REKLAMA

Finanse samorządu terytorialnego i protest samorządowców

Wywiad Polityczny
Data emisji:
2020-12-01 17:40
Prowadzący:
Czas trwania:
12:40 min.
Udostępnij:

Dziś w wielu miastach odbył się protest samorządów #TylkoCiemność. Polegał on na wyłączeniu świateł w wielu miejscach w polskich miastach, aby pokazać stan budżetów samorządowych i sprzeciwić się zawetowaniu unijnego budżetu. Rozwiń »
Z prof. Pawłem Swianiewiczem, kierownikiem Katedry Rozwoju i Polityki Lokalnej na Uniwersytecie Warszawskim i współautorem raportu “Finanse samorządu terytorialnego w dobie pandemii” rozmawiamy o kondycji finansowej samorządów i trudnościach jakie stoją przed samorządowcami. Zwiń «

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
naszym kolejnym gościem jest prof. Paweł Swianiewicz Uniwersytet warszawski Fundacja Batorego dobry wieczór panie profesorze dobry wieczór symboliczna godzina ciemności trwa od siedemnastej wielu polskich miastach zostały włączone latarnie na deptakach boksie reprezentacyjny obiektach budynkach, bo tak samorządowcy protestują przeciwko uszczupleniu ich budżetów przez rząd do czego dochodzą oczywiście straty pandemiczne co razem daje niewesołą perspektywę i państwo fundacji Rozwiń » Batorego najpierw przygotowali raport o finansach samorządów za czasów Prawa i Sprawiedliwości, czyli po 2015 roku, a teraz jest suplement, czyli o finansowej kondycji wspólnot lokalnych w dobie pandemii jak wygląda stan rzeczy to wygląda nie najlepiej przedstawiciele rządu chętnie powołują się na to, że dochody samorządów rosną no rzeczywiście jak popatrzymy nawet na dochody własne w tym pierwszym półroczu czy najpierw 3 kwartałach to dochody gminy wzrosły o 5%, ale już np. dochody miast naprawach powiatów spadły o 3%, ale nie dodają tutaj, że rośnie też zakres zadań, za które odpowiadają samorządy w rezultacie komfort finansowy gospodarowania finansami się nie poprawia zdecydowanie się pogarsza i to dosyć łatwo można pokazać Mirosław Lach wójt Korycina mówił ostatnio także od dłuższego czasu mówi, że samorządy rosną dochody to nieprawda rosną tylko ilości pieniędzy, które przepływają przez nasze budżety np. 500 plus, bo przecież samorząd rozdaje pieniądze tak to podoba mi się to ujęcie czy formalnie rzecz biorąc rosną dochody, ale to sformułowanie pana wójta bardzo się podoba, bo rzeczywiście otrzymywane pieniądze np. 500 plus czy na inne cele, na które przekazywane są pieniądze za pomocą dotacji celowych tak naprawdę tylko przepływają przez budżety samorządowe i to, o czym powiedział pan wójt zwraca uwagę na jeszcze jedno ważne zagadnienie, że budżety samorządowe są coraz bardziej uzależnione od dotacji i w tym roku tych pierwszych kwartałach br. o pogłębianie się tego zjawiska w dalszym ciągu obserwowaliśmy, jeżeli chodzi o budżety miast naprawach powiatu już ponad co czwarta złotówka w budżecie to jest w tej chwili to są pieniądze z dotacji celowych, a więc takich, gdzie samorząd nie ma swobody podjęcia decyzji na co będzie wydawał w przypadku pozostałych gmin nawet co trzecia złotówka panie profesorze miasta ostatnio przedstawił swoje budżety na 2020 pierwsze roku teraz tak prezydent Białegostoku mówi przyszłoroczny budżet miasta budżetem przeżycia prezydent Łodzi budżet na 2021 najtrudniejszy w historii miasta prezydent Wrocławia będzie to budżet trudny i pełen wyzwań państwo też budują w raporcie, że trzeba się przygotować na kilka bardzo chudych lat dla budżetów samorządowych chciałbym, żeby pan profesor mi powiedział, który ciosy wymierzone w budżet samorządowe ze strony rządu były najbardziej bolesne, bo też, jakie okoliczności zewnętrzne zdecydowały o tym że, że miasta planują swoje deficyty od prawie, że miliarda Warszawa przez pół miliarda Wrocław do 100 000 000 Poznań ja bym jednak chciał zacząć od tego, że nie koncentrował myli się na planach budżetowych oczywiście trzeba planować miasta muszą udowodnić, ale ja wolę się jednak przyglądać temu co faktycznie widać już wykonany w budżetach i powiedzmy jak pyta pani redaktor o czasy to zależy dla kogo jednak samorządy jest bardzo zróżnicowana grupa i od razu powiedzmy, że po ostatnim czasie najbardziej ucierpiały duże miasta i gminy podmiejskie największych aglomeracji, bo spadały dochody z podatków dochodowych np. podatku dochodowego od osób fizycznych, a to te gminy duże miasta gminy podmiejskie w największym stopniu zależą od dochodów z podatku dochodowego dla małej gminy wiejskiej rolniczej nie są istotne źródła dochodów i te gminy ucierpiały znacznie mniej bardzo trudno jest rozdzielić w jakim stopniu ten spadek dochodów np. z podatku dochodowego wynika z zmiany gospodarcze, chociaż to pewnie jest w tej chwili najważniejsze, bo jednak lockdowny wiosenny teraz również jesiennej praktycznie mają bardzo duże znaczenie a w jakim stopniu to jest bardzo trudno rozdzielić od zmiany podatków wprowadzanych przez parlament takich jak np. zwolnienie osób do lat 26 czy teraz przeniesienie części środków jest w podatku ryczałtowego w ten sposób, że nie będą go otrzymywały samorządy będzie otrzymywał budżet państwa, więc składają się na to 2 rzeczy zarówno zmiany wprowadzane przez parlament podatku jak i zmiany w gospodarce drugie są ważniejsze, ale bardzo trudno te 2 rzeczy rozdzielić, ale bez względu na to jaka jest przyczyna to niewątpliwie jest tak miasta znalazły się bardzo trudnej sytuacji podam 1 liczbę, która jest moim zdaniem taką najbardziej dobitne ilustrację takim znakomitym wskaźnikiem sytuacji finansowej nie coś się nazywa nadwyżką operacyjną, czyli różnica między bieżącymi dochodami i tym co trzeba wydawać na bieżące funkcjonowanie np. na pensje nauczycieli na oświetlenie ulic, które teraz było wyłączane w ramach pewnego gestu no, więc ta nadwyżka operacyjna pierwszy w dużych miastach naprawach powiatu, czyli dużych miastach i jest po 3 kwartałach tego roku o ona 40% niższa niż była rok temu o tej samej Boże no to kosztowna mówić tutaj załamany to jest do tak zupełnie dramatyczna sytuacja, która musi w dłuższej perspektywie odbić się na zdolności do wprowadzenia nowych inwestycji, ale także na zdolności do finansowania usług, na które wszyscy mieszkańcy czekają państwo zwracają uwagę w tym raporcie, że załamanie inwestycji samorządowych to jest nieuniknione przy takim załamaniu, które pan przed chwilą powiedział może mieć bardzo negatywne niestety długofalowe skutki dla gospodarki kraju no tak po to jest elementarz polityki gospodarczej w okresie kryzysów gospodarczych od przynajmniej czasów Keynesa to wiemy, że takim podstawową metodą pobudzania gospodarki są inwestycje publiczne one są szczególnie istotne momenty, kiedy koniunktura gospodarcza jest zła, kiedy się załamują inwestycje prywatne no, a samorządy są większym inwestorem w sumie niż budżet państwa to są oczywiście małe na ogół inwestycje w poszczególnych gminach powiatach, ale w sumie samorządy inwestują więcej niż budżet państwa, więc jeżeli dopuścimy do znaczącego spadku inwestycji to będzie miało negatywny wpływ nie tylko ona dostęp do usług, za które odpowiadają samorządy dostęp mieszkańców do tych usług, ale będzie miało też poważne negatywne konsekwencje dla całej gospodarki częściowo o raz już żeśmy się uratowali w takiej sytuacji, kiedy był projekt kryzys gospodarczy 2008 roku wtedy uratowała uratowały nas akurat wtedy rosnące dotacje z funduszy unijnych, więc częściowo mogą nas uratować również teraz dotacje unijne, ale jesteśmy akurat w takim momencie, że my tego cyklu budżetowego unijnego, że na to za bardzo bym jednak nie liczyło w takim stopniu jak 1011 lat temu już nie mówiąc o tym, że wisi nad nami groźba zawetowania budżetu unijnego i wtedy w dłuższej perspektywie perspektywie kilkuletniej to się również odbije negatywnie także na zdolności samorządu do inwestowania niestety w przyszłym tygodniu Bruksela rozpocznie prace nad prowizorium budżetowym 2021 roku tak zapobiegawczo wiemy, że jeżeli będzie profesor oczywiście nie będzie pieniędzy na nowe inwestycje to jeszcze na koniec panie proszą tylko państwo, a jeśli mogę tylko jedno zdanie o tym ten efekt zawetowania budżetu, gdyby do niego doszło to my odczujemy gdzieś dopiero za dwa-trzy lata nie natychmiast, ale odczujemy go odczujemy bardzo mocno to jeszcze na koniec, bo mają państwo rozliczne propozycje jak podreperować kondycję finansową samorządów, gdyby rząd miał dobrą wolę ku temu to co musiałby zrobić, ponieważ nasz czas powoli dobiega końca to proszę o ruchu, jakie wyliczenie tych rozwiązań znaczy ja nie mam czarodziejskiej różdżki tutaj bardzo trudno jest to znalezienie 1 idealnego rozwiązania to, czego najbardziej brakuje to jest jednak taka prawdziwa rozmowa i zaufanie między rządem samorządem natomiast jeśliby miał ustawić taką jedno proste rozwiązanie, a czy trudne z punktu widzenia budżetu państwa każde takie rozwiązanie może będzie kosztowało dużo pieniędzy, ale takim 1 prostym rozwiązaniem byłoby podnieść subwencję oświatową wiemy, że gminy od lat i to coraz więcej dopłacać muszą do subwencji oświatowej, gdyby podnieść o tyle np. ile samorządy musiały rok temu dopłacić do funkcjonowania szkół z własnym środku no to byłaby bardzo dużą duża ulga dla samorządów pieniądze wydawane z własnych dochodów na szkoły mogłyby przeznaczyć na inne zadania to jest przykład prostego konstrukcji trudnego, bo kosztownego rozwiązania, którym piszemy prof. Paweł Swianiewicz Uniwersytet warszawski Fundacja Batorego współ autor raportu finanse samorządu terytorialnego w dobie pandemii panie profesorze pięknie dziękuję za rozmowę dziękuję bardzo, wywiad polityczny Szanowni Państwo dobiega końca program wydawał Tomasz Krzemiński realizował go tam Szura i za chwilę informacje o osiemnastej, a po informacjach na popołudnie Radia TOK FM zaproszę państwa Roch Kowalski udanego wieczoru do usłyszenia Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: WYWIAD POLITYCZNY

Brak wyników

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj podcastów TOK FM bez reklam. Wybierz pakiet "Aplikacja i WWW" i słuchaj wygodniej z telefonu!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA