REKLAMA

"Gdyby to był zwykły film uznalibyśmy, że reżyser przesadza. Ale tak właśnie było". O filmie "Aida" Jasmily Žbanić

Święta z Radiem TOK FM
Data emisji:
2020-11-11 09:40
Prowadzący:
W studio:
Czas trwania:
14:39 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
Anna Piekutowska przy mikrofonie, a teraz moimi państwa gościem jest Marta Szpala z ośrodka studiów wschodnich dzień dobry dzień dobre porozmawiamy o filmie ida jednym z najważniejszych filmów tak mi się wydaje dwudziestej edycji festiwalu nowe Horyzonty nowe Horyzonty trwają teraz właśnie do 15listopada w wersji online oczywiście ze względu na pandemię filmy można oglądać w internecie na raz patronem medialnym festiwalu jest radio TOK FM jeszcze w sobotę jest 1 szansa, żeby Rozwiń » idę obejrzeć pewnie nie wszystkim to się uda, bo dostęp jest ograniczony, ale dystrybutor uspokaja, że w przyszłym roku film wejdzie do polskich kin, więc jeszcze będzie szansa i to całe szczęście, a i to jest film jest miły banici, która całą swoją reżyserską karierę poświęca na przepracowanie traumy w imieniu bośniackiego narodu właśnie po tragicznej wojnie z początku lat dziewięćdziesiątych w 22006 roku reżyserka została ochrony uhonorowana złotym niedźwiedziem za film w Balicach, a ida jest film, który zrobił ogromne wrażenie na publiczności tegorocznego weneckiego festiwalu, ale nie dostał nagrody i to wywołało ogromne wzburzenie tytułową bohaterką filmu jest bośniacka nauczycielka, która jest zatrudniona przez ONZ, który do tłumaczenia film zaczyna się od wydarzeń z lipca 90 tego piątego roku tuż przed ludobójstwem w Srebrenicy i przeprowadza właściwie widzów Iwicki przez ten proces przez to wydarzenie i pani Marta zazwyczaj jak rozmawiamy w TOK FM z panią to rozmawiamy o faktach o polityce o polityce historycznej o Bałkanach oczywiście, ale w przypadku rozmowy o tym filmie chciał na początku panią zapytać o emocje i wrażenia to jest na pewno trudny trudny firmy dla odbiorcy na jak na różnych poziomach powiedziałem, że z 1 strony nie jest taki bardzo oszczędne w środkach znaczy dla znających wiele filmów o wojnie na Bałkanach ona oczywiście są często faktycznie kręcony skręca kręcone z perspektywy męskich uczestników tej wojny ich nawet Polski takich firm, ale to czy na wszystkim ziemia niczyja film piękne wie związki piękne płoną to są takie firmy, które pokazują, jakby często absurd tej wojny, ale z perspektywy mężczyzn, którzy w tym konflikcie faktycznie uczestniczyli jaskinia bani jak pani powiedziała ona przyjmuje to bardzo kobiecą perspektywę na ten konflikt jak wyglądał i to też, jakby to co odróżnia ten film to jest właśnie taka oszczędność to czasami w Bośni przedstawiane jako zarzut także że, że taki bardzo ascetyczny firmy, gdzie te, gdzie to przemocą się nie epatuje, chociaż to co wiemy jak bez dokumentów z filmów dokumentalnych, które pozostały po po wydarzeniach w Srebrenicy z lipca 1005. roku, że tak nie było tak, że tam ta brutalność była była obecna na każdym kroku ona jest powiedziałabym też taką częścią codzienności w tym filmie tak widzimy żołnierza, który zwraca uwagi na ciała które, które leżą na ulicy tak to jest coś co po prostu jest jest chciałbym częścią tej rzeczywistości tamtejszej i dla mnie właśnie może dlatego to jest taki, który tak oddziałuje na wita powiedziałabym też, że te rzeczy, które które mnie jakby uderzają w tym filmie, chociaż oczywiście ta historia jest znana to jak widzimy na ekranie to co się dzieje to trochę trudno mi w to uwierzyć trudno nam jest, gdy wydaje się, że kwestionujemy wiek psycholog psychologicznych postaci z 1 strony mamy ogromną bezduszność, ale też bezsilność holenderskich żołnierzy właściwie takich chłopców dzieci oni są tam przy tak przerysowanie, tak więc z PiS plastikowe bezbronni tak tras i poprawić 1 rzecz już nie tylko co pani powiedziała z drugiej strony mamy też tych serbskich żołnierzy, którzy są widziałbym tak perfidnie brutalni zarazem tak, bo oni tutaj widzimy taką zabawę z 1 strony Ratko Mladić czy aktor grający Ratko Mladicia mówił wszyscy będziecie bezpieczni jednocześnie zdając sobie sprawę, że wszyscy po prostu zginą wszyscy mężczyźni od zaraz wina i tras właśnie pani mówi, że oni są sprawcy ratyfikował przerysowanie, jakby też przy oglądając film później przypomniałam te filmy dokumentalne, bo tata też trochę jest powiedziałabym takie filmy widoczne wszędzie towarzyszy serbskim żołnierzom kamera, ale tak właśnie było dyskusji mamy bardzo dużo materiałów filmowych i właśnie tak było, choć widzimy tych chłopców tych holenderskich żołnierzy w krótkich spodenkach takie dzieci widzimy tę bezradność dowódców holenderskich to to właśnie to co stronami bardzo trudno uwierzyć to właśnie tak było to jest powiedziałbym bardzo też przerażające, że jakby to był po prostu zwykły film byśmy uznali, że reżyser przesada przecież tak ktoś nie mogło zdarzyć, ale tak właśnie było i co też jest istotne to ten film jest oparty na faktach to znaczy, że widzimy tą nauczycielkę zwykłą Bośniaczka Bośniaczka, która walczy ożycie swoich chłopców to film jak nieznani powstał na podstawie książki, ale Hassana Kochanowicz, który właśnie dokładnie w takiej sytuacji to znaczy on był tłumaczem w bazie ONZ w Photo czarek jego rodzina została wysłana na śmierć właściwie przez dowódców holenderskich to znaczy skreślono z tej listy, która była tą listą życia tak rząd holenderski został za to skazany na sąd uznał, że rząd holenderski za to odpowiedzialny właśnie co się stało, więc nam też jest jakby jak to widzimy to jest to też coś co moim zdaniem bardzo trudne do uwierzenia dla widza, że po prostu ktoś może kryjąc się za procedurami nie nie uratować kogoś tak mają szansę to VAT właśnie tak było tutaj też wiemy później drugiego wyroku, który też z procesu, który się 2 przed węgierskimi sądami, że uznano że, że właśnie ten fatalny ob o odpowiedzialny pośrednio tam częściowo z 8350 osób nie tylko rodziny właśnie Kochanowicz, który napisał o tym książkę 12 niestety nie jest dostępna w Polsce, ale właśnie też innych osób po prostu wydano serbskim żołnierza, mimo że tutaj była szansa czy można było próbować uratować właśnie to co to co jest takie przerażające w tym filmie to jest właśnie prawda właśnie jeszcze, a propos tej prawdy chciałam zrobić krótki fakt check-in, bo w pewnym momencie, kiedy żołnierze ONZ dzwonią gdzieś próbują poszukują rad ratunku pomocy decyzyjności to okazuje się, że wszyscy komisarze wysocy ONZ-etu pojechali na wakacje w czasie, kiedy wydarzyło się ludobójstwo z zagranicy dlatego wojska mogły zareagować, ale też wiedziałem, że jak tło jak polityczne braku tej decyzji ona jest jakby bardzo skomplikowane bardzo trudne tutaj jakby do oceny czytać to, ale faktycznie tak było to znaczy że, że realnie rzecz biorąc 3 enklawy ONZ oraz miał chronić po prostu zostały wydane już tak powiem serbskim żołnierza na śmierć myślę, że to była taka to jest to właśnie coś, jakby to jest pytanie, dlaczego ten film powstał i komu służy raczej myślę, że pani powiedziała, że służy przepracowaniu traumy myślę, że to jest taki film raczej w tym momencie taki film manifest film świadectwo, bo o czym, o czym może mniejsze mówi w Polsce szczególnie jest to że, żeby ta zbrodnia w Srebrenicy w całym swoim okrucieństwie i tym jak ona została dokonana i my to jakby gdzie ona się dokonała o broni zapominamy w tym roku mieliśmy dwudziestą piątą rocznicę masakry Srebrenicy o tym to było też bardzo uderzające, że te uroczystości były przede wszystkim poświęcone falsyfikacji kwestionowanie tego co się wydarzyło to znaczy, że po prostu my pojawi będzie jako Europa zachodnia kultura trochę trochę nie przyjmujemy do tego, że my jesteśmy za to odpowiedzialni, bo my też jesteśmy częścią ONZ to nie tylko holenderski rząd, ale ale, jakby cała cała powiedziałem wspólnota na międzynarodową, że możemy mówić Tadeusz Mazowiecki zrezygnował ze swojej funkcji tak my tutaj się bardzo tym tutaj tak tak tak to jest taka rzecz, która zawsze pojawia oczywiście jak tutaj jak powiedziała, że postawa ma Tadeusza mazowieckiego w tym konflikcie była bardzo heroiczna to znaczy, że był jednym z niewielu osób, które faktycznie powiedziałabym dążyła do tego żeby, żeby informować o tym co się dzieje co się dzieje w Bośni do jakich zbrodni dochodzi pytanie tylko nie, choć chodziło o Srebrenicy natomiast powiedziałabym, że tutaj niska symboliczna, że w trasie wydarzyła pyta czy przyznanie Nobla Peterowi Handke, który jest właśnie takich osób, które kwestionują to co się wydarzyło w Srebrenicy widzimy na filmie co się stało musimy też świadomość, że pirackie przyjechał tuż potem do represji pod rządami nie widział żadnych śladów ludobójstwa w, a więc to jest taki proces, który się po prostu toczyła się odbywa im się wydaje dlatego też aż ten film zrobiono jest pani mówi żona zrobiła dla matek Srebrenicy właśnie tych dla tych kobiet, które pozostały, które wciąż szukają też paradoksalne po 25 latach wciąż szukają grobów i kości swoich swoich najbliższych, toteż widzimy na filmie że, że tyle lat minęło, a wciąż jeszcze nie wszystkie rodziny pochowały swoich bliskich i powiedziała duże, że tak rzeczywiście fabuła, ale ona właśnie taka ona jest po prostu w tych najbardziej nieprawdopodobnych momentach ona właśnie prawdziwa to co dla nas jest jest powtórzę jeszcze raz podjąć trudne do uwierzenia i trudno też do zaakceptowania im bardzo chętnie o tym zapominamy też często taka powiedziałbym dyskurs o wojnie w Bośni Rze, że to były te wieloletnie nienawiści natomiast my widzimy normalnych ludzi podobnych do nas właściwie bardzo niedaleko miejsc, do których jeździmy na wakacje albo, do których po prostu jeździmy na wakacje coś takiego się wydarzyło i że jak powiedziałem kruche są instytucje i ruch jest porządek społeczny widzimy też, że to właśnie była taka wojna pomiędzy sąsiadami tak nauczycielka spotyka swojego byłego ucznia, który teraz po prostu jest po drugiej stronie spotykają się koledzy ze szkolnej ławki no właśnie po dla mnie koniec tego filmu ma wydźwięk po pierwsze, taki, który pani mówi to znaczy o tym, że te kobiety matki córki Srebrenicy chodzą ciągle pomiędzy kośćmi i próbują o odszukać ciała swoich zmarłych, a drugi jest taki, że nadal nikt nie poniósł konsekwencji, że oprawcy są wśród nas ciągle znaczy faktycznie symboliczną kwestią było wskazanie dowódców politycznych sam Ratko Mladić Radovan Karadżić zostali skazani przez Trybunał efekt już pomniejsze dowódcę nie zostali i właśnie to jest także Bośnia wracają do tych swoich miejsc wracają do tych swoich miast miasteczek, ale to jest bardzo trudne też widzimy na filmie że, że po to, była ta wojna i po to, właśnie ta zbrodnia, żeby po prostu Bośniaków wyrzucić tak zatrzeć te ślady o ich obecności w tych miastach, a oni też tutaj też jak wiemy, że świat z książek też firm ani kursu staram się wracać często bardzo trudne, bo to jest sztuka tak jak pani mówi, że oni później tych osób te osoby, które ratowały bliskich czasami, które po prostu też właśnie wróciły kobiety one one są one spotykają na ulicy natomiast trudno jest ach ta chęć powrotu nasze straty mniejsze, bo oko od konfliktu miał 25 lat i jakby zaraz też młode pokolenie, które też po prostu się odcina od tego natomiast film miał premierę właśnie centrum pamięci po to, czary tam właśnie upamiętni upamiętniona jest zbrodnia w Srebrenicy w tym też mówi reżyserka, że to właśnie chodzi też pokazywać młodym pokoleniom jak po prostu łatwo społeczeństwo, które żyje razem może się właśnie ześlizgnąć ogromny konar, który niesie takie tak tego rodzaju kont w konsekwencji i właśnie te nie są jakieś odwieczne nienawiści, ale właśnie powiedziałbym tra populistyczna polityka, która doprowadziła do tego właśnie tak się stało moim gościem była Marta Szpala z ośrodka studiów wschodnich bardzo dziękuję dziękuję bardzo, rozmawiałyśmy o filmie ida do obejrzenia jeszcze w sobotę w domu zdalnie tak jak wszystko robimy pandemii bardzo chyba obie polecamy ten ten film na festiwalu nowe Horyzonty, którego radio jest medialnym patronem festiwal trwa do 15listopada ja się już państwem żegnam program wydawała Karolina Kuczyńska realizowała Lidia Prądzyńska, a ja jeszcze dzisiaj chciałam państwa zaprosić na bilet rewolucyjny, który dziś właśnie wyjątkowo o godzinie 1540 Anna Piekutowska do usłyszenia Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: ŚWIĘTA Z RADIEM TOK FM

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Podcasty TOK FM oraz radio TOK+Muzyka bez reklam - teraz 40% taniej w zimowej promocji!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA