REKLAMA

108. Tatari, Tatri, dziś: Tatry. A od czyich kości nazwę nosi Dolina Kościeliska?

Babel. Rzeczpospolita Multi-Kulti
Data emisji:
2020-11-06 19:00
Prowadzący:
Czas trwania:
25:47 min.
Udostępnij:

Tym razem raz jeszcze grobowce, i mumie, liczne motywy grobów tatarskich i tureckich w podaniach ludowych – szczególnie w południowo-wschodniej Polsce. Wokół nich narastał polski folklor często łączący kultury, a nie je dzielący. Choć i bitew, oczywiście, nie brakowało. Rozwiń »
A więc Tatry od Tatara, Murzasichle od Murzy, do tego kopiec tatarski w Przeworsku - aczkolwiek najbardziej znany kopiec tatarski na Podkarpaciu mieści się w Przemyślu.

Więcej szczegółów, ciekawostek historycznych - oczywiście: w podcaście.

Piszcie do nas, w każdej sprawie: lechistan@tok.fm Zwiń «

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
klub poszło lepiej stan, czyli orientalna historia Polski kolejny odcinek podcastu dzień dobry mówią Adam Balcer i Paweł Sulik dziś będziemy mówili o dzisiaj opowiemy państwu, bo byliśmy na cmentarzach to teraz powiemy o różnych kopcach grobowcach tatarskich tureckich, które wg podań ludowych jest ich bardzo dużo w południowo-wschodniej Polsce i pokażemy niesamowite czasami ich historie jak w Polskim folklorze to one nie są tylko symbolem walki z najeźdźcami, ale też Rozwiń » pewnego syn krytyk mu współpracę nie dać równe tak to była wersja na tej głównej naszej tezy, że podcastu dla naszych słuchaczy jeszcze przydałaby się wersja dla prasy bulwarowej facet z obciętą głową, że ktoś dostaje pieniądze człowiek z 2 żonami nielegalnie drugi człon liga miasto na drugi człowiek, bo biga 2 synami, ale legalnie ktoś kogoś kocha ktoś kogoś truje to i to w skrócie w dzisiejszym odcinku leszcz stanu w histo alternatywna historia Polski jak państwo mogli usłyszeć Paweł stworzył taką troszeczkę Orient Express i dyrektyw Puro dla prasy kolor dla prac rosną tak kolorowe jak ktoś mówi fachowo, ale dobrze no, więc proszę państwa zrobimy też kiedyś taki spotka się państwu pokażemy znacznie kiedyś przepraszam nawet następny podcast będzie o tym, że państwo pokażemy różne miejscowości, gdzie wg podań legend mieszkali np. jeńcy tatarscy jako Cisnej na kulturze, ale zaś jak jakiś nazwy są pochodzenia tatarskiego tureckiego zaczniemy od Doliny Kościeliskiej, którą wielu z państwa zna i to te kości to są kości, które wg podań do Chin właśnie Dolina kości w Zakopanem no to właśnie od Tatarów, którzy tam mieli polec w trzynastym wieku podczas tego słynnego najazdu w 1200 czterdziestym pierwszym roku wg podań ludowych właśnie tam doszło do bitwy no i wielu Tatarów otoczonych w Dolinie poległo to trochę taka tzw. patriotyzm dumę, bo nie mamy potwierdzonego faktu, że tam ktoś zadał taki taki cios tatarom nam natomiast mający w Zakopanem ulica Tatary to jest ulica, która jest pod nazwa pochodzi od rodu, który tak się nazywał Tatarów mamy też w ogóle etymologii ludową, którą zapisał też Baltazar AK, który zapisał, że Słowianie nazywają te góry Tatary lub Tatry, ponieważ przedtem mieszkały tam tatarskie hord może być czas chyba nie zrozumiał tego przekazu w szczycie sezonu na Krupówkach są hordy rzeczywiście zachęty, proszę bardzo, za tak nie toczy wtedy możemy też w granicach aż takich hord nie było Kluz jak państwo będziemy opowiadać to zdradzę tutaj tajemnice o uchyla rąbka np. jesteś była to popularna na Podhalu teoria, że mur za ściśle mur za pochodzi od Muzy, czyli że tata założył, ale to, że przy okazji ostrożnie z nazwami tamtej części naszego kraju duża część pochodzenie włoskie wraz z czasami nawet albański, o czym państwo też opowiadaliśmy ruszamy do południowo-wschodniej Polski, bo tam szczególnie dużo znajdziemy właśnie do wszystkich mogił kopców kurhanów zacznijmy od wioski białoboki, która jest województwie podkarpackim w powiecie przeworskim i mamy tam kurhan zwanym mogiłą Kanty Mira giganty Mir to był kawał z takiego naprawdę rozrabiaka, który no najeżdża często na ziemie Rzeczypospolitej był na czele taki Order, która no szczególnie Nogaj tak mu podlegali były ordy budzi Jacka dobrodziej tak dalej sam Chan Krymski miał z nim sporo problemów wojny domowej tak dalej można go porównać po naszej stronie do kozaków albo do właśnie czasami takiej, a szlachty, która ogłosiła Rokosz z i zawiązała Konfederację, więc żył z łup jest 2 i m.in. Jan trzeci Sobieski król Polski uważa, że zadał on poważne straty rodzinne, ponieważ 3 i zup poczynając od Hetmana Żółkiewskiego, który poległ pod co może to wszystko, że tak powiem zasługa w cudzysłowie tego strasznego rodu Kanty Mira no, więc biało boki mogą się pochwalić to my mamy tego prawda watażka u siebie z zakończy katarskiego tylko oczywiście problem jest taki, że wiemy, że on nie ma go tam należy co nie jest taki wielki problem zobaczyłam w paru miejscach leży w Polsce, czyli wielokrotnie przegrywał był chowany mamy też dla inna wersja jest taka że dobrze by słuchana tatarskiego pochowano to też oczywiście jest legenda i związek, który poległ w czasie walk w Nowosielcach, gdzie wsławił się taki chłop Michał Pysz opowiemy państwu jeszcze o nim, ale też dostępnym odcinku, bo to też jest bardzo ciekawa postać dla życia politycznego drugiej Rzeczypospolitej państwo zobaczą natomiast wzgórze jest różnie nazwane Tatar obok tego kurhanu w samym środku Doliny mamy też coś takiego, że tam jest był zamek, który zbudowali Korniak, kto wie to jest rodzina, której państwo, że sporo opowiadaliśmy bardzo ciekawa rodzina pochodzenia greckiego państwa biało boki koło Przeworska Grecy Konstanty kornik był pan momencie najbogatszym poddanym władców Polski pochodził z krety, ale zrobił też karierę jako biznesmen w Stambule, a następnie trafił do Lwowa i zajmował się handlem najróżniejszymi produktami w tym znakomitym winem greckim z imperium osmańskim m.in. we Lwowie podstawił wspaniałą renesansową kamienicę nazwaną potem królewską został nobilitowany został szlachcicem są właśnie ród corgi aktów i wśród mieszkańców żywa była taka tradycja, że w zamku stacjonował w ogóle spory oddział Tatarów Korniak ta pamiętajmy, że prawdziwy szlachcic powinien mieć swoich Tatarów w jako przybocznych i ludzie wspominali, że właśnie generalnie byli oni wykorzystywani do utrzymania porządku i nie mieli najlepszej reputacji tak powiedzmy delikatnie i etnograf Franciszek Kotula twierdzi, że nawet rodzina Stafiej już dziś mają państwo, jaki stawia to właśnie wywodzi się z białostockich Tatarów rzeszowska rodzina staw w samo żadnego staw ja nie znam natomiast syn Korniak ta Konstanty junior miał taką przygodę, że jak umarł jego ojciec to słynny można być lokalny kantem niż Stanisław diabeł Stadnicki nawet pseudonim artystyczny świadczy o tym, jaką miał reputację w okolicy wykorzystał ten fakt najechał na wsie złupił zabił chłopów spalił folwarki pojmał samego call kornik to juniora przewidziała tutaj przez pół roku otrzymał w lochach oczywiście po to, żeby wynegocjować jakiś okup tak, bo to jest normalne prawna no, więc ten podpis wraz z matką ugodę o zrzeczeniu się pretensją u nas tak dalej nad to jest postać bardzo ciekawa, ponieważ Stadnicki proszę państwa jest na obrazie kazanie skargi Jana Matejki został uwieczniony no więc, jakie były dalsze losy Stadnickiego, więc podpałkę podpadł podpadł rodzinie Opani niskich no, więc można powiedzieć że co wolno wojewodzie to nie tobie smrodzie za wysokie progi jednak zaczął boksować w swojej lidze i zapłacił za to następującą cena historia taka Stadnicki, widząc spoko Pogoń uciekł do lasu paru kozaków rzuciło się, zanim na ich czele bieg przyboczny sługa księżnej Anny Opaliński jak ten pan nazwał persa Tatarzy macedoński persa Tatarzy macedoński fajnymi tak bałkańską irańską krypt architekta tak macedońskich pokoju Stadnickiego minęła Aten, chcąc przypuszczalnie sprawdzić czy jest już bezpieczny wychylił się z kryjówki w tej samej chwili odwrócił jeden z kozaków nazwisku Szuf Lecha i 6 ostatnich trafień go w pierś za nic oprócz postrzał miał 10 ran od pchnięcia i czasów szabli wg innych to właśnie macedoński zabił Stadnickiego przeszukał jego kaftan, gdzie ponoć Dallas 2000 czerwonych złoci 3 później poprawił się jego żywot, więc takie były sugestie, że nie przypadkiem coś znalazł kamera nie darzy należna grupowi triumfie odciął głowę tutaj ta historia, której mówił Paweł i zaniósł pańskiemu, który go za to złamią, bo jednak nie obcina szczegółowy szlachcica, ale i wynagrodził Opaliński żałował, bo chciał Stadnicki go żywcem sam się nim zająć, ale wynagrodził persa nadał mu nobilitację i oto mamy ród szlachecki nazwisku macedoński persa twarzy macedoński sługa księżnej Anny i jakiś jesteśmy koło Przeworska to za odwiedzimy sam Przeworsk, gdzie też kupiec kopiec przeszłam tatarski ma kształt takiego ostro słupa na jego szczycie stoi Murowana kolumna ta oczywiście Chrystus Frasobliwy itd. wg legendy, a oczywiście kantem 1 jechał no i miał tu policji zostać pochowane kolejne miejsce AK kolejny grobowiec Kanta Emiraty nas w Przeworsku ale dlaczego mówimy Przeworsk, bo mamy inną bardzo ciekawą historię związaną z tym miastem od wielkiego czwartku do wielkiej niedzieli na ulicach Przeworska słychać bębnienie je i wyjaśnień jest tego zwyczaju następujące, że właśnie w 10003004. napadli na Przeworsk Tatarzy Tatarzy tak dokładnie po pod wodzą kantem IRA zaatakowali miasto od strony wschodniej przypuścili szturm na warownię tam jest klasztor ojców Bernardynów, kiedy doszło do spotkań jednak Koterskiego dowódcy Agi gwardianem przełożonym klasztoru teraz nie żartuje ze strony miasta Przeworska okazało się, że byli oni kolegami ze szkół zagranicznych, więc można założyć, że Agata Karski był po prostu wzięty kiedyś w jasyr, ale znał się z gwar Dianę ze studiów np. w niewielu np. w Padwie o, proszę bardzo, inna wersja tak w ogóle Aga był z Przeworska sowieccy goszczono go w refektarzu wysłuchał próśb not Aga też człowiek zadecydowano, że powstrzyma szturm i on, że będzie w ten sposób, że uda chorobę mieszkańcy miasta mieli wziąć drewniane naczynia c brzydki baryłki niecki bić krzyczy tak dalej, więc stworzyć wrażenie, że nadciąga wielka odsiecz i Tatarzy pod wodzą niedoświadczonego dowódcę, bo ten udawał się rozchorował wystraszyli się i uciekli i tak właśnie to się stało i rano miasto było wolne na pamiątkę odniesionego zwycięstwa miano też o usypiać ten kopiec, więc mają państwo kolejną historię, więc zawsze warto utrzymywać kontakty z kolegami ze studiów ten jest jako okazję się rozmów ratujemy strach przed grabieżą tylko się dokładnie bardzo słuszna uwaga, więc ruszamy dalej Rzeszów oczywiście mamy także mamy Pobitno, czyli że kogoś pobito i to miałby już czternastym wieku Jan Pastwa ze Skarżyska Tatarów tam pobić stąd Pobitno mamy oczywiście możliwe, że tam pochowano właśnie w kopcu oczywiście, że wódz tatarski pochowany no z tamtymi można zadać retoryczne pytanie czy i tu jest oczywiście odpowiedź, którą państwo spotkają często w tych legendach ludowych regionu, że co robili ci Tatarzy jeńcy, że albo sam albo byli jeńcami albo, żeby uszanować swojego dowódcę to usypali kopiec noszą ziemi we własnych czapkach w, więc to są historie, które państwo dość często spotkają najbardziej znany kopiec moim zdaniem jest w Przemyślu oczywiście poległy wódz tatarski tam leży i każdy chciał chciałbym jeszcze Hana mamy też pamiętajmy część miasta wzrośnie VAT zniesienie, bo kogoś to znaczyło staropolskim pokonano kogoś zniesiono ulica prowadzi do kopca tatarska jest też częste, że mamy kopie do niej prowadzi ulica tatarska jest legenda o ojcu damskim tym razem karmelita i tak o urodził się Makary Demski, którego epitafium jest właśnie tam w kościele urodził się w rodzinie prawosławnej potem był protestantem aria Ninę no i wreszcie został rzymskim katolikiem walczył na Wschodzie znalazł się więzieniu tak dalej, więc miał coś takiego, że trafił z misją Karmelitów do Persji przeczytam oczywiście przypadkiem Karmelitów na katolicy nauczył się wielu języków wschodnich no i oczywiście oddziały Kanty Mira pojawiają się wiec Makar Demski został wysłany na negocjacje z tatarskim dowódcą, bo znał języki wschodnie zakładam proszę sobie wybrać tą cenę Makary Demski prawosławnej rodziny czy Rusin potem prawda rzymski katolik i negocjuje z kantem mirem, który zakładamy, że był w partii, więc możliwe, że panowie sobie po irański pod Przemyślem negocjują z naj przed wyjściem klasztor miał widzieć lepiej, że 1 umrze za lud nawiązujące oczywiście do słów Jezusa i a wziął 3 różaniec nie chciał go pocałować na powitanie stopę anty Mira, więc go zabito zrozumiała Odry w normalnie całe stopy albo albo albo zginiesz, tak więc jest uważany za męczennika, ale jego duch od razu pojawi się na obłokach, więc i Kantemir i cała horda spanikowała zaczęli piszczeć i może Włoch uciekł, więc Makary w ten sposób celi Makary Przemyśla i który też miał karierę w Persji ruszamy dalej Lisie Jamy to lubaczowski i w ogóle sam Lubaczów, więc mamy krzyże zwane popularnie Turkami i wg opowieści lokalnych stoją na grobach i tu są 2 wersje albo ofiar najazdów tatarskich albo samych Tatarów poległych właśnie w trakcie najazdów i oczywiście o jednej z mogił mówi się, że pochowano tam Hana po prostu takie skupisko chanów na Podkarpaciu co wioska to jakiś cham poległy leży więcej fanów niższy wydał nawet chanat Krymski zaraz się okaże natomiast Lubaczów nazwę miasta tłumaczy się w ten sposób, że był zamek no i powiedział zginął ukochany znaczy jest oczywiście tata oblegają zamek dowódca krzyczy do ukochanej nie zdążył skończyć zdania, bo przeszyła go ostra strzała czy trochę historia z hejnałem Mariackim tak Lubaczów chciałbym, żeby czuwała no i wolę istot mamy Lubaczów no cóż wydaje, że czytałem, że zobaczy zobaczy, ale może znacie słuchaczy, że za naszą rolą jest ważne w ryzach własne możliwości ważnie jest miłość śmierć myślę, że oczywiście, że jest zupełnie inna etymologia kolejne miejsce Wola za czystka koła ucznia koło Leżajska kurhan znajduje się tam tak oczywiście tutaj bardzo ciekawa historia poproszę państwa stan chroniony obszar, bo znajdują się tam roślinki, która ruszy też nazywa gatunek różanecznik żółty zwana też Azalia pontyjska klęsk, bo pochodzi proszę państwa Kaukazu Azji mniejszej piękna historia teraz tak różaneczniki porasta pagórek, dlaczego wg legendy pochowano w nim Hana kolejny z postrzelił go po rzekomo ukryty Łucznik no i Tatarzy oczywiście stwierdzi, że tam trzeba pokoi pochować Hana i pochowano go tam, gdzie poległ usypano kurhan, ale w kształcie półksiężyca proszę państwa i któryś z jego żołnierzy uznał, żeby właśnie zasadzić roślinki, żeby wiedzieć, gdzie jest grób wodza i proszę państwa tak roślinki z Azji mniejszej, gdzie mamy tereny stepowe trafiły do woli za dzieckiem koło Leżajska to generalnie z bardzo rzadka roślinka w Polsce, żeby było jasne, ale po prostu się państwo zobaczą dziś kilka takich kobiet nie zależy proszę podejść mnie pyta na spacer chcemy też tak popatrzeć w lewo prawo by państwo zobaczą, że ten urzędnik żółty wiadomo, że Hantuchova tak, gdy tylko reguła jest taka reguła, gdzie dziwnie różaneczniki tam Hana znajdziesz stawką 2 powiat Leski no, więc tutaj tak samo kurhan mamy czas często są takie zestawy, że właśnie historia z czapką półksiężyc to wszystko można spotkać tutaj akurat nie ma w tym punkcie życiem, ale oczywiście tatarska Dolina Strumień tatarski, więc mamy te wszystkie historie moja jedna z ulubionych to jest Nowy Wiśnicz, gdzie wspaniały zamek Stanisława Lubomirskiego to jest miejscowość koło Bochni, więc mieli tam pracować tacy jeńcy wzięci do niewoli przez Lubomirskiego podczas bitwy pod Chocimiem w roku pańskim 1600 dwudziestym pierwszy opowiemy państwu kolejnych podcast tak często nasi arystokraci mieli tzw. Tatar nie, czyli przy Pałacu były takie trochę czworaki trzyma nosi trzymano jeńców Tatarów w hodowli Tatarów Tatar hodowano ich byli niewolnikami nazwijmy rzeczy po imieniu to, więc chłopaki źle znosiły niewolę postanowiły zbudować sobie skrzydła i kar i dzięki nim odlecieć i uciec użyli gałęzi ptasi strój z piór i wylecieli z zamku wg podania no bo niedługo trwała podróż zaczęli spadać oczywiście często zestrzelenie poświęconymi kulami czy tak do końca tak się trzeba oczywiście tutaj ów obawiam się, że może być coś co zresztą za publiczne ile tak przez niektórych naszych takich wyczulony islamu obóz no ale dobrze natomiast pospadali w okolicy tam, gdzie spadli my mają te stoją kamienne kolumny w okolicy, więc historia proszę państwa jest taka, że Nowy Wiśnicz chyba przeszedł 4 jako jedno z pierwszych jest człowiek ryczał oderwał się, że mamy potem schronów, a więc mamy w Gronowie koło Bochni tajemnicze głazy pokryte, gdzie dziwnymi czy tymi nie odczytanym znakami legenda miejscowa mówi, że wypisali właśnie jeńcy tatarscy, którzy też pracowali w tym zamku w Wiśniczu możliwe to słynne tam znaki rodowe dotarł, ale czasami było dobrze tym jeńcom tatarskim np. mamy takie taką wioskę Rajgród no, więc wg Ludowego podania nazwać taka osadzono tam jeńców jak zobaczy, jaka żyzna wspaniała, że jak i krajobrazy ta Polska piękna opowiedzieli jak w raju wszystkiego w bród da się zrobił raj brud no, więc mamy też tam bitwę znowu poległego chana, który miał być pochowany historia tutaj taka, że obawiam się, że po naszej podkreślenie, którzy mogą ruszyć z łopatami do Rajgrodu, ponieważ wg legendy pochowano go w całym rynsztunku z koniem skarbami dzisiaj stoi Kamienna kapliczka kamiennymi rzeźbami na tym kopcu i tam jest ta przydrożna kaplica kapliczka nazywana, kiedy tatarską teraz, żeby nie było, że tylko na nas napadali tylko czasami walczyli po naszej stronie Tatarzy pamiętają państwo z potopu Andrzej Kmicic na czele swoich rozrabia ku dewastuje Brusy książęce sią na MERCI i Tatarzy go uwielbiają Band, że jest po prostu, jeżeli więc, nic więc tak, więc nie akurat jeńców to bierze dużo, bo nadająca się zarabia proszę pana biznes to jest biznes nawet Nidzica, więc mamy w Nidzicy na Prusach najazd tatarski w 1600 pięćdziesiątym szóstym pozostawił po sobie oczywiście coś takiego mamy tatarski kamienic jest głaz wg legendy oczywiście leży tam no Han może nie, ale ktoś ważny tatarski dygnitarz, który został postrzelony z łuku czy tym razem hejnalista odpowiedział ogniem i poza co mówią żartobliwie, a no, więc i tam został pochowany i oprócz tego mamy też ulica tatarską i miejscowość nazwano Tatarami oprócz tego kogo uda ja proszę państwa jest Góra, która ma jak na jest sporo ma 308m jest jedna z największych gór nazywa się tatarski górą koło Gołdapi do terapii tak przecież w Gołdapi, bo jak piszą zaraz do nas zgoda pilotaży nomen omen przepraszam bardzo za to zatem błąd oczywiście legenda jest taka, że znowu tym razem było tak Tatarzy pojmali mężczyznę i to kobiety spuściły manto, kiedy siedzieli na górze się upili tutaj każdy działa przy muzułmanie mamy od groma historii proszę państwa naprawdę z kronik mamy Tatarów, którzy po prostu są np. byli wściekli nasi arystokraci na Ukrainie, że sytuacja taka chłopaki wpadają Tatarzy do Pałacu i cała po prostu wrzało piwniczka wszystko ze wszystkich win kapitan ekipy zostają spożyte panowie na nawet co się nazywa asymilacja wzorcami kulturowymi zadany teren jest każdy człowiek jest grzeszny, proszę bardzo, proszę o tym pamięta, więc żony ich po prostu wybiły i tam zostali pochowani i sąd Góra tatarska, ale co ciekawe mamy coś takiego, że jak była germanizacja robiona przez nazistów 3006. roku to Tatarem zamieniono na noc Dental docent wrócono do starej kochania bardzo podobny ba znak i wydaje mi się Pawle, że tutaj będziemy się chyba żegnali żegnali powolutku i zostawiamy państwu historyzmu Miami i polegają, bo to będzie wyjdziemy proszę państwa tym razem do grobowców, żeby obyło mówi poligamii jest jeszcze śmierć miłości małżeństwo rozlicza się będzie będzie będzie Urszula rozumie nudno nie będzie tak będzie tak nie będzie nudno, czyli Lechistan, czyli orientalne historia Polski do usłyszenia za tydzień mówią Adam Balcer Paweł Sulik jeśli mają pytania komentarze propozycje proszę przesyłać na adres Lechistan małpa TOK kropkę FM Lechistan małpa TOK kropkę FM zawsze w piątek po 9 na okresem w naszej aplikacji mobilnej kolejny odcinek za tydzień w piątek po dziewiętnasty Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: BABEL. RZECZPOSPOLITA MULTI-KULTI

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj wszystkich audycji Radia TOK FM kiedy chcesz i jak chcesz - na stronie internetowej i w aplikacji mobilnej!!

Dostęp Premium

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA