REKLAMA

110. Suka kocudzka: tatarski wkład w polską muzykę ludową. Studium przypadku

Babel. Rzeczpospolita Multi-Kulti
Data emisji:
2020-11-27 19:10
Prowadzący:
Czas trwania:
23:11 min.
Udostępnij:

Nazwa "kocudzka" bierze się od wsi Kocudza, położonej nieopodal Janowa Lubelskiego na lubelszczyźnie. To tam Zamojscy osadzali jeńców tatarskich, którzy rozpowszechnili na owych ziemiach swą kulturę. Choć często był to kryptoislam, pozostawił trwałe ślady, którymi dziś w "Lechistanie" wyruszamy.

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
Lechistan, czyli orientalna historia Polski to cykliczny cotygodniowy podcast kolejny odcinek przed nami dzień dobry mówią Adam Balcer Paweł Sulik jakiś czas nie podawaliśmy adresu to przypomnijmy, że państwo chcą pisać komentować to historia auta to kropkę FM Lechistan małpa TOK kropkę FM dziś w naszym roczniku będziemy mówili o dzisiaj zrobimy tak tak jak państwowi byliśmy na pop w poprzednim podcaście tzw. Case Study jak średnio po polsku czy studium przypadku mikro Rozwiń » historia, więc pokażemy państwu wioskę w klasie 2 kod cuda i Fresko Janowa lubelskiego i pokażemy na jej przykładzie właśnie wkład tatarski kulturę ludową polską w tym muzykę polską i w efekcie no dziedzictwo kulturowe całej naszej ojczyzny oczywiście mamy również wersje dla prasy brukowej kolorowej, która brzmi tak dzisiejszym odcinku podcastu Lechistan wulgaryzmy z ust poetów padały już 300 lat temu w Polsce wcale nie dam na demonstracjach ulicznych pojawi się nawet taki wyraz suka z naszych spadnie dziś nawet żyć też taka, ale jak to niemałe finansuje i wcale nie jest to wulgaryzm korzysta nawet osoby nie dotyczy szczegóły no to muszą państwo wysłuchać dzisiejszego pod sta Lechistan, więc poszłam się tak jak jest ta etymologia samej wioski no, więc Kocudza Kocudza, że koło ich, czyli wieś językach tureckich na świat tureckim i Kocudza, czyli obca wieś i no to jest także to nie jest sobie myślę też lokalni mieszkańcy się tym szczycą tak jak mówiliśmy o w Radomsku to tutaj nie podlega dyskusji, że w końcu Zach byli osadzani jeńcy tatarscy robi to Zamoyscy, bo jak państwo kojarzą na mapie spojrzymy tam właśnie ordynacja Zamoyskich i w 1500 dziewięćdziesiątym szóstym największy Zamoyski kanclerz Jan Zamoyski właśnie kupił cudze i potem będziemy mieli właśnie osadnictwo tatarskie no i asymilację Tatarów stopniową także rząd Zamorski tych no i jeńców jeńców po prostu w no jak była wojna jak się dostali do niewoli to stwierdził, choć tutaj nie tylko on kolejni też rodziny jak znaczy, że prezes wyobrazić, jaką ciężką robotę miał kadrowe w majątku zamiast wizytę trzeba rozpisać tych wszystkich jeńców, ale rola mniejszych chłopaki generalnie co ciekawe państwo zobaczą w różnych relacjach i do dzisiaj w taki jest jakąś legendzie miejskiej to jest też legenda miejska funkcjonują tak różne motywy więc, jakie np. motyw, więc mamy przekonanie, że są w kod cudzy w Janowie lubelskim wysokie drewniane krzyże i które są zwieńczone małymi metalowymi krzyżykami stojącymi na półksiężycu jeszcze tylko kogucik no i że właśnie te po Księżyca to motyw tatarski tęsknota za islamem krypto islam na końcu jest na polskim przy solarisie pań i to nie wymyślę sobie tylko rączkę znalazłem artykuł na ten temat jest rozmowa z panem Mateuszem, czyli sokiem właśnie Kocudza siedzi sobie przy kościele i przebitka jest przez dziennikarza co to w ogóle jest proszę pana, a co za Kogut na szczycie to taka odznaka po Tatarach zostało tak jak księży sposobem też po Tatarach Tatarzy proszę pana zaczyna się już od radzie w Chinach mieszkali w cudze domy miały wejście i wyjście na przestrzał stały wejściem na wschód niestety proszę pana szczytem do drogi itd. więc mamy co mamy ten cały motyw z tzw. starymi Chałupami w stylu tatarskim, które są w cudzy, który mówi w tym artykule pani Barbara Nazarewicz muzeum Regionalnego w Janowie lubelskim, więc nie tylko, że taka legenda miejska tylko na podstawie poważnych badań etnograficznych to jest no takie chałupy są rzadkością w skali Polski i co mamy jeszcze takie motywy charakterystyczne, że korali pole w kształcie półksiężyca siali grykę zwaną Tarko mówiliśmy w tydzień tak to widzę to jest jakiś taki motyw przewodni, ale tutaj mam nowy, ale to samo było w Radomsku o tym wtedy państwo nie chciałem, żeby dużo przemocy rodzinnej, ale tutaj mam, że ojcowie by bili synów, żeby mieli płaskie nocy tak, że to, jakby był przecież tutaj zażarty przy czym proszę spojrzeć w internecie jak wygląda przeciętny mieszkaniec Krymu ma zawsze tak jak Tatar Krymski Mazowsze płaski nos te oczywiście centra artystyczne, aczkolwiek jest bardzo ciekawe ciekawe, kiedy można wrócić do tego bardzo dobrze się chce zobaczyć pierwszą wiceminister spraw zagranicznych Ukrainy panią miny, że par, które na płaskim dnie to właśnie 3 kropeczki zostawi jakąś piękną kobietą i zostawić zdjęcie pana Przemysława Czarnka ojcu byłem złośliwy bardzo, ale stereotyp warto zwracać na Pomorzu krąży taka taka stereotypowa informację o tym dlaczego Kaszubi mają odstające uszy i płaskie czoła, a to, dlatego że mam nadzieję, że zostanę się co tak przy co tak szumi i uszy są tak, bo ciągle się założyć, że przepisy kodeksu opóźni się proszę kończyć klepią wciąż mocno może cecha to tutaj tak samo z gastronomią tego sytuacja, bo jedni po tatarsku wg pana ma, czyli siaka no, więc jak Bober zboże surowe jest to u, bo tak stąd mamy Tatar urną kawałek wołowiny wsadził podszedł pojechał drogie mięso i usług VAT z zyskiem jest oddział bali nożem albo Siekierka z mąki zrobić ciasto nakładaj itd. tak dalej oczywiście albo zabrali się Kany ciasto kształt półksiężyca piękny piec zakładam rekina czy już niewielkie wszystko zgodzę, że mamy za można założyć, że część tych już tego obrazu Tatarów to jest efekt moim zdaniem oddziaływanie stopniowo w szkole w dwudziestym wieku np. Henryka Sienkiewicza, że tak popularne staże kebabów liczy też już da rzeczniczka no ale proszę państwa zorganizowane tabory lubelski impreza folklorystyczna regularnie w końcu z okolic regularnie w cudze okolicznych wsiach no i imprezę zrobiona na czas taboru rozbija się już te i to w tej jurcie się organizuje imprezę, czyli tak jak mówiłem państwu Radom skórze mamy bajki pogańskie to mamy coś takiego no, więc Janów Lubelski co wiem w Janowie lubelskim proszę państwa no, więc Janów Lubelski na cześć Jana oczywiście Zamoyskiego, ale najechania przez Chmielnickiego i Tatarów 1600 czterdziestym ósmy spalony potem oczywiście zaraza itd. no ale jest przekonanie, że właśnie w mieście osiedlono w 1600 pięćdziesiątym trzecim Tatarów wziętych podczas walk na Ukrainie osadził tam ja sobie pan Zamoyski druga sytuacja, kiedy bierzemy kogoś do niewoli osadzenia zalety i wznową cudze no ale chociaż, żeby byli obok swoich no ludzki pan ja sobie pan Zamoyski proszę państwa postać bardzo ciekawa, ponieważ jego żoną była Marysieńka Tamary sięga potem z Janem trzecim przy Bema czy domek sobie pan rozpowszechnił Henryk Sienkiewicz w potopie jeden z bohaterów jest sobie pan Zamoyski, bo znakomicie broni z Zamościa przed Szwedami wnuk Jana Zamoyskiego kanclerza syn Tomasza Zamoyskiego w przypadku obu tych magnatów mamy bardzo liczne wątki turecki tatarski biografii kiedyś na pewno zrobimy o tym podcast Zamoyscy, a islam natomiast 3 harem są potwierdzone proszę państwa w historii naszej czysta, jeżeli ja użyłem świat z pełną świadomością premedytacją tego słowa 3 hale, czyli po prostu nasi arystokraci no niestety robi coś takiego, że sobie on utrzymywali różne kochanki nałożnicę na stałe w 1 jest dzisiaj byśmy powiedzieć, że to był ekskluzywny dom publiczny z paniami do Towarzystwa mniejsza niż taki prywatny publiczny, ale ktoś handluje niewolnikami jak porwać dla dla dla siebie Empik i plus najbliższej najbliższej rodziny w cudzysłowie rozumie sarkastycznie i Mikołaj Bazyli Potocki, który ma sporo powiedzmy 18 wiek Marcin Mikołaj Radziwiłł tutaj mamy wątki przepraszam powinienem, ale wręcz pedofilskie i nie kto inny, ale właśnie sobie pan Zamoyski, który utrzymywał taką liczną grupę dziewcząt, które wg opinii historyków różnił się jego harem pod względem rozmachu organizacji systemu naboru kandydata chodzi o ten profesjonalizm natomiast, czyli można powiedzieć, że to ten pierwszy nasz harem lista to jest fascynacja bez bezdyskusyjnie imperium osmańskim no ale jak ożenił się Marysieńki no to pani kazał odprawić się naprawdę zakochał we Francuzi IC mówiące o takim prawda za zamojskim dialektem no i Andrzej Morsztyn poeta barokowy poświęcił nawet właśnie temu zdarzeniu wierszyk, który odczytamy, do którego nawiązano z początku Paweł, ale wypisać nam tak paszport kur w 3 kropeczki Zamościa Zośka z Zamościa Baśka z Drobina IFK ze Zwierzyńca Skrzyszowa Maryna te 4 kur 3 kropeczki piątą panią starą dobrą idą na wędrówkę wiarą służyły wiernie póki Pański długi kurz potrzebował potrzebował wiemy, o co chodzi długi kurz ich pilnej usługi przypomnę, że słowo Kuta z pochodzenia tureckiego przepraszam za taką wycieczkę teraz, że ze ślubną związki zawarte żoną przez ich zapewne dworu uważaną czy właśnie, że zostaną odprawione, lecz ich zapewne od leci czas leci zabrać do dworu wyżej tak odrzucam, bo czasami teraz pewnych ram w toku dyskusji w organizmach można komuś powiedzieć nie tylko w ale może być prac wyżej niż prawda wybrać się zapewne dworu uderzenie tak no, więc teraz inne relacje z Janowa proszę państwa ksiądz Michał Jabłoński okres międzywojenny wspomnienia pisze tak ludność parafii Janowskiej jest pozostałością krwi podobnych cech ze Wschodu Tatarach i tym podobnych z domieszką oczywiście większy dziś krwi Słowiańskiej starsi pamiętali, że w Janowie były niektóre domy z wyciętym półksiężyc sami na futrynę drzwi tak kosztowne potwierdza zachowało się cokolwiek poza co przekonanie nie są te półksiężyc w różnych miejscach Mirosław Janisz Mirosława ja przepraszam na bazie wspomnień dziadka czas przełomu dziewiętnastego dwudziestego wieku, który był organistą i za współ założycielem straży w Janowie tak pisze przy niektórych uliczkach tej części miasta spotykało się dziwne chaty, a propos swoich pytań obór i barwie okrągłe i kopulaste nie posiadały okien miały natomiast poczynienia A2 z nowymi drzwiami wycięty był otwór w kształcie półksiężyca były to jurty budowach kiedyś zasiedlonych jeńców tatarskich pan mieszka w jurcie drewna to trochę żartobliwie tak, aby przetrwać przez wieki musiały zapewne być po wielokroć odnawiane poprawiane może nawet na nowo stawiane, zachowując pierwotny wygląd, więc założenie takie, że był cały czas namiot, który był odnawiany w Janowie były też tatarskie domki drewniane czworokąt ne otaczające mały dziedziniec, na którym wychodziły okna od zewnątrz okien nie było nad drzwiami też był otwór w kształcie półksiężyca ludność tatarska dawne zasługi właśnie z polską stała się też katolicką tylko w niektórych nazwiska i rysach niektórych twarzy można było dopatrzyć się jakiś egzotyki no i tej jurty islamski półksiężyc, więc mamy tzw. żywą nieśmiertelną legendę miejską teraz będzie troszkę na poważniej, bo proszę państwa Paweł wspomniał też suce, ale nie będziemy nawiązywać do Chin do bójki bujnego życia erotycznego Jana sobie pana tylko proszę państwa zajmiemy się instrumentem muzycznym suk zwaną kod córką albo biłgorajskiej, która jest archaicznym staropolskie instrumenty smyczkowe pochodzącym właśnie z okolic, choć cudzy jest ona uważana za najstarszy ludowy instrument w Polsce, żeby oczywiście państwo sobie zawsze umieszczali to co my opowiadamy w szerszym kontekście tej aż przewraca kartki z dodatkami Paweł jest, żeby państwo wiedzieli, że ministrowie sobie konto tak że to by my tego nie ja nie recytuje z pamięci tylko czytam nawet pomimo intonacji jego głosu państwo to na pewno Poznań poznają rozpoznają, więc proszę pamiętać o tym, że generalnie dla rozwoju muzyki europejski instrument europejskich muzyczny no ten kontakt ze światem islamu miał bardzo duże znaczenie jest taka książka dzięki zajął cena muzykiem muzyka instrukcji było to islam no, więc w tym muzycznej muzyka im instrumenty muzyczne sieci islamu twierdzą, że kluczowe daty, a oś ósmy wiek i podbój Hiszpanii prawica przez Arabów wtedy najprawdopodobniej doszło do przeniesienie smyczka Europy istotne wszystkie z Myszkowa typu skrzypce wiolonczela itd. wyprawy krzyżowe to wtedy bardzo się otworzyliśmy też na muzykę z Lewantu i następnie ekspansja Turków na Bałkany i wtedy też instrumenty te były właśnie szuka no, więc co może mu tej suce powiedzieć no, więc w roku 1800 osiemdziesiątym ósmy w Warszawie zorganizowano wielką wystawę instrumentów muzycznych i skromnym udziale narzędzi ludowych była w gablocie starożytne nader skrzypce i instrument zafascynował Jana Karłowicza bardzo znanego historyka link listę, a oprócz tego ojca Mieczysława, który był kompozytorem i w efekcie też zainteresować się nie artyści malarz archeolog Tadeusz do gier inny malarz Wojciech Gerson i po prostu dzięki temu ten ta suka z koców została narysowana i parę następnie odkryto w Płocku szesnastowieczny instrument, który okazało się, że może mieć sporo wspólnego z tą właśnie z córką z koców z Biłgoraja lata 8090 zeszłego stulecia już dwudziestym wieku pani Maria Pomianowska miał wielki wkład, która z wykształcenia jest wiolonczelistką ale np. była w Indiach i władała technikami gry na instrumentach azjatyckich zafascynowała ją to coś takiego, że można zrekonstruować sukę poprzez właśnie indyjskie doświadczenia te technikę gry na suce, bo właśnie problem jak grać na suce i właśnie Turcy są tylko i Bałkany w tym kontekście są ważne, bo tu dochodzimy do tej techniki gry w pozycji kolanowe tak na hordy formach inaczej, czyli mamy pozycję Kola nową trzymamy w pozycji ramienia owej tak jak np. Gęśla tak i właśnie to co pani Maria zrobiła stwierdziła, że trzeba to odtworzyć właśnie, stosując te nauki gry, bo tak samo jest wiolonczela prawda przypomnijmy to jest instrument kolanowe tak, ale warto dodać, że skoro Gerson namalował suka wiedzieliśmy jak wygląda to dalej nie widzieliśmy jak na nich grać największą w kraju i ta różnica zasadnicza jest taka, że słuchacze trwać już na Sejm zaraz jest proste przyciskami stronę i pociąganie smyczkiem problem jest taki, że tam nie ma progów nie da się przecisnąć razem było aveo jest muzykiem państwo to, że dzięki naszym największym skrócie chodzi o to, że trzeba było odkryć w jaki sposób obsługiwana była tego typu szuka tego typu instrumenty Otóż palec był w ten sposób umieszczany na Gryfie, że nasza lewa dłoń czy ta, która jest na Gryfie, a nie prawa, która 13 oczek ta lewa dłoń jest tak ustawiona, że my skracamy strunę własnym paznokciem lewej dłoni i radny niesamowicie skomplikowane, ale okazuje się, że ludzie w tamtych czasach traktowali to jak coś normalnego, ponieważ to był bardzo popularną dokładnie tak jak Paweł wspomniał to jest właśnie ta technika gry paznokciom owa pan to ma bardzo ważne znaczenie, więc jeszcze, bo to pewnie słuchaczy napisał do nas mer jeśli ktoś przedłużane pewne przy tzw. chipsy nawet długie to to właśnie okazuje się, że to nie służy grze na suce trudniejsze gra wtedy, tak więc pani Maria zaczęła się uczyć grać na instrumencie już Vasa ranga to jest Fidela Kola nowa to jest taki tak inna definicja to krótko szykowali dnia to właśnie występuje w muzyce północnych Indii Pakistanu i ta sama Inga na pewno rangi instrument zasługuje na szczególną uwagę instrumentu odegrał bezsprzecznie bardzo dużą rolę w rekonstrukcji naszej suki, ale warto też powiedzieć że, gdyby nie o nie byłoby tego dźwięku, gdyby nie właśnie wysiłki Marii Roman Pomianowski, żeby nie tylko odtworzyć, ale też wydobyć z tego dźwięki teraz państwo słyszą właśnie jak brzmi szuka charakterystyczny trochę brudny dźwięk ciemniejszy tak jak i granie w ten sposób naprawdę jest niesamowicie skomplikowane dla kogoś, kto nawet świetnym skrzypkiem tak technika paznokcie owo i przeciwko, aby państwo mogą państwo ją usłyszeć pani Maria uczyła się m.in. pod kierunkiem tak wielkich Mistrzów grających na tych instrumentach jak usta Sabri KON, który umarł kilka lat temu indyjski muzułmanin następnie uczyła się m.in. od Mistrzów z Iranu, gdzie mamy taki instrument już nazwa Kama cięcia, a i, a te instrumenty właśnie kolanowe i technikę paznokciową przeciwko owa ewidentnie stanowią połączenie pomiędzy taką bałkańską lirą gęśle i tymi instrumentami typu Saran Gui czy instrumentami zaś za środkowej takimi jak Morin chór też Mongołów tak występującymi i mamy wśród Kirgizów i np. Tatarów nadwołżańskich Kobe z zbliżone kształtem oraz praktyką jak grana SA rangi opisana rangi mamy z szesnastego wieku, gdzie nadwozie jednego z najwybitniejszych władców muzułmańskich Akbara i ból fazy, ale autor encyklopedii napisał taksa rangi jest mniejsza Dora Babu i gra się na nim jak na Wilczaku Kids 4 lat za wiadomo jak się gra, ale tłumaczymy to jest właśnie to są nazwy tych horda fonów taki właśnie instrumentu w stylu naszej suki w Turcji Egipcie nazywano Arabami w Iraku Jozef północnym Afganistanie i Azji środkowej Idziak Iranie i Azerbejdżanie okiem man czy w ogóle nazwa Manche oznacza mały smyczek już jest pierwsza pierwszy informację o źródłach historycznych dziesiątym wieku jest to co jest niesamowite, że jak widzą państwo mamy ewidentnie dziedzictwo tatarski w muzyce w tamtym regionie można szukać też wpływów bałkański, bo proszę pamiętać o tym, że Wołosi trzeci górale z Bałkanów doszli aż właśnie na Lubelszczyznę tam też ich osiedla nie tylko w górach, ale bardziej tutaj mamy wątek na pewno tatarskich widzimy tę połączenie z Azją centralną dla mnie to jest niesamowite, że to co zrobiła też pani Maria Pomianowska to stwierdziła, że po tym, jak zrekonstruowano zarówno tą sukę naszą ludzką albo Fidel płocką to znaczy, że wiedział, że można spokojnie wykorzystywać do grania tradycyjnej muzyki z Iranu Egiptu Turcji Azji centralnej Indii, więc nasza suka można powiedzieć powróciła do swoich praw źródeł zostawiamy państwa z tymi wszystkimi formacjami państw będzie wrzucą do internetu odsłuchiwać brzmią wszystkie fascynujące instrumenty, a jak państwo skończonymi pewnie tydzień to zapraszamy na kolejny odcinek podcastu Lechistan, czyli orientalna historia polskiego przypomnę państwu adres do nas Lechistan małpa TOK kropkę FM historia oparto kropkę FM do usłyszenia za tydzień mówią Adam Balcer i jest tylko zapowiedź, że będzie dalej opowiadać państwu o różnych legendach związanych z Tatarami Turkami w kulturze ludowej niezwiązanych z Miami ani z instrumentami, bo jest tego naprawdę dużo to za tydzień do suszenia mówi Adam Balcer dostrzeżemy też Paweł Sulik zawsze w piątek po 9 na Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: BABEL. RZECZPOSPOLITA MULTI-KULTI

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

TOK FM Premium - Radio TOK FM bez reklam: czyli TOK + Muzyka, podcasty z audycji Radia TOK FM oraz podcastowe produkcje oryginalne TOK FM. Tylko teraz w cenie 15 zł za miesiąc. Na zawsze!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA