REKLAMA

Wojny o homary. Kto ma prawo do połowu kanadyjskich ryb i skorupiaków?

OFF Czarek
Data emisji:
2020-11-16 10:00
Audycja:
Prowadzący:
Czas trwania:
36:32 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
Cezary łasiczka program off czarek dzień dobry witam państwa bardzo serdecznie zapraszam na dzisiejsze spotkanie państwa moim gościem jest pan dr Marcin Gabryś z Instytutu amerykanistyki i studiów polonijnych Uniwersytetu Jagiellońskiego dzień dobry witam serdecznie panie doktorze dzień dobry witam pana witam wszystkich bardzo serdecznie proszę Szanowni Państwo wyobrazić sobie następującą sytuację Otóż proszę sobie wyobrazić, że przez kilkanaście tysięcy kilkanaście Rozwiń » tysięcy powtórzę lat zamieszkują państwo i państwa potomkowie jakieś terytorium i jako właściciele czy też rezydenci tych terytoriów po prostu żyją państwo sobie dostatnie, czerpiąc korzyści Niewiem, ścinając drzewa odławiają zwierzynę i uprawiając zboże i oto po kilkunastu tysiącach lat pojawiają się imigranci, którzy zaczynają się szybko panoszyć ale, którym momencie, aby sytuację uregulować z tymi imigrantami podpisują państwo układ taką umowę, na podstawie której nie będzie dochodziło do żadnych sporów waśni i wszyscy będą mogli korzystać z dobrodziejstw tego terytorium potem kilkadziesiąt lat później ci imigranci jednakowoż przejmują władzę i wprowadzają nowe obostrzenia także już państwo nie mogą sobie korzystać do woli z terytorium, które przez kilkanaście tysięcy lat państwo zamieszkiwali tylko wg tych zaleceń wprowadzanych przez imigrantów wtedy wyciągają państwo ten papier podpisany 250 lat wcześniej, więc halo halo halo, ale przecież mamy tutaj taki papier, który podpisaliśmy Ano tak na to, że podpisaliśmy, ale nowości obowiązuje ale, ale trochę nie obowiązuje taka sytuacja dzisiaj panuje w Kanadzie, a dokładniej na wschodnim Wybrzeżu Kanady, gdzie trwa wojna wojna no nie aż tak bardzo krwawe wojny z użyciem broni amunicji, chociaż tu broni amunicja jest używana mowa o wojnie o, a homary wojna homary to jest poważna sprawa i wszystko albo prawie wszystko na ten temat wie właśnie pan dr Marcin Gabryś panie doktorze ile myśliwi mają z tego co powiedziałem jest prawdą jak zwykle wszystko co pan redaktor powiedział jest prawdą przynajmniej w odniesieniu do Kanady i faktycznie mamy do czynienia z czymś co bywa nazywane wojną homary właściwie to już kolejna odsłona tej tej tych potyczek tych wojen już to pewnie bym liczba mnoga jest bardziej właściwa i faktycznie, jakby sens najważniejszy tego i przyczyna, dlaczego mamy do czynienia z tarczami one na razie na razie są nie są krwawe i a czy, choć tej o zniszczenia mienia Łodzi używanych do połowu homarów tych miejsc homary są przechowywane samych homarów pomiędzy rdzennymi połaciami i niezbędnymi, czyli wszystkimi pozostałymi, którzy nie są wywodzą się właśnie z tej grupy, która jest określana jako Mik makowiec plemionami Maków czyli, czyli rdzenni mieszkańcy z plemion indiańskich zamieszkujących wschodnie Wybrzeże Ameryki północnej dzisiaj to jest głównie nowa Szkocja, ale też wyspa księcia Edwarda i fragmenty nowego Brunszwiku i nowej Fundlandii jeszcze, więc z tak tak to wschodnie Wybrzeże problem polega na tym, że ich prawa do połowu oparte są właśnie tak pan redaktor wyjaśnił nam pewnych traktatach, które zostały podpisane w czasach kolonialnych to był jeszcze 18 wiek po Makowa po osiemnastego wieku właśnie Mik MAK podpisali jest Koroną brytyjską, czyli z której, której spadkobiercą jest państwo kanadyjskie na podstawie tych traktatów mieli mieć prawo do połowy no i oczywiście wtedy rynek komarów nie był tak lukratywnego obecnie, bo dzisiaj szacuje się, że to jest kilkaset milionów co najmniej kilkaset milionów dolarów rocznie, które któż z nas, który jest Warty ten rynek i homary są dla wschodnich prowincji kanadyjskich jednym z tych najważniejszych towarów eksportowych tak by stawką jest jest są miliony do dolarów natomiast no i Makowie korzystają z tych praw, odwołując się tych traktatów, które osobiście z czasów kolonialnych i dochodzi do do sporów interpretacyjnych te spory już oczywiście miały wcześniejsze swoje odsłonięte wspominałem jednym z najważniejszych odsłon tej wojny honorowej miała miejsce roku 2000, a była pokłosiem decyzji Sądu Najwyższego Sąd Najwyższy w Kanadzie już dwukrotnie wspominaliśmy wydaje takie, a czasami przełomowe decyzje jeśli chodzi o różne sprawy w życiu społecznym politycznym Kanady i 1500 dziewięćdziesiątym dziewiątym wydał decyzję w sprawie Donalda Marshalla juniora, którzy akurat homarów nie pojawiał, ale pławią Węgorze i też jak został tymi angażami zatrzymany tłumaczył, że korzysta z prawa traktatowego właśnie tego prawa na podstawie zawartych w połowie osiemnastego wieku traktatów jego sprawa trafiła właśnie do Sądu Najwyższego w 1009. kilka lat niższych sądach również Spes spędza ono nada tej sprawie Sąd Najwyższy stwierdził, że traktaty są ważne, mimo że wiekowe to powinny być ich zapisy uznawane przez państwo kanadyjskie natomiast prowadził taką taki zapis, który jest powodem dzisiejszych kontrowersji, czyli rdzenni mieszkańcy i Makowie mogą poławiać Węgorze czy homary homary tak ma znaczenia, ale nie mogą tego robić na potrzeby komercyjne na potrzeby agreguje Ania dochodu tylko powinni robić swoje własne umiarkowane utrzymanie i ten zwrot modrej light chód jest jest takim słowem kluczem do tego dlaczego, dlaczego mamy ciągle do czynienia z tymi starcia, ponieważ przez 20 lat od tego wyroku Kanada nie wprowadziła definicji prawnej to znaczy na pojawiać na własne utrzymanie, kiedy dochodzi do przekroczenia tych granic między między utrzymaniem siebie z połowy połowami na no właśnie taki własny rachunek i utrzymania siebie rodzinę a kiedy dochodzi do przekroczenia granic ma tycznie słowami komercyjnymi i druga rzecz, która w, którą jest projekt przyczyną tych tego tych starć jest to że państwo kanadyjskie rości sobie prawo do tego, żeby definiować autorytatywnie tak jak to zachodnia nauka uznaje i potrzeby Polic polityczne też wskazują, kiedy można, kiedy nie można pojawiać martwe nie zawsze jest oparte tylko łącznie już na względach naukowych natomiast rdzenni mieszkańcy Michnik w Makowie kwestionują te sezony połowu uważając, że od tysięcy lat mówili homary właściwie przez cały rok i potrafili zachować ten trend ten gatunek niezagrożony więc, ponieważ traktat został przez bankami podpisane tam nie ma nic na temat tych okresów ochronnych to oni mogą np. zacząć łowić homary we wrześniu tak zrobili to w tym roku, a nie pod koniec listopada tak jakby nakazywały władze to przecież na to nie podoba mi tak na to tak też nie podoba mi na to nakładają się różne pytania, bo rdzenni mieszkańcy mówią zaraz zaraz, dlaczego właściwie możemy łowić komercyjnie skoro mamy tutaj różne firmy, które czerpią z naszych zasobów zasobów, które przez tysiące lat były nasze i prowadzą działalność komercyjną i na tym zarabiają natomiast my jako rdzenni mieszkańcy byliśmy przez dziesiątki lat traktowani jako ludność trzeciej kategorii tak byliśmy w uzyskiwaniu oni się dorobili stworzyli sobie infrastrukturę, a my żyjemy poniżej tej linii ubóstwa jeszcze oprócz tego mamy przestrzegać jakiś sztucznie wymyślonych niezgodnych z naszymi traktatami przepisów co się z nim porządku tak to jest jakby w ogóle odsłona głębszego problemu tym głębszy tym głębszym problemem jest oczywiście podejście Kanady urzędników i polityków przez wieki już do rdzennej ludności do tego co do czego no właśnie takiej pozycji zostali zostały ludy rdzenne wprowadzone w Kanadzie to jest to właśnie tata trzecia kategoria te obywateli dopiero tak naprawdę przyznano im pełne prawo obywatelskie w połowie wieku dwudziestego, a którzy no zostali pozbawieni swoich ziem zostali pozbawieni źródła utrzymania zostali pozbawieni kultur języków i szeregu innych elementów, który usytuował ich jako jako osobne byty jako osobne społeczności, które potrafią przez dziesiątki tysięcy lat przetrwać na tym kontynencie zachowując, zachowując sposób ta na życie taki właściwy sobie no i dlaczego oni mają się podporządkować temu co co sobie wymyślili biali no właśnie rzucili no pani doktor pytanie, dlaczego tak ma być 3 no właśnie do tego pytania powrócimy po informacjach Radia TOK FM, jeżeli pan pozwoli państwa, bo gości jest pan dr Marcin Gabryś z Instytutu amerykanistyki i studiów polonijnych Uniwersytetu Jagiellońskiego informacji już za kilka minut o godzinie dziesiątej 20 po informacjach wracamy które państwa moim gościem jest pan dr Marcin Gabryś Instytut amerykanistyki i studiów polonijnych Uniwersytetu Jagiellońskiego rozmawiamy o rdzennych mieszkańcach Kanady wschodnie Wybrzeże Mig Mag i tzw wojny o homary chodzi o prawo do połowu ryb i skorupiaków rdzenni mieszkańcy Kanady tym razem grupy Mik MAK mówią my mamy własne prawa te prawa zostały potwierdzone także traktatami z Brytyjczykami z połowy osiemnastego wieku Sąd Najwyższy Kanady także te prawa potwierdził i dlatego my tutaj sobie działamy tak jak byśmy byli u siebie, bo jesteśmy u siebie rząd federalny mówienie nie tutaj ograniczymy powinniście przez przez czekać przepisów tak jak wszyscy inni te wojny bezkrwawe, chociaż dochodzi to aktów przemocy i wandalizmu pojawiają się nagrania, na których to łodzie np. przedstawicieli agend rządu federalnego rozjeżdżają łodzie łodzie rdzennych mieszkańców, iż są jest likwidowany sprzęt do połowu są niszczone sieci bodaj niedawno się spalił spalił jakieś pomieszczenie jakiś hangar w tym by przez władze w każdym razie chodzi oprócz tego, że chodzi o prawo przepisy o pewną niezależność rozdział różnych grup od innych grup czy też może samo stanowienie no, toteż gdzieś na drugim końcu chodzi także o zyski o zyski o tym już pan doktor wspominał to jest branża, która przynosi kilkaset milionów dolarów dochodu rocznego także jest o co walczyć oprócz tego, że mówimy o pewnym samostanowienie i niezależność tak i właściwie Mac mamy znowu 2 nurty tego konfliktu z 1 strony jest także korzystanie z tych praw traktatowych przez NIK Maków jest jest właśnie takim wyrazem ich sprzeciwu wobec tej tych regulacji narzuconych przez Kanadę takim elementem zachowania właśnie samo stanem stanowienia to co pan redaktor powiedział czy oni i nawet, narażając się na aresztowania czy później sprawy sądowe przyjęcie sprzętu konfiskaty mienia pokazują, że ich kultura tak naprawdę ich lud nie został całkowicie pozbawiony właśnie tak tutaj tej wewnętrznej energii te siły tego przekonania że, że mają rację i to jest wydają się bardzo ważny wymiar, bo po biali mieszkańcy Kanady często są przekonani, że właściwie ten problem z ludami m.in. został rozwiązany i właściwie się nie muszą już tym przejmować, bo oni są te wszystkie polityki wcześniejsze państwa kanadyjskiej doprowadziły do tego właściwym sobie brzmień i tu okazuje się, że 2020 z takim bardzo przełomowym rokiem w Kanadzie, gdzie nie tylko mamy do czynienia właśnie z konfliktem na wschodnim Wybrzeżu, ale konfliktem o budowę ropociągu na zachodniej części Kanady na ich różne blokadami, które w centralnej Kanadzie w zimie miały miejsce, więc siła ludów rdzennych dają się, że nie jest raczej rosnąca, ale z drugiej strony oczywiście mam ten wymiar ekonomiczny i tu, ponieważ ten lukratywny rynek to to jest 1 chce jednak szans wydaje się na to żeby, żeby mi makowiec odbudowali swoją pozycję ekonomiczną i no i korzystają tutaj niekoniecznie właśnie z tych praw traktatowych tylko tak drugim nurtem idą, próbując w ramach tych regulacji, które Kanada wprowadza hydrant Departament połowów i oceanów i z zdobywają też licencję komercyjne pozwalające im później sprzedawać homary inne skorupiaki inne inne ryby na rynku i kumulować właśnie pieniądze i tutaj jest kilka dni temu jedna z takich ciekawych informacji pojawiło się, że Michał Makowie w spółce z komercyjną firmą z banków kupili jedną z największych jednego z największych właścicieli takich komercyjnych licencji była rzecznik ZUS tak firma nazywa się kilka wersji fuzji i jakby Wrześni ma ona na ten rynek komercyjny to jest to też też wydają się jako tylko obserwujący te obserwującego te przemiany w ramach w ramach relacji lub ludów rdzennych sens państwem, ale też w ogóle rynkami takim kapitalistycznym dosyć ciekawa sprawa jeszcze duża o duża transakcja wartości Rami kilkuset milionów dolarów finansowana przez zresztą też cenne instytucje, które zostały powołane do udzielania takich regionów trzeba tak tak będą niektórzy mówią, że to może nawet 1 miliarda dolarów to cała operacja sięgnąć i no i to i to będzie ważny gracz na rynku właśnie połowów na wschodnim Wybrzeżu, które będą musieli się zmierzyć nie rdzenni rybacy i to już nie będzie tylko wyłącznie właśnie taka taka wojna o to kto kto ma jakie prawa i dlaczego nie zachowane prawo kanadyjskiego po prostu rozgrywka ma na polu takim ekonomicznym i jeżeli oczywiście to to zakończy się sukcesem dla mnie Maków to może oznaczać takie stałe źródło dochodu dochodu dla tych społeczności społeczności żyjącej no w biedzie poniżej progu dochodów takich które, które średnio są dziś wyznaczone dla Kanady jako jako minimalne dochody, więc my to to jest to jest również ważne więc, jakby 22 ponad 4 tego sporu będą się pojawiać i no i być może to jakaś droga na to do tej do tego pogodzenia dekoncentracji, której premier trudno tak ładnie mówi od ostatnich 5 lat, że to jest jego najważniejsza najważniejszy element w jego jego wejścia do polityki po to, właściwie zdobył władzę liberałowie linkę tworzą rząd, żeby doprowadzić do pogodzenia takiego już może finalnego między rdzenną ludnością Kanadyjczykami i analizować, kto będzie rozwijał w każdym razie to to jest coś co trochę naprawiał napawa optymizmem przynajmniej tak jak na to patrzy, czyli to napawa optymizmem, ale czy optymizmem napawa zwycięstwo Joe Bidena, bo oczywiście nie tylko w Polsce zastanawiamy się co to będzie oznaczało dla relacji polsko-amerykańskich, ale w Kanadzie myślę myśli co to będzie oznaczało dla relacji Kanady z amerykańskich są jeszcze ważniejsze, bo Kanada jest najważniejsza zostaną zmuszone są dla Kanady najważniejszym partnerem zarówno handlowym taki obronnym element tak się wyrażę, więc właściwie nie ma Kanady bez Stanów zjednoczonych dlatego każda zmiana w stanach Zjednoczonych automatycznie jest niezwykle ważna interesująca dla Kanady co myśli głosy pojawiają się w Kanadzie głosy dotyczące nowego prezydenta nowej kadencji no w każdy kandydat inne niż prezydent Trump, który osiągnął jeszcze jeśli patrzyć na na sondaże prowadzone w Kanadzie najniższy poziom zaufania ze strony Kanadyjczyków w ogóle w historii, kiedy prowadzone są takie badania 20% Kanadyjczyków uchwałą przetrzeć jeszcze przed wyborami prezydentowi Trumpowi w porównaniu do rekordzisty, czyli Baracka Obamy, który miał 83% to jest przepaść, więc większość Kanadyjczyków to taka zdecydowana większość powyżej 70% popiera badań dna oczywiście odetchnęli z ulgą w momencie kiedy, kiedy Dziuba 1, mimo że jeszcze jeszcze nie do końca oficjalnie, ale jest został ogłoszony zwycięstwo to zwycięstwo tych wyborów oczywiście kluczowa sprawa dla Kanadyjczyków Kanadyjczycy obsesyjnie te wybory obce obserwowali to to było coś co ich bardzo bardzo mocno interesowało no oczywiście rozważane są efekty tego tego zwycięstwa Majdana i wpływ na stosunki Kanady amerykańskie ja pamiętam jak Dziuba 1 już po tym, jak Donald Trump wygrał wybory 2016 roku w grudniu 2016 roku przyjechał do Kanady i wygłosił takie przemówienie w Ottawie i tam zakończył je takim stwierdzeniem ich lekka nada i że stany Zjednoczone potrzebują Kanady teraz jeszcze mocniej niż kiedyś, bo było wiadomo, że Trump się zwyciężyć i to przyniesie ogromne zmiany no i Kanady, jakby dostała taką pałeczkę przekazaną przez Baracka Obamy Joe Bidena, żeby nieść ten ten ten pozytywny przekaz taki progresywny świat trudno zdaje się, że przez ostatnie 5 lat chce starał się, jakie mógł żeby, żeby ten ogień nadziei nie nie zgasną no i IT i teraz przyjdzie Dziuba 1 Kamala Harris i dla Kanady zdaniem większości analityków rynek otwiera się otwiera się taki taki okres jakiegoś jakieś pozytywne pozytywnej zmiany w tych relacjach przede wszystkim na co na co co podkreślają wszyscy obserwatorzy analitycy zakończy się okres niepewności i jest szansa żeby, żeby powróciła przewidywalność w stosunkach, ponieważ Kanada zależy od stanu Zjednoczonych zarzut handlu gospodarczą w szczególności na to brak tutaj przewidywalności jakieś takie nagłe zmiany z dnia na dzień na nakładanie sankcji karnych np. na eksport Stali aluminium, które był motywowany, jakimi motywami bezpieczeństwa Narodowego no bo takim policzkiem dla Kanadyjczyków tak nieduże nagle to jeszcze niesprawiedliwie, więc jeżeli by ten, chociaż to zmieni to to będzie bardzo ważna zmiana tak, a tymczasem wiadomo że, gdy się człowiek spieszy to się diabeł cieszy panie doktorze, jeżeli pan pozwoli powrócimy do naszej rozmowy po informacjach Radia TOK FM państwa mamy gości jest pan dr Marcin Gabryś z Instytutu amerykanistyki i studiów polonijnych Uniwersytetu Jagiellońskiego informację już za kilka minut o godzinie dziesiąty 40 po informacjach wracamy do programu off czarek wcale państwa moim gościem jest pan dr Marcin Gabryś z Instytutu amerykanistyki i studiów polonijnych Uniwersytetu Jagiellońskiego Kanada i co słychać w Kanadzie o tym rozmawiamy przed informacjami w pierwszej części naszej rozmowy mówiliśmy o wojnach honorowych, czyli o relacjach pomiędzy rządem federalnym agendami rządu federalnego, a rdzennymi mieszkańcami szczególnie tymi zamieszkującymi wschodnią część Kanady wschodnie Wybrzeże, choć grupy Mig Mag i wyzwania związane z połowem m.in. homarów, ale także ryt różnych innych stworzeń zresztą przyznam szczerze panie doktorze to miejsce jest szczególnie bliskie myślę tutaj w zatoce Sandy, bo raz o mało tam nie stanąłem, więc nowa to są jednak wrócić stał z dzisiaj można rozmawiać, a to, tym bardziej to są jednak większych przepływów nie wiem czy to pana redaktora zaskoczyła nie zaskoczyła mnie fala chyba jakiś wieloryb majętną ogonem i po prostu już była takim kajaku mały i po prostu kajak w sekundę odwrócił się o 180 stopni i znalazłem się moja głowa też spoglądała w dół pod wodą oczywiście cieszę się, że pan wyszedł cało z tego możemy rozmawiać w Kanadzie tak tak rozmawialiśmy o tym rozmawialiśmy także o tym co kadencja dzioba 1 będzie oznaczała dla relacji kanadyjskich oczywiście pewnie można porozmawiać o zmaganiach Kanady z pan czy z epidemią koronawirusa, ale myślę, że też dużo ciekawsze ciekawych wątków pojawia się w związku z wyborem osób to, żebym wyszedł po wyborach na szefów partii różnych partii kanadyjskich partii politycznych powiedziałbym grup, które są nieoczywiste dla tego państwa tak to jest jeszcze tylko zdanie do dołoży to rezultat Time amerykańskich właśnie co najmniej jedno zdanie, bo wydaje się, że patrząc na relacji na dysk amerykańskie takim perspektywy historycznej to Dubaj ten będzie mam nadzieję takim takim prezydentem, który doprowadzi do tego, że taki trend, który w Kanadzie się zarysował przez przez okres prezydentury Donalda Trumpa, że te 2 społeczeństwa rozchodzą się w innych kierunkach jeśli chodzi o wartości zostanie trochę zahamowany o wydaje się, że Kanadyjczycy patrzą na stany Zjednoczone, bo przez ostatnie kilka lata w szczególności w tym 2020 roku trochę tak jak ktoś działał w latach sześćdziesiątych, kiedy w stanach Zjednoczonych trwały zamieszki na tle rasowym i a z zaznaczonym prowadził wojnę w Wietnamie no i wartości obu społeczeństw gdzieś zupełnie innym kierunku szły i tutaj 2020, który też przynosi zamieszki na tle rasowym ogromne podziały spocząć w amerykańskim, ale też te zupełnie inne sposoby reakcji na pandemię covid 19 no gdzież gdzieś właśnie to przypomina lata 60, kiedy te 2 społeczeństwa nie było już takie takie podobne do siebie, kto to czy wiesz, gdzie wielu z nas się wydaje i no i jeśli Dziuba 1 ta prezydentura pomoże to to to będzie coś co wydaje się, że pomoże w ogóle Ameryce północnej mi światu zachodniemu w jakim takiej zerwanie się z tego kryzysu, w którym którym jest to od kilku lat i ostatnie zdanie do na ten temat szczątków przypomnieć Kamala Harris wychowała się w Montrealu, więc ona ma korzenie jeśli chodzi o znajomość kanadyjskiej Kanady może też w tym w relacjach z pomocy i mama pracowała w szpitalu, który podlegał Unii Uniwersytetowi Angela i tam szkołę podstawową szkołę średnią pani Harris skończyła, więc ta bliskość gdzieś się być może pomoże to to jest nas na to na co liczą też też Kanadyjczycy na uwagę oczywiście na Kanadę bywał jako wiceprezydent co środki wspominała natomiast właśnie, jakby łączące wybór nowej pary prezydenta wiceprezydenta Stanów zjednoczonych z tym co się dzieje w Polsce kanadyjskiej to wydają się bardzo ciekawe, że byli wśród partii, które są reprezentowane w Cannes pan w parlamencie kanadyjskim taka nieduża, ale rosnąca w sile w siłę partia zielonych już na początku października tego roku wyłonił nową szefową to jest kobieta, czyli czy też coś raczej niezwykłego dla dla kanadyjskich partii politycznych, ale panami Pol pot tak się nowa liderka partii zielonych nazywa ma też bardzo ciekawe korzenie ona jest czarnoskóra jej mama urodziła się na Karaibach na jednej z wysp państwo sanki nawis, a ojciec jest z domu nikt też też z Karaibów, a jednocześnie jest przeszła też na na po ślubie z mężami jest na wyznanie żydowskie, więc więc jest jakby reprezentowana w grupie znaczy tych grup mniejszościowych podwójnie pierwsza liderka kobieta czarnoskóra w Kanadzie i to jest taka nowa jakość na scenie politycznej Kanady w takim sensie, że te partie kanadyjskie coraz bardziej przestają być tylko powiązane z autu białą część spółek społeczeństwa, czyli z tymi z czystą częścią społeczeństwa które, gdyż korzeniami wywodzi się z tych 2 grup językowych, które skolonizowały Kanadę i no bo oczywiście w tym takimi starymi grupami Anglo Sean starymi grupami etnicznymi Anglo tsunami franków tonami otwiera się na no to co to co stanowi wielokulturowości kanadyjskiej, czyli liczyli na na imigrantów już nie tylko się nie tylko z Europy, ale też też się z krajów Afryki czy innych części świata i mamy lidera nowej partii Demokratycznej ciągnika Singha, który jest system, który reprezentuje to azjatycką gdzieś część część indyjską populacji kanadyjskiej tutaj tutaj mamy liderkę, która jest czarnoskóra zresztą bardzo dobrze wykształcona skończyła studia prawnicze na Princeton i i pracowała w instytucjach międzynarodowych dyplomacji w międzynarodowym Trybunale karnym z naszych na tym czym jest czy nie polityka, a jednocześnie właśnie taką nową nadzieją partii zielonych ma na razie 3 mandaty w parlamencie, czyli jest najmniejsza z tych partii, która jest prezentowana na jednocześnie oczywiście polityka związana z ekologią zmianami klimatycznymi, która siłą rzeczy jest jednym z najważniejszych punktów programu tej partii staje się ważna i tu też kolejne nawiązanie do wyborów amerykańskich oczywiście Dziuba 1, który na, który deklaruje, że stany Zjednoczone wrócą do porozumienia paryskiego i walka ze zmianami klimatycznymi stanie się jednym z kluczowych elementów polityki amerykańskiej tutaj widać że, że te kwestie dziś stają się ten trend tymi ważnymi punktami w polityce tutaj taką łączność też może się gdzieś nawiązać tak, ale zdaje staje się ważne dla zwykłych mieszkańców to znaczy są tacy, którzy nie wierzą, że człowiek ma aż tak wielki wpływ na zmiany klimatyczne jak większa część naukowców mówi, a jednocześnie muszą na własnej skórze przekonać o tym, że może jednak jest inaczej wczoraj właściwie wczoraj na dziś można powiedzieć Toronto i okolice na zachód od Toronto bardzo mocno powiało tak i zwiał bardzo dużo rzeczy tak tak takie były dość intensywne zmiany wiatry w Toronto i okolicach wczoraj i nie wiem niedawno spadł śnieg w Toronto potem stopnia właściwie była letnia pogoda więc, więc te zmiany klimatyczne są widoczne i po prostu ludzie nawet ci, którzy sceptycznie podchodzą do wszelkich informacji przed przekonują się, że te zmiany są nie takie jak bywały w przeszłości tak naprawdę coś coś nie działa, więc myślę, że można być sceptykiem jednocześnie na własnej skórze czy przy pomocy własnych zmysłów obserwować, że to co się wątpi jednak już jest co stało się faktem no i z pewnością i Kanada oczywiście tam najczęściej zam. część Południowa doświadcza tych właśnie takich niestabilnych Stanów pogody nagłych zmian to co jest widoczne jeszcze bardziej zmiany klimatyczne oczywiście są widoczne północy kanadyjskiej Arktyka jest jest jest setnym regionem, który ociepla się najmocniej i tam właściwie wśród tych na czas tych sceptyków wśród mieszkańców nie ma zbyt dużo, bo każdy na własnym własnej skórze doświadcza tych zmian no ale no no właśnie to co do 1 podkreśla, że polityka dotycząca kwestii klimatycznych amerykańska ma być oparta o naukę na jest z tym co tak wielu Kanadyjczyków dla większości Kanadyjczyków znak z powrotem do tego co co co wcześniej do normalności i wielu wielu osób oczywiście widzi tutaj szansy w relacjach nawet handlowych Kanady Stanami Zjednoczonymi w momencie, kiedy stany Zjednoczone uruchomią ten swój program zapowiadany, gdzie te środki które, które mają być do gospodarki pompowane sięgają bilionów dolarów no być może Kanada też, kto będzie szansę miała się włączyć oczywiście jakiekolwiek mówienie o o redukcji emisji co 2 no bez Stanów zjednoczonych będą to te szanse na to, żeby ta redukcja została tak to te zapowiedzi zostały zrealizowane rzeczywiście dużo dużo mniejsza więc, więc Kanadyjczycy też tutaj odetchnęli z ulgą i zapowiedzi że, że gospodarka amerykańska stany Zjednoczone mają być neutralne jeśli chodzi o emisji do 2050 roku to jest taka sama jak ja to co trudno deklarował i tak paradoksalnie część obserwatorów mówi, że ten okres kiedy, kiedy do 1 będzie prezydentem może być gorszy dla samego premiera trudno, bo on już nie będzie tak mógł błyszczeć na tle Donalda Trumpa jako taki taki taka alternatywa ten trend ten jego program np. jeśli chodzi o klimat, który no mogło być bardziej ambitne jak jak na pewno panami Poldi chciała ona on będzie trochę wygląda jeszcze mniej ambitnie rzeczywistości, bo bo, bo przesłoni go przesłaniu go te zamierzenia jest wprowadzane w życie zamierzenia Joe Bidena natomiast z pewnością w Kanadzie będzie po będzie łatwiej w Ameryce północnej to progresywny progresywną agendę jeśli chodzi o walkę ze zmianami klimatycznymi wprowadzać w życie z takim prezydentem no dobrze będziemy przyglądać się trzymać kciuki i obserwować komentować bardzo panu dziękuję panie doktorze za dzisiejsze spotkanie z dzisiejszą rozmowę pan dr Marcin Gabryś z Instytutu amerykanistyki i studiów polonijnych Uniwersytetu Jagiellońskiego był państwa i moim gościem informacji Radia tak już kilka minut dziękuje o godzinie 11 jako informacja wracamy do programu off czarek Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: OFF CZAREK

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Podcastowe produkcje oryginalne, podcasty z audycji TOK FM oraz Radio TOK FM bez reklam z 40% zniżką!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA