REKLAMA

Jak głęboko sięgają podziały klasowe w Polsce?

Człowiek 2.0
Data emisji:
2020-12-05 14:20
Audycja:
Prowadzący:
Czas trwania:
26:57 min.
Udostępnij:

Polska przez wiele stuleci pozostawała na peryferiach Europy nie tylko politycznie, ale też pod względem innowacji. Jej gospodarka oparta była o system pańszczyźniany i nastawiona niemal wyłącznie na produkcję rolną. Zmiana tego systemu dokonywała się bardzo powoli, m.in. z powodu oporu stawianego przez ziemiaństwo. Ten sam układ sił został potem przeniesiony na stosunki między pracownikami a właścicielami fabryk, socjalistycznych zakładów pracy czy współczesnych firm. Dlaczego w Polsce zmiany społeczne zachodzą tak późno i z tak dużymi oporami? Czy może się to zmienić w przyszłości? O tym opowie prof. Adam Leszczyński

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
człowiek 200 prezesów Bazyl człowiek poseł Jan Stradowski przy mikrofonie witam państwa człowiek 20 dzisiaj może trochę nietypowy temat poruszy, ale jak się okaże wcale nie jest tak odległe od tego czym na co dzień rozmawiamy w tej audycji dzisiaj ze mną studzi prof. Adam Leszczyński historyk socjolog dziennikarz oko Press i Uniwersytetu SWPS dzień dobry dzień dobry państwu Adam napisał książkę ludowa historia Polski wydaną niedawno przez wydawnictwo byłaby ta książka Rozwiń » jest o tyle bliska tak jak słyszałem kiedyś na swoje drzewo genealogiczne robiłem je z okazji tego, że dzieci zostały takie zadanie z kolei zabiliśmy to drzewo genealogiczne zadziwiająco głęboko, bo nawet do dziewiątego pokolenia wstecz okazało się, że moi przodkowie to po godzina państwo szewskich młynarzy bardzo wielu moich przodków to w dokumentach parafialnych włościanin albo gospodarz klasa ludowa, której pisze w noc my wszyscy jesteśmy z nich poprawi system jak np. teraz mój awans społeczny zasługą mojego dziadka i trochę komunistycznej Polski dziadek urodził się nad Bugiem nieopodal miejscowości Kosów Lacki, a dzieckiem bardzo pięknego są bardzo biednego rolnika i którymś kolejnym dzieckiem był przeznaczony jest przed drugą wojną światową księdza potem najmłodszym najzdolniejszym z rodziny i inne po wojnie został pojechał zaraz do Warszawy 3005. roku został inżynierem potem profesorem potem w wojskowym nie jest pod wysokim urzędnikiem państwowym to był on to on naprawdę on naprawdę dokonał tego skoku prawda, a awansu społecznego jak tylko po próbuje utrzymać ten sam status tak to awans chciałem dojść, ale cała rozmowa tak naprawdę pojawiłem się człowieka przeczytałem 1 ze swoich wywiadów dotyczących tej najnowszej książki takie zdania innowacyjność która, gdzie indziej szła w kierunku wynalazków technicznych handlu odkrywania nowych kontynentów do unowocześnienia produkcji u nas pojawiła się w wymyślaniu jak poddanego jeszcze więcej wycisnąć to oczywiście odnosi się do do polskiej szlacheckiej do pańszczyzny do tego systemu, w którym chłopi i generalnie startować Stronnictwo była zniewolona miała zapewniać tylko wyłącznie przychody swoim właścicielom to szlachcie czy to czy to królowi zastanawiają się wtedy właściwie to nie jest, a także mogą być inaczej w Polsce czy dla jakości taki cel tak się potoczyła się mocno w to państwo nie w tym takim zacofaniu w tym peryferyjnym w stosunku do reszty Europy położeniu czy mogło być coś, żeby to zmieniło i ja muszę powiedzieć, że prawie cały świat to są trwają relatywnie znaczący z nowoczesnym wzrostem gospodarczym mieliśmy do czynienia najwcześniej w wielkiej Brytanii i być może pewnie PSL w Holandii czy Garlanda to jest bardzo mały kawałek ma mały kawałek świata cała reszta była w takiej sytuacji jak my, więc nie żaden powód do wstydu ani do tego, żeby czuć się w jaki sposób źle oceniać naszych przodków i przykładam do tego nasze dzisiejsze miary do szansą książkę przyjąć takie założenie pochodzące pewnie ekonomii klasycznej tak naprawdę mówi o tym, że ludzie są racjonalnymi okupującymi Sejm ma się swój masz nie innych być może każdy z nas ma dziś nieracjonalne proszę zachować, ale są w masie jest dzisiaj, bo po to, są oni są racjonalnymi konkurującymi jednostkami, które dążą do własnych korzyści przede wszystkim materialnych, ale także statusu nie statusu ich władzy z tej perspektywy oczywiście są sytuacje, w których opłaca się np. budować fabrykę albo opłaca się opłaca się zbudować statek i prowadzić handel kolonialne w UE są sytuacje, w których najbardziej racjonalnym wyjściem jest wymyślenie nowego obciążenia dla naszych chłopów poddanych prawda albo jakiegoś jakieś takie subtelne zwiększenie powinności, a żeby oni jednak nie buntowali, ale oddawać więcej z tego co wyprodukują takie dokręcanie śruby, którym pisze tak, czyli takie dokładanie tych ciężarów i właśnie liczą się dodać, że ta sytuacja to też nie po pierwsze, być prowincją wypić preferują raczej jest lepsze słowo to nie sytuacja Polska konstytucja całego świata po pierwsze po drugie jeśli chodzi o system pańszczyźniany to on istniał w całej części wschodniej części Europy wcześniej byliśmy tym wyjątkiem z lepszych specyficzną formę w Polsce na ziemie Rzeczypospolitej, ale on też nie było niczym nie są wyjątkowo w związku z tym nie należy traktować jako, jaka dziś historyczny obraz jest, jeżeli mamy gospodarkę, która jest, kto jest niewielkim stopniu oparta na pieniądz, która jest monokultura eksportową, czyli nie mówić, która jest oparta o wszystkim taka była typowa cecha polskiej struktury gospodarczej od późnego średniowiecza, że my przede wszystkim eksportujemy produkty rolne leśne, a importujemy wszystko pozostałe to znaczy, kiedy idee technologie przedmioty lub broni przed laty luksusowe, a różne takie rzeczy no to racjonalne z punktu widzenia takiego właściciela jest nie robienie czegoś jest, dlaczego nie ma ani umiejętności ani pani, bo zbytu ani względy po prostu próba wyciśnięcia ze swoich ze swoich poddanych jak największej jak największej wartości dodatnie i nasi przodkowie w tym naprawdę naprawdę naprawdę dobrze to napisała o tym, że nasi przodkowie dosyć długo tkwi w tym modelu, kiedy reszta świata jakoś jednak powołała z niego wyjść nawet pobliskie już terytoria zniwelowały pańszczyzna itd. to często się bardzo długo trzymało taką siłą bezwładu, jakby czy może to wynikało z tego np. na słabą warstwą mułu też od czasu średniowiecznych mieszczaństwo, które na zasadzie bardziej napędzało innowacje to 2 nowoczesne podejście to jakieś inne powody mogły być ja myślę, że to jest po pierwsze to też nie jest także to znowu nie jest tylko sytuacja Polska to znaczy, jeżeli uznamy pańszczyznę w Polsce za na ziemiach Polski za przykład, jaki system pracy nie odejdzie w NATO dyskusja o abolicji systemu pracy nie wolno ciągnęły się w różnych krajach, gdzie w dziewiętnastym wieku to był bardzo skomplikowany proces w Interia kolonialnych francuskich brytyjskich zniesiono ostatecznie do 18003008. roku, a zatem to nie jest tak znowu daleko prawda od Apple gładko się 2 etapami w miejscach w czasie tam różne różne zawiłości nam w tym procesie kreślimy nim Zagłębie i wiemy dobrze, że zniesienie bądź w czasie wojny secesyjnej nastąpiło dopiero wraz z miejsca w tym czasie, kiedy nastąpi ogłoszenie o królestwie polskim, a więc to te systemy były demontowane mniej więcej w tym samym czasie i pod tym względem również Polska nie była jakimś szczególnym wyjątki to co jest wyjątkowe i być może rzeczywiście możemy się starać by mieli wówczas własne państwo tego nie mieliśmy to zrobilibyśmy to co sami wcześniej w okres wydaje, że nie, ale oczywiście, ponieważ interesy ziemiańskie miały znaczenie kluczowe, ale to jest oczywiście kwestia dochodów i władzy tak to znaczy ludzie są szczytu bronią swojej pozycji bronią swoich i można dodać przywilejami można również dlatego udziały ósma naszego udziału w nią w produkcie Narodowym w tej ani tego to zrobili widać bardzo się dobrze w wielu momentach jednym z takich, które na firmę szczególne wrażenie to dyskusja nad uwłaszczeniem chłopów w Polsce nic królestwo polskim, która toczyła się w czasie powstania listopadowego Adam miał miejsce w sejmie na wiosnę 1800300 pierwszego roku mamy program tej dyskusji jest absolutnie, trzymając wychodzą kolejni prawnego posłowie i oni i mówią właśnie to za część jak dzień pani mówi, że i, że to zbyt radykalne, że np. trzeba wyzwolić całą Rzeczpospolitą w granicach przedrozbiorowych coś kompletnie nierealne, bo mecz w rząd podjąć jakieś formy życia podnieść poziom oświaty na chwilę uda się uruchomić własną ziemie ENVI cała lista jest taki argument dla PiS takich firm bardzo bardzo niewiele, bo ta reforma osiągnięcia dóbr tylko do góry do narodowych skarbowych, ale to tylko danej części w ogóle chłopów ona jest też bardzo tak bardzo warunkowa oni to skomplikowany proces generalnie mocno niekorzystny i wszystkim nieustające prywatnych mają oni robią dzieci posłowie w naszym Sejmie, w którym momencie, w którym poparcie chłopstwa dla walki o niepodległość jest absolutnie krytyczne Rosjanie oraz Rosjanie wchodzą na teren Królestwa polskiego armia rosyjska mamy dezercje z armii Królestwa polskiego chłopi nie chcą zaciągać wojsk nie ma o tym, że nie chcą jest też dużo więcej jak przekonać zamiast ich przekonać, pokazując im że, że oni mają swój własny interes, aby istniała legła Polska na to wyraźnie mówi się, że z żołnierzami z właśnie nie ma nic do powiedzenia powtarza pani słuchać tylko walczyć z kim się tego chce, ale mało to prawa, czego oczekiwać niepokój o ochronie kompletnie większości części nie mieli na to od, a te wpisy w swej książce o tym co zahacza o moją historię rodzinną mianowicie taką transformację pańszczyznę kapitalizmu, która odbywała się na czasach w czasach podobnych, o których mówił, bo to był rok 1800 pięćdziesiąty trzeci wież Samson pod Kielcami w okolicy moi przodkowie mieszkali przez wielu pokoleń tam odbywała transformacja do kapitalizmu za pomocą przeniesienia pańszczyznę do dochód do co do kopalni, czyli zamiana 1 ustroju niewolniczego w zasadzie na drugi bardzo płynny sposób, jakby to było bardzo duże wyzwanie dla tych wczesnych industrializacja oraz pan wzór ówczesnych przemysłowców musimy pamiętać, że idea wolnej pracy najemnej rynek pracy takie jak mamy dzisiaj mniej więcej po polegający na tym, że czeka sprzedaje swoją pracę na rynku pracodawcy ma swobodny wybór ani wynalazkiem relatywnie późny sama idea to takiej właśnie wolnej pracy jest to pewnie pomysł osiemnastowieczny w Polsce on się stało tak naprawdę na głównej części Polski stał się rzeczywistością pewnie o 19 wykład nie później po uwłaszczeniu chłopów, więc na początku liczą się zbudować fabrykę Manufaktura osiemnastym wieku czy fabrykę i kurzu następnie NATO ci ludzie chcieli to zrobić oni mieli do rozwiązania szereg różnych bardzo trudnych problemów na czele mieli kłopot z transportem towarów ani nikt poza rynkiem zbytu, ponieważ są na ziemiach polskich elita kupowała towary importowane pobiegli za biedni i ośmieszanie w końcu Colt w związku z tym można było produkować lokalnie nieszczególnie, bo komu strzelać mieli kłopot z ekspertami technicznymi to trzeba sprowadzić z technologią będą też głosować musi sprowadzać maszyn najmniej kłopot siłą roboczą co może paradoksalne, bo liczba przeludnione ludzie nie mieli tam są jeszcze bardzo często i równocześnie bardzo trudno pracownika i w związku z tym próbowano radzić sobie różne sposoby jednym z tych sposobów było zatrudnianie pracy pańszczyźnianej tak naprawdę do pracy się do prezesa i inni zamiana tych powinności rolnych związanych z uprawą jakiegoś kawałka ziemi, kto się dostawało użytkowany od właściciela na powinności związane z pracą z pracą np. 3 liga kobiet także to znowu był racjonalny system taki charakter hybrydowy niewiele zresztą w ogóle po i rozwiązań instytucjonalnych takiemu odchodzenie nowoczesności na ziemie polskie i myślę, że to jest trwała zresztą cecha naszej historii, ale często miał taki charakter właśnie hybrydowy to znaczy myśmy próbowali importować z Zachodu rozmaite rozwiązania i one się w tak miały nas zupełnie nie zmodernizowany krajobraz part one były tak funkcjonowały pomiędzy w takim świecie CLiF nie jest do końca zachodnią nowoczesnością i nie jest do końca polską taką potrzebę feudalną rok pańszczyźnianych Tradis Polska nie tylko Polska poznał, ale mówimy tutaj, a następnie wydała różne takie rozwiązania i to wszystko jak można na to patrzeć w 2 punktu widzenia 1 jako dowód jakiegoś rodzaju zacofania złego słowa, ale użyjmy go tutaj nie zacofania ziem polskich zapóźnienia Ninie zmodernizowania tak my, a z drugiej strony można popatrzeć jako dowód, jednakże poproszono jakoś radzić w tej sytuacji bardzo ciężkich warunkach próbować zmieniać, a nie, a nie tylko trwać, a więc jakaś nutka optymizmu to nutką optymizmu wróćmy do państwa drugiej części audycji już moment człowiek 200 Bazyl człowiek Bazyl człowiek bez ponownie przy mikrofonie Jan Stradowski dzisiaj gościem jest prof. Adam Leszczyński oko Press i Uniwersytetu SWPS witam ponownie dzień dobry państwa rozmawiamy o głębokości podziałów klasowych w Polsce ludowej historii Polski mówiliśmy poprzednie części tej modernizacji, która u nas, kiedy się pojawia, toteż będzie często tak właśnie wplątana w nasze poprzednie układy gospodarcze społeczne jeszcze się nawiązać do tej Huty w Samsonowie tych protestów, które były tam to 1800 pięćdziesiątym trzecim moi przodkowie brali w tym udział nawet to ciekawe, bo słucham też wykładu Michała również wtedy badał tę kwestię tego się w książce powołuje mówił tam chłopi buntowali się przeciwko robieniu pańszczyzny w tej Hucie, bo po prostu nie dawali sobie rady nie mieli wystarczająco dużo siły oni tam się chyba przez milicję rok próbowali jakoś dogadać w UB w obecnym wtedy właścicielem jest państwem tak naprawdę i dogadali się podobno rok później pańszczyzna została tam zniesiona co pokazuje, że ta warstwa ludowa chłopi w tym przypadku to rodzicie związani byli wykorzystywani przez wiele stuleci mieli jednak jakąś siłę negocjacyjną wtedy, kiedy wchodziła Gromada, czyli taki właściwie taki zbiór osób ważnych danej wsi, bo nie było tam pojedyncze osoby by trzymała władzę to także mama mogła jednak coś wynegocjować nawet ciężkich sytuacjach dziś bardzo mocnym przeciwnikiem oczywiście jak i choć zniesienie pańszczyzny wówczas zaczniemy od tego piątej dekadzie dziewiętnastego wieku czy szóstej dekadzie piętnastego do końca te prawa państwa zmiana była bardzo opłacalne dostrzegano powszechnie, że u nas mało wydajne do rzek publiki często nie chcą pracować bardzo po prostu porzucają albo buntują się panie przychodzą i po postrzegane są też powszechnie jako system anachronicznej takie, które w, którego dni są są policzone, a więc to, że zniesiono ją w tych dobrach przez własny oczywiście najłatwiej też powiedzieć łatwiej było ją zreformować dobra skarbowych dobrach narodowych, jakie to, a dużo trudniej w dobrach prywatnych tam czegoś o interesy poszczególnych poszczególnych Zielonej oni ani użycia broni, a w przypadku w przypadku dróg publicznych byli skłonni tanie części stąd też czas był dzierżawiony Listowskiego dziękuję pośrednio interes tych ziemian ale, ale jednak łatwiej było przeforsować wyszedł na drugi dotyczy kwestii oporu, a ja się w mniej czasu bardzo różne strategie chłopskiego oporu aż od od takiego pasywnego prawdopodobnie poprzez robotniczego co również oporu Ludowego być, bo my aż po boom, które trwały bardzo niekiedy brutalne, a trzeba wiedzieć, że to nie jest rzecz tutaj mamy do czynienia z całym kontinuum takim szerokim spektrum różnych form oporu i że ten bunt chłopski, który pewnie LOK słuchaczom może się kojarzyć z takim straszliwym opisami rabacji galicyjskiej 18003006. roku i stać z takimi strasznymi obrazami właśnie zniszczenia pożogi ludzi mordowanych właśnie podpalonych dworów, jakiej takiej takich orgii przemocy w rządowej w NATO, że w istocie bardzo często po pierwsze, ten ten protest miał charakter pokojowy bardzo długo to drugi był poprzedzony często długimi próbami negocjacji potrzecie on często kończył właśnie w jakimś rodzajem porozumienia to nie tylko pan nie tylko w dziewiętnastym wieku, kiedy mu tylko tak, ale także w okresach wcześniejszych, a nie represja, więc ta dynamika była dużo bardziej skomplikowana można wyobrazić też np. opisuje bardzo dobrze Michał bał się w wydanej niedawno książce o buntach ludowy w Polsce na ziemiach Polski staną ręka była bardzo skomplikowana i ona ich opis często szukali właśnie odwoływali się do jeszcze wyższych władz pisali soki i prawda wysyłali swoich delegatów próbowali legitymizować klubu na świat, powołując się na na jakąś prawdziwą albo szczęście po niewyobrażalną wolę królewską dokument taki, który nadawałby sankcji legalności tam rok, a więc tam mieliśmy do czynienia to trzeba powiedzieć, bo te osiągnięcia zapomniana z naprawdę z ludźmi, którzy ani nie byli głupsi od nas ani on mniej wykształceni, ale nie byli głupsi ani mniej racjonalnie niż my co nic starali się w miarę możliwości, jeżeli byli zmuszeni do protestu łuk czy do oporu topu ustala się występować solidarnie starali się często nie prowokować bardzo brutalnej bardzo brutalnej reakcji władz nie jest starali się negocjować bardzo często zresztą tak, bo w przypadku rabacji galicyjskiej, że spór w tym jej przywódca Jakub Szela nabył w sporze wieś mieszka w sporze z właścicielami majątku od dziesięcioleci, a to kiła bardzo długo nie mogło znaleźć ulic ujścia nie było rozwiązywane w sposób wywóz zgodę tylko możliwe do zaakceptowania dla zlotych dla tych chłopców na jej w końcu takim czasie przelało, ale bardzo często było zresztą był właśnie tak wtedy te strategie oporu były niesłychanie racjonalne to znaczy chłopi doskonale widzieli, że mogą się posunąć za daleko sprowokować naprawdę brutalne represje, ale wiedzieli również ich opór ten rodzaj takiej gry społecznej pan widzi również ich opór albo odmowa wykonywania obowiązków to są bardzo realne straty dla właściciela majątku dla dzierżawcy naj właściciel dzierżawca postawione w obliczu protestu, który mógł wywołać jeszcze większe straty mógłby skłonny do negocjacji jakiegoś ustępstw to oczywiście wszystko nie było miłe to był proces tych bolesnych chaotyczne takie same negocjacje musi źle skończyć w szczególności czy źle skończyć dla przywódców Polski, bo oczywiście na straty właścicieli było to, żeby ono wyłonić by znaleźć ludzi uważanych za przywódców ich ukarać i to trujące są bardzo surowość porwano zakup to zależy od okresu ale, ale generalnie, jeżeli chodzi o solidarne wystąpienie to one nie były skazane z góry niepowodzeń, a ono po pierwsze nie było od razu takim wybuchem przemocy zazwyczaj ani rzecznik skazanym to jest stan nuta optymizmu wróćmy do głosu to mniej optymistycznej wersji historii nie świadczy tam swoją książkę to stąd też pisarz mówi w wywiadach to mam wrażenie, że tak mimo tego nie zmienia się wiele historii tej, którą uczeń w szkole przynajmniej mamy wielkie transformacje zniesienie pańszczyzny i rozwój kapitalizmu potem komunizm potem portu do kapitalizmu to tak naprawdę nie zmienia się cały czas ten układ sił mamy tą warstwą, która jest podporządkowana wykorzystywana gnębiona różne sposoby i mamy na nią warstwę władzy, która nawet w czasach komunistycznych teoretycznie miał być państwo chłopów robotników to to zrobi dokładnie praktycznie to samo co wcześniejsza ziemiaństwo wcześniejsze władze i drugiej Rzeczypospolitej które, które też dosyć krwawo tłumiły czasami właśnie równe bunty czy to jest w ogóle także z tego zaklętego układu nie da się wyjść to jest głównym dziedzicem ten układ dominacji wykorzystywania w stylu pokoju przez tyle stuleci ja myślę, że jest bardzo trwałe, ale nie znaczy, że jest niezmienne i zresztą historia oporu historia buntu historia kolejnych reform po kolejnych następowały próby jej nazwa reformami emancypacyjne to ona jednak to jednak historia sukcesu, a jest to sukces bardzo często bywa w takich przypadkach jest spóźniony relacji do Zachodu on jest powolne on jest taki się odbyła w takich niesłychany bólach prawda scenach oporu konfliktu z czasami krwawego konfliktu niejednokrotnie, ale jest także jednak na krzyż jest głównie żyjemy w czasach w czasach poddaństwa pańszczyzny produktem emancypacyjne postęp dokonuje się zająć się dokonuje samoczynnie pani nie przygotował przeniesiony zewnętrzny kosz okazy dokonuje nie w ramach naszej nauki społeczeństwa polskiego i 1 i jedną z tragedii progresywizm TUW Polski w polskich radykałów czy sami nazywać polskich reformatorów społecznych oczywiście zdarzają się z ich punktu widzenia zawsze wykonywał zawodu, że nasze relacje społeczne zawsze oni uważali to za pozostające w tyle w tym sensie na tej osi prawda progres pismo z Zachodem to zresztą było podobnie uważali zazwyczaj konserwatyści konserwatyści tylko zacząć dobrze, że tak jest mówiąc w pewnym uproszczeniu, że to świadczy o tym, że w tradycyjne wartości w naszym społeczeństwie polskim leki, ale jednak tutaj wrócę do tego optymistycznego zaś uznać to zakończenia zapisów konkluzji no emancypacja następuje on następująco produkt sam sposób oznacza, że warstwa Ludowym składa się z elity składał jakieś obietnice, a potem z tych obietnic się wycofują, ale nigdy nie można zanegować do końca zawsze jak zostaną złożone zasady pozostają w sferze projektu politycznego i później czasami po wielu dekadach przychodzi moment realizacji w końcu zmieniony miast i sytuacji gospodarczej społecznej sens to jest bardzo bardzo trudny proces pełen rozczarowani i krwi często, ale ostatecznie udany to jest jak ktoś np. przyjmuje protesty na ulicach polskich miast dzisiaj w NATO to jest żywa lekcja czy to one one w końcu w końcu wydaje się, że jeżeli to jest historyczna prawidłowość tak tutaj jakaś możemy mówić w ogóle historycznych zawiłościach to można się spodziewać po końcu przyniesie owoc nie od razu nie teraz za wolno zawsze były zawody, ale w końcu dań zawsze było w tym nie ma mniej czasu u nas jeszcze nie czas nas likwidować np. energetykę węglową my mamy tu inne problemy czy sądzi, że ten układ, który otrzymuje taki taki stały za chodzenie ta formacja nasze opóźnienia czy on w ogóle daje nam szansę na przyszłość, bo to rozwiązanie, choć transformacja energetyczna związana z tym informacja gospodarcza społeczna jest nieuchronna praktycznie z drugiej strony wiemy ono mocno też uderza właśnie tego dzisiaj współczesne klasy ludowej zemną temu niechętne z kolei jako Polska opieramy się temu jak możemy, a nie ma wiele czasu na reakcję czy sądzi, że to nasze właśnie takie trzymanie się troszkę w ogonie tych zmian można w przyszłości jednak poważnie zaszkodzić, bo co z tego wzoru informacji energetycznej 50 lat, bo wtedy uchodzić za późno, ale za późno na co za późno dla nas nie nowe po prostu będziemy robić jako partii Chin po prostu będziemy jako ostatni taki jest może taki mamy klimat, cytując klasyka taki taki klimat się utrzymują pewnego czasu, ale ten system od tych, którzy myśleli, że zostały po osiemdziesiątym dziewiątym roku zmiany będą mogą zachodzić szybciej będą mogły dochodzić skutecznie edukacja się wyprostuje ochrona zdrowia będzie lepiej funkcjonowała zostanie zreformowana cały czas mamy takie dreptanie w miejscu, które tu dla kraju może być niebezpieczna ze wszystkimi tego historyka bardziej publiczne stanowi nie to nie jest dreptanie w miejscu bardzo zmienia tylko relatywnie do oczekiwań na pewnej grupy społecznej czy nie w tym wypadku ludzi, którzy są utożsamiał się szkodzą zachodnimi liberalnymi progresywnymi wartościami o zmianach duży błąd to zawsze tak zawsze to jest akurat stała stała w naszej w naszej historii oni byli niesłychanie rozczarowani, że muszą w Polsce, o co walczyć na ziemiach polskich co walczyć o rzeczy, które na Zachodzie są standardy i w ogóle nie są uważane za coś progresywnego rocka normalizacji, a więc tak Uniwersytet z ustawodawstwem pracy wobec mecz z wieloma wszystkimi, a wieloma tego typu tego typu kwestia nad to było to było zawsze z zawsze rozczarowujące, że dla wagi dla naszych dla nas progresywizm na czele nie wiem co mogę powiedzieć w takim w takim kraju żyjemy taki zawsze był stały to po warto zdać z tego sprawę rząd to nie jest nic nowego taka sytuacja skok, która siebie frustruje mnie też studia ona nie jest nowa nazwa stąd, uderzając zostałem w Polskiej jak ja nie wierzę, że nie może zmienić to jest jakiś fakty historyczne prognoz, ale warto zdawać sprawę, że w życiu zawsze ten niestety taki mamy klimat taki mamy kraj taką mamy go polityka nie inną, ale pozostaje mieć nadzieję, że może na dzieci może nasze wnuki, o ile będzie w ten świat nadający się dla nich do zamieszkania zobaczą inną lepszą bardziej wyemancypowana Polskę moim gościem był prof. Adam Leszczyński historyk socjolog dziennikarz jeden z założycieli okopu pracownik Uniwersytetu SWPS autor książek dziękuję bardzo, dziękuję bardzo polecam jak zwykle audycje w sobotę o godzinie 1420 mówił Jan Stradowski usłyszenia Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: CZŁOWIEK 2.0

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Podcasty TOK FM oraz radio TOK+Muzyka bez reklam - teraz 60% taniej w promocji Black Friday!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA