REKLAMA

Białoruscy artyści na ulicy i za kratami

Światopodgląd
Data emisji:
2020-12-03 16:20
Audycja:
Prowadzący:
Czas trwania:
14:17 min.
Udostępnij:

Wracamy do antologii współczesnej literatury białoruskiej pt. „Wschód wolności”, tym razem w rozmowie z praktykiem idei prof. Krzysztofem Czyżewskim, który napisał wstęp do dzieła. Rozmawiamy o zbiorze, ale też sytuacji artystów białoruskich.

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
świat podgląd Agnieszka Lichnerowicz, a przede mną znów, bo rozmawialiśmy już światopoglądzie tej publikacji, a więc przede mną wschód wolności antologia współczesnej literatury białoruskiej antologia, która została wydana przez miejskie centrum kultury w Bydgoszczy oczywiście w związku z Solidarności, ale nie tylko z tym co dzieje się na Białorusi to jest zbiór poezji prozy esejów współczesnych twórców pisarzy poetów Płatek białoruskich, które z, który to Rozwiń » antologia zredagowała Emilia Walczak wydaje się, że to publikacja niezwykle ważna i poruszająca również po to, żeby, choć trochę lepiej zrozumieć co dzieję się w Białorusi, o czym myślą, czego pragną Białorusini dodam, że podobną publikację miejskie centrum kultury w Bydgoszczy ma tutaj na tym polu wielkie zasługi przygotowało 2014 roku, gdy miała na miejsce miała miejsce rewolucja na Majdanie teraz jest ono poświęcone Białorusi, a wstęp do tej niezwykłej nadzwyczajnej publikacji napisał Krzysztof Czyżewski stąd też jest teraz państwa gościem dzień dobry witam serdecznie Krzysztof Czyżewski jest jak pamiętam bardzo się podoba ta fraza czy to określenie praktykiem idei, ale też oczywiście poetą tłumaczem redaktorem eseistą twórcą współtwórcą szefem fundacji pogranicze ośrodka pogranicze sztuk kultur narodów w Sejnach, ale też prof. Uniwersytetu bolońskiego czy Uniwersytetu brat GER SA tak powinno zatem mówić proszę mnie poprawić panie wraz z tak mili i aż ze wymienię jeszcze może redaktorem wydawnictwa pogranicze też osobom ze względu na geograficzne położenie być może jakoś lepiej czujący czy rozumiejącą nie tylko ze względu na zainteresowania, ale właśnie to geograficzne położenie również rozumiem, że jesteś teraz w domu w Krasnogrudzie gdzieś tam jestem w domu w Krasnogrudzie i rzeczywiście mam dosłownie parę kilometrów do tzw. traktu gruzińskiego CLiF kiedyś łączył Sejny z Grodnem i miłość, które jest naszym patronem tego miejsca jest rodzinne miejsce Miłoszowi w Krasnogrudzie jest przyjeżdżając drugi z Wilna tutaj krasnoludy jeździł do Grodna pociągiem, a potem docierał furmankami czy samochodem chcę przez to powiedzieć jest tak blisko bardzo, ale niezwykle, chociaż nowe mamy taki program teraz rezydencji dla pisarzy intelektualistów dziennikarzy z Białorusi, którzy przyjeżdżają do nas odpocząć popracować wszystko dajemy im tutaj taki azyl no to oni, żeby dotrzeć dzisiaj do nas do Krosna Rudy muszą czasami odbyć długą drogę czy to przez Litwę czy przez Warszawę samolotami jest zupełnie inna sytuacja i polityczna sytuacja ta sprawia że, bojąc się po prostu takich normalnych środków transportu mogą być wysadzenie na granicy, więc czasem nawet bezpieczniej dla nich jest lecieć samolotem jest sytuacja też pandemiczna, która blokuje tutaj nasze kontakty i no jest przede wszystkim trudności, które mamy wiąże się z tym, że oni nie ciągle nie są pewni jutra to znaczy wiele osób, które już było mówione tutaj z nami na na rezydencje okazuje się, że zostało aresztowanych musi ukrywać jest to niezwykle dynamiczna i trudna sytuacja to pogranicze, które jest tak bliskie na wyciągnięcie ręki jest dzisiaj trudnym do przekroczenia po prostu chciałam właśnie zapytacie czy, bo oczywiście w tej chwili na Białorusi Białorusi aresztowani są wszyscy przedstawiciele wszystkich grup zawodowych chyba w tym twórcy uznani tacy mówi uznanie w sensie, że wydawałoby się, że mają jakiś minimalny, chociaż status nietykalności w zasadzie nie istnieje Aleksijewicz musiała wydaje się wyjechać, więc trafiają za kraty muzycy pisarze twórcy telewizyjni czy jest ktoś kim przy tej okazji rozmawiamy chciał być może opowiedzieć kogoś wspomnieć kogoś pozdrowić czy głośno opowiedzieć o Solidarności, bo powiedzmy też, że podpisałeś list polskich pisarzy twórców w geście Solidarności do Białorusinów Cargill to było też współpracy z klubem białoruskim, czyli np. Sandry Handanović, którego też pozdrawiam i skręca czasami jakąś gorącą gorącą linię no tak się stało rzeczywiście, że pisarze nie mają tutaj żadnej taryfy ulgowej przy tak tak jak wszyscy tak jak wszyscy inni co daje mi się ważne ICO ważne w naszych kontaktach z nimi czy też pozdrowienia to, że tak, żeby tak działać z Polski czy inne jego kraju w Europie dzisiaj, żeby nie odciąć im powrotu do powrotu powrotu do Białorusi nie są ludzie, którzy chcieli stamtąd uciec to nie są ludzie, którzy szukają bezpiecznego życia gdzieś na Zachodzie, chociaż pewnie tacy też są, ale i mają do tego prawo, ale w dużej mierze są ludzie, którzy chcą tam być chcą mieć otwartą drogę powrotu, jeżeli nawet przyjeżdżają do Polski czy czy nas na zachód bardzo się tego boją bardzo się boją takiej pomocy mamy już wiele lat doświadczeń tutaj, kiedy próbujemy przekazać jakieś granty itd. ona muszą być tak zrobione tak tak dokonane zwolnienie znaleźli się na jakiś czarnej liście, żeby sam fakt otrzymania pieniędzy od organizacji z Unii Europejskiej tak dalej nie nie zablokował działalności tam na miejscu to jest szalenie ważne to to to trwa jesteśmy cały czas mnie cierpliwie i czasami nie rozumiemy co się dzieje na Białorusi w tym sensie, że nie nie widzimy takiego prospektu, że zaraz się to zmienić zaraz Łukaszenka i jego reżim odejdzie zostanie obalony musimy przyzwyczaić się domyślić że, że to jest proces duże, że to będzie trwało o, ale na, że z pewnością ta lawina ruszyła i już nie do powstrzymania buduje się tam nowe społeczeństwo obywatelskie właśnie w takim szerokim spektrum, która mówiła to znaczy każdy nie ma jakiejś opozycji intelektualistów takiego czy innego kręgu dojdzie przez wszystkich ludzi przez wszystkie warstwy społeczne przez wszystkie miejscowości nie tylko w miejskiej w centrum, ale przez całe miasta prowincji itd. to jest pierwszy tego rodzaju ruch lawinowy Białorusi od bardzo bardzo wielu nie wielu lat i w tym jest nadzieja, że to będzie właśnie taką szeroką po Kowal po wolną być może lawą zmienia rzeczywistość wpiszesz w stępie do antologii wschód wolności, że biała rewolucja Białorusi nie jest powtórzeniem rewolucji, które znamy szuka wolności inaczej niż liberalny kapitalizm prawo człowieka są wartością niepodważalną i ich obronie także tutaj toczy się walka, ale na tym, że się nie kończy białoruskiej rewolucji daje się wyliczyć zapowiedź jakiejś parady klimatycznej zmiany co co masz na myśli co wyczuł wasz no i jest tutaj wiele aspektów tego rzeczywiście poezję na komisję, że ta antologia jest taka ważna żona potrafi nazwać dotknąć tej sfery, którą Niewiem reportaż czy czy zwykły News dziennikarski nie obejdzie, a tej tej inności, ale jest jest biała rewolucja w takim sensie bez przemocy co angażujący ludzi tak jak jeden z poetyckiej antologii Dmitrij stracę napisał, że my bez palmy z żoną bezpartyjni nieuzbrojeni, czyli znowuż z tego poziomu zwykłych ludzi, którzy idą spacerować często z kwiatami, których stan stał się symbolem tej rewolucji białych strojach na czysto bez przemocy zamanifestować swój protest przed sfałszowanymi wyborami od tego się zaczęło, ale ten protest teraz jest źle również wobec przemocy agresji gwałtu prawda śmierci to on o coraz więcej jest tam elementów krytycznych, które do tego dochodzą, ale my jesteśmy przeznaczają oni przyzwyczajeni do takich rewolucji, w których staje się do walki o wolny naród o suwerenne państwo to jest i jedno ze skrzydeł tego protestu, a na pewno Białorusi, ale jest taki wiersz, który przy przywołuje, a Andreja Hajdarowicza, z którym on mówi o tej potrzebie zbudowania ludzi narodów Białorusi zawsze Białorusi patrząc na polskie np. naszą transformację zawsze zazdrościli, że Rze, że w Polsce jest naród jest jestem podmiot zbiorowy zbudowany, czego brakowało na na Białorusi, ale jednocześnie w tym samym wierszu Handanović pisze z nadzieją, ale na ludzkie wyjdzie na ludzi już nie chodzi tylko o niepodległość narodową tu chodzi o to, żeby Emma typowo, acz społeczeństwo obywatelskie, które ma swoje prawa i które walczy na różnych frontach kobiety walczą o swoją wolności wyswobodził nie jest norm społecznych obyczajowych z patriarchatu mógł nie innych ograniczeń to nie jest już tylko rewolucja wokół Sowa na tak powiem na 1 aspekt ten niepodległościowy i to jest niezwykłe ciekawe dlatego musi my musi znaleźć dla siebie zupełnie inne narzędzia inny język troszkę różni się to nie, gdybyśmy np. porównali tak jak przywoływał przywołała 2 antologie ważne prawda ta pierwsza wschód zachód poświęcona Ukrainie, która dotyka, a był rok euromajdanu i realnej wojny ze wschodniej Ukrainie i takich poetów jak Borys Hummel łuk, który po prostu się obroni poszedł walczyć rada i campi są na froncie swoje wiersze, które były tłumaczone w tej antologii tego nie znajdziemy w antologii wschód wolności znajdziemy właśnie Dmitrija stron sera właśnie z tą swoją bezpartyjność i uzbrojeniem, ale z drugiej strony jest coś też co łączy się te 2 antologie czy te 2 sytuacje sam siebie daje ważne one inaczej ten głos chce być europejskiej tak jak jak przywołane przeze mnie ukraińska poetka Halina Kruk jest Julia ma jeszcze w tym pisarz tak właśnie, ale ukraińska pisze właśnie, że bym zwraca się do Europejczyków, jakby podkreślając, że ten Majdan ukraiński bywa walką o wolność Europie prawda o Europę nie tylko Ukrainy i to samo spotkamy Białorusi w tej antologii jako widz otrzyma jej prawda jest jej mój europejski wiersz, który napisała po angielsku to jest Nacional chcę mówić językiem europejskim nie chcę pisać cyrylicą nie chcę być tłumaczona z jakiegoś egzotycznego wschodniego kontekstu dla dla Europy chce być w sercu Europy uważa, że ten problem jest europejskim problemem i chcę mówić w imieniu Europejczyków dzisiaj to jest coś szalenie ważnego wydaje mi się dla nas, bo ja też tak to czuję, że to jest mój problem jako Europejczyka to co się dzieje na Białorusi czy coś da się działo na Majdanie Ukrainie i musimy dokonać wysiłku ta antologia temu pomaga tak jak głos pisarzy poetów temu pomaga, żeby to była sprawa europejska, a nie tylko białoruska tak wczoraj to już na koniec powiem prowadziłam rozmowy poza radiem, ale rozmawiałam z liderem po ręce w takim brytyjskim pisarzem z bardzo ciekawym wielorakich pochodzeniem zapytany co czytać, żeby współczesność rozumieć mówił czytajcie Ukraińców czytaj Białorusinów, bo oni są na tych peryferiach widzą więcej widzą czasem lepiej właśnie co się dzieje, jakby rozumieją umiejąc spojrzeć na Europę dużo ciekawiej, a wschód wolności antologia współczesnej literatury białoruskiej to jest właśnie antologia, która to nie są tylko wiersze z ostatnich tygodni czy miesięcy takie też są są starsze wstęp do tak do tego wydania napisał Krzysztof Czyżewski, który był teraz państwa gościem antologię za co bardzo dziękuję, a antologii wydało miejskie centrum kultury w Bydgoszczy tyle co dla państwa światopoglądzie przygotowałyśmy z Martyną Osiecką Adam Szurek realizował informacji o nich jeszcze więcej sport Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: ŚWIATOPODGLĄD

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj podcastów TOK FM bez reklam. Wybierz pakiet "Aplikacja i WWW" i słuchaj wygodniej z telefonu!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA