REKLAMA

Dlaczego tak ważne jest kto zostanie polskim sędzią w ETPCz?

Połączenie
Data emisji:
2020-11-06 13:20
Audycja:
Prowadzący:
Czas trwania:
16:30 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
łączenie trzynasta 23 Jakub Janiszewski przy mikrofonie znam jest Dominika Bychawska Świniarska z Helsińskiej fundacji praw człowieka czy dobre piękne panie redaktorze dzień dobry państwo nasza rozmowa z częścią cyklu 70 lat europejskiej konwencji praw człowieka, którą organizujemy z Helsińską fundacją praw człowieka, ale myślę, że nawet byśmy tego cyklu organizowali tak byśmy, o czym chcieli rozmawiać, bo jest to rzecz szalenie istotna mianowicie europejski Trybunał Rozwiń » praw człowieka i Polska kandydatura do tego Trybunału musimy sobie wyjaśnić na początek jak działa ten europejski Trybunał praw człowieka nadzorowany jeśli można tak powiedzieć przez radę Europy, dlaczego tam poszczególne kraje wysyłają swoich sędziów i poseł sędziowie są akurat sędziami narodowymi, dlaczego to jest tak w ogóle wymyślone może od tego zacznijmy w latach dziewięćdziesiątych dziewięćdziesiątym siódmym roku konkretnie europejski Trybunał praw człowieka stał się Trybunałem stanu w stałym, które ma swoją siedzibę w Strasburgu i każde państwo rady Europy wysyła do tego Trybunału 1 przedstawiciela, który pełni tam dziewięcioletnią kadencję jako sędzia krajowy jest dosyć długa kadencja i o tyle ważna, że sędzia danego kraju zawsze bierze udział i uczestniczy w rozstrzyganiu spraw danego kraju to znaczy sędzia z Polski na pewno będzie zasiadał i orzekał w sprawach z Polski i może to robić w różnej konfiguracji oczywiście może to być komitet 3 sędziów izba 7 sędziów bądź też znacznie rzadziej i wielka izba złożona z 17 sędziów i obecnie każdy obecnie urzędującego na sędziego kadencja upływa w październiku przyszłego roku rada Europy już w marcu zaprosiła władze w 2020 roku zaprosiła na rząd do przedstawienia listy 3 potencjalnych kandydatów na ten urząd, bo po tym, jak na rząd zabierze tych 3 kandydatów będzie musiało jeszcze się spotkać zgromadzenie parlamentarne rady Europy, które finalnie zadecyduje, który z tych 3 kandydatów sen stanie się sędzią z Polski i rozumiem, że nie mamy tych kandydatur nie mamy dzisiaj upływa termin na zgłaszanie się kandydatów do Ministerstwa Spraw Zagranicznych niestety tu Helsińska Fundacja naczelna rada Adwokacka krajowa rada i radców izba radców prawnych zgłosiły się już w maju do Ministerstwa Spraw Zagranicznych, prosząc o to, żeby ta cała procedura krajowa była jak najbardziej jawne transparentne zresztą to nie jest nasz rynek, że ona tak powinna wyglądać to jest to są zalecenia samej rady Europy, która jest coraz bardziej zaniepokojone jak ze sposobem wybierania sędziów w kraju może się tak zdarzyć, że zgromadzenie parlamentarne ze względu na brak tej transparent jawności czy np. brak parytetu środkami kandydatów zawróci taką listę i po w ogóle nie będzie jej rozstrzygać dalej nie będzie zawierać 1 kandydata uzna, że procedura w kraju była na tyle nieprzejrzysta, że Rze, że nie nie ma co dalej procedować my prosiliśmy o to, żeby ona była jak najbardziej otwarta to znaczy, żebyśmy znali kandydatów, żebyśmy mogli ich ewentualnie z nimi porozmawiać jako przedstawiciele społeczeństwa obywatelskiego, żeby zespół, który został powołany analiza mecze, które zajmuje się wyłonieniem tych kandydatów był nie tylko składał się z urzędników państwowych mianowanych czy to przez Ministerstwo Spraw Zagranicznych przez kancelarię rady ministrów czy Ministerstwo Sprawiedliwości ale, żeby do niego dołączyły też osoby zajmujące się prawami człowieka sfery organizacji pozarządowych Akademi i zawodu zawodów prawniczych niestety te wszystkie postulaty już w maju napotkało pewien opór ze strony Ministerstwa Spraw Zagranicznych, które w zasadzie twierdziło, że dla dla dla jak po bo dla dobra procesu należy zachować jakąś dozę jego poufności w związku z tym prawdopodobnie nie dowiemy się bezpośrednio od Ministerstwa Spraw Zagranicznych, kto jest, kto to jest w ogóle kandydatem też nie będziemy mogli brać udziału w tym postępowaniu żaden sposób, więc będziemy musieli liczyć na informacje, jakie Ministerstwo Spraw Zagranicznych będzie publikował na swojej stronie internetowej, bo do tego się zobowiązało się przy kolejnych etapach procedury będzie odpowiednią notatkę sporządzał na swojej stronie internetowej, chociaż wiemy, że być może też może być za późno i po prostu ogłosi, że mają już 3 kandydatach, ale to właściwie jak to zostanie wybrany oczywiście wiem, że kwestia procedur jest ważna to jest ważne dla rady Europy jest teoretycznie powinno być ważne dla nas wszystkich tak na dobrą sprawę najważniejsze jest to jak to wpłynie na rozpatrywanie tych polskich skarg to znaczy czy fakt, że będzie jakaś przewlekłość w wyborze tego sędziego Narodowego opóźni rozpatrywania polskich spraw to raczej bym nie martwiła, bo obecnie urzędujący sędzia nie będzie mógł opuścić do stanowiska do czasu aż nie zostanie wybrany nowy sędzia i myślę, że kół też, jakby rady Europy ma ma wiadomo, że to musi się zadziać wszystko dosyć dosyć szybko, ale wiemy na przykładzie tego co się działo ostatnio przy komitecie przeciwko torturom i wyboru tam tam nasze państwo ogłaszało dwukrotnie liste kandydatów, która była dwukrotnie zwracana dopiero jak to mówi do 3× sztuka za trzecim razem udało się zgrać rada Europy przyjęła komunistę i wybrała członka komitetu do komitetu z ramienia Polski ja myślę, że to jest bardzo zła wizytówka i wizerunkowo to na pewno nie działa na naszą korzyść, że nie jesteśmy w stanie wystawić kandydatów, którzy merytorycznie spełniają warunki warunki do pełnienia funkcji w takim ważnym komitecie jako brak przeciwdziałania torturom mam nadzieję, że kandydaci, którzy będą zaprezentowani do europejskiego Trybunału praw człowieka będą merytoryczne kryteria spełniały musi być to na pewno osoba, które cieszy się, jakim szacunkiem środowiska prawniczego, która ma dorobek w zakresie praw człowieka, która biegle włada 2 językami roboczymi rady Europy, czyli francuskim i angielskim zresztą ci ci kandydaci oni są później przesłuchiwani przez specjalną podkomisję zgromadzenia parlamentarnego, więc ta podkomisja weryfikuje jeszcze i bada czy rzeczywiście deklarowane przez rząd deklarowane przez nich dokumentacji konkursowej kompetencje są zbieżne z tym to co co jest w rzeczywistości tak, ale z drugiej strony ja myślę sobie, że może to i lepiej, żeby Polska się nie spieszyła, że nie ma tam wysłać Niewiem jakiegoś przedstawiciela ordo iuris przeproszenie tu mam nadzieję, że jednak zgromadzenie parlamentarne będzie tym buforem, który na pewno te kompetencje zbada i dorobek, bo i, więc miejmy nadzieję, że Rze, że ten bufor zgromadzenia parlamentarnego jakoś zafunkcjonuje my też na ile to będzie możliwe będziemy starać się monitorować tę procedurę krajową i oczywiście, jeżeli będziemy mieć jakiekolwiek głosy od o kandydaturze coś kryteria wyboru czy sposób prowadzenia rozmów nie był do końca w porządku to też o tym poinformujemy zgromadzenie parlamentarne, więc myślę, że również radzie Europy nie zależy na tym żeby, żeby wpuszczać osoby, które nie mają wystarczających kompetencji, ale oczywiście różne sytuacje zdarzają mamy mniej lub bardziej postępowych sędziów, którzy w tej chwili orzekają w europejskim Trybunale praw człowieka, bo państwa różnie to lekcje odrabiają też przed przez przedstawiają różnych różnych kandydatów, a musimy wiedzieć, że teraz oczy naprawdę są zwrócone przed stronę Strasburga, bo jak wiemy nasz Trybunał Konstytucyjny nie do końca pełni rolę tego bufora kontrolera praw człowieka w zasadzie nie pełni wniosku z tym nadzieja jest bądź w Luksemburgu bądź w Strasburgu dlatego Strasburg jest nadal dosyć zatkany i wiemy, że czekamy na rozstrzygnięcia po 810 lat czasami, że wymaga nadal nadal reform, a też jest pewien zawód jeśli chodzi właśnie zatrzymanie pewnej progresji czy postępowość w tym orzecznictwie Trybunału, więc mam nadzieję, że sam Trybunał rada Europy zdają sobie sprawę z tego, że Europa przegląda też mamy taki moment ze względu na nas na pewno falę populizmu czy węgierskiego czy polskiego ta też silna rada Europy silny Trybunał jest nam niezwykle potrzebny w celu zagwarantowania ochrony dla człowieka no tak mam ochotę zapytać tak jak tego słucham wszystkiego co pani mówi to co inaczej ten system narodowych sędziów jest szczęśliwy dobre, bo właściwie co to ma dać znać razem, że europejski Trybunał praw człowieka Strasburgu stoi na straży wykonania konwencji praw człowieka europejskiej konwencji praw człowieka właściwie, dlaczego to mają być sędziowie narodowi to jest dosyć dobre pytanie po pierwsze, należy pamiętać, że sędzia ma do pomocy olbrzymią kancelarii Trybunału tam u każdego państwa członkowskiego jest grupa prawników, która pomaga sędziemu, która oczywiście popełni takiego typowo kancelaryjne przedsądowe funkcje prowadzenia spraw, niemniej jednak ze względu na znajomość prawa krajowego ze względu na znajomość kontekstu orzecznictwa krajowego często taki sędzia krajowy jest w stanie wytłumaczyć swoim kolegom, którzy mogą być drugiej części Europy kontekst sytuację prawną danego danego pań dlatego też nie przepraszam ale dlaczego nie może tego zrobić cały ten wielki aparat urzędniczy stara się teraz, ale mogę panie redaktorze zapewnić, że często na o de liberalizacja, a ponieważ miałam okazję pracować w Trybunale praw człowieka mam nadzieję, że żadnych sekretów nie zdradzam podczas podczas libacji sędziów mimo tego, że prawnik prezentuje jakąś jak swój punkt widzenia prawnik urzędnik, który pracuje w Trybunale to zabranie głosu przez sędziego krajowego ma zupełnie inny wymiar i jest często przeważające i i dosyć ważne dlatego przez wykonawcę wobec nasza wizytówka panie redaktorze bo, bo to jak sędzia funkcjonuje jest też też też wizytówką naszego kraju np. pani ocenę rozliczeń uczelnia obchodzi wizytówka kraju, którego musza którego, który pozywa przed Trybunał jako obywatel jak wizytówka kraju, jeżeli jest tak pomyślane, że moje prawa są tutaj łamane ja muszę pójść do tras Strasburga, żeby bronić jak i wydawcę rozmawiamy Trybunał jest to, żeby bronić ludzie nie o to, żeby dawać jakieś nie wiem światłe opinię na temat danego kraju i właśnie im ten sędzia będzie bardziej postępowy im będzie bardziej kompetentny będzie znał orzecznictwo międzynarodowe tym są większe szanse, że ta ochrona naszych praw będzie lepsza i że np. będzie się skupiał na tym, żeby rzeczywiście rozwiązywać jak największą ilość spraw z Polski, że będzie mobilizował prawników urzędników pracujących w Trybunale do tego, żeby działali szybko u i kolejne sprawy załatwiali, a nie np. będzie chował niektóre sprawy pod biurko je przetrzymywał dłuższy czas, bo są jakoś tam politycznie może światopoglądowo niewygodna, a przykład sprawy związane z ich to wszystko jest pod kontrolą nie mówię, że jest specjalny kanclerz w Trybunale są i sędziowie, którzy się przyglądają nawzajem sobie, więc tam jest dużo buforu bezpieczeństwa, żeby taki sędzia nie nie rozrabiał jakoś znacząco, ale widzimy i możemy porównać mamy kilku sędziów ze sobą w Trybunale i lubimy tych, którzy byle wydawali olbrzymią ilość wyroków tych, którzy np. koncentrują się w napisaniu zdań odrębnych do wyroku, a statystycznie wyroku z Polski robi się np. w ostatnich latach tak było dużo mniej no właśnie jak tak zastanawiam nad tym czy są takie głosy, które mówią, żeby ten system zreformować, żeby się może odkleić od tych państw rady bez sensu państwo ma wysłać wysłać sędziego Narodowego, chociaż to państwo pozywane przed Trybunał no gdzie tu logika jest jasne będzie się wysyłało takich, którzy są jakoś tam jednak korzystniej no dlatego cała ta procedura krajowa ma mandat powinna być na tyle transparentne i tak zorganizowana, żeby wśród tych 3, a to 33 kandydatów było 2 rezerwowych, więc tak naprawdę wśród 5 osób 5 nazwisk które, które trafiają do Strasburga, żeby wśród nich znalazła się osoba, która posiada wysokie umiejętności kompetencje prawnicze i dziedziny praw człowieka również dlatego myślę, że rada Europy sobie zdaje sprawę, że ten wybór krajowe nie zawsze fortunne zresztą zwrot tych lin zdarzały się w stosunku do Rosji Turcji Węgier, bo po prostu były zastrzeżenia do procedury krajowej czy w ogóle do merytoryczności składana kandydatów i dlatego od od od wielu lat regularnie czy zgromadzenie parlamentarne czy komitet radni po kolei coraz bardziej szczegółowe wytyczne wysyła krajom członkowskim co do sposobu organizacji tych procedur krajowych i szarańczy nie wiem na panie redaktorze już ostatnie słowo, jakby miał wyglądać inaczej ten system, ale z reguły trybunały międzynarodowe jednak wyglądają także ma każdy kraj swojego reprezentanta krajowego dziękuję bardzo, Dominika Bychawska Winiarska z Helsińskiej fundacji praw człowieka była z nami 1339 łączenie Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: POŁĄCZENIE

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj podcastów TOK FM bez reklam, oraz sprawdź jak działa nowe internetowe radio TOK+Muzyka. Wybierz pakiet Standardowy i słuchaj wygodniej w aplikacji!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA