transakcje z Bosak poseł składa się z sokiem z 2 części tak właśnie tego wspomnianego Jana przy Janku nieważne chodzi chodzi o to, że to wszystko jakoś transakcję wymienną tak tak, że wiele nadal będzie się upierał, że chodzi o te rozróżnienia posady składających się w 22 część mówimy o innej epoce, ale i tak tak panie dobrze nie dobrze zostawmy w Jan wiano przymiarek czy przy tylko w przemianę, która na boku, a Powróćmy do zakupów, bo rozumiem tak tak zrozumiałem, że oczywiście możemy budować różnymi terminami i różną opowieścią różnymi opowieściami o to o co chodzi, ale wiem, że bycie wspomnianym przez w momencie śmierci czy po śmierci przez długi czas było uważane za coś ważnego dla Niewiem spokoju dusz dla wiecznego czegoś tam i ważną starano się zabezpieczyć sobie jak najdłuższe wspominanie przez nie modlitewne przez mnichów czy bliskich bycie umieszczanym w tych technologiach i kalendarzach właśnie kupując stoczyli, przekazując jakiś włości rozumiem na na rzecz klasztoru by takie jak powiedział było po prostu traktowane jako zwiększenie swoich szans na na zbawienie więcej wspólnot się modliło im bardziej mogło się też czasami widzimy, że w przekonaniu o szczególnej sile jakiegoś Świętego, czyli jeśli się czy te pieniądze jeśli mogę czy też ziemię można było lepiej gorzej zainwestować tak to znaczy można było można było przekazać Świętemu, który zdaniem donatora szczególną szczególne, żebym przy szczególne jest miły Bogu szczególnie dużo można można za jego pośrednictwu uzyskać są też wspólnoty mniejsza, które są szczególne te związane choćby z ruchem reform mona stycznym skoro są reformy drastyczne, które mają naprawić poprawić życie w danym klasztorze ucięcie poważniejszym no to myślę sobie arystokraci może lepiej dać takim mnichom, którzy no właśnie należą do tego ruchu reformy, którzy są szczególnie pobożni, bo ono siłą rzeczy ich modlitwa będzie lepsza być może nie mogą się więcej skuteczniej itd. prawda więc, ale tutaj jest 1 aspekt, który nie możemy zapominać by uczyć cały czas mówimy o nawet mówił o kupowaniu cały czas mówimy o sprawie zbawienia także, że te donacji służą służą celom religijnym przed 100 i tak pewnie jest, ale nie można też zapominać, że to jest pewien element też być społeczno-polityczny w tym jest oczywiste że, że jeśli jest władcą, aby jeśli jeszcze arystokratą to bogaty donacje na rzecz kościoła są też formą manifestacji swojego swojej zamożności swojej pozycji swoich możliwości prawda są po prostu są sposobem po taką swego rodzaju ostentacji ją pokazywaniem co się może i tutaj jakby nie bez powodu np. nie wiem kiedyś rozmawia o osi Ciechu, czyli o o Palestynie Władysława Hermana który, który jak niektórzy uważają tak można wnioskować też kroniki Galla trybun bardzo niechętny uzurpuje władze tą drogą mówi, proszę bardzo, oto jego fundację tak kocha kościół kościół Świętego Idziego w Cracovii obecnie święto Andrzeja potężna konstrukcja tak na miarę królewską mówi się to jest ostentacja, która ma powiedzieć jak ważny jestem tak jak jak jakieś ambicje, więc jak chciał zwrócić na to uwagę, że oczywiście źródło tego wszystkiego jest religijny, ale przecież wiąże się to bardzo wieloma innymi zjawiskami także właśnie powiedziałbym społecznymi i politycznymi są drogą ciekawe, że w ramach reformy niż doszli do wniosku, że no to woda przelewa się kasa na nasze konto na tym polega telefonie będziemy się nie reforma jeszcze bardziej, że zdrowie i więcej kasy wpadnie w tym bardziej żarliwie modlić się będziemy to jest nasza reforma gier reformy szewskim nie reformy polegały na zmianach sposobu życia przez obyczaju, bo reguła była jednak wygląda obecnie uwaga zmienił nr 2 nie to raczej raczej wydaje się, że są bardzo często konsekwencją tego było to, że dane klasztory zyskiwały opinię właśnie szczególnie pobożnych być może zasłużoną tak być może rzeczywiście w wyniku reformy nie chcę w to wchodzić to życie mnichów tam rzeczywiście tak stawało się na lepsze przejmie tak tak tak wierzą ta, ale istotą reformy była zmiana obyczajów no choćby tego nie ile ile psalmów mówi dziennie i coś spożywa, jakie posiłki co się je tegoż mniej jak często się pości teraz tego typu kwestie czegoś nie no to zależy panu była wielka dysku dysków między kliniką a, a system sami Bernardem z werwą na temat tego jak bardzo należy właściwie padały bardzo ciekawe argumenty polecam tutaj książkę brata prof. Michała Glanowskiego benedyktyna, który bardzo gadają to państwo znajdą państwo w archiwum programu Owczarek czy właśnie roku zeznawał, że było kiedyś dała tak oczywiście było klinikach i opinii był byłych mamy 2 programy cenami z obrotem profesorem, ale sprawdza czy pan czytał książkę wprost, ale czytałem pytałem słuchaczy sporo referatów brata profesora to jest bardzo interesująca osoba bardzo dobrze to jest zbyt teraz zapowie dobrze nic wracam wracam, że uzdrawia po, ale rzeczywiście pozdrawiamy i życzymy wytrwałości w zestawieniu czy została z bratem cały czas być bratem, a co z chryzantemami, kiedy pojawił się zatem w ogóle się pojawi ma czy możemy nic o tym nie wiadomo mówiąc szczerze, żeby w średniowieczu kwiaty kwiaty funkcjonowały w tej funkcji jako jako jako element demokracji nie chyba nie potrafi powiedzieć na ten temat pytała proponowanych tutaj wydatków, bo każdy z nas wyobraża, że także zagrać Radia TOK FM wydaliśmy dużo pieniędzy to znaczy myślę o tych, którzy poszli kupować, ale myślę także tych, którzy nie można kupować tak pan premier w naszym imieniu zakupił rozumiem te kwiaty więc, więc daliśmy sporo chcący niechcący, ale ciekawi mnie czy właśnie oprócz tych wspomnień w ekologa wspomnień w kalendarzach modlitw pojawiają się jakieś takie gadżety typu znicze typu właśnie jakiś kwiaty typu coś, o czym znicze tak to znaczy może nie znika, ale świetne np. takim takim sposobem fundacji, lecz takim rodzaju fundacje np. fundowanie oświetlenia tak właśnie oświetlenia za pomocą świec do miejsca, w którym jest grób tej tak albo gdzieś planuje własny grób kaplica jest na własny grób i tam funduje się oświetlenie na dzień na dzień wspomina na dzień właśnie rocznicy oświetlenie na przez cały rok, więc tym sensie Znicza, ale w ten w ten sposób można też ufundować po prostu święte dla kościoła, ale tu oczywiście ten związek między miejscem konkretne akty miejscem, gdzie jest grób, a owymi świecami jest jest bardzo ścisły bardzo panu dziękuję za dzisiejszą rozmowę tak jak bardzo wiele tak jak bardzo proszę my Heart artykułach zawsze zawsze musimy jeszcze takiej taki przepis, że to to było fundowane przez na te granty chciał wiedzieć dzisiejsza rozmowa nie była możliwa, gdyby nie moja sześcioletnia córka, która ma pracę masz szkoły zdalną bardzo dzielnie zajmuje się pracą własnych co umożliwiło nam rozmowy cudowność, ale życie Lenka pozdrawiamy bardzo serdecznie Helenka i proszę tylko pani Helenka od części sponsorować takie rozmowy ku chwale ojczyzny, a ja też wspomnę o książce ojca profesora z wtedy to była książka zatytułowana albo nie wojna, ale jeszcze będą książka spór o tradycję klinik oczami swoich i obcych pomiędzy pochwałą negacja taka tak tak właśnie tytuł patrzy na półkę i nic tak tak ma tytuł tak to i tak tak to książkę, która ukazała już dobre 7 lat temu i znajdą państwo też mam nadzieję rozmowy na ten temat w archiwum audycji Owczarek pan dr Grzegorz pac z wydziału historii Uniwersytetu Warszawskiego był państwa moim gościem bardzo dziękuję za to podstawowe informacje już za kilka minut o godzinie dwunastej dzisiejszy program przygotował Paweł Ziętara, a nad jakością naszych połączeń czuwał Kamil Wróblewski Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: OFF CZAREK

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj podcastów TOK FM bez reklam, oraz sprawdź jak działa nowe internetowe radio TOK+Muzyka. Wybierz pakiet Standardowy i słuchaj wygodniej w aplikacji!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA